W szczególnie wyraźny sposób dokumentuje to sprawa nr 20219 dotycząca Antoniego Murawskiego, s. Adolfa, urodzonego w 1904 r. w Malewance, rejon szepetowski, robotnika rolnego gagryjskiego gieransowchozu Trzeciej Międzynarodówki.
Agitacja wśród pelargonii
„Ꮤ tej walce z faszystowskimi agentami będą też niewinne ofiary”
– Nikołaj Jeżow.
Antoni Murawski został aresztowany 28 maja 1937 r. na podstawie art. 58–10 KK GSRS i oskarżony o prowadzenie kontrrewolucyjnej agitacji wśród robotników szkółki roślinnej hodującej pelargonie. Dochodzenie w jego sprawie miało miejsce jeszcze przed rozpoczęciem „operacji kułackiej” i „operacji polskiej”.
We wniosku służbowym uzasadniającym aresztowanie znajdujemy cztery antysowieckie wypowiedzi Murawskiego:
„[…] Nam żyło by się lepiej, gdyby trockiści odsunęli od władzy tę zgraję (wymienił imię wodza narodu i inne z kierownictwa partii i rządu) wtedy pojawił by się jeden gospodarz w Rosji, a najważniejsze pojawił by się jeden gospodarz na Ukrainie, gospodarz-Niemiec”;
„[…] Wielki żal. Oni chcieli tylko zrobić dla nas więcej dobrego i jeśli by oni wzięli władzę, wtedy żyło by się lepiej”;
„[...] Rozstrzeliwują krwiopijcy najlepszych ludzi”;
„[…] W Hiszpanii już wojują, faszyści bez wątpienia wygrają, przecież Hitler to najmądrzejszy człowiek na świecie. Po Hiszpanii będzie wojna w ZSRS, Związek Sowiecki będzie pokonany i będzie nam się tutaj dobrze żyło, najważniejsze, że będzie jeden gospodarz w Rosji”.
„Zbyt łagodne” siedem lat więzienia
Antysowiecką agitację Murawskiego potwierdziło pięciu świadków. Murawski przyznał się jedynie do rozmów o trockizmie i Niemczech, które porównywał do Rosji, ale nie sowieckiej tylko carskiej.
Antoni Murawski został aresztowany 28 maja 1937 r. i oskarżony o prowadzenie kontrrewolucyjnej agitacji wśród robotników szkółki roślinnej hodującej pelargonie.
Za swoje wypowiedzi 13 sierpnia 1937 r. został skazany przez Kolegium Specjalne Sądu Najwyższego GSRS w Suchumi na 7 lat pozbawienia wolności i 3 lata pozbawienia praw wyborczych po odbyciu kary.
W rezultacie represji Wielkiego Terroru 4 września 1937 r. wyrok uznano za zbyt łagodny. 18 grudnia 1937 r. ten sam trybunał w nowym składzie podwyższył Murawskiemu karę do 10 lat pozbawienia wolności i 5 lat pozbawienia praw wyborczych (jego sprawa nie trafiła w tym czasie do „trójki”, ponieważ wcześniej rozpatrywał ją już sąd i on doprowadził ją do końca). Jego dalsze losy nie są znane.
Antoni Murawski (prawdopodobnie z żoną). Zdjęcie, wykonane przed 1937 r., zostało pozyskane do zasobu IPN z Archiwum MSW Gruzji (fot. z zasobu IPN)
Wyrok Kolegium Specjalnego Sądu Najwyższego GSRS w sprawie Antoniego Murawskiego. Suchumi, 18 XII 1937 r. Dokument pozyskany do zasobu IPN z Archiwum MSW Gruzji
Antoni Murawski (prawdopodobnie z żoną). Zdjęcie, wykonane przed 1937 r., zostało pozyskane do zasobu IPN z Archiwum MSW Gruzji (fot. z zasobu IPN)
* * *
21 grudnia 1989 r., w drodze rewizji wyroku, Antoni Murawski został uniewinniony przez Prezydium Sądu Najwyższego GSRS.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
