Śmierć Mordechaja Anielewicza
8 maja 1943 r. Niemcy odkryli bunkier przy ul. Miłej 18, w którym schroniło się kilkaset osób cywilnych oraz członków ŻOB, w tym Mordechaj Anielewicz. Przebywający w środku powstańcy nie zamierzali oddać się w ręce wroga. Niemcy wpuścili do środka gaz. Około 100 powstańców udusiło się dymem lub popełniło samobójstwo.
Marek Edelman, jeden z uczestników powstania w getcie warszawskim, w wywiadzie udzielonym Hannie Krall podkreślił, że jednym z powodów jego udziału w tym zbrojnym zrywie był sprzeciw wobec brutalnej eksterminacji i rozpaczliwa niezgoda na anonimową, bezwolną śmierć.
Jak uchwycono tragedię i heroizm Powstania w Getcie Warszawskim? Jakie historie kryją zdjęcia z tamtego okresu? Pan Zygmunt Walkowski przedstawi analizę archiwalnych fotografii ukazujących dramat życia i walki w Getcie Warszawskim
Powstanie w getcie warszawskim
19 kwietnia 1943 r. ludność żydowska, stłoczona w warszawskim getcie, podjęła rozpaczliwą walkę zbrojną z przeważającymi siłami niemieckimi. Powstańcy zdawali sobie sprawę, że nie mają szans na zwycięstwo, chcieli jednak umrzeć godnie, z bronią w ręku, a jednocześnie zadać wrogowi jak najwięcej strat.
Ludobójstwo niemieckie na polskich Żydach
Decyzja o kapitulacji Warszawy we wrześniu 1939 r. przypadła w wigilię żydowskiego Święta Szałasów. Tego dnia samoloty niemieckie zrzuciły ulotki, w których znalazły się słowa: „Wesołych Świąt Żydzi. Niemiecki Wehrmacht pozdrawia Was i życzy Wesołych Świąt”.
Początek likwidacji getta warszawskiego
22 lipca 1942 r. Niemcy przystąpili do likwidacji getta warszawskiego. W ciągu dwóch miesięcy (do 21 września 1942 r.) do obozu zagłady w Treblince wywieziono ok. 254 tys. Żydów, ok. 11 tys. zostało skierowanych do obozów pracy, a ok. 6 tys. rozstrzelano na miejscu. W getcie legalnie pozostało ok. 35 tys. ludzi, kolejne 25 tys. ukrywało się na jego terenie.
Poznaj wspomnienia Dawida Wdowińskiego. Dlaczego są tak ważnym świadectwem przeszłości? Jakie formy przybierał opór ludności żydowskiej wobec okupanta niemieckiego? Czym był Żydowski Związek Wojskowy? Jak przebiegała realizacja akcji „Reinhardt”?
Dodatek prasowy poświęcony 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim
Mija 80 lat od wybuchu powstania w getcie warszawskim. Oddajmy hołd tym, którzy w sytuacji beznadziejnej zdobyli się na heroiczną walkę.
Powstanie w getcie warszawskim. Niemieckie zbrodnie i męstwo żydowskich bojowników
16 maja 1943 r. Niemcy wysadzili Wielką Synagogę przy ul. Tłomackie w Warszawie. Jej zniszczenie to symbol upadku powstania w getcie warszawskim, które wybuchło 19 kwietnia.
Warszawska hekatomba. Getto
Historia każdego narodu ma swoje symbole. W latach II wojny światowej takim symbolem o wyjątkowej randze stała się dla Polaków Warszawa. Tu koncentrował się opór. Rozwijała konspiracja. I z dnia na dzień rosły, coraz dotkliwsze, straty.
Co działo się na terenach okupowanych przez Niemcy i co tak naprawdę wiedziała zachodnia opinia publiczna o eksterminacji Żydów? Powstanie w getcie w kontekście międzynarodowym – cykl Historia zza kulis
„Ożywieni jednym duchem, przepojeni jedną ideą”. Emanuel Ringelblum i podziemne archiwum getta warszawskiego
Jesienią 1940 r. Niemcy utworzyli w Warszawie getto. Zorganizowano je w tzw. Dzielnicy Północnej, w większości zamieszkanej przez ludność żydowską. Od reszty miasta getto oddzielał wysoki, ceglany mur.
Meldunek o dokonanej zbrodni
19 kwietnia 1943 r. w getcie warszawskim rozpoczęło się, trwające do połowy maja, antyniemieckie powstanie. Bezpośrednią przyczyną jego wybuchu była decyzja Heinricha Himmlera o ostatecznej likwidacji dzielnicy zamkniętej.
Pokazali, że potrafią walczyć
„Bo oto słychać i oto widać. Ponad murem cmentarza, nad najświeższą drobniutką zielenią drzew czarne chmury, niby kłęby dymu, wstępują w górę. Czasami widać płomienie – jak czerwona, szybka migocąca szarfa na wietrze. I słuchać tego tam nad ciemnymi bratkami grobu. I myśleć o tym. I żyć” – pisała Zofia Nałkowska 25 kwietnia 1943.
Eksterminacja ludności żydowskiej w świetle raportu Jürgena Stroopa
Archiwalne nagranie z niemieckiego getta dla Żydów w okupowanej Warszawie
16 maja 1943 roku z rozkazu Jürgena Stroopa Niemcy wysadzili Wielką Synagogę przy ul. Tłomackie w Warszawie. Jej zniszczenie było symbolem upadku powstania w getcie warszawskim, które wybuchło 19 kwietnia podczas jednej z akcji wysiedleńczych. Walki jednak na terenie getta trwały znacznie dłużej
16 maja 1943 roku z rozkazu Jürgena Stroopa Niemcy wysadzili Wielką Synagogę przy ul. Tłomackie w Warszawie. Jej zniszczenie było symbolem upadku powstania w getcie warszawskim, które wybuchło 19 kwietnia podczas jednej z akcji wysiedleńczych. Likwidację warszawskiego getta Niemcy rozpoczęli 22 lipca 1942 r.
8 maja 1943 roku w czasie powstania w getcie warszawskim dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, Mordechaj Anielewicz wraz z 120 powstańcami popełnił samobójstwo w otoczonym przez Niemców bunkrze przy ul. Miłej 18
19 kwietnia 1943 roku wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Podczas zarządzonej przez Heinricha Himmlera ostatecznej likwidacji getta żydowskie formacje podziemne wystąpiły zbrojnie przeciwko Niemcom. Powstanie w getcie warszawskim było pierwszym miejskim wystąpieniem zbrojnym w okupowanej Europie
„Z filmoteki bezpieki" odc. 80 - Upamiętnienie Holocaustu w czasach PRL
Relacja Piotra Zettingera o ucieczce z Getta Warszawskiego
„Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje” – raport Jürgena Stroopa
W 2013 roku IPN udostępnił w formie cyfrowej dokument wyjątkowy w ludzkich dziejach. „Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje” – „raport" Jürgena Stroopa, przygotowany dla Heinricha Himmlera po zagładzie warszawskiego getta w 1943 roku.
Fot. Sławek Kasper (IPN)
