Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Cenzura

Życie w cieniu Zbrodni Katyńskiej
Artykuł

Życie w cieniu Zbrodni Katyńskiej

17 września dwa razy zmienił jej życie. W 1939 r. – po agresji sowieckiej – do niewoli dostał się jej ojciec; zamordowało go NKWD w Charkowie. W 1950 r. – po spotkaniu w gronie znajomych – sama trafiła do więzienia i dwa miesiące później została skazana za „rozpowszechnianie kłamstwa katyńskiego”.

Recenzenci z MSW
Artykuł

Recenzenci z MSW

Funkcjonariusze MSW pełnili wiele ról. Jedną z nich było recenzowanie książek, piosenek czy filmów. Tak było również w przypadku „Nadzoru” Wiesława Saniewskiego. Jego film powstał w 1983 r., ale na wiele miesięcy został tzw. „półkownikiem”, gdyż jego rozpowszechnianie wstrzymała cenzura.

<i>Spotkania</i> do ponownego odczytania
Recenzja

Spotkania do ponownego odczytania

Drugi obieg wydawniczy w Polsce w latach 1976–1989 od dawna jest jednym z tematów częściej podejmowanych przez badaczy tego okresu. Na szczególną uwagę w tym kontekście zasługuje monumentalna, opracowana przez Macieja Sobieraja, publikacja Spotkania. Niezależne Pismo Młodych Katolików.

Nie dać im spokoju. Jerzego Kanikuły boje z komuną
Artykuł

Nie dać im spokoju. Jerzego Kanikuły boje z komuną

W Trójmieście Solidarność Walcząca działała już od 1982 r. Jej aktywność zwiększyła się, kiedy inicjatywę przejęli Ewa Kubasiewicz i Andrzej Kołodziej. U ich boku działał dwudziestolatek, Jurek Kanikuła, któremu niekiedy brakowało doświadczenia, ale nigdy odwagi.

I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS
Artykuł

I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS

17 sierpnia 1934 r. w Domu Związków w Moskwie rozpoczął się I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich. W trakcie trwających do 1 września obrad przyjęto statut Związku Pisarzy ZSRS i uznano realizm socjalistyczny za metodę twórczą obowiązującą pisarzy sowieckich.

Obśmiać czerwonego!
Artykuł

Obśmiać czerwonego!

Żarty pomagają wytrzymać nawet najgorsze czasy. A że ostatnia dekada PRL do najłatwiejszych nie należała, w całym kraju dowcipkowano na potęgę. Najchętniej z tego, co bolało najbardziej: z dominacji Sowietów nad Polską i z uniżoności, jaką wobec Kremla wykazywały władze w Warszawie.

Jarocin – kontrkulturowa oaza wolności
Artykuł

Jarocin – kontrkulturowa oaza wolności

W czerwcu 1980 r. w Jarocinie odbyła się pierwsza edycja legendarnego festiwalu rockowego, wówczas jeszcze pod nazwą I Ogólnopolski Festiwal Muzyki Młodej Generacji. Niedoceniana przez władze impreza stała się dla zbuntowanej polskiej młodzieży prawdziwą oazą wolności.

Audio/Video

Kłamstwo katyńskie – mit założycielski PRL. Część 2

Polskie podziemie niepodległościowe w kinematografii PRL
Artykuł

Polskie podziemie niepodległościowe w kinematografii PRL

Komuniści na wszelkie sposoby starali się zohydzić postaci powojennej konspiracji. Miały temu służyć także propagandowe filmy fabularne.

Audio/Video

21 857. Katyńskie liczby

„Arka” wolności
Artykuł

„Arka” wolności

Po wprowadzeniu stanu wojennego w drugim obiegu wydawniczym, oprócz gazetek i biuletynów o treści informacyjnej, ukazywały się pisma literackie i społeczno-kulturalne. Jednym z nich było krakowskie pismo „Arka”, które powstało w połowie 1983 r.

Audio/Video

Komunistyczna propaganda wobec Powstania Warszawskiego

Święty ogień, święty człowiek
Artykuł

Święty ogień, święty człowiek

Ofiara życia to największe poświęcenie, do jakiego zdolny jest człowiek. Płonący mnisi buddyjscy czy student Jan Palach są do dziś symbolami protestu przeciwko zniewoleniu własnego kraju i narodu. Postać i czyn Walentego Badylaka powinny zająć bardziej eksponowane miejsce w naszej narodowej pamięci.

Listy z innego świata
Artykuł

Listy z innego świata

Kilka zdań na niewielkim formularzu stanowiło jedyną informację dla bliskich o losach więźnia osadzonego w hitlerowskim obozie koncentracyjnym – jednym z miejsc kaźni, jakie funkcjonowały w okresie 1939-45 r. na terenach zajętych przez reżim nazistowski oraz obszarach byłej III Rzeszy.

Audio/Video

Radio Wolna Europa (odc. 61)

List, który nosi znamiona zbrodni
Artykuł

List, który nosi znamiona zbrodni

Od 13 grudnia 1980 do 31 grudnia 1982 komunistyczne władze PRL skontrolowały i ocenzurowały prawie 83 mln listów. Ponad 129 000 z nich skierowano do wykorzystania operacyjnego, a 9249 do wykorzystania procesowego. Ryszard Wincerowicz za list do przyjaciela mógł spędzić w więzieniu nawet pięć lat.

Rocznica dla władzy niebezpieczna
Artykuł

Rocznica dla władzy niebezpieczna

Na polance wśród lasów, w pobliżu drogi z Wólki Plebańskiej do Witoroża, znajduje się grób żołnierski, określany od nazw pobliskich miejscowości jako mogiła w Leszczance lub w Janówce. W okresie peerelu chciano skazać to miejsce na zapomnienie. Pamięć o poległych okazała się trwalsza niż komunizm.

Sceptycyzm „wyzwolicieli”
Artykuł

Sceptycyzm „wyzwolicieli”

Raporty NKWD pokazują, że mimo wysiłków kremlowskiej propagandy wielu „ludzi radzieckich” bez entuzjazmu przyjęło napaść Armii Czerwonej na Polskę we wrześniu 1939 roku. Gdyby Sowiety były krajem demokratycznym, można by pisać o negatywnym stosunku sowieckiej opinii publicznej do inwazji na Polskę.

Terapia śmiechowa. Serial Barei i jego tajemnice
Wywiad

Terapia śmiechowa. Serial Barei i jego tajemnice

Cenzorka nie wychwyciła aluzji o Katyniu, nie skojarzyła opowieści Majewskiego z drugoobiegową relacją uciekiniera stamtąd – mówi Janusz Płoński, współscenarzysta serialu „Alternatywy 4”, w rozmowie z Karoliną Wichowską

Od zbrodni do mitologii
Artykuł

Od zbrodni do mitologii

W propagandzie PRL obowiązywała teza, że Sowieci chcieli pomóc Warszawie w dniach powstańczych walk 1944 roku, ale nie zdołali z przyczyn obiektywnych. Szybkie zdobycie Krakowa w styczniu 1945 roku miało zaś być dowodem na sowieckie poświęcenie, podbudowane umiłowaniem naszej kultury i zabytków.

Audio/Video

90s. historii: 14 marca 1964r. Antoni Słonimski złożył w kancelarii premiera "List 34"

„Matka Królów” w randze „półkownika”
Wywiad

„Matka Królów” w randze „półkownika”

„Potrzebne było przeżycie Ursusa, Radomia, karnawału Solidarności i stanu wojennego, żeby pewne sprawy lepiej czuć” – o perypetiach z cenzurą, kręceniu filmu w stanie wojennym i współpracy z Przemysławem Gintrowskim opowiada Janusz Zaorski w rozmowie z Maciejem Foksem i Karoliną Wichowską.

Fikcja czy rzeczywistość? Wybór audycji Polskiego Radia Szczecin z lat 1946–1989
Publikacje

Fikcja czy rzeczywistość? Wybór audycji Polskiego Radia Szczecin z lat 1946–1989

Po kilkuletniej przerwie spowodowanej II wojną światową, pierwszą stacją, która zaczęła nadawać swój program na terenie dzisiejszej Polski była radiostacja powstańcza „Błyskawica”. Rozpoczęła pracę 8 sierpnia 1944 r. w ogarniętej walkami Warszawie. Kilka dni później, w wyzwolonym spod okupacji niemieckiej przez Armię Czerwoną Lublinie, na jednej z bocznic kolejowych, w wagonie rozpoczęła działanie „Pszczółka”, którą uznaje się za pierwszą powojenną polską stację radiową.

Środki masowego zakłamania. Gadzinówki w czasie stanu wojennego
Publikacje

Środki masowego zakłamania. Gadzinówki w czasie stanu wojennego

Propaganda w czasie stanu wojennego (1981–1983) to niezwykle szerokie spektrum działań prowadzonych przez różnego rodzaju instytucje-gremia, mających jeden wspólny mianownik: opanowanie umysłów społeczeństwa polskiego. Oddawana w ręce Czytelników publikacja ma charakter analityczny, łączący metodologię badań historycznych i prasoznawczych.

Zniewolony eter. Polskie Radio Szczecin w latach 1945–1989
Publikacje

Zniewolony eter. Polskie Radio Szczecin w latach 1945–1989

Historia rozwoju radiofonii w Polsce, nie licząc etapu radiotechniki wojskowej, zaczyna się w 1922 r., kiedy to z inicjatywy Ministerstwa Spraw Wojskowych powstało Polskie Towarzystwo Radiotechniczne. Od tego czasu zaczęto seryjnie produkować lampy radiowe, a od 1924 r. pierwsze odbiorniki.

Audio/Video

Zbrodnia Katyńska (odc. 41)

nr 12/2007
Biuletyn IPN

nr 12/2007

Głównym tematem „Biuletynu IPN” nr 12 (83) grudzień 2007 jest dziennikarstwo w peerelu. Nie jest to jednak próba pełnego opisu świata mediów, czy raczej machiny propagandowej komunistycznego państwa. Kilkakrotnie już w „Biuletynie IPN” podejmowaliśmy problem peerelowskiej cenzury, tym razem sygnalizujemy wszechwładzę partyjnego koncernu RSW, dobór i kształcenie kadr, które miały czuwać nad zniewoleniem umysłów oraz esbecką kontrolę sprawowaną nad redakcjami, m.in. przez tajnych współpracowników. Na przykładzie Polskiego Radia ukazujemy karcenie za przejawy wolności. Nie przypadkiem też zamieściliśmy w tym numerze wspomnienie niemieckiej propagandy okupacyjnej.

Życie w cieniu Zbrodni Katyńskiej
Artykuł

Życie w cieniu Zbrodni Katyńskiej

17 września dwa razy zmienił jej życie. W 1939 r. – po agresji sowieckiej – do niewoli dostał się jej ojciec; zamordowało go NKWD w Charkowie. W 1950 r. – po spotkaniu w gronie znajomych – sama trafiła do więzienia i dwa miesiące później została skazana za „rozpowszechnianie kłamstwa katyńskiego”.

Recenzenci z MSW
Artykuł

Recenzenci z MSW

Funkcjonariusze MSW pełnili wiele ról. Jedną z nich było recenzowanie książek, piosenek czy filmów. Tak było również w przypadku „Nadzoru” Wiesława Saniewskiego. Jego film powstał w 1983 r., ale na wiele miesięcy został tzw. „półkownikiem”, gdyż jego rozpowszechnianie wstrzymała cenzura.

<i>Spotkania</i> do ponownego odczytania
Recenzja

Spotkania do ponownego odczytania

Drugi obieg wydawniczy w Polsce w latach 1976–1989 od dawna jest jednym z tematów częściej podejmowanych przez badaczy tego okresu. Na szczególną uwagę w tym kontekście zasługuje monumentalna, opracowana przez Macieja Sobieraja, publikacja Spotkania. Niezależne Pismo Młodych Katolików.

Nie dać im spokoju. Jerzego Kanikuły boje z komuną
Artykuł

Nie dać im spokoju. Jerzego Kanikuły boje z komuną

W Trójmieście Solidarność Walcząca działała już od 1982 r. Jej aktywność zwiększyła się, kiedy inicjatywę przejęli Ewa Kubasiewicz i Andrzej Kołodziej. U ich boku działał dwudziestolatek, Jurek Kanikuła, któremu niekiedy brakowało doświadczenia, ale nigdy odwagi.

I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS
Artykuł

I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS

17 sierpnia 1934 r. w Domu Związków w Moskwie rozpoczął się I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich. W trakcie trwających do 1 września obrad przyjęto statut Związku Pisarzy ZSRS i uznano realizm socjalistyczny za metodę twórczą obowiązującą pisarzy sowieckich.

Obśmiać czerwonego!
Artykuł

Obśmiać czerwonego!

Żarty pomagają wytrzymać nawet najgorsze czasy. A że ostatnia dekada PRL do najłatwiejszych nie należała, w całym kraju dowcipkowano na potęgę. Najchętniej z tego, co bolało najbardziej: z dominacji Sowietów nad Polską i z uniżoności, jaką wobec Kremla wykazywały władze w Warszawie.

Jarocin – kontrkulturowa oaza wolności
Artykuł

Jarocin – kontrkulturowa oaza wolności

W czerwcu 1980 r. w Jarocinie odbyła się pierwsza edycja legendarnego festiwalu rockowego, wówczas jeszcze pod nazwą I Ogólnopolski Festiwal Muzyki Młodej Generacji. Niedoceniana przez władze impreza stała się dla zbuntowanej polskiej młodzieży prawdziwą oazą wolności.

Audio/Video

Kłamstwo katyńskie – mit założycielski PRL. Część 2

Polskie podziemie niepodległościowe w kinematografii PRL
Artykuł

Polskie podziemie niepodległościowe w kinematografii PRL

Komuniści na wszelkie sposoby starali się zohydzić postaci powojennej konspiracji. Miały temu służyć także propagandowe filmy fabularne.

Audio/Video

21 857. Katyńskie liczby

„Arka” wolności
Artykuł

„Arka” wolności

Po wprowadzeniu stanu wojennego w drugim obiegu wydawniczym, oprócz gazetek i biuletynów o treści informacyjnej, ukazywały się pisma literackie i społeczno-kulturalne. Jednym z nich było krakowskie pismo „Arka”, które powstało w połowie 1983 r.

Więcej