Jak książka Grzegorza Rossolińskiego-Liebe wpływa na interpretację historii II wojny światowej? Czy przedstawiona wizja administracji lokalnej jest zgodna z ustaleniami historyków? Na jakich źródłach opiera się autor i jakie metody badawcze stosuje?
Czerwona Orkiestra – Rote Kapelle
Nie wszystkim Niemcom odpowiadała ideologia nazistowska. Już w połowie lat trzydziestych powstawały luźne grupy ludzi, które dyskutowały o polityce. Większość z nich z czasem przestała istnieć. Po części spowodowane to było zmianą poglądów. Społeczeństwu w znacznej mierze podobały się zmiany, szczególnie ekonomiczne, jakie następowały dzięki działaniom NSDAP.
Na ile koncepcja obrony Górnego Śląska jako „twierdzy” była realnym planem militarnym III Rzeszy? Jak w rzeczywistości przebiegały walki o Górny Śląsk? Jakie były bezpośrednie konsekwencje wkroczenia Armii Czerwonej?
Omówienie kreowanej przez autora wizji świata, który w rzeczywistości nie istniał. Na czym polega błędna interpretacja faktów historycznych? W jaki sposób autor wprowadza niezgodne z prawdą pojęcia dotyczące Generalnego Gubernatorstwa?
Czy kierunek niemiecki był w międzywojennym wywiadzie polskim niedoceniany? Na czym polegała akcja „Wózek”? Jak wyglądała współpraca wywiadowcza z Japonią? Dlaczego Niemcy po wybuchu wojny przejęli w Warszawie dokumenty dotyczące współpracowników naszego wywiadu? Jak wyglądała polska wspólnota wywiadowcza?
Jak niemiecka pogarda po I wojnie światowej wpłynęła na politykę wobec odrodzonej Polski? Dlaczego Traktat Wersalski został w Niemczech uznany za narodową klęskę i jak Polska stała się symbolem niemieckich frustracji?
Claus von Stauffenberg i zamach na Hitlera
W systemach totalitarnych jednostka nie ma prawa myśleć inaczej niż nakazują jej wytyczne partii. Zagrożeniem dla ideologii był nawet bierny opór lub niezależne myślenie. Wszelki bunt karano zamknięciem w obozie lub śmiercią. Wśród osób, które decydowały się na wyrażenie sprzeciwu byli cywile, duchowni i wojskowi. Tymi ostatnimi przeważnie jednak nie kierowały pobudki moralne.
Biała Róża
Przykład Białej Róży pokazywał, że opór wobec nazistów był możliwy, ale za cenę własnego życia. Większość Niemców zdawała sobie sprawę ze zbrodni, jakich dopuszczano się w imię trwania Trzeciej Rzeszy. Wiedza o tym, co działo się w obozach koncentracyjnych i na froncie, była powszechna. Jednak tylko nieliczni przeciwstawiali się reżimowi.
Szef gestapo w Chemnitz, od 1943 r. w Katowicach, jako „dowódca policji bezpieczeństwa i SD” odpowiedzialny był tam za całość represji wobec Polaków i polskiego ruchu oporu. W obozie Auschwitz skazał na śmierć co najmniej 3 000 osób. Po wojnie uniknął sprawiedliwości.
„Polnische Bürgermeister und der Holocaust: Besatzung, Verwaltung und Kollaboration” – fałszywy obraz Holokaustu
Badania stosunków polsko-żydowskich w czasie II wojny światowej niezmiennie wywołują zainteresowanie i ogromne dyskusje, nie tylko w wąskim gronie historyków, ale również polityków i publicystów. Szczególne emocje wzbudza stawiany przez część historyków fałszywy zarzut masowego udziału Polaków w podjętej przez Niemców eksterminacji ludności żydowskiej.
Oskar Dirlewanger, dowódca SS-Sonderkommando „Dirlewanger“ ponosi odpowiedzialność za liczne zbrodnie popełnione w Warszawie w 1944 r. Zginął 7 czerwca 1945 r. zakatowany przez wartowników w Areszcie Wschodnim w Altshausen.
Obsesja aryjskiej krwi. Rabunek dzieci „wartościowych rasowo”
Proceder rabunku dzieci, stosowany przez III Rzeszę w trakcie II wojny światowej, nie był nowością. Takie praktyki znane były również z wcześniejszych dziejów, m.in. w Imperium Osmańskim tworzono oddziały janczarów z porwanych dzieci, a rządy państw takich jak Australia i Kanada do dziś borykają się ze skutkami procederu przymusowego odbierania rodzicom dzieci aborygeńskich i indiańskich.
Rudolf Höß – „zimny schizoid”. Badania psychologiczne komendanta Auschwitz
Osadzeni po II wojnie światowej w alianckich więzieniach zbrodniarze wojenni byli kapitalnym „materiałem badawczym” dla psychologów i psychiatrów. Nie wszystkich jesteśmy w stanie zidentyfikować, ale znamy nazwiska tych najsłynniejszych.
W jaki sposób w Niemczech kształtowana jest edukacja dotycząca II wojny światowej? Skąd biorą się zjawiska rewizjonizmu i negacjonizmu obecne w niemieckiej historiografii oraz przestrzeni publicznej? Jak wyglądała polska polityka zagraniczna pierwszej połowy lat 30. XX wieku? Czy Józef Piłsudski rozważał wojnę prewencyjną wobec Niemiec?
Hans Frank: zbrodniarz wojenny, polityk NSDAP i prawnik niemiecki, ur. 23 maja 1900 r. w Karlsruhe, stracony 16 października 1946 r. w Norymberdze. W latach 1939–1945 kierował niemiecką administracją cywilną w Generalnym Gubernatorstwie, gdzie realizował hitlerowską politykę wyniszczenia.
Czy względem pozostałych obszarów Rzeszy środowisko nazistowskie na Górnym Śląsku miało swoją lokalna specyfikę? Kim były „złote bażanty”? Co wiemy o lokalnych działaczach NSDAP w Zabrzu, Gliwicach i Bytomiu?
Czy armia niemiecka respektowała postanowienia konwencji genewskiej i haskiej? Jakie zasady obowiązywały żołnierzy Rzeszy Niemieckiej? Jakie były zbrodnie Wehrmachtu na polu walki?
Hassliebe. Niemiecki strach i fascynacja wobec Rosji po 1918 r.
W okresie międzywojennym ambiwalentne podejście Niemiec do Rosji stało się jeszcze bardziej spolaryzowane. Rewolucja bolszewicka była ucieleśnieniem wszystkich negatywnych stereotypów: bolszewik był brudnym, ordynarnym i brutalnym barbarzyńcą.
Jak wyglądała okupacja ziem Pomorza, Wielkopolski i Górnego Śląska? Jak postrzegał je niemiecki establishment? Jakimi przesłankami ideologicznymi kierowali się okupanci? Jaka była mechanika zbrodni na tych terenach?
Kilka lat po zakończeniu II wojny światowej do Bonn popłynęły ogromne środki, które miały przyspieszyć odbudowę kraju i wzmocnić go jako sojusznika w konfrontacji z blokiem wschodnim. Ówczesny kanclerz Konrad Adenauer, organizując struktury państwa, oparł się w dużej mierze na kadrach wywodzących się jeszcze z okresu III Rzeszy. Dlaczego tak się stało?
Pakt Ribbentrop-Mołotow. Sojusz totalitaryzmów
23 sierpnia 1939 r. III Rzesza Niemiecka i Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich (ZSRS) zawarły układ o nieagresji w rzeczywistości będący sojuszem polityczno-wojskowym mającym na celu wspólne opanowanie Europy Środkowo-Wschodniej. W tajnym protokole dołączonym do układu przewidziano podział terytorium Polski oraz innych krajów regionu między te dwa mocarstwa.
Przegrani. Niemcy pod okupacją
8 maja 1945 r. o godz. 22.30 Niemcy podpisały akt bezwarunkowej kapitulacji; o 23.01 zostały wstrzymane wszelkie działania zbrojne. W tym momencie władzę w pokonanych Niemczech przejęła Sojusznicza Rada Kontroli, która zarządzała 4 strefami okupacyjnymi. Taki stan rzeczy trwał przez 4 lata – aż do powstania 2 państw niemieckich.
Pomiędzy trwaniem a powrotem. Polacy w Zagłębiu Ruhry po I wojnie światowej
Rok 1918 przyniósł Niemcom klęskę w I wojnie światowej oraz rewolucję, która zakończyła panowanie dynastii Hohenzollernów jako cesarzy i królów Prus. Także inne niemieckie dynastie – jak rządzący w Bawarii Wittelsbachowie czy władający Saksonią Wettinowie – straciły swoje trony. W miejsce monarchii proklamowano republikę z socjaldemokratą Friedrichem Ebertem jako kanclerzem.
Powojenne Niemcy wobec przeszłości
Niemcy aspirują dziś do przywództwa w Europie. Są z pewnością potęgą gospodarczą. Jak do tego doszły? Czy potrafiły dokonać politycznego i społecznego oczyszczenia, potrafiły w pełni rozliczyć się z ludobójczą przeszłością, wyznały winy i zadośćuczyniły skrzywdzonym?
Bezwarunkowa kapitulacja niemieckiej III Rzeszy 8 maja 1945 roku
8 maja, w kwaterze głównej gen. Dwighta Eisenhowera w Reims nastąpiła bezwarunkowa kapitulacja Niemiec i ich sił zbrojnych. Na prośbę Józefa Stalina ceremonię kapitulacji powtórzono 9 maja, krótko po północy, w głównej kwaterze marsz. Gieorgija Żukowa, która znajdowała się w Berlinie-Karlshorst.
Albert Forster – gdański namiestnik Adolfa Hitlera
Albert Forster, gauleiter gdańskiego NSDAP i namiestnik Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, był jednym z najbardziej zaufanych ludzi Hitlera. Ponosił odpowiedzialność m.in. za utworzenie obozu koncentracyjnego w Stutthofie i szereg masowych egzekucji przeprowadzonych w lasach piaśnickich.
Inwazja III Rzeszy na Jugosławię i Grecję
6 kwietnia 1941 r. Niemcy uderzyły jednocześnie na Jugosławię i Grecję. Tego samego dnia na Jugosławię uderzyły również Włochy, już wcześniej prowadzące wojnę z Grecją. 11 kwietnia do wojny przeciwko Jugosławii włączyły się Węgry. Z kolei po stronie Grecji walczył Brytyjski Korpus Ekspedycyjny (BKE).
Polityka historyczna Niemiec Zachodnich wobec II wojny światowej i okupacji Polski była kluczowym elementem procesów pojednania oraz budowy nowej tożsamości po zakończeniu nazizmu. RFN, próbując zmierzyć się z odpowiedzialnością za zbrodnie wojenne, konfrontowała się z trudną pamięcią o brutalnej okupacji Polski.
Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI
Czym jest komunizm abp Achille Ratti – późniejszy Pius XI – mógł poznać, będąc nuncjuszem apostolskim w Polsce w czasie wojny z bolszewikami. Zagrożenie ze strony nazizmu ukazał mu nuncjusz w Niemczech. Encykliki wydane przez Piusa XI w marcu 1937 r. wskazują, że postawa papieża miała charakter antytotalitarny, bez czynienia zasadniczych rozróżnień między dwiema podstawowymi formami totalitaryzmu.
12 listopada 1989 roku w Krzyżowej odbyła się Msza Pojednania, w której uczestniczyli Tadeusz Mazowiecki i Helmut Kohl. Wydarzenie to zapoczątkowało nowy etap w relacjach polsko-niemieckich. Czy rodząca się III RP zadbała o swoje interesy i równowagę w relacjach polsko-niemieckich?
Wystawa „Nieukarany nazistowski wymiar sprawiedliwości”
Wystawa ta okazała się być punktem zwrotnym w dążeniach do postawienia przed sądem niemieckich prawników, którzy, wobec planów kanclerza RFN Konrada Adenauera wprowadzenia w maju 1960 r. amnestii dla sprawców zbrodni wojennych, mogli uniknąć odpowiedzialności za czyny popełnione w okresie III Rzeszy.
Dlaczego pytanie o reparacje od Niemiec – o zadośćuczynienie za zbrodnie i zniszczenia, jakie zostały wyrządzone Polsce – nie jest jedynie sprawą przeszłości, ale również teraźniejszości?
Traktat między Polską a RFN z 14 listopada 1990 r. o potwierdzeniu granicy polsko-niemieckiej
14 listopada 1990 r. w Warszawie został podpisany traktat pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec, potwierdzający istniejącą granicę między obydwoma państwami na Odrze i Nysie Łużyckiej. Traktat ten ostatecznie zamknął polsko-niemiecki spór o granicę po II wojnie światowej.
Arthur Greiser. Zbrodnia i kara
Arthur Greiser chciał jak najszybciej wykonać ambitne zadanie nałożone przez Adolfa Hitlera, jakim było zniemczenie terenów Wielkopolski, Kujaw i części ziemi łódzkiej. Zakładał, że w ciągu 10 lat Warthegau stanie się „kwitnącym niemieckim landem”, a po 30 latach słowo „polski” stanie się terminem historycznym.
Czarownice a Trzecia Rzesza. Niemieckie badania nad praktykami magicznymi
Praktycznie każdy z zainteresowanych historią ideologii nazistowskiej słyszał o okultystycznych zainteresowaniach części politycznych decydentów Trzeciej Rzeszy.
Sesja poświęcona niemieckim dowódcom odpowiedzialnym za zbrodnie podczas powstania warszawskiego. W wystąpieniach prelegenci przybliżają m.in. sylwetki Ludwiga Hahna, Paula Otto Geibela i Ludwiga Fischera, analizując ich rolę w wydarzeniach oraz późniejsze procesy rozliczeniowe.
Dlaczego doszło do tajnego porozumienia pomiędzy Hitlerem i Stalinem? Jak na ten atak zareagował Naczelny Wódz WP? Jakie skutki przyniosła sowiecka okupacja dla obywateli II RP?
Hans Frank – ,,niemiecki król Polski”
Rezydujący w czasie wojny w Krakowie Hans Frank nazywał siebie ,,niemieckim królem Polski”, który na terenie Generalnego Gubernatorstwa przywróci cywilizację poprzez usunięcie z tych ziem Żydów i wszelkich śladów ,,polskiego barbarzyństwa” oraz zacofania.
Oblężenie Warszawy we wrześniu 1939 r. w dziennikach Josepha Goebbelsa
Bitwa o Warszawę była jednym z kluczowych starć kampanii polskiej. Nieoczekiwanie dla Niemców długa i zacięta obrona miasta, choć nie mogła odwrócić fatalnej dla Wojska Polskiego sytuacji na froncie, skomplikował polityczne i wojskowe kalkulacje Adolfa Hitlera.
Jesienią 1939 roku na Pomorzu rozpoczęła się akcja eksterminacyjna niemieckiego okupanta, w wyniku której zmordowano ponad 30 tys. osób. Eksterminacji podlegała polska ludność cywilnej (inteligencja, rolnicy, robotnicy, duchowieństwo), Żydzi oraz pacjenci szpitali psychiatrycznych z terenów przedwojennego województwa pomorskiego.
„Wielka niemiecka kampania przeciwko Polsce”
Niemiecka propaganda od początku kampanii wrześniowej przedstawiała wojnę z Polską jako nieustające pasmo sukcesów armii niemieckiej, co nie do końca było zgodne z prawdą. Wyrazem propagandowych wysiłków było wydanie w 1940 r. albumu „Der grosse Deutsche Feldzug gegen Polen. Eine Chronik des Krieges in Wort und Bild”.
Dlaczego sprawa zadośćuczynienia wobec Polski ze strony Niemiec jest tak drażliwą kwestią dla elit niemieckich? W jaki sposób historycy niemieccy opowiadali i opowiadają o zaangażowaniu Niemców w II wojnę światową?
22 lipca 1953 r. „Urodziny” systemu władzy w Polsce w cieniu buntów w Czechosłowacji i NRD
Po śmierci Stalina stalinizm w Polsce miał się dobrze, ale wiosną i wczesnym latem 1953 r. za kulisami władzy było nerwowo. Powodem były bunty w krajach satelickich Związku Sowieckiego w Europie Środkowej.
W 1940 r. Werner Volkmar Beck został kierownikiem Zakładu Medycyny Sądowej w Krakowie. Miał opinię brutalnego człowieka. Z jego polecenia do zakładu przekazywano zwłoki zamordowanych m.in. w więzieniu przy ul. Montelupich. Ciała były bezczeszczone.
Listy z Moabitu. Egzekucja Krystyny Wituskiej
26 czerwca 1944 r. w więzieniu „Roter Ochse” w Halle/Saale wykonany został wyrok śmierci na 24-letniej Krystynie Urszuli Wituskiej ps. „Kasia”.
B jak „Barbarossa”
W nocy, 22 czerwca 1941 r., III Rzesza rozpoczęła agresję wojskową przeciwko Związkowi Socjalistycznych Republik Sowieckich, znaną jako operacja o krypt. ️„Barbarossa” (Fall „Barbarossa”).
Kim byli pracownicy przymusowi? Jaki był stosunek III Rzeszy wobec ciężarnych robotnic przymusowych? Czy można mówić o eksterminacji dzieci robotnic przymusowych?
„Rasowo wartościowe”. Germanizacja dzieci polskich
W czasie II wojny światowej III Rzesza realizowała program rabunku i germanizacji dzieci z Polski i innych okupowanych krajów, szczególnie z Europy Środkowo-Wschodniej. Program ten był częścią niemieckiego Generalnego Planu Wschodniego (Generalplan Ost), który przewidywał zasiedlenie okupowanej Polski ludnością niemiecką oraz wysiedlenie (bądź wręcz eksterminację) ludności polskiej.
Kiedy i dlaczego Niemcy wprowadzili karę śmierci za pomoc Żydom na okupowanych ziemiach polskich? Dlaczego na zachodzie Europy nie wprowadzono tak drastycznych rozwiązań prawnych, jak w okupowanej Polsce?
Upadek muru berlińskiego
Po zakończeniu II wojny światowej zwycięskie mocarstwa podzieliły Niemcy na 4 strefy okupacyjne: amerykańską, brytyjska oraz francuską, które w 1949 r. połączono, tworząc Republikę Federalną Niemiec, i strefę sowiecką, przekształconą w Niemiecką Republikę Demokratyczną. Stolica Niemiec, Berlin, została również podzielona na część zachodnią, wchodzącą w skład RFN, i część wschodnią, będącą częścią NRD.
Jakie przepisy stosowały niemieckie sądy okupacyjne wobec Polaków i Żydów? Jak kształtowały się powojenne kariery niemieckich sędziów i prokuratorów pracujących w sądownictwie okupacyjnym? Czy podsądni skazani przez sądy niemieckie i ich bliscy mogą domagać się rehabilitacji i zadośćuczynienia?
Czy Niemcy wzięli odpowiedzialność za „sądową” działalność III Rzeszy w okupowanej Polsce? Co zrobić, aby zwiększyć świadomość na temat sądownictwa III Rzeszy i umożliwić rehabilitację ofiar na podstawie obecnie obowiązujących przepisów niemieckich?
Jaką rolę USA wyznaczyły zachodniej części Niemiec? Jaką USA miały koncepcję dyplomatyczną wobec RFN? Czy świat pojałtański ostatecznie rozpadł się po upadku muru berlińskiego w listopadzie 1989 roku?
Jaka była geneza i tworzenie niemieckiego prawa okupacyjnego penalizującego pomoc prześladowanym Żydom w Generalnym Gubernatorstwie? Jaki był niemiecki system kar za niesubordynację dla miejscowej ludności okupowanej Polski?
Dlaczego 75% Niemców nie chce, aby ich kraj płacił reparacje wojenne? Czy Niemcy zgodzą się zaspokoić owe roszczenia i zadośćuczynić Polsce? Jak politycy niemieccy odnoszą się do polskich roszczeń reparacyjnych?
Jak i komu Niemcy spłacały swoje winy z epoki kolonialnej, z I i II wojny światowej? Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby Niemcy zmieniły swój stosunek do polskich roszczeń?
Jak do kwestii reparacji dla Polski odnosiła się niemiecka nauka prawa w okresie zimnej wojny? Czy zachodnioniemiecki „cud gospodarczy” z lat 60. miał swoje źródła w rabunkowej eksploatacji okupowanych ziem podczas II wojny światowej?
Polska w latach II wojny światowej oczami Astrid Lindgren
Biedna Polska! Polacy twierdzą, że jeśli Niemcom uda się wziąć Warszawę, to oznacza, że ostatni polski żołnierz zginął – zanotowała we wrześniu 1939 r. słynna Szwedka. Ci którym krewnych zamęczono w niemieckich obozach koncentracyjnych, nie zapomną niczego tylko dlatego, że jest pokój – zauważała w dalszej fazie niszczącej wojny.
Inwazja Wehrmachtu na Polskę i zbrodnie niemieckich grup operacyjnych jesienią 1939 roku
Druga wojna światowa kosztowała życie ok. 5,9 mln obywateli Rzeczypospolitej. Zdecydowaną większość z nich stanowią ofiary III Rzeszy Niemieckiej, która 1 września 1939 r. zaatakowała Polskę bez wypowiedzenia wojny.
Jakie jest znaczenie i wpływ dobrze prowadzonej polityki historycznej? Jak prowadzona jest polityka historyczna Niemiec, Rosji i Polski? Jakie są cele, różnice i podobieństwa działań tych krajów w tym zakresie?
Tragiczne losy polskich robotnic przymusowych i ich dzieci. Działalność zakładu położniczego w Brunszwiku w latach 1943-1945
W czasie II wojny światowej gros polskich robotników przymusowych skupiono w Brunszwiku w Dolnej Saksonii. W sierpniu 1941 r. pracowały tam 1633 Polki. Zatrudniano je m. in. w takich zakładach przetwórczych jak: Albert Daubert czy też C. Th. Lampe, a także w przemyśle zbrojeniowym – m. in. w Niedersächen Motorenwerke G.m.b.H. Wiele z nich pracowało także w okolicznych gospodarstwach rolnych.
Friedrich Naumann jeszcze w czasie trwania I Wojny Światowej wydał pracę pt.:"Mitteleuropa". Książka jest wykładnią niemieckiej polityki ekspansjonizmu na terenie Europy Środkowej i Wschodniej, projekt ten w sposób oczywisty dotyczył też Polski
Romans kina i swastyki
Berta Helene Amalie Riefenstahl, zwana zdrobniale „Leni”, to jedna z najbardziej kontrowersyjnych artystek XX w. Była genialnym filmowcem i fotografem, ale zastrzeżenia wzbudzała i do dziś wzbudza tematyka filmów, które przyniosły jej rozgłos.
Podróż Wańkowicza po Prusach Wschodnich. Na tropach Smętka w świetle dokumentów niemieckich
W dyspozycji Jacka Wilczura, członka Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, znalazły się akta nazistowskiej organizacji Związek Niemieckiego Wschodu dotyczące czterotygodniowej podróży latem 1935 r. Melchiora Wańkowicza po ówczesnych Prusach Wschodnich, której pokłosiem stała się książka „Na tropach Smętka”.
Jak wyglądała niemiecka polityka wobec Europy Środkowej i Wschodniej? Jakie były jej korzenie? Jakie Kto stworzył politykę trwałej ekspansji na Wschód? Jak wygląda stosunek Niemiec do nowożytnej historii?
Maczków. Ziemia dana Polakom na chwilę
Miejscowość Haren w brytyjskiej strefie okupacyjnej w Niemczech, przemianowana na „Maczków”, przez pewien czas była namiastką wolnej ojczyzny dla Polaków przebywających w tym rejonie – zarówno żołnierzy, jak i byłych robotników przymusowych, jeńców wojennych oraz więźniów obozów koncentracyjnych.
Upadek Festung Breslau
6 maja 1945 r. Sowieci zdobyli Wrocław. Festung Breslau broniła się przez 80 dni. Poddała – cztery dni po kapitulacji Berlina.
Powstanie Warszawskie w niemieckiej (nie)pamięci
Po roku 1990 między Polską a Republiką Federalną Niemiec dynamicznie rozwijały się stosunki polityczne i gospodarcze. Niestety, nie przełożyło się to na zbliżenie elit i społeczeństw obu państw na płaszczyźnie pamięci historycznej.
Arthur Greiser – droga do upadku
Co wydarzyło się w życiu urodzonego w Środzie Wielkopolskiej Niemca, że zradykalizował swoje poglądy względem Polaków i Żydów? Jakie skutki przyniosła ta ewolucja we wzorcowego nazistę? Jak wyglądały jego rządy w Warthegau, a przede wszystkim jakie nastroje społeczne wzbudzał proces i egzekucja byłego Gaulaitera?
Początek akcji „Reinhard” (niem. „Einsatz Reinhardt”)
Akcja „Reinhard” (także „Reinhardt”) to kryptonim operacji, której celem była eksterminacja Żydów, początkowo tylko z obszaru Generalnego Gubernatorstwa, potem też z innych krajów okupowanych przez III Rzeszę, przeprowadzonej w latach 1942-1943 w ramach tzw. „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” (niem. „Eindlösung der Judenfrage”).
Zmiażdżyć „kontrrewolucję”. NRD wobec Solidarności
Powstanie NSZZ „Solidarność” wywołało we wschodnim Berlinie obawy przed efektem domina. Przywódca NRD Erich Honecker parł do siłowego zduszenia niezależnego ruchu związkowego w PRL.
Czym jest przestępstwo polityczne? Jak regulowało je prawo III Rzeszy? Jakie kary groziły za jego popełnienie? Co oznacza „sprawiedliwość czasu przejściowego”?
Wyhodować niemiecką bestię
Rewolucja narodowosocjalistyczna uderzyła w samo sedno człowieczeństwa młodych Niemców. Wyrwani z rodzinnych domów, zawłaszczeni przez państwo, odcięci od wpływu Kościołów, ze zdewastowanymi sumieniami, poddani brutalnej tresurze gardzili istotami „społecznie zbędnymi” oraz „narodami niższymi” skazanymi przez Hitlera na eksterminację. A dla swego wodza chcieli żyć i umierać.
Jak niemiecki okupant korzystał z niewolniczej i przymusowej pracy więźniów obozów koncentracyjnych? Jak na ucisku krajów i państw podbitych korzystały największe niemieckie firmy? Czy kiedykolwiek zapłaciły zadośćuczynienie za wykorzystywanie obywateli polskich?
Pastorzy niemieccy i polscy przeciwko niemieckiemu narodowemu socjalizmowi
Oczywistym celem Adolfa Hitlera i Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników po dojściu do władzy na przełomie 1932 i 1933 r. było podporządkowanie państwu funkcjonujących w Niemczech Kościołów. W przypadku Kościołów protestanckich wiązało się to z dążeniem do ich połączenia i ujednolicenia w ramach Kościoła Ewangelickiego.
Czym jest Mitteleuropa? Dlaczego panowanie nad Europą Środkową jest tak ważne w polityce Niemiec i Sowietów (po 1943 r.)? Jaką grę prowadził Józef Beck przed 1939 r., by uniknąć wojny? Kto i jakimi metodami natury politycznej oraz ekonomicznej prowadził walkę o panowanie w tym regionie?
Hitler jako człowiek religijny?
Adolf Hitler oficjalnie wielokrotnie podkreślał rolę chrześcijaństwa jako fundamentu państwowości niemieckiej. Prywatnie demonstrował pogardę dla chrześcijaństwa, a religię traktował instrumentalnie.
Grabież dóbr kultury w czasie II wojny światowej jako zbrodnia wojenna. Aspekty prawne
II wojna światowa była ogromnym, kolejnym na przestrzeni wieków ciosem dla dóbr kultury. Skala dokonanych wówczas rabunków była nieporównywalna z wcześniejszymi, a sposób organizacji grabieży nie pozwala ich zaklasyfikować jedynie jako kradzież.
Portret niemieckich grabieżców
We wszystkich krajach europejskich okupowanych przez III Rzeszę w świadomości zbiorowej mieszkańców bardzo szybko zaistniała postać Niemca-rabusia. Zdaniem prof. Tomasza Szaroty postać ta urosła wręcz do rangi symbolu.
„Poprawianie” zdjęć w niemieckiej propagandzie
Władze III Rzeszy od początku wojny doceniały wagę propagandy i wykorzystywały ją najintensywniej ze wszystkich walczących państw. Czyniono to nie tylko przez odpowiednio redagowane komunikaty i informacje przekazywane w środkach przekazu (radio, gazety, komunikaty prasowe), ale też korzystano z nowych mediów wizualnych: filmu i fotografii.
Szpieg u kanclerza. Sprawa Güntera Guillaume’a
6 maja 1974 r. kanclerz Republiki Federalnej Niemiec Willy Brandt zrezygnował ze stanowiska. Bezpośrednim powodem podania się przez niego do dymisji było aresztowanie, kilkanaście dni wcześniej, jego osobistego sekretarza.
Kiedy Szczecin znalazł się w granicach Polski pojałtańskiej? Kto zasiedlał to miasto po 1945 r.? Kiedy na terenie Szczecina ustanowiono konsulat NRD? Dlaczego komuniści z NRD z niepokojem przyglądali się temu co dzieje się w PRL? I dlaczego z wielką ulgą przyjęli wprowadzenie stanu wojennego?
Czy III Rzesza była tylko zbrodniczym projektem ideologicznym? Czy był to projekt modernizacyjny, biznesowy? Co z III Rzeszy przeminęło w ideologii wraz z końcem II wojny i czy z jej fermentów ideowych coś zostało?
Auschwitz a front wschodni
W literaturze historycznej od lat dyskutowany jest temat braku właściwej reakcji Zachodu na zagładę Żydów i innych narodów oraz próba odpowiedzi na pytanie: dlaczego alianci zachodni w 1944 nie zbombardowali krematoriów lub linii kolejowych prowadzących do obozu w Auschwitz-Birkenau, aby ją przerwać?
Ucieczka z Moabitu
Gdy po kilkuminutowych procesach Trybunał Ludowy Rzeszy skazał Helenę Maćkowiak i Stefanię Przybył na gilotynę, przychylił się jedynie do prośby o zezwolenie obu siostrom na spędzenie nocy w jednej celi. Nikt z niemieckich oprawców nie mógł się jednak spodziewać, że będzie to wstęp do brawurowej ucieczki rodem z kadrów kina przygodowego.
Zbrodnia w Ogrodach Sejmowych
Po kapitulacji Warszawy, w dniu 1 października 1939 r., wraz z Wehrmachtem, do miasta wkroczyła grupa operacyjna policji bezpieczeństwa tzw. Einsatzgruppe IV pod dowództwem SS-Brigadefuhrera Lothara Beutela. Przystąpiła ona natychmiast do obław, rewizji i aresztowań.
Dowiedz się więcej o wspólnych działaniach Niemiec i ZSRS przeciwko II RP: układy polityczne niemiecko-sowieckie z lata i jesieni 1939 r., dwie agresje na Polskę 1 i 17 września, wybuch wojny światowej oraz brutalne niszczenie okupowanej Polski przez niemiecką III Rzeszę i ZSRS, którego celem miało być kompletne unicestwienie Rzeczypospolitej
Agresja Niemiec i ZSRS na Polskę we wrześniu 1939 roku
Władze polskie za główne niebezpieczeństwo dla niepodległości państwa uważały możliwość agresji ZSRS. Drugi z wielkich sąsiadów Polski – Niemcy – na mocy postanowień traktatu wersalskiego dysponował przez dłuższy czas jedynie stutysięczną armią, niemal całkowicie pozbawioną ciężkiej broni.
„Niemy świadek” działań wojennych, czyli historia pewnej fotografii
We wrześniu i październiku 1939 r. media niemieckie prześcigały się w peanach wysławiających potęgę Wehrmachtu oraz rzekomy geniusz wodzowski Adolfa Hitlera – „Pierwszego Żołnierza Rzeszy Niemieckiej”. Jednocześnie starano się obarczyć Polaków winą za zniszczenia wojenne i cierpienia niewinnych istot.
Winni nieosądzeni – rozważania o niemieckich sprawcach w rocznicę procesów Greisera i Stroopa
Zbrodniarze niemieccy, którzy po II wojnie światowej stanęli przed sądem i odpowiedzieli za swe czyny, to zdecydowana mniejszość. Wielu zdołało uciec, zyskać ochronę aliantów albo wręcz spokojnie żyło w RFN.
Droga do wojny
Na początku lat dwudziestych XX w. Niemcy i Rosja podjęły współpracę polityczno-wojskową. Łączyło je dążenie do zburzenia porządku politycznego zbudowanego w Europie na fundamencie Traktatu Wersalskiego. Z czasem ambicje imperialne obu państw doprowadziły do nowej wojny.
Rzeczpospolita w obliczu II wojny światowej
Odbudowujące się państwo polskie po doświadczeniach z okresu wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920, dążyło do ustabilizowania relacji z sąsiadami. Punktem wyjściowym do dalszych kontaktów ze Związkiem Sowieckim były postanowienia pokoju ryskiego z 1921 r., kończącego wspomniany konflikt.
Czy pakt Ribbentrop-Mołotow był „paktem dwóch marksistowskich ideologii”?
Pakt Ribbentrop-Mołotow nie był i nie miał być sojuszem opartym na wspólnej ideologii Niemiec i Związku Sowieckiego, ponieważ takiej wspólnej ideologii nie było. Pakt był dowodem doraźnej wspólnoty interesów, która na krótko – zaledwie na dwa lata – połączyła Hitlera i Stalina.
Współpraca niemiecko-sowiecka w latach 1939–1941
Podjęcie współpracy przez III Rzeszę i ZSRS było niemałym zaskoczeniem dla obserwatorów sceny politycznej roku 1939. Hitler i Stalin, którzy wcześniej nie tylko przewodzili nazistowsko-komunistycznej wojnie propagandowej, ale i czynnie zaangażowali się w hiszpańską wojnę domową, wykonali wielką woltę.
Pakt o agresji między Hitlerem a Stalinem
24 sierpnia 1939 r. rządy sowiecki i niemiecki ogłosiły, że w nocy zawarły pakt o nieagresji. W rzeczywistości był to pakt o agresji. W tajnym protokole wytyczono granice przyszłego, czwartego rozbioru Polski i określono przynależność krajów wschodnioeuropejskich do stref wpływów obydwu państw.
Obóz koncentracyjny Gusen w Górnej Austrii. Struktura i funkcjonowanie
„Gusen – przedsionek piekła”. W ten oto sposób Jerzy Osuchowski zatytułował swoją książkę wspomnieniową o przeżyciach obozowych w Gusen. Był więźniem tego obozu. Dla niego, podobnie jak dla wielu tysięcy Polaków którzy zostali tam osadzeni przez Niemców w okresie II wojny światowej, zlokalizowany w Górnej Austrii KL Gusen, stał się przedsionkiem piekła.
Szarotkowi piraci
Hitler, a szczególnie Goebbels, zdawali sobie sprawę, jak ważne jest pozyskanie młodzieży niemieckiej dla idei narodowosocjalistycznej i jej zaangażowanie w konkretną działalność organizacyjną. W tym celu powstały masowe organizacje młodzieżowe – dla chłopców Hitlerjugend, a dla dziewcząt Bund Deutscher Mädel (Związek Niemieckich Dziewcząt).
Nazizm jako antychrześcijańska „religia zastępcza”
Zamiast 10 przykazań Hitler zafundował swoim wyznawcom 12 przykazań.
Apokalipsa dnia powszedniego. Pierwsze tygodnie w Auschwitz
„Wyjście stąd prowadzi tylko przez komin krematorium” – usłyszeli z ust zastępcy komendanta obozu SS Hauptsturmführera Karla Fritzscha w czerwcu 1940 r. pierwsi polscy więźniowie Auschwitz.
Trudny przypadek Alfreda Ranochy
Totalitaryzmy nie zadowalały się nigdy pełną kontrolą przestrzeni publicznej i struktur państwowych, lecz pragnęły swoją władzę rozciągnąć również na ogół ludzkiego życia wewnętrznego. Szczególną czujność wykazywano wobec aparatu partyjnego, który miał stanowić elitę nowego porządku społecznego.
Niemcy i germanizacja totalna w Polsce podczas II wojny światowej
Wyzwolenie KL Gusen I i II przez wojska amerykańskie 5 maja 1945 r.
Zlokalizowane na terenie Austrii KL Mauthausen i KL Gusen były najdłużej funkcjonującymi obozami koncentracyjnymi w III Rzeszy. Osadzeni w nich więźniowie musieli wyczekiwać wolności aż do 5 maja 1945 r.
„Morderca w białych rękawiczkach”. Willi Haase
W czerwcu 1951 r. w Krakowie rozpoczął się proces byłego szefa sztabu dowódcy SS i Policji dystryktu krakowskiego SS-Sturmbannführera Williego Haase. Był to wysokiej rangi funkcjonariusz SS zaangażowany w realizację Aktion „Reinhardt”, który po wojnie został osądzony za swoje zbrodnie.
Zbrodnie bez rozliczenia? Niemieckie zbrodnie i niemieccy zbrodniarze
Prześladowania: Religia w systemach totalitarnych (debata w ramach 3. MFFoTEK)
Karl Chmielewski „Diabeł z Gusen” – pierwszy komendant KL Gusen
Napisać o nim, że był tylko komendantem KL Gusen I, to tak jakby nie napisać o nim zbyt wiele… Więźniowie nadali mu bardziej oddający jego charakter przydomek – „Diabeł z Gusen”.
Wojna na wyniszczenie. Operacja „Barbarossa”
Atak III Rzeszy na Związek Sowiecki nieodwracalnie wpłynął na charakter i przebieg toczonego od września 1939 r. konfliktu zbrojnego. Zainicjowana operacją „Barbarossa” wojna na wyniszczenie przypieczętowała też tragiczny los europejskich Żydów.
Joachim Gauck. Nie tylko twórca Urzędu
Nazwisko Gaucka stało się synonimem rozliczeń z komunizmem, a stworzony przez niego urząd, zwany potocznie Urządem Gaucka – wzorem dla podobnych instytucji w Europie Środkowej.
„Biuletyn IPN” nr 3/2022 – Niemieckie obozy
Niemieckie obozy to główny temat marcowego numeru „Biuletynu IPN”. Przez wszystkie typy niemieckich obozów, więzień policyjnych oraz gett w okresie III Rzeszy przeszło 18 mln osób. Aż 11 mln z nich zagłodzono, zakatowano, zastrzelono i zagazowano. W tym systemie Niemcy nie zapomnieli nawet o dzieciach. W Łodzi stworzyli obóz wyłącznie dla polskich dzieci. W numerze przedstawiamy też przykłady Polaków ratujących Żydów.
Czym różni się polski romantyzm od niemieckiego romantyzmu politycznego? Jakie idee kształtowały niemiecką myśl polityczną wieków XIX i XX? Dlaczego nazizm nie mógłby się wydarzyć w Polsce?
Sztuka zdegenerowana
19 lipca 1937 r. w Monachium otwarto wystawę „Sztuka zdegenerowana” (Entartete Kunst). Znalazły się na niej dzieła wielu wybitnych twórców awangardowych, m.in.: Kandinskiego, Klee, Noldego, Chagalla, Grosza, Kirchnera, Ernsta, Dixa, Beckmanna, a także polskiego malarza Jankiela Adlera.
Niemcy, Watykan i Europa w czasach Edyty Stein
1 maja 1987 r. Jan Paweł II beatyfikował Edytę Stein, niemiecką filozof żydowskiego pochodzenia – karmelitankę, która przyjęła zakonne imię Teresa Benedykta od Krzyża, zamordowaną w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz.
Akta funkcjonariuszy i pracowników niemieckiego obozu dla dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej w Łodzi (1942-1945). Rekonesans archiwalny
W grudniu 1942 r. zaczął funkcjonować Polenjugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt (Prewencyjny Obóz Policji Bezpieczeństwa dla Młodzieży Polskiej w Łodzi). Zespół akt Geheime Staatspolizei Staatspolizeistelle Litzmannstadt zawiera źródła rzucające światło na jego działalność.
Niemcy dokonali na Polakach ludobójstwa
Joseph Goebbels – twórca propagandy III Rzeszy
Nur für Deutsche. Segregacja rasowa w okupowanej Warszawie
Centrala Gestapo w Berlinie
Gdy narodowi socjaliści doszli do władzy w styczniu 1933 roku, Gestapo nie powstało z dnia na dzień. Tworzenie policji politycznej, której zadaniem było zwalczanie wrogów, było długotrwałym procesem.
Morderca z Płaszowa
W dniach od 27 sierpnia do 5 września 1946 roku przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Krakowie odbył się proces Amona Götha. W jego wyniku sadystyczny komendant KL Plaszow został skazany na karę śmierci.
Niemcy w Królestwie w roku 1914
Polska przeżyła w XX wieku dwie niemieckie okupacje. Druga, mająca miejsce podczas II wojny światowej, zepchnęła w niepamięć tę pierwszą, której początkiem było wkroczenie w 1914 r. armii cesarza Wilhelma II na ziemie Królestwa Polskiego, będącego wówczas od 99 lat częścią Imperium Rosyjskiego.
Exodus z Polski Gierka
Lata siedemdziesiąte prezentuje się czasem jako okres względnej prosperity w szarzyźnie PRL. Tym bardziej zaskakuje, że właśnie w dekadzie rządów Edwarda Gierka kraj zdecydowało się opuścić ponad 200 tys. osób.
Jak doszło do podpisania układu między III Rzeszą a Związkiem Sowieckim? Dlaczego sojusznicy nie ostrzegli polskiego rządu, choć znali treść tajnego protokołu? Czy wojna obronna mogła trwać dłużej?
Mein Kampf: odkrywanie państwowej, niemieckiej nienawiści
Polacy w zachodnich strefach okupacyjnych Niemiec...: Rola Kościoła katolickiego w polskiej diasporze (panel I)
Koncepcje polityki międzynarodowej Adolfa Hitlera
Stowarzyszenie Lebensborn
Stowarzyszenie „Lebensborn e.V.” (niem. Lebensborn eingetragener Verein) oficjalnie było organizacją opiekuńczo-charytatywną. Nazwę Lebensborn można przetłumaczyć jako „zdrój życia”.
Walcząc o przetrwanie. Sytuacja polskich robotników przymusowych w Berlinie w roku 1945
Gospodarka III Rzeszy opierała się pracy ok. 7 mln robotników przymusowych. Polacy stanowili, po jeńcach z ZSRS, największą grupę ofiar takiej pracy (we wrześniu 1944 było ich 1,7 mln, w tym 20% kobiet). Jako pierwsi cudzoziemcy zostali oni zmuszeni do noszenia identyfikującej oznaki z literą „P”.
Kobiety z Ravensbrück. Historia niemieckiego obozu według Sarah Helm
Ravensbrück – najcięższy i najokrutniejszy obóz koncentracyjny dla kobiet. Położony w malowniczej scenerii niemieckich lasów, nieopodal jeziora, ok. 80 km od Berlina. Po wojnie wielu osobom będzie się kojarzył z piekłem na ziemi – ze względu na ból i cierpienie, którego tam doświadczyły osadzone.
Ściganie sprawców kłamstwa katyńskiego w Trzeciej Rzeszy
Odkrycie grobów polskich oficerów w Katyniu stanowiło dla III Rzeszy okazję do uderzenia propagandowego i politycznego wyzyskania zbrodni katyńskiej.
Jak Niemcy podbijali Afrykę?
Udział Cesarstwa Niemieckiego w podboju Afryki, choć spóźniony, zakończył się sukcesem. Budując niemieckie imperium kolonialne, przetestowano tam czystki etniczne, eksterminację ludności posuniętą aż do ludobójstwa.
Jaki obraz Polski kreowała ideologia nazistowskich Niemiec? Jak Joseph Goebbels – „mistrz propagandy” – sterował medialnym przekazem? Czy stereotyp Polaka w okresie III Rzeszy był inny niż w Republice Weimarskiej?
Stan wojenny a dyplomacja RFN – Déjà vu z grudnia 1970?
Przeglądając meldunki MSW dotyczące reakcji placówek dyplomatycznych państw NATO na to, co działo się w PRL w trakcie i po 13 grudnia 1981 r. można odnieść wrażenie, iż słowem kluczem, spajającym owe doniesienia było „zaskoczenie”.
Skazanie Gerharda Pchalka – studium przypadku pociągnięcia do odpowiedzialności nazistowskiego prokuratora
W Republice Federalnej Niemiec prowadzono w sumie 22 postępowania przeciwko sędziom i prokuratorom III Rzeszy, jednak nie zapadł żaden prawomocny wyrok skazujący sędziego orzekającego w sądzie specjalnym ani prokuratora występującego przed tym sądem.
Marzenia esesmana
Istniał tylko jeden cel, dla którego opłacało się walczyć i pracować – zdobyte własną pracą gospodarstwo rolne ze zdrową i dużą rodziną. To miało się stać treścią mego życia, jego celem – tak formułował swoje marzenia w 1928 r. Rudolf Höß, późniejszy komendant KL Auschwitz.
Polski przekład Mein Kampf. „Moja Walka”
Profesor Eugeniusz Cezary Król postanowił podjąć się tłumaczenia manifestu ideologicznego, który znacząco odbił się na losach ludzkości XX wieku.
Egzekucje mieszkanek Radomia w Lesie we Włoszczowicach oraz w Lesie Skrzypiowskim
W Radomiu 24 stycznia 1941 r. o godzinie 4 rano przeprowadzono masowe aresztowania. Aresztowano co najmniej 335 osób, w tym najprawdopodobniej 38 kobiet. Wśród aresztowanych znajdowali się członkowie organizacji polskiego podziemia oraz inteligencji.
Dlaczego utworzono Wolne Miasto Gdańsk? Jakie były jego formalne i prawne związki z II Rzeczpospolitą? Czy było to „szpiegowskie Eldorado”?
Zamordowanie pacjentów szpitala psychiatrycznego w Chełmie
W końcu października 1939 r. Hitler podpisał rozporządzenie w sprawie przerwania „życia niewartego życia”. Ten antydatowany na 1 września 1939 r. akt prawa niemieckiego przesądził o losie ponad 70 tysięcy osób chorych psychicznie, w większości Niemców, których do jesieni 1941 r. zamordowano w ramach akcji T4.
Przed Grudniem. Dyplomacja RFN wobec wydarzeń w PRL poprzedzających upadek Władysława Gomułki
Sposób sformułowania tytułu może dziwić. Aktywność zachodnioniemieckich dyplomatów pod koniec lat 60. XX w musiała być wszak związana z implementacją tzw. nowej polityki wschodniej Kanclerza Willy Brandta. To jej pochodną były zawierane w 1970 roku kolejne traktaty: z ZSRR, NRD oraz PRL.
O zachodnią granicę II Rzeczypospolitej. Walki z Niemcami i komunistami w Zagłębiu Dąbrowskim
Do 1914 r. w Zagłębiu Dąbrowskim zbiegały się granice wszystkich zaborów Polski – obszar ten nazywano Trójkątem Trzech Cesarzy. Po wybuchu I wojny światowej Rosjanie zostali wyparci z Zagłębia, a jego obszar podzielono na strefy okupacyjne: niemiecką i austriacką.
Jaką rolę w relacjach PRL z NRD i RFN odgrywał Szczecin? Czy zachodnia granica Polski była traktowana jako ostateczna? Co w Berlinie i w Bonn sądzono o przełomowych wydarzeniach w powojennej historii miasta?
Czy polsko-niemiecki sojusz przeciwko ZSRS był możliwy? Czy II Rzeczypospolita Polska mogła być równorzędnym partnerem dla Niemiec? Na ile pakt Ribbentrop-Beck był prawdopodobny?
Plakat w III Rzeszy
W narodowym socjalizmie olbrzymią rolę odgrywała propaganda i sztuka. Na szerokie masy społeczeństwa duży wpływ miały plakaty: reklamowe, werbunkowe i propagandowe.
Polenaktion, czyli deportacja Żydów pochodzenia polskiego z Niemiec do Polski (28-29 października 1938) – relacja Zyndela Grynszpana
W ciągu kilku jesiennych nocy i dni 1938 r. liczebność społeczności żydowskiej na terenie województwa poznańskiego (ok. 50 tys. osób) powiększyła się znacząco w związku z deportacją z Niemiec przez władze III Rzeszy ok. 17 tys. Żydów polskiego pochodzenia w ramach tzw. Polenaktion.
Niemieckie obozy pracy w Dziemianach na Kaszubach
Miejscowość Dziemiany usytuowana na obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, wśród jezior i lasów, stanowi obecnie malowniczą atrakcję turystyczną Kaszub.
Erich von dem Bach-Zelewski
Powoływał się na rycerski kodeks honorowy, przesłuchiwany przez prokuratora z Polski, przyznawał się do polskich korzeni. Generał Waffen-SS i policji Erich von dem Bach-Zelewski, odpowiedzialny za zagładę powstańczej Warszawy i masakrę dziesiątków tysięcy jej mieszkańców, nigdy nie odpowiedział za to przed sądem.
Podeptane konwencje. Zbrodnie Wehrmachtu na żołnierzach Wojska Polskiego w kampanii 1939 r.
W czasie ataku na Polskę w 1939 r. niemiecka armia lądowa dopuściła się ogromnej liczby zbrodni wojennych popełnionych na żołnierzach Wojska Polskiego. Walki w Polsce stały się dla Wehrmachtu pewnego rodzaju poligonem doświadczalnym w zakresie użycia przemocy wobec nieprzyjaciela.
Systemy socjalnego bezpieczeństwa, czyli o istocie III Rzeszy i ZSRS
Aby uchwycić istotę ustroju, niepozbawionym sensu wydaje się ich zestawienie na możliwie szerokim tle. Zasadniczo władza państwowa utrzymuje się wskutek zastosowania przemocy lub dzięki akceptacji decydentów, a jej kres wyznacza obalenie czy zmiana.
„Czyste ręce” Wehrmachtu – zbrodnie popełnione przez żołnierzy niemieckich na ludności cywilnej w zachodniej części woj. łódzkiego
Lata II wojny światowej to dla ludności okupowanej Polski okres strat nie tylko materialnych, ale przede wszystkim cierpienia, którego doświadczyli ludzie.
Pierwsza była Krajna. Męczeństwo polskiego duchowieństwa Wolnej Prałatury Pilskiej
W czasie II wojny światowej polscy duchowni byli poddawani planowej eksterminacji w ramach Intelligenzaktion i masowo deportowani do obozów koncentracyjnych.
Wehrmacht i nowe „zasady” wojny. Masakra ludności cywilnej w Częstochowie, 4 września 1939 roku
Tak zwany „krwawy poniedziałek” w Częstochowie, 4 września 1939 r., to jeden z kilku najbardziej jaskrawych przykładów radykalnej zmiany w filozofii prowadzenia wojny przez armię niemiecką pod rządami narodowych socjalistów.
Morderstwa na polskich patriotach w Nowym Bytomiu we wrześniu 1939 r.
Kiedy 3 września 1939 r. do Nowego Bytomia weszli członkowie niemieckiej formacji dywersyjnej Freikorps Ebbinghaus, nikt nie przypuszczał jakie okrucieństwo zademonstrują na polskich więźniach. Jeden ze zbrodniarzy uniknął odpowiedzialności, nawet po wojnie.
„Z największą brutalnością”. Zbrodnie Wehrmachtu w Polsce w 1939 r.
Po okresie niemiecko-polskiego zbliżenia lat 1934–1938 Adolf Hitler postanowił zaatakować Rzeczpospolitą, uzyskawszy pewność, że nie zdoła jej wciągnąć do realizacji swoich ekspansywnych planów politycznych.
Zlikwidować czy wynarodowić? Niemiecki i sowiecki program walki z narodem polskim
Charakterystyka niemieckich i sowieckich zbrodni na Polakach obejmuje zagadnienia dotyczące celów, metod i skali realizacji antypolskiej polityki w latach II wojny światowej.
Zbrodnie Wehrmachtu w trakcie kampanii polskiej 1939 r.
Agresja Niemiec na Polskę była niezwykle brutalną kampanią wojenną, w której zbrodnie wojenne były zjawiskiem codziennym. Wehrmacht – armia narodowosocjalistycznych Niemiec – prowadził wojnę z pogwałceniem konwencji międzynarodowych i zupełną pogardą dla przeciwnika.
Oferta Hitlera
W 1934 roku doszło do podpisania polsko-niemieckiej deklaracji o niestosowaniu przemocy. W książce „Der Feind steht im Osten”, wydanej w Polsce pod tytułem „Wspólny wróg”, niemiecki historyk Rolf-Dieter Müller porównuje konsekwencje tego wydarzenia z późniejszym o pięć lat paktem Ribbentrop–Mołotow.
Krwawa środa 1940 w Olkuszu
31 lipca 1940 r. niemiecka żandarmeria przeprowadziła w Olkuszu akcję pacyfikacyjną. W odwecie za śmierć żandarma Ernsta Kadatza, przez kilka godzin mieszkańcy miasta byli torturowani, bici i przesłuchiwani. Niemcy szczególnie znęcali się nad Żydami.
Raporty polskie Stasi 1981-1989. Tom 1. W przededniu stanu wojennego: czerwiec-grudzień 1981
(Nie)obecność Zagłady w Norymberdze
27 lutego 1946 r., 67. dnia rozprawy przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze, sowiecki prokurator Lew Nikołajewicz Smirnow wezwał na świadka 33-letniego poetę, Abrahama Suckewera.
Zbrodnie nazistowskie popełnione na osobach niepełnosprawnych w świetle prawa międzynarodowego
Czystki etniczne prowadzone przez Niemcy podczas II wojny koncentrowały się głównie na społeczności żydowskiej, jednak nie był to jedyny kierunek nazistowskiej myśli eugenicznej. Oprawcy noszący niemieckie mundury nie oszczędzili ludzi, którzy urodzili się niepełnosprawni i chorzy psychicznie.
Relacje polsko-żydowskie w XX w. Badania - kontrowersje - perspektywy
Od „Sonaty Księżycowej” do „Gomory”
Zmasowany nalot Luftwaffe na Coventry w listopadzie 1940 r. był zaledwie przedsmakiem losu, jaki wkrótce alianci mieli zgotować niemieckim miastom.
Borys Smysłowski-Holmston
Był jednym z kilku przedstawicieli rosyjskiej białej emigracji, którzy dali o sobie znać w czasie II wojny światowej. Jednak jego nazwisko utrwaliło się w historii tego okresu w sposób szczególny.
Pierwszy transport do KL Auschwitz - 14 czerwca 1940
Szczecin. Miasto, którego nie było. Dyplomacja RFN i polskie przełomy 1970–1989
Technologia śmierci. Niemieckie obozy zagłady
Niemieckie obozy koncentracyjne powstały na długo przed rozpoczęciem II wojny światowej i stanowią nieodłączną część niemieckiego systemu totalitarnego, zbudowanego przez partię narodowego socjalizmu pod wodzą Adolfa Hitlera.
Niemieckie obozy na ziemiach polskich 1939-1945
Poniższy tekst ma charakter wprowadzający do tematyki funkcjonowania w latach 1939-1945 niemieckich obozów zlokalizowanych na terytorium Polski w jej obecnych granicach.
Karl Richard Josef Streibel. Komendant Obozu szkoleniowego SS w Trawnikach (SS-Ausbildungslager Trawniki) 1942–1944
Karl Streibel, urodził się 11 października 1903 r. w Neustadt/Oberschlesien (Prudnik, Górny Śląsk). Po ukończeniu szkoły powszechnej rozpoczął naukę w szkole kupieckiej, w zakresie detalicznej sprzedaży żywności. W latach 1918–1922 pracował w Ziegenhals (Głuchołazy) jako pomocnik sprzedawcy.
Nieosądzeni w Norymberdze
Po zakończeniu działań zbrojnych na frontach II wojny światowej w Europie, przywódcy państw alianckich zadecydowali o pociągnięciu do odpowiedzialności funkcjonariuszy hitlerowskich winnych popełnienia najokrutniejszych zbrodni.
Jan Sehn - profesor, sędzia śledczy, tropiciel nazistów
Soldau. Miasto na pograniczu śmierci (2018)
Zagłada Żydów węgierskich
16 maja 1944 r. do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz II-Birkenau przyjechały trzy pociągi towarowe z transportem Żydów z Węgier. Każdy miał od 40 do 50 wagonów mieszczących po około 100 ludzi. Na rampie obozowej przeprowadzono wśród nich selekcję, w wyniku której młodych i silnych skierowano do obozu jako „depozyt”, bez wpisywania ich do ewidencji więźniów. Pozostałych ustawiono w piątki i poprowadzono do komór gazowych, gdzie zostali zamordowani.
Korpus Ochrony Pogranicza (1924-1939) i Straż Graniczna (1928-1939) w tradycji współczesnej Straży Granicznej
Niemcy kradli w Polsce wszystko, włącznie z dziećmi
15 maja 1940 r. Reichsführer SS i szef policji niemieckiej Heinrich Himmler, jako komisarz Rzeszy ds. Umacniania Niemczyzny, opracował wstępne założenia rabunku i germanizacji polskich dzieci. W dokumencie zatytułowanym „Kilka myśli o traktowaniu obcoplemieńców na Wschodzie” zawarł plan wyniszczenia narodu polskiego i przekształcenia go w niewykształconą siłę roboczą dla III Rzeszy.
Co zawierają raporty Witolda Pileckiego z obozu Auschwitz-Birkenau?
Jak przyjęto zakończenie II wojny światowej w Europie Zachodniej?
Dlaczego Niemcy musieli dwukrotnie kapitulować w 1945 r.?
Johann Giselbert książę zu Salm-Horstmar
W trakcie wojny niemiecko-polskiej we wrześniu 1939 r. zginęło czterech książąt służących w Wehrmachcie, dwóch z wojsk pancernych i dwóch z piechoty. Wśród nich znajdował się kpt. Johann Giselbert Alexander Leopold Rudolf Friedrich książę zu Salm-Horstmar, który poległ pod Łańcutem 9 IX 1939 r.
Jak doszło do kapitulacji Niemiec w 1945 r.?
8 maja 1945 r. - zakończenie II wojny światowej
75. rocznica wyzwolenia KL Ravensbrück. Historia i Pamięć
Meldunek o dokonanej zbrodni
19 kwietnia 1943 r. w getcie warszawskim rozpoczęło się, trwające do połowy maja, antyniemieckie powstanie. Bezpośrednią przyczyną jego wybuchu była decyzja Heinricha Himmlera o ostatecznej likwidacji dzielnicy zamkniętej.
Davida Cesaraniego obraz losów Żydów w latach 1933-1949
„Ta książka narodziła się z obawy przed rozdźwiękiem między, z jednej strony, odwołaniami do Holokaustu w kulturze masowej, edukacji i jego upamiętnianiu a – z drugiej – odkryciami badaczy różnych dyscyplin, działających w obrębie struktury akademickiej i poza nią.”
Zbrodnie Wehrmachtu we wrześniu 1939 r. na terenie powiatu stopnickiego (buskiego)
Sytuacja militarna w powiecie stopnickim (buskim) we wrześniu 1939 podobnie jak i w innych rejonach Polski była bardzo ciężka. Oprócz druzgocącej przewagi liczebnej i technicznej nieprzyjaciela, poważnym problemem na tym terenie pozostawała kwestia braku rozpoznania sił wojsk niemieckich.
Heinrich Himmler – konstruktor machiny zagłady Trzeciej Rzeszy
Heinrich Himmler – druga osoba w nazistowskich Niemczech i makiaweliczny polityk – skupił w swoich rękach niewyobrażalną wprost władzę. Jak to możliwe, że niepozorny człowiek zmienił się w potwora odpowiedzialnego za największe zbrodnie XX wieku – Holocaust, obozy zagłady i masowe mordowanie ludzi?
Tej nocy umarło miasto. Zniszczenie Drezna oczyma Polki
Kiedy rozpoczęła się II wojna światowa niespełna dwudziestoletnia Anna Garbaniuk, mieszkanka Bielska, właśnie skończyła szkołę handlową i znalazła zatrudnienie w sklepie, którego właściciele zadeklarowali narodowość niemiecką. Dzięki temu nie wywieziono jej do pracy w głąb III Rzeszy od razu.
Hitler-Jugend na Górnym Śląsku
W III Rzeszy zadanie indoktrynacji młodzieży wykonywała Hitler-Jugend. W okresie II wojny światowej na polskich terenach wcielonych do Niemiec, zwłaszcza na Górnym Śląsku, organizacja ta stała się istotnym narzędziem nazistowskiej polityki narodowościowej.
Tylko sosny były świadkami. Egzekucje w Palmirach
Palmiry, nieduża wieś położona na północ od Warszawy, w świadomości wielu Polaków zapisały się jako symbol masowych zbrodni hitlerowskich, popełnionych głównie na przedstawicielach stołecznej inteligencji.
„Zastraszali tymczasowością polskości na tutejszych ziemiach …”
Choć w latach sześćdziesiątych formalnie „problemu niemieckiego w Polsce nie było”, to Służba Bezpieczeństwa prowadziła intensywne działania, kompletnie przeczące temu stwierdzeniu.
Życie po klęsce
Rok 1945 – koniec wojny. Większość Niemców musiała przyjąć do wiadomości, że ostatnie 12 lat, pełne ich ciężkiej pracy, entuzjazmu wobec Hitlera, zostało ocenione jako czas zbrodni, a reżim któremu służyli, został zdyskredytowany politycznie i moralnie.
Tropiciel zbrodniarzy
O Janie Sehnie, krakowskim prawniku, łowcy zbrodniarzy niemieckich z okresu II wojny światowej, ze współautorem książki „Profesor Jan Sehn 1909-1965. Prawnik, sędzia śledczy, łowca nazistów” dr. Filipem Gańczakiem, rozmawia dr Rafał Leśkiewicz, Redaktor Naczelny portalu przystanekhistoria.pl
Ponary – miejsce kaźni
W latach 1941–1944 Niemcy przy udziale litewskich formacji kolaboracyjnych zamordowali w Ponarach około 100 tys. osób. Większość ofiar stanowili Żydzi z terenów Wileńszczyzny, ale też Polacy, Białorusini, Romowie, Tatarzy i Litwini oskarżani o działalność antyniemiecką oraz jeńcy Armii Czerwonej.
Wahadło pamięci. (Nie)wiedza o zbrodniach niemieckich
W PRL dużo pisano i mówiono – acz w ścisłych ramach oficjalnej narracji – o zbrodniach III Rzeszy. Po roku 1989 pamięć o nich stopniowo w Polsce zanika, a wśród badaczy tej problematyki powstała luka pokoleniowa. To groźne, kiedy ze strony niemieckiej spotykamy się z ofensywną polityką historyczną.
Sonderfahndungsbuch Polen. Specjalna Księga Gończa dla Polski
Wygląda niepozornie. Niewielki format, taka sama objętość, jako wydawca podany Urząd Kryminalny Policji Rzeszy. W środku – pożółkłe już, gęsto zadrukowane stroniczki. Na nich zaś nazwiska, nazwiska, nazwiska… Za niemal każdym z nich kryje się okupacyjny dramat.
Obóz zagłady w Treblince
Budowę obozu zagłady w Treblince (gm. Kosów, pow. Sokołów Podlaski) rozpoczęto w dniu 1 czerwca 1942 r. Pierwszym komendantem SS-Sonderkommando Treblinka został mianowany SS-Obersturmführer Irmfried Eberl (Austriak).
Więzienno-obozowe wspomnienia Wandy Serwańskiej
Aresztowana w Poznaniu, przeszła przez śledztwo w gestapo, Fort VII, obóz w Żabikowie, skąd trafiła do Auschwitz-Birkenau. Po wojnie opisała swoje przeżycia.
Dzieci z Przemysłowej – niemiecki obóz w Łodzi
„Czym dłużej tu byliśmy, tym bardziej dyscyplina się zaostrzała, tym łatwiej było spostrzec, że wszystko zmierza do udręczenia, umęczenia nas” – wspominał Stefan Marczewski, jeden z nastoletnich więźniów. Przez obóz sąsiadujący z łódzkim gettem przeszło od 2 do ponad 3 tys. polskich dzieci.
Josef Goebbels – mistrz propagandy III Rzeszy
Jedną z cech wyróżniających państwa totalitarne jest indoktrynacja całego społeczeństwa. W III Rzeszy Josef Goebbels stworzył aparat propagandy, za pomocą którego nadzorował wszystkie środki przekazu (prasę, radio, film) oraz literaturę i sztukę. W ten sposób kształtował poglądy i postawy Niemców.
W samotną podróż zabierz broń. Z hitlerowskim przewodnikiem do Lwowa
Machina propagandy III Rzeszy nie ominęła turystyki. Promowanie niedrogich wycieczek w atrakcyjne przyrodniczo i kulturowo zakątki Wielkiej Ojczyzny gruntowało przekonanie, że godne uwagi są tylko wytwory cywilizacji niemieckiej i niemieckie krajobrazy.
Odilo Globocnik – ekspert Himmlera do spraw Zagłady
Jak to możliwe, że człowiek, który odpowiadał za przeprowadzenie akcji „Reinhardt”, w której zamordowano w Generalnym Gubernatorstwie ponad 1 274 000 Żydów, został zapamiętany przez najbliższych współpracowników jako „dobry człowiek” i „miły szef”?
Bezużyteczne życie
Rządy Adolfa Hitlera w Niemczech i jego polityka w latach 1939-1945 to nie tylko ofiary działań zbrojnych, więzień, obozów koncentracyjnych, pacyfikacji. Jednymi z pierwszych ofiar nazizmu byli psychicznie chorzy.
Niemiecko-rosyjska geneza zagłady europejskich Żydów
Zagłada europejskich Żydów w okresie II wojny światowej pomimo wielkiej liczby publikacji naukowych wyjaśniających jej przyczyny, przebieg i konsekwencje wciąż wzbudza zainteresowanie badaczy, a wraz z popularyzacją wiedzy historycznej także opinii masowej.
Niemieckie taśmy filmowe z czasów wojny odnalezione w Poznaniu
Poznański muzykolog Marian Sobieski po wojnie powrócił do pracy na Uniwersytecie Poznańskim. W gabinecie przy ul. Wieniawskiego 1 znalazł jednak taśmy filmowe, które nie należały do uczelni. Tak w jego ręce trafiły niemieckie nagrania filmowe z czasów wojny i okupacji.
Warszawa w kontekście Einsatz Reinhardt
Okupowana Warszawa spędzała Niemcom sen z powiek z co najmniej dwóch powodów: jako najliczniejsze, ponadmilionowe skupisko polskie o najbardziej rozwiniętych strukturach konspiracji oraz jako centralny ośrodek polskich Żydów i największe w Europie, blisko czterystutysięczne getto.
Dziennik próżności Hansa Franka
Hans Frank należał do głównych współautorów i realizatorów niemieckiej polityki eksterminacyjnej. Był odpowiedzialny za masowe zbrodnie, eksploatację gospodarczą oraz grabież i niszczenie dzieł sztuki na ziemiach polskich niewcielonych do III Rzeszy. Dzięki jego próżności powstało niepowtarzalne źródło historyczne – dziennik urzędowy gubernatora generalnego.
Stan wojny wygasł, traktatu pokojowego (z Niemcami) nie było - z dyskusji
Prezentacja książki „Polska pod okupacją 1939–1945”, tom 3
Dyskusja o roli Polski w polityce zagranicznej Hitlera
Prezentacja książki "Leksykon działaczy Zjednoczenia Polskich Uchodźców w Republice Federalnej Niemiec (1951–1993)"
Rok 1939 w dzienniku Hansa Franka
Zbrodnie niemieckie jesienią 1939 r.
Wywiad II Rzeczypospolitej wobec wybuchu II wojny światowej (cz. I)
Ribbentrop i Mołotow – podpalacze świata z woli Hitlera i Stalina (debata)
Porwanie ludobójcy
11 maja 1960 r. Mosad porwał w Argentynie Adolfa Eichmanna. Jego proces w Izraelu odegrał niezwykle ważną rolę w demaskowaniu innych Niemców zaangażowanych w Zagładę Żydów oraz w zbrodnie na Polakach.
Intelligenzaktion (wywiad z Dieterem Schenkiem cz. 1)
Intelligenzaktion (wywiad z Dieterem Schenkiem cz. 2)
Triumf wojny
Przerażenie. Strach. Groza. Jedno z tych uczuć – a może wszystkie – maluje się na twarzy kobiety uwiecznionej na zdjęciu. Obiektyw aparatu uwięził w kadrze wykrzywione rysy, jakby kobieta skamieniała. Zdjęcie wykonano 12 września 1939 roku w Końskich.
Hitler i Stalin: żywoty równoległe
Hitler popełnił samobójstwo na kilka dni przed kapitulacją Niemiec, zostawiając swemu narodowi przesłanie, by „zachował jego ducha”. Stalin zmarł śmiercią naturalną po zbudowaniu sowieckiego imperium na milionach trupów i zostawił po sobie ludobójczy system działający jeszcze przez niemal pół wieku.
Ukraińska (?) lista polskich profesorów
W lipcu 1941 na Wzgórzach Wuleckich we Lwowie Niemcy rozstrzelali ponad 40 osób – profesorów lwowskich, a także ich bliskich, gości i domowników. Kto sporządził listę osób przeznaczonych do tej egzekucji? Niektóre tropy prowadzą do środowiska lwowskich nacjonalistów ukraińskich.
Z bohatera konfident
5 czerwca 1943 r. duże siły gestapo i policji obstawiły kościół pw. św. Aleksandra na pl. Trzech Krzyży w Warszawie. Nie była to zwykła łapanka. W tym czasie w kościele trwał ślub por. Mieczysława Uniejewskiego „Marynarza”, żołnierza oddziału „Osa”-„Kosa 30”, a akcja Niemców była zaplanowana.
Wymiana okupantów
23 sierpnia 1939 roku w Moskwie Joachim von Ribbentrop i Wiaczesław Mołotow,. ministrowie spraw zagranicznych III Rzeszy i ZSRS oficjalnie sygnowali dokument nazywany paktem o nieagresji.
Więzień, uciekinier, egzekutor
Kazimierz Albin w latach 1940-43 więzień KL Auschwitz (numer obozowy 118) i uciekinier z tego obozu, a następnie żołnierz Armii Krajowej i wykonawca wyroków śmierci, kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski, opowiada o swoim doświadczeniu lat wojny i okupacji niemieckiej.
„Z Polską małżeństwo z rozsądku, a nie z miłości”
Zacytowane wyżej słowa zapisał 2 grudnia 1936 Goebbels po posiedzeniu rządu, na którym Hitler mówił o obowiązującej od niemal trzech lat polsko-niemieckiej deklaracji o niestosowaniu przemocy. Czy rzeczywiście odprężenie w relacjach z Polską było podyktowane jedynie bieżącą sytuacją międzynarodową?
Pamiętać i żyć
„Trzeba iść do przodu, ale również pamiętać” – mówi Martin Pollack, austriacki slawista, tłumacz i dziennikarz, laureat Nagrody im. Karla Dedeciusa (dla najlepszego niemieckiego tłumacza literatury polskiej), syn SS-Sturmbannführera Gerharda Basta w rozmowie z Maciejem Foksem i Filipem Gańczakiem.
90 sekund historii: 30 stycznia 1933 r. Adolf Hitler został kanclerzem Rzeszy
90s historii: 14 lutego 1946 r. podpisano polsko-brytyjską umowę o wysiedleniu ludności niemieckiej
90s. historii: 7 lutego 1979r. zmarł Josef Mengele
Test na polskość podczas okupacji: Niemcy wprowadzają volkslistę
Niemcy (hitlerowskie) wypowiadają Polsce deklarację o niestosowaniu przemocy
90s. historii: 20 kwietnia 1943 r. w Krakowie przeprowadzono zamach na Friedricha Wilhelma Krügera
90s. historii: 2 kwietnia 1947 r. zakończył się proces Rudolfa Hoessa
90s. historii: 23 czerwca 1944 roku likwidacja getta w Łodzi
90s. historii: 16 lipca 1942 roku Niemcy utworzyli getto w Przemyślu
90s. historii: 12-13 lipca 1943 r. Niemcy wymordowali mieszkańców Michniowa
90s. historii: 6 lipca 1950 roku układ między Polską a NRD
Legenda katowickiej wieży
Rankiem 4 września 1939 roku podeszła pod Katowice 239. Dywizja Piechoty gen. mjra Ferdinanda Neulinga, podporządkowana 3. Odcinkowi Grenschutzu dowodzonemu przez gen. leut. Georga Brandta. Miała zająć miasto opuszczone już wówczas przez regularne oddziały Wojska Polskiego i polską administrację.
Dachau i śmierć są synonimami
Płk William Quinn z 7. Armii Amerykańskiej, wyzwalając w maju 1945 r. obóz koncentracyjny w Dachau, napisał w raporcie: „Oddziały nasze zastały tam widoki, jęki tak straszne, że aż nie do uwierzenia, okrucieństwa tak ogromne, że aż niepojęte dla normalnego umysłu. Dachau i śmierć są synonimami”.
Rozstrzelany medalik. O niemieckich egzekucjach Polaków w Rudzkim Moście
Podczas ekshumacji ofiar egzekucji przeprowadzonych w Rudzkim Moście pod Tucholą, wydobyto szczątki 236 Polaków. Ich katami byli miejscowi członkowie Selbstschutzu (Samoobrony). Wśród dowodów niemieckiej zbrodni zachował się medalik – rozstrzelany razem z jego właścicielem.
Arthur Greiser – wzorcowy nazista
Arthur Greiser był wysokim rangą politykiem, który zainicjował Holocaust w okupowanej przez Niemcy Polsce. Na terenie rządzonego przez niego Kraju Warty (Reichsgau Wartheland), wprowadzał ludobójcze i rasistowskie praktyki, dzięki czemu mógł nazywać ziemie mu podległe „okręgiem wzorcowym”.
Narodowy socjalizm w historiografii Republiki Federalnej Niemiec w latach 1986–2016
W pierwszej części XX w. Niemcy wywarły na dzieje i losy Europy przemożny wpływ. Skutki ich polityki oraz sposób traktowania narodów kontynentu, szczególnie naszej jego części, okazały się na bardzo licznych polach nieodwracalne. Miały one w przeważającej mierze charakter destrukcyjny. Ta konstatacja odnosi się zwłaszcza do polityki Hitlera i jego III Rzeszy. W następstwie tej polityki niemiecki żołnierz stanął latem/jesienią 1942 r. u wrót Azji. Niemcy zagarnęły lub podporządkowały sobie wówczas niemal całą Europę.
„Biuletyn IPN” nr 1–2/2018 – Niemcy ludziom zgotowali ten los
Zasadniczy blok artykułów dotyczy obozów koncentracyjnych stworzonych przez hitlerowskie Niemcy – jeszcze przed wojną w Rzeszy (Dachau czy Sachsenhausen), a potem także na ziemiach podbitej Polski (Auschwitz i wiele innych).
IPNtv - Promocja książki dr. Filipa Gańczaka „Polski nie oddamy. Władze NRD wobec wydarzeń w PRL 1980–1981”
When they come (Kiedy przyjdą podpalić dom)
IPNtv - Konferencja prasowa oraz prezentacja bazy załogi SS KL Auschwitz - Kraków, 30 stycznia 2017
Polskie Oddziały Wartownicze przy armii amerykańskiej w latach 1945 – 1989
Podjęte przez zespół autorski zadanie należy uznać za bardzo ważne, cenne, a zarazem niezwykle trudne. Znikoma jest wszak zarówno zachowana spuścizna źródłowa, jak i literatura przedmiotu […].
Aspiracje niepodległościowe narodów Europy Środkowo-Wschodniej wobec wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej
Zapomniani kaci Hitlera – katalog wystawy
Z okazji 75. rocznicy wybuchu II wojny światowej i rozpoczęcia niemieckiej okupacji ziem polskich przygotowaliśmy wystawę „Zapomniani kaci Hitlera. »Samoobrona« Niemiecka na Pomorzu Gdańskim (Selbstschutz Westpreussen) w 1939 r." Jest to zarówno w Polsce, jak i w Niemczech pierwsza wystawa na temat tej zbrodniczej i zapomnianej dziś organizacji.
„Z filmoteki bezpieki" odc. 42 - Egzekucje zbrodniarzy niemieckich (Uwaga: sceny drastyczne - wyłącznie dla dorosłych!)
KL Dachau - ŻYCIE CODZIENNE - relacja o. Hugolina Pieprzyka
KL Dachau - WYZWOLENIE - relacja Jerzego Skrzypka
KL Dachau - WYZWOLENIE - relacja ks. Kazimierza Majdańskiego
KL Dachau - EKSPERYMENTY MEDYCZNE - relacja Jerzego Skrzypka
KL Dachau - EKSPERYMENTY MEDYCZNE - relacja ks. Kazimierza Majdańskiego
KL Dachau - PRACA - relacja o. Hugolina Pieprzyka
„Z filmoteki bezpieki" odc. 19 i 20 - „Einnahme von Warschau/Kryptonim Attache"
„Z filmoteki bezpieki" odc. 18 - „Powrót kpt. Kaczmarka"
Zamojszczyzna jako pierwszy obszar osiedleńczy Niemców w Generalnym Gubernatorstwie - Sonderlaboratorium SS i nowego, niemieckiego ładu w Europie
Komunizm – la belle époque.
Lata 70. XX w. w Bułgarii, Czechosłowacji, Niemieckiej Republice Demokratycznej, Polsce, Rumunii, na Węgrzech to czas triumfu tzw. realnego socjalizmu.
Nadzorować, interweniować, karać. Nazistowski obóz władzy wobec Kościoła katolickiego w Zabrzu (1934–1944). Wybór dokumentów
Ruch nazistowski odnosił się wrogo do religii rzymskokatolickiej: do Kościoła jako instytucji, jak i do katolickich dogmatów.
Fot. Biblioteka Narodowa
