Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Kadr z filmu IPN „Niezwyciężeni. Czas próby”

Komunizm

Nic o nas bez nas!  Początki niezależnego ruchu chłopskiego w PRL

Artykuł

Nic o nas bez nas! Początki niezależnego ruchu chłopskiego w PRL

Czterdzieści lat temu w rządzonej przez komunistów Polsce zaczął się odradzać niezależny ruch chłopski. Współdziałanie działaczy chłopskich z KSS KOR i ROPCiO oraz wsparcie dla samoorganizowania się wsi ze strony niektórych księży sprawiły, że w kraju zaczęły się mnożyć Komitety Samoobrony rolników.

„Olech”: przeciwko sowieckiemu terrorowi

Artykuł

„Olech”: przeciwko sowieckiemu terrorowi

Anatol Radziwonik „Olech” wraz z grupą swoich podkomendnych nie zdecydował się po wojnie ewakuować z zajętej przez ZSRS Nowogródczyzny, licząc na powrót ziem wschodnich do Polski. Pozostałe na wschodzie oddziały polskie stały się samoobroną miejscowej ludności przed terrorem NKWD.

Czym była „Operacja Polska”?

Artykuł

Czym była „Operacja Polska”?

Mordowano ich masowo – najpierw na podstawie list zatwierdzanych w Moskwie, potem brano ofiary jak popadło, byle ich nazwiska brzmiały z polska. Aby zaspokoić oczekiwania moskiewskiej centrali, NKWD wyszukiwał Polaków nawet w książkach telefonicznych.

Od Katowic do Stalinogrodu, czyli zmiana na telefon

Artykuł

Od Katowic do Stalinogrodu, czyli zmiana na telefon

Przemianowanie Katowic na Stalinogród do dziś pozostaje jaskrawym i bezceremonialnym przykładem „gwałtu symbolicznego”. Termin ten, ukuty swego czasu dla określenia relacji między kolonizatorem a kolonizowanym, w nadspodziewanie klarowny sposób opisuje też „drugi chrzest” górnośląskiej metropolii.

Nieuniknione starcie. Komunizm praktyczny w oczach Stolicy Apostolskiej i Kościoła w Polsce (1945–1989)

Artykuł

Nieuniknione starcie. Komunizm praktyczny w oczach Stolicy Apostolskiej i Kościoła w Polsce (1945–1989)

O nazizmie i bolszewizmie Stolica Apostolska miała zdanie wyrobione co najmniej od czasu, gdy w 1937 r. zdecydowała się na niemal równoległe wydanie dwóch encyklik potępiających pogańskie ideologie i praktyki rządów Rzeszy Niemieckiej i ZSRS. Okoliczności wybuchu wojny potwierdziły tylko tę opinię.

Szacunek do przeszłości fundamentem przyszłości. O dekomunizacji przestrzeni publicznej

Artykuł

Szacunek do przeszłości fundamentem przyszłości. O dekomunizacji przestrzeni publicznej

Marszałek Józef Piłsudski powiedział kiedyś, że „kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości ani nie ma prawa do przyszłości”. Zawsze przychodzą mi na myśl te słowa, gdy rozmowa schodzi na problem nazewnictwa ulic, placów i wszelkich obiektów w przestrzeni publicznej. W rok od przyjęcia przez Sejm RP ustawy o zakazie propagowania komunizmu w przestrzeni publicznej coraz rzadziej spotykamy w Polsce szokujące relikty sowieckiego komunizmu.

Mordy założycielskie w PPR

Artykuł

Mordy założycielskie w PPR

Polska Partia Robotnicza została powołana do istnienia przez Sowietów – za pełną wiedzą i przychylnością, a zarazem pod ostateczną kontrolą samego Stalina. Jej przywódców przeszkolono w Kominternie i NKWD, a w końcu grudnia 1941 r, zrzucono na spadochronach pod Warszawą.

Kilka uwag o podporządkowaniu KPRP/KPP Kominternowi i ZSRS

Artykuł

Kilka uwag o podporządkowaniu KPRP/KPP Kominternowi i ZSRS

Komunistyczna Partia Robotnicza Polski (KPRP) / Komunistyczna Partia Polski (KPP) nie były „normalnymi” partiami. Pod wieloma względami stanowiły w polskiej przestrzeni politycznej twory wielce oryginalne. Z czego wynikać miała rzeczona oryginalność?

Grabież w świetle prawa „Warszawski” dekret Bieruta z 1945 r.

Artykuł

Grabież w świetle prawa „Warszawski” dekret Bieruta z 1945 r.

Powojenna socjalistyczna Warszawa miała być miastem zupełnie innym niż to, które w sierpniu 1944 r. tak dzielnie stanęło do walki o wolność. Wymiana stołecznych elit wymagała licznych wywłaszczeń. Z ich skutkami Polska nie uporała się do dziś.

Tęsknota za Polską zwycięską. Relacja ks. Zdzisława Peszkowskiego

Artykuł

Tęsknota za Polską zwycięską. Relacja ks. Zdzisława Peszkowskiego

Atak Związku Sowieckiego z 17 września 1939 roku na broniącą się przed III Rzeszą Polskę zaważył na losach wielu polskich rodzin. Wyraźnie widać to na przykładzie oficerów pojmanych przez Sowietów i osadzonych w obozach jenieckich.

Sceptycyzm „wyzwolicieli”

Artykuł

Sceptycyzm „wyzwolicieli”

Raporty NKWD pokazują, że mimo wysiłków kremlowskiej propagandy wielu „ludzi radzieckich” bez entuzjazmu przyjęło napaść Armii Czerwonej na Polskę we wrześniu 1939 roku. Gdyby Sowiety były krajem demokratycznym, można by pisać o negatywnym stosunku sowieckiej opinii publicznej do inwazji na Polskę.

Sowiecka polityka, nasza krew. Bitwa w której mieli zginąć Polacy

Artykuł

Sowiecka polityka, nasza krew. Bitwa w której mieli zginąć Polacy

12–13 października 1943 roku. Lenino. Pół tysiąca zabitych Polaków. Przegrana bitwa. Krwawe wydarzenie bez militarnego uzasadnienia: na tym odcinku frontu wówczas w gruncie rzeczy nic się nie działo. A jednak Stalin był zadowolony: polityczny cel został osiągnięty. Innego przecież nie było.

Rodzina – najwrażliwszy punkt „bandytów”

Artykuł

Rodzina – najwrażliwszy punkt „bandytów”

Walki Ukraińskiej Powstańczej Armii z sowieckimi siłami bezpieczeństwa charakteryzowały się niezwykle dużą brutalnością i bezwzględnością obu stron. W ramach operacji przeciwpartyzanckich przystąpiono do masowej akcji wysiedleńczej, wymierzonej w rodziny członków podziemia.

Od zbrodni do mitologii

Artykuł

Od zbrodni do mitologii

W propagandzie PRL obowiązywała teza, że Sowieci chcieli pomóc Warszawie w dniach powstańczych walk 1944 roku, ale nie zdołali z przyczyn obiektywnych. Szybkie zdobycie Krakowa w styczniu 1945 roku miało zaś być dowodem na sowieckie poświęcenie, podbudowane umiłowaniem naszej kultury i zabytków.

Lista koreańska

Artykuł

Lista koreańska

„W historycznych losach Polski i Korei można dostrzec wiele podobieństw. Oba kraje graniczą z potężnymi i agresywnymi sąsiadami. Zlokalizowane w punktach ścierania się przeciwstawnych ideologii, oba ucierpiały od niechcianego komunizmu”.

Nowohucka soczewka

Artykuł

Nowohucka soczewka

„Trzeba powiedzieć, że zagadnienie budowy Nowej Huty przerastało moje siły i dlatego poszedłem po linii najmniejszego oporu i zacząłem komenderować nie tylko aparatem Komitetu i organizacjami partyjnymi, ale i administracją” – składał samokrytykę jeden z budowniczych socjalistycznego miasta.

Audio/Video

90 sekund historii: 14 stycznia 1925 r. III zjazd Komunistycznej Partii Robotniczej Polski

Audio/Video

90 sekund historii: 1 stycznia - Choinki noworoczne w PRL

Audio/Video

90 sekund historii: 1 stycznia 1944 r. powstała Krajowa Rada Narodowa

Audio/Video

90s. historii: 25 lutego 1956r. Nikita Chruszow wygłosił referet "O kulcie jednostki..."

Audio/Video

90s. historii: 18 marca 1965r. Jacek Kuroń i Karol Modzelewski upowszechnili "List otwart do partii"

Audio/Video

90s. historii: 10 marca 1985 r. zmarł Konstantin Czernienko

Audio/Video

90s. historii: 2 marca 1931 r. urodził się Michaił Gorbaczow

Audio/Video

90 s. historii: 22 kwietnia 1870 r. urodził się Włodzimierz Lenin

Audio/Video

90s historii: 11 kwietnia 1968 r. Marian Spychalski został przewodniczącym Rady Państwa PRL

Audio/Video

90s historii: 16 maja 1983 r rozpoczęto weryfikację kadry naukowej w szkołach wyższych

Audio/Video

90s. historii: 21 czerwca 1949 r. - Proklamowano socrealizm w architekturze

Audio/Video

90s. historii: 20 lipca 1926 r. zmarł Feliks Dzierżyński

Audio/Video

90s. historii: 27 lipca 1947 r. współzawodnictwo pracy

Głosowanie w cieniu represji. Trudne referendum 1946 roku

Artykuł

Głosowanie w cieniu represji. Trudne referendum 1946 roku

Pierwsze powojenne głosowanie powszechne, w którym wzięli udział Polacy, nie miało, wbrew ustaleniom tzw. Wielkiej Trójki, nic wspólnego z demokracją, a tym bardziej nie było „wolne i nieskrępowane”. Autentyczne referendum ukazałoby sprzeciw społeczeństwa wobec narzuconej władzy sowieckiej.

Głód w „spichlerzu Europy”. Prawdziwe intencje komunistów wobec Ukrainy

Artykuł

Głód w „spichlerzu Europy”. Prawdziwe intencje komunistów wobec Ukrainy

Po 80 latach od tragedii Wielkiego Głodu w rosyjskich mediach wciąż pojawiają się wątpliwości, czy został on celowo wywołany przez Moskwę. Po co – pyta część publicystów – Stalin miałby zagłodzić mieszkańców republiki cieszącej się sporą autonomią i jednym z najwyższych wskaźników uprzemysłowienia?

Martwa Droga, czyli fascynujące „muzeum” Gułagu

Artykuł

Martwa Droga, czyli fascynujące „muzeum” Gułagu

Warto pamiętać, że chociaż istniejący na terenie ZSRS Gułag składał się z tysięcy obozów, to żaden z nich nie został przekształcony w muzeum – tak jak stało się to z dawnymi nazistowskimi obozami: Auschwitz, Buchenwaldem, czy Theresienstadt.

Katyńska geneza LWP

Artykuł

Katyńska geneza LWP

Nie są to trupy anonimowe. Tu leży armia. Można by zaryzykować określenie kwiat armii, oficerowie bojowi, niektórzy z trzech uprzednio przewalczonych wojen. To jednak, co najbardziej nęka wyobraźnię, to indywidualność morderstwa, zwielokrotniona w tej potwornej masie. Bo to nie jest masowe zagazowanie, ani ścięcie seriami karabinów maszynowych, gdzie w ciągu minuty czy sekund przestają żyć setki. Tu przeciwnie, każdy umierał długie minuty, każdy zastrzelony był indywidualnie, każdy czekał swojej kolejki, każdy wleczony był nad brzeg grobu; tysiąc za tysiącem - Józef Mackiewicz, „Widziałem na własne oczy” (1943)

Niech żyje Mao i Hodża! Maoizm w PRL

Artykuł

Niech żyje Mao i Hodża! Maoizm w PRL

Oskarżali Gomułkę i Gierka o rewizjonizm i restaurację kapitalizmu, Chruszczowa o zdradę komunizmu, domagali się kolektywizacji rolnictwa, a za wzór do naśladowania wskazywali Albanię i Chiny. Przy pomocy albańskich dyplomatów założyli nielegalną Komunistyczną Partię Polski. Kim byli polscy maoiści?

Aresztowanie płk. Władysława Liniarskiego – przypadek czy udana operacja UB?

Artykuł

Aresztowanie płk. Władysława Liniarskiego – przypadek czy udana operacja UB?

31 lipca 1945 r. Urząd Bezpieczeństwa odniósł znaczący sukces w walce z podziemiem niepodległościowym. Tego dnia w Brwinowie pod Warszawą został aresztowany płk. Władysław Liniarski ps. „Mścisław” – komendant Białostockiego Okręgu AK-AKO.

Jak polscy komuniści postrzegali zamach stanu swoich towarzyszy z Czechosłowacji

Artykuł

Jak polscy komuniści postrzegali zamach stanu swoich towarzyszy z Czechosłowacji

W lutym 1948 roku komuniści w Czechosłowacji przeprowadzili zamach stanu, przejmując pełnię władzy. Polscy komuniści bacznie i z nadzieją przyglądali się sukcesom nowego reżimu południowego sąsiada.

Komuniści na kolanach. O fałszywej pobożności elit władzy Polski „ludowej”

Artykuł

Komuniści na kolanach. O fałszywej pobożności elit władzy Polski „ludowej”

Obraz najwyższych dygnitarzy komunistycznych klęczących podczas nabożeństw to nie fikcja – takie przypadki miały miejsce jeszcze kilka lat po wojnie, przed podjęciem otwartej akcji antykościelnej.

Audio/Video

Międzynarodowa konferencja naukowa "Dąbrowszczacy w trzech odsłonach" - sesja I / WOJNA DOMOWA W HISZPANII – ASPEKTY MIĘDZYNARODOWE

Audio/Video

W drodze do władzy - panel 1

Biuletyn IPN nr 10/2017 - Bolszewicki przewrót

Biuletyn IPN

Biuletyn IPN nr 10/2017 - Bolszewicki przewrót

Główny temat numeru to przewrót bolszewicki dokonany w 1917 r. w Rosji, zwany niegdyś Wielką Rewolucją Październikową.

Ofensywa Tet 1968. Studium militarno–polityczne

Publikacje

Ofensywa Tet 1968. Studium militarno–polityczne

Tematem książki są militarno-polityczne aspekty komunistycznej Ofensywy Tet, która miała miejsce w Wietnamie Południowym na początku 1968 r.

Audio/Video

IPN TV - Historia dla Ciebie - pamięć.pl - Odcinek 49 - 22 lipca

Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 78 - „Utrwalacze" władzy ludowej

Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 76 - Polskie protesty przeciwko masakrze na Pl. Tiananmen

Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 17 - „Kulisy Maoizmu"

Komunizm – la belle époque.

Katalogi wystaw

Komunizm – la belle époque.

Lata 70. XX w. w Bułgarii, Czechosłowacji, Niemieckiej Republice Demokratycznej, Polsce, Rumunii, na Węgrzech to czas triumfu tzw. realnego socjalizmu.

"…a akta zniszczyć"

Katalogi wystaw

"…a akta zniszczyć"

Po zakończeniu II wojny światowej granice państw w Europie uległy zmianie. Bułgaria, Czechosłowacja, Polska, Rumunia, Węgry, a także część Niemiec znalazły się pod polityczną i wojskową dominacją ZSRS. Władze sowieckie wraz z miejscowymi komunistami wprowadzały stopniowo system polityczny oparty na wzorze moskiewskim. Pod całkowitym nadzorem NKWD tworzone były organy bezpieczeństwa oparte na modelu sowieckim. Stanowiły one podstawowe narzędzie władzy sprawowanej przez partie komunistyczne w poszczególnych krajach bloku wschodniego.

Nic o nas bez nas!  Początki niezależnego ruchu chłopskiego w PRL

Artykuł

Nic o nas bez nas! Początki niezależnego ruchu chłopskiego w PRL

Czterdzieści lat temu w rządzonej przez komunistów Polsce zaczął się odradzać niezależny ruch chłopski. Współdziałanie działaczy chłopskich z KSS KOR i ROPCiO oraz wsparcie dla samoorganizowania się wsi ze strony niektórych księży sprawiły, że w kraju zaczęły się mnożyć Komitety Samoobrony rolników.

„Olech”: przeciwko sowieckiemu terrorowi

Artykuł

„Olech”: przeciwko sowieckiemu terrorowi

Anatol Radziwonik „Olech” wraz z grupą swoich podkomendnych nie zdecydował się po wojnie ewakuować z zajętej przez ZSRS Nowogródczyzny, licząc na powrót ziem wschodnich do Polski. Pozostałe na wschodzie oddziały polskie stały się samoobroną miejscowej ludności przed terrorem NKWD.

Czym była „Operacja Polska”?

Artykuł

Czym była „Operacja Polska”?

Mordowano ich masowo – najpierw na podstawie list zatwierdzanych w Moskwie, potem brano ofiary jak popadło, byle ich nazwiska brzmiały z polska. Aby zaspokoić oczekiwania moskiewskiej centrali, NKWD wyszukiwał Polaków nawet w książkach telefonicznych.

Od Katowic do Stalinogrodu, czyli zmiana na telefon

Artykuł

Od Katowic do Stalinogrodu, czyli zmiana na telefon

Przemianowanie Katowic na Stalinogród do dziś pozostaje jaskrawym i bezceremonialnym przykładem „gwałtu symbolicznego”. Termin ten, ukuty swego czasu dla określenia relacji między kolonizatorem a kolonizowanym, w nadspodziewanie klarowny sposób opisuje też „drugi chrzest” górnośląskiej metropolii.

Nieuniknione starcie. Komunizm praktyczny w oczach Stolicy Apostolskiej i Kościoła w Polsce (1945–1989)

Artykuł

Nieuniknione starcie. Komunizm praktyczny w oczach Stolicy Apostolskiej i Kościoła w Polsce (1945–1989)

O nazizmie i bolszewizmie Stolica Apostolska miała zdanie wyrobione co najmniej od czasu, gdy w 1937 r. zdecydowała się na niemal równoległe wydanie dwóch encyklik potępiających pogańskie ideologie i praktyki rządów Rzeszy Niemieckiej i ZSRS. Okoliczności wybuchu wojny potwierdziły tylko tę opinię.

Szacunek do przeszłości fundamentem przyszłości. O dekomunizacji przestrzeni publicznej

Artykuł

Szacunek do przeszłości fundamentem przyszłości. O dekomunizacji przestrzeni publicznej

Marszałek Józef Piłsudski powiedział kiedyś, że „kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości ani nie ma prawa do przyszłości”. Zawsze przychodzą mi na myśl te słowa, gdy rozmowa schodzi na problem nazewnictwa ulic, placów i wszelkich obiektów w przestrzeni publicznej. W rok od przyjęcia przez Sejm RP ustawy o zakazie propagowania komunizmu w przestrzeni publicznej coraz rzadziej spotykamy w Polsce szokujące relikty sowieckiego komunizmu.

Mordy założycielskie w PPR

Artykuł

Mordy założycielskie w PPR

Polska Partia Robotnicza została powołana do istnienia przez Sowietów – za pełną wiedzą i przychylnością, a zarazem pod ostateczną kontrolą samego Stalina. Jej przywódców przeszkolono w Kominternie i NKWD, a w końcu grudnia 1941 r, zrzucono na spadochronach pod Warszawą.

Kilka uwag o podporządkowaniu KPRP/KPP Kominternowi i ZSRS

Artykuł

Kilka uwag o podporządkowaniu KPRP/KPP Kominternowi i ZSRS

Komunistyczna Partia Robotnicza Polski (KPRP) / Komunistyczna Partia Polski (KPP) nie były „normalnymi” partiami. Pod wieloma względami stanowiły w polskiej przestrzeni politycznej twory wielce oryginalne. Z czego wynikać miała rzeczona oryginalność?

Grabież w świetle prawa „Warszawski” dekret Bieruta z 1945 r.

Artykuł

Grabież w świetle prawa „Warszawski” dekret Bieruta z 1945 r.

Powojenna socjalistyczna Warszawa miała być miastem zupełnie innym niż to, które w sierpniu 1944 r. tak dzielnie stanęło do walki o wolność. Wymiana stołecznych elit wymagała licznych wywłaszczeń. Z ich skutkami Polska nie uporała się do dziś.

Tęsknota za Polską zwycięską. Relacja ks. Zdzisława Peszkowskiego

Artykuł

Tęsknota za Polską zwycięską. Relacja ks. Zdzisława Peszkowskiego

Atak Związku Sowieckiego z 17 września 1939 roku na broniącą się przed III Rzeszą Polskę zaważył na losach wielu polskich rodzin. Wyraźnie widać to na przykładzie oficerów pojmanych przez Sowietów i osadzonych w obozach jenieckich.

Sceptycyzm „wyzwolicieli”

Artykuł

Sceptycyzm „wyzwolicieli”

Raporty NKWD pokazują, że mimo wysiłków kremlowskiej propagandy wielu „ludzi radzieckich” bez entuzjazmu przyjęło napaść Armii Czerwonej na Polskę we wrześniu 1939 roku. Gdyby Sowiety były krajem demokratycznym, można by pisać o negatywnym stosunku sowieckiej opinii publicznej do inwazji na Polskę.

Więcej