Z pomocą dla „S”. Bożena Laskiewicz
„Ja zawsze mówię, że jestem Polką. Kiedy byłam w Ameryce na stażu, to mnie pytali: – Skąd jesteś? Urodziłam się w Palestynie, mieszkam w Londynie, studiuję w Dublinie, pracuję w Ameryce, ale pamiętajcie, ja zawsze jestem Polką”.
Jak wyglądała sytuacja zdrowotna w Szczecinie po zakończeniu II wojny światowej? Czym różniła się od reszty kraju? Kiedy i skąd przybył do Szczecina personel medyczny? Skąd wzięły się zachorowania na malarię?
Choroby epidemiczne w II Rzeczypospolitej
Po odzyskaniu niepodległości władze drugiej Rzeczypospolitej stanęły przed wieloma wyzwaniami. Jednym z nich była walka z chorobami epidemicznymi. Zadanie to było trudne, ponieważ na terenie II RP występowało wiele czynników, które sprzyjały szerzeniu się chorób epidemicznych.
Lekarz z Solidarnością. Anna Gręziak
Pracę na oddziale warszawskiego szpitala połączyła z ofiarną działalnością społeczną dla Solidarności służby zdrowia. Współtworzyła Społeczny Komitet Banku Leków NSZZ „Solidarność” – unikalną inicjatywę, dzięki której leki niedostępne w ogarniętej kryzysem Polsce za darmo trafiały do potrzebujących.
Ewa Osetowska. Matka polskiej neuropatologii
Co można jeszcze archiwizować oprócz dokumentów? Odpowiedź jest banalnie prosta: mózgi! Właśnie taka kolekcja stanowi cześć dziedzictwa wybitnej polskiej neuropatolog – profesor Ewy Osetowskiej.
Ośrodki zdrowia jako publiczne placówki profilaktyczno-lecznicze w II RP
Jednym z wyzwań służby zdrowia w dwudziestoleciu międzywojennym było zwiększenie dostępności do opieki zdrowotnej. W tym celu wprowadzono lecznictwo uspołecznione, które realizowane było początkowo poprzez kasy chorych, a następnie (od 1934 roku) przez tzw. ubezpieczalnie społeczne, prywatną praktykę lekarską i ośrodki zdrowia.
Jadwiga Kościuszko. Lekarka z obozowego piekła
Kobieta, która w czasie II wojny światowej uratowała wiele istnień ludzkich przed tragiczną śmiercią. Za udzielanie nielegalnej pomocy lekarskiej została przeniesiona karnie do ambulatorium w Auschwitz-Birkenau. Tam poznała dr Irenę Białównę, która udzieliła jej pomocy, zaopiekowała się nią i zaznajomiła z innymi więźniarkami.
Hiszpanka, a niepodległość Rzeczpospolitej
Wojna stała się źródłem biedy, zniszczeń głodu i chorób. Działania militarne niosły pożogę i śmierć także wśród ludności cywilnej, ale największe żniwo wśród nich w 1918 r. i później zebrała choroba, którą w naszej części Europy określono mianem hiszpanki. Czy mogło to mieć wpływ na walki w obronie niepodległej Polski?
Polski Biały Krzyż
Na początku lutego 1918 r. w USA powstała organizacja charytatywna pod nazwą Polski Biały Krzyż. Inicjatorami jej utworzenia było małżeństwo Paderewskich, cieszące się ogromnym autorytetem wśród Polonii w Ameryce Północnej.
Doktor Kopel Schnir. Lekarz, ofiara Holokaustu
30 lipca 1907 roku w Stryju urodził się Kopel Schnir, lekarz internista, syn Mojżesza Schnira, męskiego krawca, i Lei z domu Dawidman.
Epidemia ospy we Wrocławiu
15 lipca 1963 roku we Wrocławiu wprowadzono stan pogotowia przeciwepidemicznego na skutek pojawienia się choroby zakaźnej zwanej ospą prawdziwą, znanej również jako ospa naturalna lub czarna (Variola Vera).
Człowiek, który nie bał się trudnych dróg. Tadeusz Orłowski (1917-2008)
Nefrolog, żołnierz AK, taternik. Był zaangażowany w działalność wywiadu politycznego Delegatury Rządu na Kraj. W 1966 wraz z Janem Nielubowiczem dokonał pierwszego udanego przeszczepienia nerki od zmarłego dawcy, a wcześniej położył wielkie zasługi w rozwoju dializoterapii w Polsce.
Maria Starowieyska „Prawdzic” (1896-1951)
Pielęgniarka, działaczka społeczna. Niesienie pomocy ofiarom wojny łączyła ze służbą w ZWZ-AK. Jej późniejszy przełożony w konspiracji ppor. Wacław Bniński wspominał: „była pielęgniarką z zawodu i powołania”.
Barbara Tarnowska. Kobieta w „Solidarności” służby zdrowia
„W dalszym ciągu inwigilować dr Tarnowską i jej kontakty, rozpoznawać ewentualny charakter tych kontaktów” – nakazywał swojemu tajnemu współpracownikowi jesienią 1981 r. jeden z oficerów operacyjnych Wojsk Ochrony Pogranicza. W taki sposób komunistyczni oficerowie poszukiwali danych na temat aktywności filigranowej lekarki z zakopiańskiego szpitala. W tym wypadku wiedzieli, co robią.
Stanisław Liwszyc. Lekarz ocalały z Holokaustu
„Dążyć trzeba do takiego stanu, by choroba stała się jedynie wyrazem niedoskonałości naszej natury, a nie np. krzywdy społecznej. Do tego jednak potrzebni są lekarze z prawdziwego zdarzenia” – twierdził Stanisław Liwszyc, propagując idee lecznictwa uspołecznionego.
Polski Biały Krzyż
Polski Biały Krzyż jest stowarzyszeniem zapomnianym. Większość osób zapytanych o organizację społeczną, która w II RP zajmowała się udzielaniem pomocy humanitarnej w czasie klęsk i wojen, wskazuje na Polski Czerwony Krzyż…
Szpital w skale. Budapeszt w czasie wojny i rewolucji 1956 roku
Budapeszteński szpital w skale jest jednym z najciekawszych, unikatowych miejsc w Europie. Ten medyczny bunkier ulokowany pod wzgórzem zamkowym w samym centrum węgierskiej stolicy odgrywał ważną rolę w ratowaniu rannych w czasie II wojny światowej oraz rewolucji 1956 r. Dzisiaj stanowi już tylko atrakcję turystyczną, którą do niedawna, przed pandemią, odwiedzało blisko 80 tys. turystów rocznie.
„Byliśmy tam bardzo potrzebni”. Szpital PCK w byłym niemieckim obozie Auschwitz
Niemieckie obozy zagłady i obozy koncentracyjne były tymi miejscami, gdzie działa się ogromna niemiecka zbrodnia ludobójstwa dokonywana na Polakach, Żydach, Rosjanach, Cyganach… Brzmią dla nas strasznie nazwy Auschwitz, Birkenau, Stutthof, Treblinka, Majdanek… I nawet z chwilą wyzwolenia obozów nie zakończyła się gehenna oswobodzonych z niewoli więźniów.
Laicyzacja życia społecznego w peerelowskiej Łodzi– casus szpitala Sióstr Świętej Rodziny z Bordeaux (SFB)
U podstaw idei komunizmu leżał postulat całkowitego wyeliminowania religii z życia publicznego i społecznego. Intensywna akcja laicyzacyjna prowadzona przez PZPR stanowiła też odpowiedź na odradzające się życie religijne i siłę Kościoła w Polsce.
Kto odkrył witaminy i ich znaczenie dla zdrowia? W jaki sposób prof. Rudolf Weigel uratował tysiące ludzi? Kogo nazywamy „polskim Pasteurem”?
Gdzie pracowała pierwsza polska lekarka i czy Marks z Leninem coś wnieśli do rozwoju chemii
Historia pomocy udzielonej Matyldzie Engelman i jej córce przez Mariana Dworczyka – lekarza Sanatorium „Górka” w Busku-Zdroju
Pomysłodawcą i budowniczym Sanatorium „Górka” w Busku-Zdroju był dr Szymon Starkiewicz. W 1926 r. szpital przyjął pierwszych pacjentów. We wrześniu 1939 r. na „Górkę” zwożono rannych cywili oraz żołnierzy Wojska Polskiego.
Szpital psychiatryczny w Kocborowie podczas II wojny światowej
Pomorze Gdańskie zostało bezprawnie włączone do Niemiec dekretem o aneksji z 8 października 1939 r. Na tym terenie znajdowały się dwa duże ośrodki leczenia osób z zaburzeniami psychicznymi noszące nazwy Krajowych Zakładów Psychiatrycznych: w Świeciu nad Wisłą oraz w Kocborowie nieopodal Starogardu.
Markus Klingberg – epidemiolog, pracownik MBP i szpieg KGB w Izraelu
Gdyby trzeba było wskazać szpiega KGB w Izraelu, który wyrządził najwięcej szkód dla bezpieczeństwa państwa żydowskiego, to odpowiedź byłaby prawdopodobnie jedna: Markus Klingberg.
Legionista Władysław Morasiewicz – lekarz z Bytomia Odrzańskiego
W swoim długim, 96-letnim życiu bił się o wolną Polskę na wielu frontach. Jako legionista brał udział w I wojnie światowej, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1921, został zmobilizowany we wrześniu 1939 i w 1944 r. W czasie okupacji działał w ZWZ i AK. Kilkadziesiąt lat pracował jako lekarz.
„Witamy się i żegnamy bez podawania rąk”. Epidemie w PRL
W 1963 r. w Polsce wybuchła epidemia ospy prawdziwej. Pod koniec lat 60. zaatakowała grypa A2 Hongkong 68, a w 1977 r. uderzyła tzw. grypa rosyjska.
Lekarze, nauczyciele, prawnicy, księża... Poznaj ich historię na wystawie "20 - 40 - 20": od Bitwy Warszawskiej do Katynia
Józef Władysław Bednarz (1879–1939). Lekarz, reformator, społecznik
Urodził się na terenie Gruzji, w Tbilisi 2 X 1879 r. w rodzinie polskich zesłańców. Jego ojciec był pracownikiem kolei. W 1899 r. ukończył naukę w gimnazjum ze złotym medalem za wyniki w nauce.
Szpital pod bombami. Polscy lekarze na froncie wojny koreańskiej
W Korei po staremu: walki, nienawiść, przemoc, bezsensowna brutalność, ludzie zachowujący się jak zwierzęta. No i oprócz tego jest wojna.
Lekarz na froncie
„W dniu 15 stycznia 1939 r. zmarł na zawał serca ś.p. płk dr Edward Wertheim, Szef Sanitarny Okręgu Korpusu IV Łódź”. Takim lakonicznym komunikatem poinformowano o śmierci wybitnego oficera Wojska Polskiego.
Profesor Rudolf Spanner - dyrektor Instytutu Anatomii Akademii Medycznej w Gdańsku w latach 1940-1945
Czy Rudolfa Spannera można umiejscowić w panteonie wielkich naukowców świata, czy wśród degeneratów, pozbawionych wszelkich ludzkich odczuć? Na to pytanie starali się odpowiedzieć Monika Tomkiewicz i Piotr Semków w wydana w 2010 r. w Gdyni książce zatytułowanej „Profesor Rudolf Spanner 1895-1960”.
Doktor Antoni Docha. Sprawiedliwy lekarz Grodzieńszczyzny
Pewnego dnia doktor Antoni Docha otrzymał gryps: „Panie kolego, jeśli jesteś chrześcijaninem, jeżeli wierzysz w Boga, musisz nam pomóc”. Tak zaczęła się jego niezwykła misja ratowania Żydów.
Szpital Okręgowy im. marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie, 1932 r. (fot. z zasobu NAC)
