Rodzina Wenclów. Pamięć, która przekracza kontynenty
Z dalekiego Santiago de Chile do polskiego Archiwum Pełnego Pamięci – historia rodziny Wenclów zatacza symboliczne koło. Dzięki darowiźnie José Escondrillasa-Wencela, potomka generała Józefa Wencla, do zasobu Archiwum IPN trafiły bezcenne pamiątki dokumentujące losy trzech pokoleń tej rodziny.
Polacy w Brazylii
Zgodnie z danymi Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w Brazylii żyją blisko 2 mln osób polskiego pochodzenia. Początek polskiej emigracji do tego południowoamerykańskiego kraju datowany jest na drugą połowę XIX w. W 2019 r. w Senacie RP uroczyście obchodzono 150-lecie osadnictwa polskiego w Brazylii.
Spotkanie z autorami biografii pisarza Floriana Czarnyszewicza, który w 1924 r. wraz z rodziną wyemigrował do Argentyny. Pierwszy tom ukazuje jego życie i twórczość od narodzin przez emigrację do przejścia na emeryturę i przeprowadzki do prowincji Cordoba w 1955 r.
Opowieść o wojennych peregrynacjach ich rodziców Kazimierza i Ludmiły z Dąbrowskich, a także o dorastaniu w patriotycznym domu rodziny Moszoro w Argentynie i ormiańsko-kresowych korzeniach rodu.
W sojuszu z Kubą przeciw polskiemu społeczeństwu. Międzynarodowe powiązania Departamentu III MSW
W Archiwum IPN, obok wielu materiałów dotyczących działań komunistycznej bezpieki na terenie Polski, znajdują się mniej liczne, ale nadal pokaźne świadectwa współpracy aparatów represji państw bloku sowieckiego. Prezentujemy tu dokumenty związane z aktywnością Departamentu III MSW.
Pomoc PRL dla rewolucji komunistycznych w Ameryce Łacińskiej
W okresie Zimnej Wojny jednym z najważniejszych obszarów rywalizacji o wpływy między blokiem zachodnim i komunistycznym był Trzeci Świat. To właśnie tam toczyły się wojny zastępcze, np. w Korei, Wietnamie czy Angoli. Tam oba supermocarstwa budowały otwarcie i zakulisowo swoją siatkę wpływów, wspierając politycznie, ekonomicznie i wojskowo poszczególne rządy oraz organizacje.
Żołnierze Andersa w „Głosie Polskim” w Buenos Aires
II wojna światowa i powojenne losy państwa polskiego przyniosły ze sobą kolejną falę emigracji. Nie był to tym razem exodus „za chlebem”, czym charakteryzowała się emigracja międzywojenna, ale osiedlenie się poza granicami ojczyzny podyktowane było przesłankami politycznymi.
W garniturze przez Atlantyk. Rekordowy lot Stanisława Skarżyńskiego
Dzień 8 maja jest znaczącą datą w historii polskiego lotnictwa. W 1933 r. kapitan Stanisław Skarżyński jako pierwszy Polak przeleciał przez Atlantyk na samolocie RWD-5bis, ustanawiając przy tym światowy rekord odległości lotu.
Koszykówka z Fidelem
Pobyt Fidela Castro w PRL stanowił prawdopodobnie najbarwniejszy epizod tego typu w historii lokalnej, komunistycznej dyplomacji. Chwilami wydawać się mogło, że przywódca wyspiarskiego kraju przybył nie z oficjalną wizytą, a turystyczną wycieczką. Nie wydano wspólnych komunikatów, nie podpisano umów. Rozegrano za to… mecz koszykówki z udziałem głowy kubańskiego państwa.
„Papież jest Polakiem, ale Bóg jest Brazylijczykiem” – pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Brazylii
Każde ze spotkań z głową Kościoła Rzymskokatolickiego gromadziło wielotysięczne rzesze wiernych. W poniedziałek 30 czerwca 1980 r., samolot papieski wylądował w Brasilii, stolicy Brazylii, a po opuszczeniu pokładu, Jan Paweł II ucałował ziemię brazylijską. Ziemię, której mieszkańcy, od dłuższego czasu, przygotowywali się do tej wizyty.
Polki z Argentyny w służbie Ojczyźnie
Wybuch II wojny światowej i błyskawiczna okupacja ziem polskich były olbrzymim szokiem dla Polonii. To na jej m.in. barkach miał spocząć ciężar walki o wolność Ojczyzny. Wśród rekrutów do odradzającej się armii polskiej nie zabrakło i Polaków z dalekiej Argentyny, którzy godnie wywiązali się z tego zadania.
Rozliczyć reżim. Podejście argentyńskie
Rozliczenie z reżimem nie jest jedynie polską specyfiką. Z lustracją i rozliczeniami z przeszłością borykają się wszystkie kraje, które zostały dotknięte różnego rodzaju reżimami. Jednym z takich krajów jest Argentyna.
Argentyński finał epopei żołnierzy 2. Korpusu Polskiego
W upalny, lipcowy dzień 1947 r. na nabrzeżu portu w Genui panował ożywiony ruch. Przy trapie prowadzącym na pokład motorowca „Empire Halberd” kłębił się tłum ludzi: młodych mężczyzn o słowiańskiej urodzie i ich włoskich żon…
Za chlebem
W czasach świetności Rzeczypospolitej – w wieku XV, XVI, XVII – kraj opuszczały jednostki: poszukiwacze przygód, prześladowani różnowiercy. Pierwsze liczniejsze grupy wychodźcze pojawiły się dopiero w XVIII w., gdy na emigrację udawali się konfederaci barscy czy zagrożeni przez targowiczan patrioci.
Zbrodniarze wojenni a PRL. Nieznana historia poszukiwań
Polacy spod znaku Krzyża Południa – słów kilka o Polonii w Brazylii
Z chwilą wybuchu drugiej wojny światowej Brazylia ogłosiła neutralność (4 września 1939 r.), ale nie wpłynęło to na zamknięcie granic dla emigrantów, którzy w czasie wojennej zawieruchy, szukali schronienia poza kontynentem europejskim.
Mistrz recenzji – rzecz o Jerzym Woszczyninie
Argentyna stała się domem dla wielu wybitnych Polaków – lekarzy, naukowców, artystów. O jednych, jak Witold Gombrowicz, napisano już niejedną książkę. Inni – ze stratą dla historii Polski – pozostają wciąż anonimowi.
Florian Czarnyszewicz. „Wróg PRL” z Argentyny
Florian Czarnyszewicz był solą w oku komunistów z kilku powodów. Przede wszystkim śmiał przelać na papier pamięć o tragicznych losach Polaków znad Berezyny walczących w latach 1911-1920 o powrót ich ziem w granice niepodległej Rzeczypospolitej.
Jest taki kraj… Jest taka biblioteka….
Od 1995 r. każdego 8 czerwca w Argentynie obchodzi się święto narodowe Día del Colono Polaco – Dzień Polskiego Osadnika.
Poeta tragiczny. Jan Lechoń (1899–1956)
Piekielnie zdolny młodzieniec, natchniony skamandryta, wreszcie emigrant nieprzejednany wobec komunistów. Bogata twórczość Lechonia to klucz do poznania zarówno życia poety, jak i całego pokolenia Polaków budujących II RP, a później doświadczonych przez wojnę i wygnanie.
Globus z 1928 r. ze zbiorów Biblioteki Narodowej
