Władysław Anders – bojowy szlak zdobywcy Monte Cassino
Władysław Anders przebył długą drogę od dowódcy brygady do Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Do historii przeszedł przede wszystkim jako zdobywca Monte Cassino.
Monte Cassino, Senio, Bolonia... O 3. Dywizji Strzelców Karpackich
9 maja 1942 r. Naczelny Wódz, gen. Władysław Sikorski, zatwierdził nazwę 3. Dywizji Strzelców Karpackich (3. DSK). Sześć dni wcześniej wydał rozkaz o jej sformowaniu z dniem 3 maja 1942 r. Dowódcą nowej formacji został gen. bryg. Stanisław Kopański, stojący dotychczas na czele, wsławionej obroną Tobruku, Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (SBSK).
Pamiątki spod Monte Cassino
18 maja 1944 roku żołnierze 2. Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Władysława Andersa toczyli jedną z najbardziej zaciętych bitew II Wojny Światowej. Po miesiącach bohaterskiej, niestrudzonej walki, zatknęli biało-czerwoną flagę na ruinach, niezwyciężonego dotąd klasztoru na Monte Cassino.
...Oto dziś dzień krwi i chwały... Bitwa o masyw Monte Cassino
Od zarania dziejów wszystkie próby marszu na Rzym od południa kończyły się na paśmie wzgórz nad doliną rzeki Liri. Każdy podporucznik armii włoskiej o tym wiedział, bo obronę (i atak) w tym rejonie studiowano w szkołach oficerskich jako klasyczny przykład pozycji górskiej o znaczeniu strategicznym.
Szlak Nadziei Stefana Droueta
W kwietniu 1944 r. podjęto decyzję o skierowaniu 2. Korpusu pod Monte Cassino. W swoich wspomnieniach Stefan Drouet bardzo dokładnie opisał zdobywanie klasztornego wzgórza. Był świadkiem tych wydarzeń i jako artylerzysta brał udział w bitwie.
Jak wspominają bitwę o Monte Cassino ostatni żyjący jej uczestnicy? Dlaczego dopiero czwarte starcie o wzgórze klasztorne okazało się zwycięskie? Dlaczego generał Harold Alexander powiedział o żołnierzach 2. Korpusu Polskiego, że gdyby miał wybrać między którymikolwiek żołnierzami na świecie, wybrałby ich?
Propaganda komunistyczna wobec bitwy o Monte Cassino
„Andresowców” od początku atakowano za pomocą różnorodnych działań propagandowych. Stosunek komunistów do żołnierzy 2. Korpusu i jego dowódcy ewoluował na przestrzeni lat. Zauważalne złagodzenie negatywnego tonu ze strony propagandy władz miało miejsce po zmianach jakie dokonały się nad Wisłą w 1956 r.
Ksiądz Wiktor Judycki. Proboszcz 5. Kresowej Dywizji Piechoty, uczestnik bitwy o Monte Cassino
W pamięci żołnierzy oraz pozostałych duszpasterzy zapamiętany został jako osoba o wyjątkowej odwadze oraz empatii. W trakcie działań bojowych 2. Korpusu przebywał zawsze na pierwszej linii toczonych walk. Od maja 1952 r. do śmierci 4 lutego 1955 r. jego niedzielne homilie transmitowane były przez Radio Wolna Europa.
Dlaczego bitwa o Monte Cassino jest nazywana Bitwą Dziesięciu Armii? Jakie narody brały w niej udział? Jakie znaczenie miała ta bitwa dla losów drugiej wojny światowej? Jaki był w niej udział 2 Korpusu Polskiego ? Wykład dr. Tomasza Łabuszewskiego z cyklu „Warszawskie wędrówki z historią”.
Kim byli żołnierze 2 Korpusu PSZ i jakie znaczenie miała ich walka pod Monte Cassino? Jakie wyzwania i dylematy stanęły przed nimi po zakończeniu wojny? Co skłoniło wielu z nich do pozostania na emigracji?
Polacy, którzy przelewali krew na zachodnich frontach II wojny światowej, tylko formalnie należeli do obozu zwycięskiej koalicji, gdyż zakończenie wojny przyniosło im raczej gorycz porażki. Polska została uwolniona od brutalnej okupacji niemieckiej, ale wolności nie odzyskała.
Jaką drogę przebyli polscy żołnierze zanim trafili pod Monte Cassino i jakie było znaczenie tej zwycięskiej batalii? Czy był to ostatni punkt na szlaku bojowym 2. Korpusu Polskiego?
Antoni Gałecki - z igrzysk pod Tobruk i Monte Cassino
Występował w najważniejszych meczach reprezentacji Polski na olimpiadzie w Berlinie w 1936 r. oraz w słynnym meczu z Brazylią na mundialu we Francji w 1938 r. Taką kartę Antoni Gałecki – jeden z najwybitniejszych piłkarzy Łódzkiego Klubu Sportowego w okresie międzywojennym – zapisał na boisku. Oprócz tego walczył podczas II wojny światowej, docierając pod Tobruk i Monte Cassino.
18 maja 1944 r. żołnierze 2. Korpusu Polskiego wraz z sojusznikami zdobyli włoskie wzgórze Monte Cassino. Zwycięstwo w tej bitwie otworzyło wojskom alianckim drogę do Rzymu. To właśnie wtedy armia z gen. Andersem na czele pomimo wielu strat rozsławiła imię polskiego żołnierza.
Czerwone maki. Legenda bitwy o Monte Cassino
Pierwsza bitwa o Monte Cassino rozpoczęła się 17 stycznia 1944 r. Gen. John P. Lucas nie zdołał przełamać oporu niemieckiego. Od 15 lutego 1944 r. wznowiono atak. Naloty amerykańskich bombowców spowodowały zniszczenie klasztoru. Góra Cassino stała się pustynią – spalone drzewa oraz ruiny straszyły wyglądem i wydawały się jeszcze bardziej niedostępne niż przed rozpoczęciem natarcia.
Pamięć Monte Cassino
Dodatek prasowy IPN do „Rzeczpospolitej Plus Minus” z 18–19 maja 2024 r. z okazji 80. rocznicy bitwy o Monte Cassino
Kurek, Kamiński, Żychoń i 17 maja 1944 r.
Czwarta bitwa o Monte Cassino rozpoczęła się 12 maja 1944 r. Zakończyła się sześć dni później. Straty polskich wojsk w tym czasie wynosiły 923 poległych, 94 zaginionych i 2931 rannych. Wśród ofiar byli: dowódca 5. Wileńskiej Brygady Piechoty płk Wincenty Kurek, dowódca 13. Wileńskiego Batalionu Strzelców „Rysiów” mjr Władysław Kamiński oraz jego zastępca mjr Jan Żychoń.
Pod znakiem Melpomeny i dziesiątej muzy. Artyści Andersa na „wielkiej drodze” ku niepodległości
Po niemieckim ataku na Polskę znaczna część przedstawicieli świata kultury znalazła się na wschodnich terenach RP. Inwazja Armii Czerwonej 17 września 1939 r. oznaczała początek masowych represji, których doświadczyli również ludzie ze środowisk twórczych. Dopiero „amnestia” z 30 lipca 1941 r. położyła kres prześladowaniom.
Monte Cassino krzepi
Tysiącom polskich żołnierzy i ich rodzinom lektura pierwszego tomu Bitwy o Monte Cassino, który ukazał się w 1945 r. w Rzymie, przynosiła otuchę, potwierdzała sens prowadzonej walki. Książka Melchiora Wańkowicza była pokrzepieniem ich serc.
Czego nie wiedziałeś o Monte Cassino
Bitwa o Monte Cassino była jedną z najcięższych i najkrwawszych bitew II wojny światowej. Znajdujący na tym wzgórzu klasztor był kluczowym stanowiskiem w linii Gustawa czyli systemie połączonych niemieckich linii obronnych, biegnącym przez całą szerokość najwęższej części Włoch i mających za zadanie zamknąć aliantom drogę do Rzymu.
„Lwowskie Orły” 6. Lwowska Brygada Piechoty (1943–1947)
Jedną z jednostek Polskich Sił Zbrojnych, które chwalebnie zapisały się na kartach dziejów polskiego oręża, była 6. Lwowska Brygada Piechoty.
Od stycznia do maja roku 1944 stoczono we Włoszech batalię, na którą złożyły się cztery bitwy o przełamanie niemieckiej obrony na tzw. Linii Gustawa. Masyw Monte Cassino był kluczowym odcinkiem. Co poprzedziło rozstrzygającą bitwę? Jaki był przebieg walk i cena zwycięstwa?
Kiedy został ustanowiony krzyż pamiątkowy Monte Cassino? Dlaczego krzyż pamiątkowy Monte Cassino jest wyjątkowym odznaczeniem? Kiedy i komu został przyznany krzyż Monte Cassino po raz ostatni?
Po wielu miesiącach ciężkich walk, 18 maja 1944 r. polscy żołnierze wraz z sojusznikami zdobyli klasztor na Monte Cassino. To właśnie wtedy armia z gen. Andersem na czele pomimo wielu strat rozsławiła imię polskiego żołnierza
„Karpaty” pod Monte Cassino
W grudniu 1943 r. we włoskich portach zaczęli schodzić na ląd żołnierze II Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa. Pół roku później mieli stoczyć bitwę, która mocno zapisała się w historii polskiego oręża.
Jak wyglądał Bliski Wschód w oczach Polaków ewakuowanych w 1942 r. ze Związku Sowieckiego do Iranu? Na ile opisywany przez nich świat przypominał „baśń z tysiąca i jednej nocy? Jakie były losy poszczególnych grup, które trafiły na Bliski Wschód?
Szlak bojowy od Września 1939 przez Tobruk, Gardziel i Albanetę pod Monte Cassino, kampanię adriatycką 1944... Virtuti Militari i Krzyże Walecznych, trzykrotnie ranny, wysoko ceniony przez przełożonych, kochany przez podwładnych. Do Polski nie doszedł, poległ w Apeninach Północnych
Nie tylko Monte Cassino. Polskie miejsca pamięci we Włoszech
Wybierając się na urlop do Włoch, warto odwiedzić polskie miejsca pamięci. Proponuję trasę z południa na północ Półwyspu Apenińskiego – drogę, którą przebył 2. Korpus Polski. Tu przedstawiam – w kolejności alfabetycznej – mój subiektywny wybór miejsc.
Idziemy w pełen chwały bój. Generał Roman Szymański (1895–1974)
Generał Roman Szymański, jeden z najwybitniejszych polskich żołnierzy i bohaterów XX w., jest jednocześnie postacią niemal zupełnie nieznaną.
Powojenne dylematy żołnierzy Andersa
W maju 1944 r. żołnierze 2. Korpusu po heroicznym boju zdobyli klasztor na wzgórzu Monte Cassino. Odwagi gratulowali im wszyscy sojusznicy. Po wojnie podziwiani bohaterowie stali się jednak dla państw zachodnich wielkim kłopotem; na emigracji żyli często w biedzie i zapomnieniu. Ci, którzy wrócili do kraju, byli represjonowani przez komunistów.
Żołnierze generała Andersa w Hiszpanii
Wysiłek zbrojny narodu polskiego w II wojnie światowej jest na ogół dobrze znany. Napisano na ten temat wiele książek i naukowych artykułów. Znacznie mniej wiadomo natomiast o losach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po zakończeniu wojny, choć temat to pasjonujący i kryjący w sobie wiele zagadek.
Dialog o Dowódcy
W roku śmierci Generała Władysława Andersa na łamach paryskiej „Kultury” ukazała się drukiem okolicznościowa, wspomnieniowa rozmowa o Zmarłym, którą odbyli Gustaw Herling-Grudziński i Józef Czapski.
Gen. Władysław Anders, II Korpus i bitwa o Monte Cassino
Paweł Dąbrowski - ze wspomnień uczestnika walk o Monte Cassino
Biało-czerwona wieńczy triumf żołnierza polskiego w bitwie o Monte Cassino - klucz drogi aliantów na Rzym
Klasztor na Monte Cassino, maj 1945 r.
