Pamiętnik z Afryki
Wraz z armią gen. Andersa Związek Sowiecki opuściło ok. 40 tys. kobiet i dzieci. W trosce o ich bezpieczeństwo, najmłodszych ocalałych z „nieludzkiej ziemi” rozmieszczono z dala od frontów, często w odległych punktach globu. Wśród tych dzieci znalazła się również kilkunastoletnia Maria Leszczełowska.
Dzieci polskie w Afryce 1944-1948
W 1942 roku w związku z nieprzychylną postawą władz sowieckich wobec tworzącej się w ZSRS armii gen. Andersa, podjęto decyzję o ewakuacji Polaków do Iranu. Szacuje się, że opuściło wówczas Związek Sowiecki ponad 115 tys. obywateli polskich. Wśród nich było około 40 tys. cywili, w tym prawie 15 tys. dzieci.
Polska flaga na Medauarze. Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich
10 grudnia 1941 r. o godz. 5.30 dowódca 1. kompanii 3. Batalionu Strzelców Karpackich kpt. Adam Zieliński zatknął biało-czerwoną na szczycie Ras el-Medauar. Zakończyło się trwające od 11 kwietnia 1941 r. niemiecko-włoskie oblężenie twierdzy tobruckiej, w której obronie karpatczycy walczyli 110 dni.
Ich miłość narodziła się i przetrwała na obczyźnie. On – oficer do specjalnych zleceń gen. Andersa, który pod koniec 1950 roku przybył do Rodezji Północnej... w poszukiwaniu nowego życia. Ona – sekretarka w biurze brytyjskiego komisarza w Fort Jameson, w 1941 roku razem z innymi polskimi dziećmi została wysłana do kolonii brytyjskiej.
Polscy uchodźcy w Afryce wschodniej
Wiosną i latem 1942 r. wraz z Armią Polską gen. Władysława Andersa ewakuowano z ZSRS ponad 41 tys. polskich cywilów mających za sobą doświadczenia deportacji i pobytu na „nieludzkiej ziemi”. Niemożliwe było utrzymanie takiej liczby ludzi na terenie Iranu, powstała więc kwestia ich rozmieszczenia.
Udział Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich w bitwie o Tobruk
Nocą z 18 na 19 sierpnia 1941 r. do oblężonej twierdzy alianckiej w Tobruku przybyły pierwsze oddziały Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich. Przez 4 miesiące Brygada brała udział w obronie tej kluczowej twierdzy.
Polacy w secesji Katangi i wojnie w Kongo 1960-1967
Konflikt w byłej kolonii belgijskiej jest jednym z ważniejszych wydarzeń lat sześćdziesiątych XX w. Bardzo ciekawym zagadnieniem jest udział w nim licznych żołnierzy najemnych. W walkach w Kongo brali udział także Polacy. Byli to w większości dawni oficerowie i żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Rowerem przez świat. Z Polski do Indii i Afryki
W 1895 r. pojawiło się pierwsze polskie pismo skierowane do miłośników rowerów. W II RP, na łamach ówczesnych gazet, Polacy mogli śledzić samotną rowerową podróż Kazimierza Nowaka przez kontynent afrykański. Międzynarodowe wojaże polskich cyklistów nie zostały przerwane nawet przez horror II wojny światowej – w Indiach powstała wówczas nawet polska wypożyczalnia tych pojazdów.
Tobruckie wyczyny podporucznika Mieczysława Sawickiego
W dziejach polskiej wojskowości istniały dwie wielkie jednostki złożone wyłącznie z ochotników, posiadające zarazem najwyższy odsetek żołnierzy z cenzusem naukowym. Były to I Brygada Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego i powstała ćwierć wieku później Brygada Strzelców Karpackich generała Stanisław Kopańskiego. Ich żołnierze przeszli do legendy i są narodową dumą.
Z krzyżem harcerskim na tułaczych szlakach
W czasie II wojny światowej poza granicami kraju znalazła się polska młodzież, w tym młodzież harcerska, oraz mnóstwo dzieci, które należało objąć opieką wychowawczą.
Przywrócone dzieciństwo. Polskie osiedle Tengeru w Tanganice
Do portu Tanga w Tanganice (dziś Tanzania) 8 października 1942 r. przypłynął statek „Malaja”. Na jego pokładzie znajdowali się Polacy, którzy jako pierwsi mieli zamieszkać w nowo powstałym osiedlu Tengeru.
Kidugala – polscy wygnańcy w Afryce
Ze względu na toczącą się w Afryce Północnej wojnę z Niemcami i zagrożenie Bliskiego Wschodu, Brytyjczycy zaproponowali ewakuację polskiej ludności cywilnej z Iranu do osiedli dla uchodźców rozlokowanych w innych częściach świata. W afrykańskiej Kidugali, położonej na terenie dzisiejszej Tanzanii, zamieszkało 798 Polaków. Przez kilka lat miejsce to stanowiło dla nich namiastkę utraconej Polski.
Kim byli polscy żołnierze Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich? Jakie były ich zasługi? Co wyróżnia tę formację spośród innych w Polskich Siłach Zbrojnych? Czego symbolem są palmy? Kto podtrzymuje i kultywuje w Polsce tradycje Karpatczyków?
Na polskim cmentarzu w Rusape w Zimbabwe spoczywa kilkunastu spośród ponad 700 dawnych mieszkańców osiedla dla uchodźców, funkcjonującego w latach 1943–1946 w dawnej Rodezji Południowej. Do różnych osiedli rozmieszczonych w Afryce Wschodniej i Południowej trafiło wówczas w sumie około 20 tys. osób.
Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności w Afryce – projekt IPN [inauguracja]
O komendantce chorągwi afrykańskiej ZHP – SZLAKI NADZIEI: świadectwa Niezwyciężonych [2/4]
Polscy uchodźcy w „czarnej” Afryce
II wojna światowa spowodowała ogromne migracje ludności. Miliony w obawie przed prześladowaniami opuszczały miejsce zamieszkania, miliony padały ofiarą deportacji. Wśród tych rzesz Polacy byli jedną z najliczniejszych grup. Znajdowali schronienie na wszystkich kontynentach, nie wyłączając Afryki.
Stefan Żywotko jako trener dwukrotnie wygrał klubowy Puchar Afryki! Jak wspominają pracę z nim jego dawni podopieczni? Jak trafił na Czarny Ląd? Kim są Kabylowie i dlaczego Stefan Żywotko jest dla nich tak ważną postacią?
„Tobruckie szczury” w afrykańskim piekle. Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich
Niemcy i Włosi w 1941 r. miesiącami usiłowali zdobyć Tobruk. Bronili go wraz z aliantami żołnierze Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich – pozbawieni wody, prażeni słońcem, kryjący się w płytkich dziurach na linii frontu. Nadludzkim wysiłkiem utrzymali miasto i doczekali brytyjskiej odsieczy.
Żydzi jako uchodźcy polscy w Mozambiku podczas II wojny światowej
Dzieje Mozambiku nierozerwalnie od 1498 r. łączą się z Portugalią. Pod koniec XV w. Portugalczycy rozpoczęli kolonizację tutejszego wybrzeża. W ramach kolonizacji Mozambik stał się częścią Portugalskiej Afryki Wschodniej.
Polacy w wojnie rodezyjskiej 1965-1980
Polską społeczność w nieistniejącej od 1980 roku Rodezji (dziś Zimbabwe) stanowili osadnicy, którzy dotarli tu podczas II wojny światowej. Do południowej Afryki trafiła duża grupa uchodźców z ZSRS, którzy wyszli wraz z armią gen. Władysława Andersa.
Jak Niemcy podbijali Afrykę?
Udział Cesarstwa Niemieckiego w podboju Afryki, choć spóźniony, zakończył się sukcesem. Budując niemieckie imperium kolonialne, przetestowano tam czystki etniczne, eksterminację ludności posuniętą aż do ludobójstwa.
Polacy kontra „Lis Pustyni”. Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich w obronie Tobruku
Libia Muammara Kaddafiego – zapomniany sojusznik PRL
Libijski dyktator objął władzę w 1969 i już kilka lat później nawiązał bliską współpracę z blokiem wschodnim. Sprzedawał ropę naftową Związkowi Sowieckiemu, w zamian kupował wielkie ilości uzbrojenia.
Globus z 1928 r. ze zbiorów Biblioteki Narodowej
