Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Fot. NAC

Ruch ludowy

Audio/Video

Opór: polska wieś wobec opresji komunistycznego reżimu

Audio/Video

Polska wieś pod obcą władzą: polityka PPR/PZPR wobec polskich chłopów

Audio/Video

„Solidarność” polskich rolników: „Zielona Rewolucja” – nowość w serwisie „Twarze Solidarności”

Audio/Video

#PrzystanekKsiążka. Wydawnictwo IPN przedstawia... (20) Po stronie dobra - dedykowane Z. i Z. Romaszewskim. Reżim Jaruzelskiego i polscy chłopi o wolną Polskę oraz...

Jan Antoł – gazda z pięćdziesiątego województwa
Artykuł

Jan Antoł – gazda z pięćdziesiątego województwa

Jak to się stało, że Jan Antoł – związany ze Zjednoczonym Stronnictwem Ludowym, organizacją satelicką wobec Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – został regionalnym i ogólnopolskim liderem niezależnych solidarnościowych związków rolniczych?

Audio/Video

Bydgoski Marzec '81 - 40. rocznica rolniczego protestu: O wieś polską wolną, niezależną, samorządną. Od PSL do NSZZ RI „Solidarność” (1944–1989)

„Pod przykrywką” Kościoła. Duszpasterstwo Rolników w diecezji przemyskiej
Artykuł

„Pod przykrywką” Kościoła. Duszpasterstwo Rolników w diecezji przemyskiej

Polska południowo-wschodnia zajmuje ważne miejsce na mapie oporu społecznego kraju. Szczególnie istotną rolę odegrał na tym terenie niezależny ruch chłopski.

Prymas wobec rolniczej „Solidarności”
Artykuł

Prymas wobec rolniczej „Solidarności”

Zaangażowanie kard. Stefana Wyszyńskiego na rzecz powstających po sierpniu 1980 r. związków zawodowych rolników indywidualnych prof. Andrzej Stelmachowski nazwał „ostatnią wielką akcją społeczną Prymasa Tysiąclecia”.

Audio/Video

40. rocznica podpisania Porozumień Rzeszowsko-Ustrzyckich

Dodatek prasowy IPN – 40. rocznica strajków i porozumień w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie
Dodatki do prasy

Dodatek prasowy IPN – 40. rocznica strajków i porozumień w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie

Działacze NSZZ „Solidarność” i tworzącej się „Solidarności” Rolników walczyli o swoje prawa, organizując strajki w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie. Akcje strajkowe były jednymi z najważniejszych w procesie tworzenia przestrzeni wolności w Polsce rządzonej przez monopolistyczną władzę komunistyczną.

Spór o kształt ustrojowy II RP
Artykuł

Spór o kształt ustrojowy II RP

Ze zmagań militarnych, toczonych nieprzerwanie od listopada 1918 r., II Rzeczpospolita wyłoniła się jako państwo rozległe, liczące 388.600 km², ale mało zwarte, jego granice wynosiły bowiem ponad 5,5 tys. km. Pod względem powierzchni zajmowała szóste miejsce w Europie; zamieszkiwało ją, według danych spisowych z 1921 r., 27 milionów mieszkańców.

Audio/Video

Zielona „Solidarność”: nowa opozycja na wsi czy nawiązanie do PSL?

O wieś polską wolną, niezależną, samorządną. Od PSL do NSZZ RI „Solidarność” (1944–1989)
Teki edukacyjne

O wieś polską wolną, niezależną, samorządną. Od PSL do NSZZ RI „Solidarność” (1944–1989)

Dzieje rolniczej „Solidarności” to historia nie tylko walki i oporu, lecz także dyskryminowania, represjonowania i prześladowania jej członków oraz ich rodzin przez aparat państwowy – organa władzy partyjnej i terenowej oraz aparat bezpieczeństwa PRL. Służba Bezpieczeństwa inwigilowała środowisko działaczy ruchu chłopskiego w całym kraju w ramach spraw operacyjnych i obiektowych

Papiery nie giną. Akta z „Domu Chłopa”
Artykuł

Papiery nie giną. Akta z „Domu Chłopa”

Ocalona 13 grudnia 1981 r. dokumentacja Ogólnopolskiego Komitetu Założycielskiego NSZZ RI „Solidarność”, choć niekompletna, ma dużą wartość historyczną. Jest dziś bowiem podstawowym źródłem do badania dziejów ruchu solidarnościowego na wsi w 1981 r.

Lider ludowców Wincenty Witos (1874–1945)
Biogram / Biografia

Lider ludowców Wincenty Witos (1874–1945)

Zalicza się go do grona ojców Niepodległości, ale jego zasługi pozostają mniej znane od dokonań innych polityków zaangażowanych w odbudowę państwa polskiego.

Nieheroiczny państwowiec. Błażej Stolarski (1880–1939)
Artykuł

Nieheroiczny państwowiec. Błażej Stolarski (1880–1939)

Błażej Stolarski należy do tych bohaterów niepodległości, których dokonań nie mierzy się udziałem w walce z bronią w ręku. Imponujące były jego osiągnięcia w pracy na rzecz budowy życia społecznego, politycznego i gospodarczego w tworzącym się po przeszło stuletniej niewoli organizmie państwowym.

Audio/Video

Stronnictwa ludowe między niepodległością a kapitulacją

Henryk Bąk

Henryk Bąk

Walkę polskich chłopów z ustrojem totalitarnym po wojnie można podzielić na kilka etapów: działalność w PSL i wsparcie partii Stanisława Mikołajczyka; udział wielu młodych ludzi w konspiracji zbrojnej; czynny opór wobec kolektywizacji na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych; tworzenie zorganizowanej opozycji demokratycznej w latach siedemdziesiątych; i wreszcie – w latach osiemdziesiątych – powołanie własnego związku zawodowego tworzącego wielki ruch społeczny „Solidarność”. We wszystkie te inicjatywy zaangażowany był Henryk Bąk.

Audio/Video

Kto sfałszował referendum ludowe w czerwcu 1946 r.?

„Kto ma czyste sumienie nie idzie za parawan!”. Referendum 30 czerwca 1946 r.
Artykuł

„Kto ma czyste sumienie nie idzie za parawan!”. Referendum 30 czerwca 1946 r.

W połowie 1946 r. komuniści sfałszowali wyniki głosowania ludowego, które pokazywały niechęć społeczeństwa do ich metod rządzenia krajem. Działacze PSL zebrali dowody dokonanego oszustwa, ale ich protesty nie przyniosły żadnych rezultatów.

Audio/Video

Nieznane instrukcje, wytyczne, okólniki Departamentu V Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego dotyczące ruchu ludowego i niezależnych działaczy ludowych w latach 1945–1954

Walka komunistów z PSL na przykładzie Kielecczyzny
Artykuł

Walka komunistów z PSL na przykładzie Kielecczyzny

„W stronnictwie legalnym PSL znajdują przytułek wszelkie elementy wrogo ustosunkowane do obecnego ustroju tak, że PSL jest w opozycji do obecnej rzeczywistości, skupiając wokół siebie reakcję spod różnych znaków…”.

Niepodległość Polski w prasie Stronnictwa Ludowego w latach trzydziestych XX wieku
Artykuł

Niepodległość Polski w prasie Stronnictwa Ludowego w latach trzydziestych XX wieku

Prasa partyjna odgrywała istotną rolę w życiu publicznym II RP. Pełniła nie tylko funkcje informacyjne, ale przede wszystkim miała służyć do promowania konkretnych programów politycznych. Znaleźć w niej można odniesienia do ważnych kwestii, w tym również niepodległości Polski.

Nic o nas bez nas!  Początki niezależnego ruchu chłopskiego w PRL
Artykuł

Nic o nas bez nas! Początki niezależnego ruchu chłopskiego w PRL

Czterdzieści lat temu w rządzonej przez komunistów Polsce zaczął się odradzać niezależny ruch chłopski. Współdziałanie działaczy chłopskich z KSS KOR i ROPCiO oraz wsparcie dla samoorganizowania się wsi ze strony niektórych księży sprawiły, że w kraju zaczęły się mnożyć Komitety Samoobrony rolników.

Demokracja na sowiecką modłę – wybory do Sejmu z 19 stycznia 1947 roku
Artykuł

Demokracja na sowiecką modłę – wybory do Sejmu z 19 stycznia 1947 roku

Zwycięstwo w powszechnym głosowaniu do Sejmu miało zapewnić komunistom pełnię władzy – tak też się stało, ale za cenę fałszerstwa wyborczego oraz represji, jakie dotknęły tysięcy Polaków, głównie działaczy opozycji.

Audio/Video

Rolnicza „Solidarność” (odc. 57)

Wincenty Witos i Stanisław Mierzwa. Ludowcy w służbie Rzeczypospolitej
Artykuł

Wincenty Witos i Stanisław Mierzwa. Ludowcy w służbie Rzeczypospolitej

Małopolska od końca XIX wieku była bastionem ruchu ludowego. Partie ludowe cieszyły się tu dużym zaufaniem nie tylko wśród chłopów. Najwybitniejszymi ich działaczami byli Wincenty Witos i Stanisław Mierzwa. Obaj, działając w niekorzystnych dla nich czasach, nie mogli wprowadzić swych idei w życie.

Narodziny Niepodległej w pamiętniku wójta Słomki
Artykuł

Narodziny Niepodległej w pamiętniku wójta Słomki

Proces dochodzenia Polski do niepodległości w 1918 r. był długi i skomplikowany. Z perspektywy lokalnej znakomicie pokazał go Jan Słomka (1842–1932).

Wieś i chłopi w Polskim Państwie Podziemnym
Artykuł

Wieś i chłopi w Polskim Państwie Podziemnym

Wrzesień 1939 r. rozpoczął najtragiczniejszy i najtrudniejszy okres dla Polaków – walka o przetrwanie już nie tylko narodowe, kulturalne, ale i biologiczne. Walka ta toczyła się niemal od pierwszych dni okupacji. Początkowo nieskoordynowana, żywiołowa, przynosiła wiele ofiar.

Polacy głosują PPR decyduje
Artykuł

Polacy głosują PPR decyduje

Wolne wybory z powszechnym, tajnym głosowaniem – takie zobowiązanie w sprawie przyszłości Polski przyjęli w Jałcie przywódcy ZSRR, USA i Wielkiej Brytanii. Kandydatów miały wystawić „wszystkie partie demokratyczne i antynazistowskie”. Rzeczywistość okazała się zupełnie inna.

Audio/Video

90s historii: 26 lutego 1940r. utworzono Polityczny Komitet Porozumiewawczy

Audio/Video

90s. historii: 21 marca 1943r. powstała Krajowa Reprezentacja Polityczna

Audio/Video

90s. historii: 23 kwietnia 1989 r. zmarł Stefan Korboński

Audio/Video

90s. historii: 19 czerwca 1943 r. Niemcy zamordowali Jana Piekałkiewicza

Pod czerwonym pręgierzem. Proces krakowski WiN i PSL w 1947 roku
Publikacje

Pod czerwonym pręgierzem. Proces krakowski WiN i PSL w 1947 roku

Wycofanie się Niemców z okupowanych terenów Polski nie przyniosło Polakom oczekiwanej wolności. Totalitaryzm niemiecki zastąpiony został przez totalitaryzm sowiecki. Narzucona Polsce przez Kreml komunistyczna administracja dbała wyraźnieo interesy imperialne Związku Sowieckiego.

Wincenty Witos (1874–1945)
Patroni naszych ulic

Wincenty Witos (1874–1945)

Wincenty Witos, „wójt z Wierzchosławic”, urodzony w podtarnowskiej wsi w rodzinie chłopskiej, dzięki samozaparciu i pracowitości doszedł do najwyższych godności w państwie. Był wieloletnim przywódcą ruchu ludowego, jednym z głównych budowniczych II Rzeczypospolitej i trzykrotnym jej premierem.

Audio/Video

Relacja z pogrzebu Zofii i Stefana Korbońskich

nr 10-11/2009
Biuletyn IPN

nr 10-11/2009

W najnowszym, podwójnym numerze „Biuletynu IPN” przedstawiono dzieje ruchu ludowego w okresie dwudziestolecia międzywojennego, podczas wojny i okupacji, w latach powojennych, aż do narodzin „Solidarności” na wsi. Obok rozmowy i syntetycznych szkiców ukazujących poszczególne etapy historii ludowców, na uwagę zasługują artykuły o ucieczce Stanisława Mikołajczyka (a ściślej o tym, czy i co bezpieka o niej wiedziała) oraz o wybranych postaciach związanych z ruchem ludowym: Stefanie Korbońskim, Janie Cieluchu, Jerzym Mara-Meÿerze i Zygmuncie Maciejcu.

Audio/Video

Opór: polska wieś wobec opresji komunistycznego reżimu

Audio/Video

Polska wieś pod obcą władzą: polityka PPR/PZPR wobec polskich chłopów

Audio/Video

„Solidarność” polskich rolników: „Zielona Rewolucja” – nowość w serwisie „Twarze Solidarności”

Audio/Video

#PrzystanekKsiążka. Wydawnictwo IPN przedstawia... (20) Po stronie dobra - dedykowane Z. i Z. Romaszewskim. Reżim Jaruzelskiego i polscy chłopi o wolną Polskę oraz...

Jan Antoł – gazda z pięćdziesiątego województwa
Artykuł

Jan Antoł – gazda z pięćdziesiątego województwa

Jak to się stało, że Jan Antoł – związany ze Zjednoczonym Stronnictwem Ludowym, organizacją satelicką wobec Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – został regionalnym i ogólnopolskim liderem niezależnych solidarnościowych związków rolniczych?

Audio/Video

Bydgoski Marzec '81 - 40. rocznica rolniczego protestu: O wieś polską wolną, niezależną, samorządną. Od PSL do NSZZ RI „Solidarność” (1944–1989)

„Pod przykrywką” Kościoła. Duszpasterstwo Rolników w diecezji przemyskiej
Artykuł

„Pod przykrywką” Kościoła. Duszpasterstwo Rolników w diecezji przemyskiej

Polska południowo-wschodnia zajmuje ważne miejsce na mapie oporu społecznego kraju. Szczególnie istotną rolę odegrał na tym terenie niezależny ruch chłopski.

Prymas wobec rolniczej „Solidarności”
Artykuł

Prymas wobec rolniczej „Solidarności”

Zaangażowanie kard. Stefana Wyszyńskiego na rzecz powstających po sierpniu 1980 r. związków zawodowych rolników indywidualnych prof. Andrzej Stelmachowski nazwał „ostatnią wielką akcją społeczną Prymasa Tysiąclecia”.

Audio/Video

40. rocznica podpisania Porozumień Rzeszowsko-Ustrzyckich

Dodatek prasowy IPN – 40. rocznica strajków i porozumień w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie
Dodatki do prasy

Dodatek prasowy IPN – 40. rocznica strajków i porozumień w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie

Działacze NSZZ „Solidarność” i tworzącej się „Solidarności” Rolników walczyli o swoje prawa, organizując strajki w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie. Akcje strajkowe były jednymi z najważniejszych w procesie tworzenia przestrzeni wolności w Polsce rządzonej przez monopolistyczną władzę komunistyczną.

Spór o kształt ustrojowy II RP
Artykuł

Spór o kształt ustrojowy II RP

Ze zmagań militarnych, toczonych nieprzerwanie od listopada 1918 r., II Rzeczpospolita wyłoniła się jako państwo rozległe, liczące 388.600 km², ale mało zwarte, jego granice wynosiły bowiem ponad 5,5 tys. km. Pod względem powierzchni zajmowała szóste miejsce w Europie; zamieszkiwało ją, według danych spisowych z 1921 r., 27 milionów mieszkańców.

Więcej