Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Model gmachu szkoły powszechnej w Łodzi. Fot. ze zbiorów NAC

Architektura

Audio/Video

Jakie były jego założenia architektoniczne i losy mieszkańców Wilczego Gardła? Poznaj historię osiedla, które miało być osadą nazistowskich bojówkarzy, a po II wojnie światowej zmieniło się w kolonię górniczą.

Audio/Video

Kiedy Niemcy zajęli rezydencję Prezydenta RP w Wiśle? Jaką spełniała ona rolę w trakcie wojny? Czy okupanci prowadzili w niej jakieś prace budowlane i adaptacyjne? Kogo gościł tam gauleiter Górnego Śląska Firtz Bracht? Dlaczego Rudolf Höss, komendant KL Auschwitz, spędził w Wiśle cztery tygodnie?

Dom Żołnierza w Poznaniu
Artykuł

Dom Żołnierza w Poznaniu

Dom Żołnierza im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Poznaniu otwarto 19 marca 1939 r. Był to obiekt przeznaczony dla oficerów i żołnierzy, spełniający funkcje kulturalne i rozrywkowe.

Architektura i urbanistyka Warszawy w latach II wojny światowej: doświadczenie niszczenia
Artykuł

Architektura i urbanistyka Warszawy w latach II wojny światowej: doświadczenie niszczenia

We wrześniu 1939 r. zniszczono ok. 10% zabudowy stolicy. Po Powstaniu Warszawskim zniszczenia sięgnąć miały 30%. „Gdy rok 1939 wysunął zagadnienia raczej architektoniczne niż urbanistyczne, gdy rok 1943 postawił zagadnienie dzielnicy, na przełomie 1944 i 1945 otwarło się zagadnienie Warszawy” – podsumował wybitny socjolog Stanisław Ossowski.

Zniszczenie i odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce po 1945
Artykuł

Zniszczenie i odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce po 1945

Odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce po 1945 r., traktowana jako naprawienie przestrzennych ran spowodowanych wojną, dobiegła końca na przełomie lat 50 i 60. XX w. Jej ostatnim, odłożonym w czasie akcentem była odbudowa Zamku Królewskiego.

Zniszczenie i odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce 1918 – 1945
Artykuł

Zniszczenie i odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce 1918 – 1945

II wojna światowa, mimo związanego z nią tragizmu destrukcji, nie skutkowała sformułowaniem samej idei odbudowy przestrzeni historycznej. Ta pojawiała się w polskiej myśli urbanistycznej już wcześniej.

Polskim zabytkom poświęcił życie. Stanisław Lorentz
Biogram / Biografia

Polskim zabytkom poświęcił życie. Stanisław Lorentz

Urodzony 28 kwietnia 1899 r., historyk sztuki, konserwator i muzeolog. Był długoletnim (1935–1982, z przerwą w czasie wojny) dyrektorem Muzeum Narodowego w Warszawie, a także jednym z najgorętszych orędowników i realizatorów odbudowy Zamku Królewskiego. W czasie II wojny światowej dzięki Lorentzowi udało się Polakom uratować wiele bezcennych dzieł sztuki.

Socrealizm w Polsce
Artykuł

Socrealizm w Polsce

Realizm socjalistyczny jest pochodną doktryny artystycznej i estetycznej, a przede wszystkim sposobu uprawiania polityki kulturalnej, jakie praktykowano w ZSRS od początku lat 30. XX w.

Biuro Odbudowy Stolicy
Artykuł

Biuro Odbudowy Stolicy

Zburzona przez okupanta niemieckiego Warszawa, po wojnie powstawała z ruin dzięki wysiłkowi mieszkańców.

Domki fińskie na osiedlu Jazdów
Artykuł

Domki fińskie na osiedlu Jazdów

W zdewastowanej po II wojnie światowej Europie doceniono na nowo budowę domków fińskich, a tamtejsze fabryki zaczęły działać pełną parą przy produkcji gotowych elementów, które następnie rozsyłano w paczkach po całej Europie.

Odbudowa Warszawy
Artykuł

Odbudowa Warszawy

3 stycznia 1945 r., a więc jeszcze przed zajęciem Warszawy przez Armię Czerwoną, Krajowa Rada Narodowa wydała decyzję o odbudowie miasta i przywróceniu mu funkcji stolicy Polski. Podobnie jak inne decyzje nowych władz komunistycznych, miała ona charakter polityczny i była podjęta pod naciskiem Stalina.

Sztuka i architektura Niepodległej
Artykuł

Sztuka i architektura Niepodległej

Kiedy Polska odzyskiwała niepodległość, historia sztuki formowała się jako dyscyplina akademicka oparta na heglowskiej tezie o manifestowaniu się w historii „ducha dziejów”, który przejawiając się w dojrzałej postaci jako „duch narodowy”, przybiera formy charakterystyczne dla danej społeczności.

Audio/Video

Kim był jeden z najwybitniejszych polskich urbanistów? Czym wyróżniała się polska szkoła architektury? Jak przedwojenni architekci włączyli się w odbudowę Polski po II Wojnie Światowej? Kim byli jej najwybitniejsi przedstawiciele?

Audio/Video

Czym jest polskie art déco? Gdzie można znaleźć unikatowe wnętrza zaprojektowane w tym stylu? I co wspólnego z nowoczesną architekturą II RP ma gmach Ministerstwa Edukacji i Nauki?

Audio/Video

Czym zajmowało się Biuro Odbudowy Stolicy i dlaczego budziło kontrowersje? Co w Warszawie zostało po socrealizmie? Co w zniszczonej stolicy po wojnie odbudowano, a co nie? Kim byli architekci odpowiadający za wygląd odbudowanej Warszawy? Jaka była historia metra warszawskiego?

Audio/Video

Fotografia architektoniczna. Między artystyczną kreacją a naukową dokumentacją. Fototeka FINA jako źródło badań nad nieurzeczywistnioną historią kina PRL. Centralna Agencja Fotograficzna – fabryka zdjęć

Kamień na kamieniu. Zniszczenie Warszawy po Powstaniu Warszawskim
Artykuł

Kamień na kamieniu. Zniszczenie Warszawy po Powstaniu Warszawskim

9 października 1944 roku Reichsführer-SS Heinrich Himmler wydał rozkaz zburzenia Warszawy. W rezultacie stała się ona najbardziej zniszczonym w czasie II wojny światowej miastem. Było to również wypełnienie znanej od lat i modyfikowanej przez niemieckich architektów koncepcji wyburzenia stolicy Polski.

Biskup Modzelewski a odbudowa Zamku Królewskiego
Artykuł

Biskup Modzelewski a odbudowa Zamku Królewskiego

W odtworzeniu zniszczonego w czasie II wojny światowej Zamku Królewskiego dużą rolę odegrali przedstawiciele Kościoła.

Audio/Video

Lwów był trzecim największym miastem II RP. Jakim miejscem jest dziś Lwów w polskiej pamięci zbiorowej i co kryje się pod pojęciem polska architektura Lwowa?

Wotum za odzyskanie Niepodległości
Artykuł

Wotum za odzyskanie Niepodległości

W roku 1990 pewna starsza pani przyniosła do Muzeum Archidiecezjalnego w Poznaniu zawiniątko. Znajdowały się w nim dwa palce ręki, dwa palce stopy oraz fragmenty szaty ze spiżowej figury Chrystusa Króla. Tyle ocalało z pomnika Najświętszego Serca Pana Jezusa, zwanego też pomnikiem Wdzięczności.

Zamek Królewski w Warszawie
Artykuł

Zamek Królewski w Warszawie

Nieprzypadkowo Zamek Królewski w Warszawie nazwany został przez współtwórcę koncepcji jego odbudowy i pierwszego dyrektora Aleksandra Gieysztora „dziełem sztuk scalonych”.

Audio/Video

Przemiany przestrzeni publicznej Warszawy 1918-1920

Audio/Video

Stefan Bryła - wielcy polscy wynalazcy

Audio/Video

Kiedy zakończyła się odbudowa Warszawy? Czy zrekonstruowane budynki to architektoniczne wydmuszki? Jak modernizować miasto, zachowując jego historyczną tożsamość?

Audio/Video

Dlaczego Zamek Królewski nie został zrekonstruowany od razu po wojnie? Jakie były plany jego odbudowy? Czy odtworzony Zamek jest tylko atrapą?

Audio/Video

Jak przebiegała „odwilż” 1956 r. w środowisku architektów, urbanistów i konserwatorów? Co budziło największe kontrowersje? Jak dzisiaj ocenia się dorobek Biura Odbudowy Stolicy?

Audio/Video

Dlaczego wbrew własnym przekonaniom zaplanował odbudowę Starego i Nowego Miasta? O czym miała świadczyć nowa architektura? Jak według miała wyglądać socrealistyczna „Warszawa przyszłości”?

Audio/Video

Jak według Le Corbusiera miało wyglądać nowoczesne miasto? Kto spośród polskich twórców inspirował się koncepcjami „architekta jutra”? Gdzie w Warszawie można znaleźć przykłady powojennego modernizmu?

Audio/Video

Jak wyglądała odbudowa zabytków w Warszawie? Dlaczego rekonstruowano całkowicie zrujnowane budynki? Czy mieszkańcy historycznych dzielnic podzielali opinie konserwatorów?

Audio/Video

Doświadczenie II wojny światowej jako wyzwanie urbanistyczne. Co robić ze zrujnowanymi dzielnicami i zniszczonymi zabytkami? Odbudować w niezmienionej formie czy zaprojektować nową przestrzeń?

Audio/Video

Jan Zachwatowicz jako generalny konserwator zabytków był m.in. autorem koncepcji odbudowy Starego Miasta i katedry św. Jana w Warszawie. Sam pomysł odbudowy był sprzeczny z powszechnie przyjętymi zasadami konserwatorskimi, lecz jego zdaniem – uzasadniony

Derusyfikacja w Warszawie 1915–1926
Artykuł

Derusyfikacja w Warszawie 1915–1926

I wojna światowa położyła kres długoletniemu panowaniu Rosjan w Warszawie. W mieście energicznie przystąpiono do usuwania rosyjskojęzycznych napisów, zmiany nazw ulic, burzenia pomników i cerkwi wzniesionych przez zaborcę.

Audio/Video

Niemiecka „Kulturpolitik” (1939-1945) wobec dziedzictwa kulturowego Polski (archiwa, biblioteki, muzea, przestrzeń historyczna) – spotkanie z cyklu Polskie miasta wobec totalitaryzmów

Audio/Video

„Na północ od Warszawy. Warmia i Mazury w XX w.” rozmowa o zabytkach regionu w czasach PRL-u

Audio/Video

Stefan Starzyński, prezydent Warszawy w latach 1934–1939, zasłynął jako wizjoner, który zaplanował rozwój stolicy na kolejne dekady. Chciał też uczynić ją miastem atrakcyjnym dla turystów: z jego inicjatywy powołano Komisję Opieki nad Zabytkami, organizowano wycieczki autokarowe po stolicy i wydano album Piękno Warszawy

Audio/Video

Odzyskana Niepodległość (1918) – odbudowa zabytków, pamięci, wspólnoty

Audio/Video

90s. historii: 21 czerwca 1949 r. - Proklamowano socrealizm w architekturze

Audio/Video

Jakie były jego założenia architektoniczne i losy mieszkańców Wilczego Gardła? Poznaj historię osiedla, które miało być osadą nazistowskich bojówkarzy, a po II wojnie światowej zmieniło się w kolonię górniczą.

Audio/Video

Kiedy Niemcy zajęli rezydencję Prezydenta RP w Wiśle? Jaką spełniała ona rolę w trakcie wojny? Czy okupanci prowadzili w niej jakieś prace budowlane i adaptacyjne? Kogo gościł tam gauleiter Górnego Śląska Firtz Bracht? Dlaczego Rudolf Höss, komendant KL Auschwitz, spędził w Wiśle cztery tygodnie?

Dom Żołnierza w Poznaniu
Artykuł

Dom Żołnierza w Poznaniu

Dom Żołnierza im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Poznaniu otwarto 19 marca 1939 r. Był to obiekt przeznaczony dla oficerów i żołnierzy, spełniający funkcje kulturalne i rozrywkowe.

Architektura i urbanistyka Warszawy w latach II wojny światowej: doświadczenie niszczenia
Artykuł

Architektura i urbanistyka Warszawy w latach II wojny światowej: doświadczenie niszczenia

We wrześniu 1939 r. zniszczono ok. 10% zabudowy stolicy. Po Powstaniu Warszawskim zniszczenia sięgnąć miały 30%. „Gdy rok 1939 wysunął zagadnienia raczej architektoniczne niż urbanistyczne, gdy rok 1943 postawił zagadnienie dzielnicy, na przełomie 1944 i 1945 otwarło się zagadnienie Warszawy” – podsumował wybitny socjolog Stanisław Ossowski.

Zniszczenie i odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce po 1945
Artykuł

Zniszczenie i odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce po 1945

Odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce po 1945 r., traktowana jako naprawienie przestrzennych ran spowodowanych wojną, dobiegła końca na przełomie lat 50 i 60. XX w. Jej ostatnim, odłożonym w czasie akcentem była odbudowa Zamku Królewskiego.

Zniszczenie i odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce 1918 – 1945
Artykuł

Zniszczenie i odbudowa przestrzeni historycznej w Polsce 1918 – 1945

II wojna światowa, mimo związanego z nią tragizmu destrukcji, nie skutkowała sformułowaniem samej idei odbudowy przestrzeni historycznej. Ta pojawiała się w polskiej myśli urbanistycznej już wcześniej.

Polskim zabytkom poświęcił życie. Stanisław Lorentz
Biogram / Biografia

Polskim zabytkom poświęcił życie. Stanisław Lorentz

Urodzony 28 kwietnia 1899 r., historyk sztuki, konserwator i muzeolog. Był długoletnim (1935–1982, z przerwą w czasie wojny) dyrektorem Muzeum Narodowego w Warszawie, a także jednym z najgorętszych orędowników i realizatorów odbudowy Zamku Królewskiego. W czasie II wojny światowej dzięki Lorentzowi udało się Polakom uratować wiele bezcennych dzieł sztuki.

Socrealizm w Polsce
Artykuł

Socrealizm w Polsce

Realizm socjalistyczny jest pochodną doktryny artystycznej i estetycznej, a przede wszystkim sposobu uprawiania polityki kulturalnej, jakie praktykowano w ZSRS od początku lat 30. XX w.

Biuro Odbudowy Stolicy
Artykuł

Biuro Odbudowy Stolicy

Zburzona przez okupanta niemieckiego Warszawa, po wojnie powstawała z ruin dzięki wysiłkowi mieszkańców.

Domki fińskie na osiedlu Jazdów
Artykuł

Domki fińskie na osiedlu Jazdów

W zdewastowanej po II wojnie światowej Europie doceniono na nowo budowę domków fińskich, a tamtejsze fabryki zaczęły działać pełną parą przy produkcji gotowych elementów, które następnie rozsyłano w paczkach po całej Europie.

Odbudowa Warszawy
Artykuł

Odbudowa Warszawy

3 stycznia 1945 r., a więc jeszcze przed zajęciem Warszawy przez Armię Czerwoną, Krajowa Rada Narodowa wydała decyzję o odbudowie miasta i przywróceniu mu funkcji stolicy Polski. Podobnie jak inne decyzje nowych władz komunistycznych, miała ona charakter polityczny i była podjęta pod naciskiem Stalina.

Więcej