Zygmunt Walkowski opowiada historię ludzi, którzy zostali wbrew wszystkiemu w zrujnowanej Warszawie po upadku powstania i wysiedleniu mieszkańców. Ukrywali się przed Niemcami, którzy rozstrzeliwali ukrywających się ostańców.
Wypędzeni z Warszawy do Krakowa
Po upadku powstania Niemcy zmusili mieszkańców Warszawy do opuszczenia miasta. Do dystryktu krakowskiego (Distrikt Krakau) przesiedlonych zostało ponad 100 tys. osób. Wiele z nich zmarło w Krakowie na skutek ran, wycieńczenia i traumatycznych przeżyć. Informacje o ich dramatycznych losach odnaleźć można w Archiwum Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Olimpijczyk z aparatem. Eugeniusz Lokajski „Brok”
Ponad czterdziestu polskich olimpijczyków straciło życie podczas II wojny światowej. 25 września 1944 r. ich los podzielił Eugeniusz Lokajski, powstaniec warszawski, żołnierz kompanii ochrony Sztabu Obszaru Warszawskiego AK, ps. Brok, uczestnik Igrzysk w Berlinie. Miał 35 lat.
Warszawiacy, którzy czynnie uczestniczyli w budowaniu barykad i wzajemnie sobie pomagali, po upadku powstania ponieśli tragiczne konsekwencje klęski tego zrywu. Na ich oczach zrujnowano miasto, a dzieła zniszczenia dopełniano również po ich wysiedleniu.
Kto tworzył konspiracyjne struktury na terenie prawobrzeżnej Warszawy? Jaki był ich udział w powstaniu warszawskim? Jak potoczyły się dalsze losy tych, którzy przeżyli wojnę?
Andrzej Romocki (1923–1944)
Poległ w Powstaniu Warszawskim, dowodząc 2. kompanią „Rudy” w batalionie „Zośka”. Kilkukrotnie ranny, walczył na Woli, Starym Mieście i Czerniakowie. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari i dwukrotnie (za życia i pośmiertnie) Krzyżem Walecznych.
Ewa Faryaszewska. Kapral z warkoczem
Piękna, dwudziestoczteroletnia dziewczyna z grubym warkoczem przerzuconym przez ramię. Kim była zjawiskowa „Muza z Powstania Warszawskiego”?
Harcerz w służbie kanałowej. Jerzy Szletyński (1927–2015)
12 sierpnia 1944 r. harcerski 227. pluton trafił na linię walk, przydzielony do zgrupowania „Żyrafa” obwodu „Żywiciel” na Żoliborzu. 19 sierpnia rozpoczęto służbę kanałową. Chłopcy stanowili ubezpieczenie dla głównych patroli powstańczych poruszających się kanałami. Służba była ciężka z uwagi na ciemność, brak powietrza, potworny smród, utratę rachuby czasu.
Sanitariuszka Zosia prowadzi nas przez świat bólu, głodu, strachu i braterstwa. To opowieść oparta na prawdziwych doświadczeniach uczestników walk. Historia młodych ludzi, którzy znaleźli się w samym sercu dramatu walczącej stolicy.
„Antek Rozpylacz”. Antoni Szczęsny Godlewski
8 sierpnia 1944 r. zginął kpr. Antoni Szczęsny Godlewski (1923–1944), pseudonim „Antek Rozpylacz” – legendarny pogromca „gołębiarzy”, czyli niemieckich snajperów, w Powstaniu Warszawskim.
„Masa ludzi poginęła, wezwali mnie, że mam się tam zgłosić na Kilińskiego. Ja tam przyszłam, Matko święta, to przecież po ulicy nie można było iść, leżały trupy. Stare Miasto miało swego krwawego konia trojańskiego...” – wspomina Hanna Zawistowska- Nowińska
„Mieszkałem w czasie okupacji na Starym Mieście na ulicy Sapieżyńskiej, która całkowicie w czasie powstania została zniszczona. Jak byłem tam wielokrotnie w Warszawie, to po odbudowaniu zupełnie nie przypomina tego, co było przed wojną” - opowiada Zbigniew Grochowski.
Eksterminacja osadzonych w więzieniu mokotowskim 2 sierpnia 1944 roku
Na terenie więzienia na Mokotowie przy ul. Rakowieckiej 37 w Warszawie 2 sierpnia 1944 r. rozpoczęła się akcja mordowania osadzonych przeprowadzona przez niemieckich esesmanów.
Postawa mocarstw wobec Powstania Warszawskiego do dziś budzi kontrowersje i emocje. Dlaczego alianci zachodni nie udzielili Polakom realnego wsparcia? Jakie kalkulacje polityczne kierowały działaniami Wielkiej Brytanii, USA i ZSRS w obliczu heroicznego zrywu stolicy?
Powstanie Warszawskie – 63 dni walki o prawo stanowienia o sobie. Rozmowa z Marcinem Łaszczyńskim
Polacy nigdy nie pogodzili się z utratą niepodległości. Od pierwszych dni okupacji działało i rozrastało się Polskie Państwo Podziemne, mające prócz pionu cywilnego także wojskowy – do lutego 1942 r. Związek Walki Zbrojnej, przekształcony następnie w Armię Krajową. Naczelnym celem było przygotowanie powstania powszechnego, które miało wybuchnąć w chwili załamania się potęgi Niemiec.
Mieszkańcy Pomorza i Kujaw w Powstaniu Warszawskim
Powstanie Warszawskie, jedno z najbardziej doniosłych i równocześnie najtragiczniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski jest nieustannie przedmiotem badań i dociekań. Mimo to wiele wątków pozostaje nierozpoznanych.
Podczas powstania warszawskiego pluton, składający się z kilkudziesięciu przedstawicieli różnych narodowości, wraz z dowódcą – doświadczonym weteranem wojennym ppor. Mirosławem Iringhiem, walczył w rejonie nazywanym wówczas Czerniakowem (obecny Solec). Ich postawa i czyny do dziś są wysoko cenione przez Polaków.
Ewa i Jerzy Stolarscy
Ewa Stolarska uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim, w czasie którego – 28 sierpnia w budynku Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej – zawarła związek małżeński z Jerzym Stolarskim „Wirem”. Po powrocie z niewoli oboje zostali aresztowani, Jerzy zmarł w więzieniu 30 lipca 1950 r.
Henryk Śmigacz w czasie Powstania Warszawskiego był jednym z fotoreporterów Delegatury Rządu na Kraj. Nie zważając na zagrożenie wykonywał zdjęcia, które miały tworzyć fotograficzną kronikę życia warszawiaków pod okupacją niemiecką, dokumentującą zniszczenia bombardowanej stolicy.
Po praskiej stronie. Powstanie Warszawskie w świetle zapisków Sabiny Sebyłowej
Sabina Sebyłowa, z domu Krawczyńska to pisarka, autorka opowiadań i wspomnień pt. „Moja matka opowiada” oraz „Notatek z prawobrzeżnej Warszawy”.
Henryk Śmigacz – fotograf walczącej stolicy. Artysta fotograf, człowiek nietuzinkowy, kochający życie, niezwykle interesujący i barwny.
Los dzieci w Powstaniu Warszawskim
Gdy myślimy o Powstaniu Warszawskim, mamy przed oczami bohaterskich powstańców, którzy poświęcali zdrowie i życie dla wolności. Skojarzenie słuszne i prawdziwe, ale powstanie to nie tylko ludzie walczący na barykadach. To również cisi bohaterowie, jak cywile czy dzieci.
14 lutego 1945 roku powołano Biuro Odbudowy Stolicy, którego pracownicy rozpoczęli inwentaryzację, obejmującą nie tylko ruiny budynków, ale także barykady wzniesione podczas Powstania Warszawskiego.
Uczestnicy konferencji „Wbrew zakazom. Fotografia jako forma oporu w latach 1939-1945” odpowiadają na pytanie jaki wpływ miała fotografia na przekazywanie pamięci o Powstaniu Warszawskim.
„[Niemcy] zaczęli straszny ostrzał, tak gwałtowny, tak gęsty, że nie sposób było się od ziemi oderwać…” - opowiada Jakub Nowakowski, konspirator Szarych Szeregów i żołnierz AK, Powstaniec Warszawski
Dlaczego powstanie warszawskie na Pradze pozostaje mało znanym epizodem sierpniowych wydarzeń 1944 roku? Jakie były realia życia codziennego mieszkańców Pragi podczas okupacji niemieckiej oraz w trakcie krótkich walk powstańczych?
Sesja poświęcona różnorodnym aspektom związanym z powstaniem warszawskim. Prelegenci prezentują m.in. tematy dotyczące działań Ericha von dem Bach-Zelewskiego, odpowiedzialności władz Kraju Warty, wysiedleń z Warszawy oraz niszczenia przemysłu.
Kapitulacja Mokotowa
27 września 1944 r. o godzinie 10 Mokotów skapitulował. Decyzję tę poprzedziły dramatyczne walki w dzielnicy, w konsekwencji których Niemcy bardzo brutalnie rozprawiali się z ludnością cywilną i powstańcami.
Eugeniusz Lokajski
Ponad czterdziestu polskich olimpijczyków straciło życie podczas II wojny światowej. 25 września 1944 r. ich los podzielił Eugeniusz Lokajski, wszechstronnie utalentowany lekkoatleta, uczestnik Igrzysk w Berlinie. Miał 35 lat.
Jak przebiegało powstanie warszawskie na Pradze? Kto nim dowodził? Kto podjął decyzję o przerwaniu walki na Pradze? Jaki wpływ miała ta decyzja na losy oddziałów AK na Pradze?
Harcerka, malarka i autorka kolorowych fotografii z Powstania Warszawskiego, Ewa Faryaszewska zginęła 28 sierpnia 1944 roku. Zostawiła po sobie niezwykłe obrazy powstańczego życia na Starym Mieście, a także wojennych ran zadanych miastu.
Kto jest pierwszoplanowym bohaterem powstania warszawskiego? Kto dowodził w powstaniu warszawskim? Czy znamy ich nazwiska? Co o nich wiemy?
W związku z 80. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego Oddział IPN w Warszawie przygotował wystawę „Bohaterki wśród bohaterów”. To niezwykła prezentacja historii kobiet, które z pełnym poświęceniem walczyły o wolność podczas Powstania Warszawskiego.
Kanały w Powstaniu Warszawskim
Kanały – dla jednych oznaczające życie, dla drugich śmierć – były w okresie Powstania Warszawskiego często jedynym szlakiem komunikacyjnym umożliwiającym ewakuację walczących oraz ludności cywilnej. Tędy przenoszono rozkazy, pocztę oraz broń i leki.
Węgierscy ochotnicy w Powstaniu Warszawskim
Do grona cudzoziemców, którzy wsparli Powstanie Warszawskie zalicza się ponad stuosobowa grupa Węgrów. Ich czynna pomoc dla powstania zasługuje na uwagę m.in. ze względu na fakt, że Węgry w okresie II wojny światowej były sojusznikiem III Rzeszy.
Dzieci w Powstaniu Warszawskim
Miały po 10-12 lat lub trochę więcej. Walczyły w Powstaniu Warszawskim, pełniąc przede wszystkim role łączników, przenosząc pocztę oraz rozkazy. Niejednokrotnie narażały swoje życie przebywając na pierwszej linii frontu przeciwko Niemcom.
Ginąca Warszawa (1939, 1944) w obiektywie Henryka Śmigacza
Henryk Śmigacz był fotografem i fotoreporterem, który dokumentował zarówno obronę Warszawy we wrześniu 1939 r. jak i Powstanie Warszawskie. W kadrze utrwalił zarówno płonący Zamek Królewski, jak i barykady na placu Grzybowskim i zgliszcza PAST-y.
Komendanci obwodów powstańczej Warszawy
Powstanie Warszawskie ma swoich bohaterów pierwszoplanowych – są nimi powstańcy, którzy walczyli z bronią w ręku. W dyskusjach o przyczynach wybuchu padają nazwiska gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” i komendanta Okręgu Warszawa Armii Krajowej płk. Antoniego Chruściela „Montera”. W ich cieniu pozostają komendanci obwodów kierujący walką na terenie warszawskich dzielnic.
Najistotniejsza cząstka duszy zbiorowej Batalionu. Hm. kpt. Eugeniusz Stasiecki „Piotr Pomian” (1913-1944)
Eugeniusz Stasiecki był postacią wybitną, potrafiącą podporządkować swoje życie wartościom, bez wahania rzucić na szalę swój los w godzinie próby. Stał się symbolem heroizmu harcerzy w okresie okupacji niemieckiej. Kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari, awansowany pośmiertnie do stopnia kapitana. Po wojnie wielokrotnie jego imię nosiły drużyny harcerskie w kraju i za granicą.
Biało-czerwone opaski powstańcze w zbiorach Archiwum IPN
W pierwszych dniach walk powstańcy nosili polskie przedwojenne mundury wojskowe lub zdobyte umundurowanie niemieckie. Także cywilną odzież. Elementem łączącym i wyróżniającym powstańców była opaska w narodowych barwach.
Lekarze Powstania Warszawskiego. Józef Ignacy Wiloch (1897-1962)
Kiedy w 1951 r. Informacja Wojskowa torturowała i przesłuchiwała Józefa Wilocha, zupełnie nie liczyło się, że w trakcie Powstania Warszawskiego z narażeniem życia ratował zdrowie żołnierzy i cywilów.
Kobiety w Powstaniu Warszawskim
Spoglądają na nas ze zdjęć. Przewijają się w powstańczych piosenkach. Powracają nieustannie we wspomnieniach i relacjach. Bez tysięcy kobiet, które czynnie przyłączyły się do sierpniowego zrywu, nie można nawet wyobrazić sobie Powstania Warszawskiego.
Portrecista powstania. Eugeniusz Lokajski
Jak opisać Powstanie Warszawskie? Niewielu jest dziś ludzi, którzy pamiętają te wydarzenia. Niewiele jest miejsc, które choćby przypominają stolicę w 1944 r. Wszystko zamarło na zdjęciach pozostających świadectwem tamtych dni.
„Cudzoziemcy w Powstaniu Warszawskim”. Reportaż z wernisażu wystawy, która przybliża losy obcokrajowców biorących udział w powstańczym zrywie polskiej stolicy w 1944 r.
Powstańcy warszawscy w dowództwie wielkopolskiej konspiracji antykomunistycznej
Rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego, boju o stolicę Polski, skłania do refleksji nad udziałem w nim Wielkopolan. Ich udział i cierpienia, zarówno żołnierzy, jak i ludności cywilnej z Poznańskiego, stopniowo przybliżają ustalenia wielu badaczy i osób tym tematem zainteresowanych.
Najmłodsi powstańcy warszawscy w szeregach formacji wojskowych
Byli po prostu mieszkańcami Warszawy. Nie musieli być powstańcami, a jednak zdecydowali się nimi zostać. Chłopcy, którzy uczestniczyli w walkach o stolicę, przeprowadzali ludzi pod ostrzałem wroga i przenosili meldunki.
Wiesław Wyszyński opowiada przerażające fakty z życia ludności cywilnej podczas Powstania, w jak skrajnych sytuacjach życiowych znalazło się wielu mieszkańców walczącej Warszawy.
Janina Kozłowska przedstawia codzienne życie kilkuletnich dzieci w trakcie Powstania oraz z jakimi problemami borykali się dorośli i jak wyglądały one w oczach najmłodszych.
Podczas II wojny światowej Polki podjęły czynną służbę w strukturach Służby Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej, a potem Armii Krajowej. Żołnierki Wojskowej Służby Kobiet służyły we wszystkich komórkach Komendy Głównej ZWZ-AK, a także walczyły w oddziałach zbrojnych.
Bogusław Kamola opowiada o trudach wędrówki kanałami w kompletnej ciszy i ciemnościach, i o niebezpieczeństwach jakie czyhały na Powstańców w tym podziemnym, nieprzyjaznym świecie.
Polska Niobe. Wanda Lurie i rzeź Woli
Na oczach zrozpaczonej matki zginęło troje jej dzieci. Ona sama została ciężko ranna, ale przeżyła i do końca nie straciła przytomności. Ocalała, przygnieciona ciałami kolejnych ofiar. Widziała jak oprawcy chodzili po zabitych, kopali ich, dobijali jeszcze żyjących. Jej zeznania pozostają jednym z najbardziej wstrząsających świadectw niemieckich zbrodni na Woli.
Lekarze powstania warszawskiego. Stanisław Ankudowicz (1890-1960)
Jednym z ponad 1200 bohaterskich lekarzy Powstania Warszawskiego był płk dr Stanisław Ankudowicz, komendant szpitala polowego przy ul. Hożej 24/26. Prowadzony przez niego punkt opatrunkowy działał do ostatniego dnia powstania.
Prawda zapisana na kliszy. Fotografowie w Powstaniu Warszawskim
Po kapitulacji Warszawy w 1939 r. Niemcy rozpoczęli likwidację polskiej administracji i instytucji kultury. Rozwiązano m.in. stowarzyszenia artystyczne, zajęto ich siedziby i skonfiskowano majątki, pozbawiając tym samym twórców środków do życia. Podobny los spotkał fotografów.
Lech Charewicz opowiada o tym, jak Powstanie zabrało mu dzieciństwo, a jednocześnie jak ważną rolę odegrało w jego życiu i jaki szacunek żywi do jego uczestników.
„Przystanek Historia” w Radiu Warszawa: Ruszyli na pomoc walczącym powstańcom. Audycja z udziałem Andrzeja Kryńskiego z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Warszawie
Barbara Gancarczyk opowiada o dramatycznych walkach o archikatedrę warszawską i o tym, jak wspólnie z księdzem ratowała cudowną figurę Chrystusa z kaplicy.
Stolica po przejściach
W powstańczej Warszawie dopełnił się dramatyczny los drugowojennej Polski – osamotnionej, ale uparcie walczącej o wolność – pisze dr Karol Nawrocki, prezes Instytutu Pamięci Narodowej w artykule opublikowanym 1 sierpnia 2024 r. na łamach dziennika „Rzeczpospolita”.
„Przystanek Historia” w Radiu Warszawa: Odegrały wielką rolę w Powstaniu Warszawskim. Audycja z udziałem Magdaleny Poręby z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Warszawie
Sportowcy polscy w Powstaniu Warszawskim
Władze okupacyjne wprowadziły całkowity zakaz uprawiania jakiejkolwiek aktywności sportowej. Sport stał się elementem walki konspiracyjnej z okupantem niemieckim. Sportowcy często byli członkami AK, zaś samo środowisko sportowe aktywnie wzięło udział w Powstaniu Warszawskim.
Powstanie warszawskie zatrzymane w kadrze
Powstanie Warszawskie posiada niezwykle bogatą dokumentację fotograficzną, utrwaloną chociażby w obiektywie Eugeniusza Lokajskiego czy Wiesława Chrzanowskiego. Bohaterstwo uczestników sierpniowego zrywu pozostaje dla Polaków szczególnie ważnym punktem odniesienia, a wiele obrazów z powstańczej Warszawy przedostało się do publicznej świadomości.
Powstanie Warszawskie na Pradze. Decyzja podpułkownika Żurowskiego
Czwartego dnia Powstania Warszawskiego dowódca VI Obwodu AK Praga, ppłk. Antoni Żurowski „Andrzej”, podjął decyzję o jego zakończeniu i powrocie do konspiracji. Decyzja nie należała do łatwych, ocaliła jednakże Pragę, zarówno ludność, jak i infrastrukturę.
„Żołnierzom Polski Podziemnej kontynuatorzy idei niepodległościowych”, czyli niezależne obchody 35. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego
Sukces obchodów 60. rocznicy odzyskania niepodległości Polski zachęcił działaczy opozycji do celebrowania kolejnych ważnych wydarzeń z historii naszego kraju. Jednym z nich była 35. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego.
Razem walczyli, razem spoczywają. Powstańcy Warszawscy
1 sierpnia o godzinie 17:00, gdy w całej Polsce zawyją syreny, by uczcić pamięć o tych, którzy w godzinie „W” z odwagą rozpoczęli Powstanie Warszawskie, wspomnijmy o bohaterach tamtych 63 dni, których nie ma już z nami.
Janusz Brochwicz-Lewiński (1920-2017) opowiada o uzbrojeniu niemieckich i polskich żołnierzy w trakcie Powstania Warszawskiego i jakim męstwem – mimo dysproporcji sił – wykazywali się podczas walk Powstańcy.
„Godzina W”. Walka
Godzina „W”, której początek dowództwo AK wyznaczyło na 1 sierpnia o godzinie 17.00, w istocie zaczęła się o kilka godzin wcześniej od pojedynczych starć, związanych z mobilizacją oddziałów powstańczych.
„Przystanek Historia” w Radiu Warszawa: Poruszają serca. Powstańcze Anioły. Audycja z udziałem Marcina Łaszczyńskiego z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN
„Przystanek Historia” w Radiu Warszawa: Dowódcy Powstania Warszawskiego. Audycja z udziałem Michała Zarychty z Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie
„Godzina W”. Decyzja
Według pierwotnych planów, formułowanych na przełomie 1943 r. i 1944 r., Warszawa z „Planu Burza” została wyłączona. Walkę o stolicę dowództwo Armii Krajowej zamierzało podjąć tylko w przypadku wezwania do powszechnego powstania.
Kim był Stanisław Błaszczak „Róg”? Jak przebiegały walki na starym mieście? Kim byli ludzie, którzy walczyli o wolność Warszawy?
80. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego
Na mocy rozkazu dowódcy Armii Krajowej, gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” 1 sierpnia 1944 r. o 17.00 w Warszawie rozpoczęło się powstanie, którego celem było wyzwolenie stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem do niej Armii Czerwonej.
„Przystanek Historia” w Radiu Warszawa: Dlaczego Powstanie Warszawskie, a nie powszechne? Audycja z udziałem dyrektora warszawskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej dr. Tomasza Łabuszewskiego
Henryk Czapczyk (1922-2010). Poznaniak, piłkarz, patriota
Henryk Czapczyk był jednym z najbardziej znanych piłkarzy w historii poznańskiego futbolu. Mistrz Polski z Wartą, następnie w Lechu współtworzył słynny tercet A-B-C.
Béla Lengyel (1897-1988). Węgierski generał a Powstanie Warszawskie
Węgry były w okresie II wojny światowej sojusznikami III Rzeszy. Jednocześnie rząd w Budapeszcie nie wypowiedział wojny Polsce i z uwagi na tradycję braterstwa udzielił pomocy tysiącom polskich uchodźców cywilnych i wojskowych, którzy od 18 września 1939 r. przekraczali wspólną granicę polsko-węgierską. Największa próba braterstwa miała jednak nadejść latem 1944 r.
„Doktor Rana”. Hanna Petrynowska
28 sierpnia powstańcy utracili gmach PWPW. Ewakuacja najciężej rannych z budynku okazała się niemożliwa. Doktor Petrynowska nie chciała opuścić kilkudziesięciu ostatnich pacjentów. Wcześniej zwolniła swoje sanitariuszki i zapewniła, że mogą się wycofać. Zginęła trafiona odłamkiem granatu. Po jej śmierci Niemcy wymordowali wszystkich rannych.
Nekropolia Powstania Warszawskiego
Powstanie Warszawskie jest dziś tematem szeroko obecnym w przestrzeni publicznej. W Warszawie od 2004 r. funkcjonuje jego muzeum. Każdego roku 1 sierpnia, w całej Polsce i w wielu miejscach na świecie, organizowane są uroczystości upamiętniające wybuch walk, którym towarzyszą liczne koncerty, wystawy czy gry miejskie. Na mapie stolicy jest jednak miejsce, które nie jest do końca znane i kojarzone z warszawską irredentą. Jest nim Cmentarz Powstańców Warszawy na Woli, otwarty 29 listopada 1945 r.
Kim był bp. Stanisław Adamski? Jak trafił do Warszawy podczas II wojny światowej i czym się tam zajmował? Co wiemy o jego działalności w trakcie powstania warszawskiego?
Kto jest autorem kronik filmowych powstania warszawskiego? W jaki sposób do naszych czasów przetrwał materiał filmowy dokumentujący walkę powstańców z niemieckim okupantem? Jak czytać historię zapisaną w zdjęciach i filmach?
Matka Boska Armii Krajowej
W czasie II wojny światowej, w tym podczas Powstania Warszawskiego, powstało wiele obrazów przedstawiających martyrologię narodu polskiego. Dzieje jednego z nich, obrazu Matka Boska Armii Krajowej Ireny Pokrzywnickiej, do dziś są znane nielicznym.
Powstańcze szpitale
W okresie Powstania Warszawskiego funkcjonowało ponad 120 szpitali powstańczych, m.in. w restauracji „Pod krzywą latarnią”, przy ulicy Podwale 25 i w kamienicy „Czarny Łabędź”, przy ulicy Podwale 46.
Jakie panowały relacje i nastroje w KG AK w okupacyjnej Polsce? Kim był Józef Szostak? Jak kształtowała się kariera tego oficera jeszcze w okresie II RP? Kto i kiedy podjął decyzję o Akcji „Burza”? W jakich okolicznościach zapadła decyzja o wybuchu powstania w Warszawie?
Rzeź Woli
Wybuch Powstania Warszawskiego 1 sierpnia 1944 r. został potraktowany przez Niemców jako okazja do ostatecznego rozwiązania problemu jaki stanowiła Warszawa. Od samego początku trwania walk na Woli Niemcy dopuszczali się morderstw na ludności cywilnej, które przybrały tam szczególnie brutalny i masowy charakter.
Trudne warunki oraz stałe zagrożenie życia podczas Powstania Warszawskiego spowodowały, że tysiące warszawiaków szukało pociechy i nadziei w modlitwie. Jak wyglądała powstańcza Warszawa z punktu widzenia wiary?
Szacuje się, że w Powstaniu Warszawskim wzięło udział około 1200 lekarzy i prawie 7000 pielęgniarek i sanitariuszek. Służba medyczna zorganizowała ponad 200 szpitali i 200 punktów opatrunkowych.
W ogarniętym walkami mieście posługę kapłańską pełniło około stu pięćdziesięciu księży katolickich. Odprawiali nabożeństwa na warszawskich podwórkach, w ocalałych kościołach, piwnicach i szpitalach. Udzielali ślubów, chrztów, absolucji zbiorowej żołnierzom i organizowali pogrzeby.
Powstańcy przeciwko „Panterom”
2 sierpnia 1944 r. powstańcy warszawscy zdobyli dwa niemieckie czołgi średnie Pz Kpfw V Panther Ausf G Sd Kfz 171, jedne z najlepszych czołgów epoki. Pojazdy zostały następnie włączone do powstańczego arsenału, gdzie odbyły krótki, ale intensywny szlak bojowy.
Godzina „W”. Pogotowie w oddziale
W ostatnim tygodniu lipca 1944 r. wzrosło w Warszawie napięcie spowodowane udaną i szybką ofensywą wojsk sowieckich w kierunku stolicy.
Powstanie Warszawskie w niemieckiej (nie)pamięci
Po roku 1990 między Polską a Republiką Federalną Niemiec dynamicznie rozwijały się stosunki polityczne i gospodarcze. Niestety, nie przełożyło się to na zbliżenie elit i społeczeństw obu państw na płaszczyźnie pamięci historycznej.
Ciężarne robotnice przymusowe w obozie przejściowym w Pile (Durchgangslager Schneidemühl) w latach 1943-1945
Obóz przejściowy w Pile (Durchgangslager Schneidemühl) funkcjonował w latach 1942-1945. Był przeznaczony dla Polaków i Rosjan, wywożonych następnie w głąb III Rzeszy. Po upadku Powstania Warszawskiego do obozu trafiła ponadto grupa wypędzonych mieszkańców stolicy.
Jaki los spotkał mieszkańców Warszawy i okolic w 1944 r.? Co działo się z ludźmi po opuszczeniu stolicy w czasie i po upadku Powstania Warszawskiego? Gdzie i w jakich warunkach byli przetrzymywani i czym był obóz Dulag 121?
Jaki obraz zdobytej we wrześniu 1939 r. Warszawy tkwi w pamięci małego dziecka? Jaki był los ludności cywilnej w czasie okupacji i po wybuchu Powstania Warszawskiego? Co się z nią działo po upadku Powstania?
Kamień na kamieniu. Zniszczenie Warszawy po Powstaniu Warszawskim
9 października 1944 roku Reichsführer-SS Heinrich Himmler wydał rozkaz zburzenia Warszawy. W rezultacie stała się ona najbardziej zniszczonym w czasie II wojny światowej miastem. Było to również wypełnienie znanej od lat i modyfikowanej przez niemieckich architektów koncepcji wyburzenia stolicy Polski.
Okupant niemiecki wobec ludności Warszawy w okresie od sierpnia do grudnia 1944 r.
1 sierpnia 1944 r., po wybuchu Powstania, Niemcy rozpoczęli w Warszawie bezprzykładną, bestialsko i planowo przeprowadzoną, akcję wymordowania mieszkańców miasta. Niemieckiemu natarciu pod dowództwem Heinza Reinefahrta, prowadzonemu od 5 sierpnia wzdłuż ulicy Wolskiej do Pałacu Brühla, towarzyszyły masowe egzekucje ludności cywilnej. Ich ofiarą padło kilkadziesiąt tysięcy osób.
Czym był eksodus ludności cywilnej w okresie Powstania Warszawskiego? Jaki los spotkał wypędzonych w 1944 roku mieszkańców Warszawy i okolic? Gdzie i w jakich warunkach byli przetrzymywani ludzie po opuszczeniu miasta i czym był obóz Dulag 121?
VI Obwód Praga AK w Powstaniu Warszawskim. Jak wyglądały przygotowania do opanowania prawobrzeżnej Warszawy? Jaka była liczebność oddziałów i jakie było uzbrojenie? Kto wydał rozkaz przerwania walki?
Akcja „Burza” i Powstanie Warszawskie
Wycofywanie się wojsk niemieckich z ZSRS od sierpnia 1943 r. i zbliżanie Armii Czerwonej do ziem polskich zmuszało dowództwo AK do podjęcia decyzji o formie wystąpienia zbrojnego przeciw Niemcom.
Ewa Matuszewska ps. „Mewa” sanitariuszka Batalionu „Parasol”, studiując medycynę na tajnych kompletach, współorganizowała służbę sanitarną na warszawskim Mokotowie. Nie ulękła się Niemców i do końca pozostała przy rannych powstańcach. Zapłaciła za to najwyższą cenę
Skąd wzięli się Warszawiacy w Stutthofie? Kim były „kobiety pistolety”? Jak wyglądała codzienność w obozie koncentracyjnym? Co zadecydowało o budowie miejsca kaźni nad Bałtykiem?
„Pomoc dla Warszawy to nie jałmużna”. Popowstańczy wysiedleńcy w Krakowie w 1944 r.
Podpisana 2 października 1944 r. kapitulacja oznaczała koniec Powstania Warszawskiego. Warszawa nie zaznała jednak spokoju, a jej mieszkańcy zostali zmuszeni przez Niemców do opuszczenia miasta. Okupant skierował większość wysiedleńców do obozów przejściowych, głównie obozu w Pruszkowie.
Teodora Bobowska-Wieluńska ps. „Dora” – żołnierz AK, powstaniec warszawski z Wielkopolski
Do grona kobiet wielkopolskiej konspiracji w okresie II wojny światowej należała Teodora Bobowska ps. „Dora”, „Dorota”, „Babicka” – siostra znanej i niezwykłej działaczki Ireny Bobowskiej ps. „Wydra”.
„Gryf” o walkach o Pałacyk Michla w PW44 i słynnej o tym piosence - z cyklu: Armia Krajowa – świadectwa Niezwyciężonych
Kim był Oskar Dirlewanger – niemiecki zbrodniarz odpowiedzialny za mordy na ludności cywilnej? Jakich ludzi rekrutował do swojej jednostki? Czy podwładni Dirlewangera odpowiedzieli za swoje zbrodnie?
Przez Pruszków do Lamsdorf. Losy warszawiaków po Powstaniu
W trakcie Powstania Warszawskiego i tuż po jego zakończeniu Niemcy wysiedlili z Warszawy ok. 550 tys. osób. Zdecydowaną większość z nich skierowano do obozu przejściowego w Pruszkowie (Dulag 121), który powstał na terenie nieczynnych Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego.
Exodus powstańczej Warszawy. Durchgangslager 121 Pruszków
Zakładane przez niemieckiego okupanta obozy przejściowe służyły pośrednio i bezpośrednio działaniom mającym na celu eksterminację polskich obywateli. Te, do których spędzano przesiedlaną i wysiedlaną ludność, służyły przede wszystkim pozyskaniu jak największej liczby osób zdolnych do pracy w Rzeszy.
Posłuchaj Świadków Historii i dowiedz się jak wypędzono Warszawę w 1944 roku! Film o losie mieszkańców Warszawy wygnanych przez Niemców w trakcie Powstania Warszawskiego i po jego zakończeniu w październiku 1944 roku
„Władka” – łączniczka „Parasola”
Miała piękny uśmiech, który sprawiał, że wszystko wydawało się prostsze. Była łączniczką, sanitariuszką i strzelcem w batalionie „Parasol” podczas Powstania Warszawskiego. Jej uśmiechnięte zdjęcie jest powszechnie znane, ale niewiele osób wie, że za tą radością krył się ból i przerażenie.
„Katarzyna”, czyli Irena Kwiatkowska w Powstaniu Warszawskim
Irena Kwiatkowska – znakomita aktorka, kojarzona z wielu genialnych ról filmowych i teatralnych, a także z kabaretów. Kwestię z „Czterdziestolatka” „Ja jestem kobieta pracująca, żadnej pracy się nie boję” znają wszyscy. Jednak niewiele osób łączy ją z Powstaniem Warszawskim.
Najpiękniejsza polska bitwa
Powstanie Warszawskie do dziś budzi wiele emocji. Jedni twierdzą, że Insurekcja Sierpniowa nie miała sensu, była narodową katastrofą, błędem (a nawet obłędem), że wywołali ją nieodpowiedzialni i samozwańczy oficerowie Armii Krajowej, a walka była z góry skazana na porażkę.
Dlaczego zainteresowanie tematem Powstania Warszawskiego jest ponadczasowe? Skąd wzięli się w stolicy Wielkopolanie? Jacy znani lekarze, artyści, pisarze, sportowcy walczyli z okupantem? Kim były „Peżetki”?
Egzekucja na pruszkowskiej żwirowni – odwet za Powstanie Warszawskie
W 1944 r. w Pruszkowie niemiecki okupant dokonał wielu egzekucji, zarówno na miejscowej ludności, jak i na wypędzonych do obozu przejściowego Dulag 121 Pruszków warszawiakach.
Obchody pierwszej rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kielcach, 1 sierpnia 1945 roku
Obchody pierwszej rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kielcach to jedno z ciekawszych wydarzeń w historii regionu świętokrzyskiego. Stanowiły element ogólnopolskich obchodów rocznicowych, organizowanych w większych miastach, m.in. w Częstochowie.
Pierwsza depesza powstańczej Warszawy
Przez wiele lat pojawiały się wątpliwości w sprawie pierwszej depeszy z powstańczej Warszawy do naczelnych władz Rzeczypospolitej w Londynie. Dziś możemy wreszcie je rozwiać.
Sowiecka „przyjaźń”, czyli jak rozbrojono oddziały AK z Obwodu Hrubieszów skoncentrowane na pomoc Powstaniu Warszawskiemu
Oddziały Armii Czerwonej w bardzo krótkim czasie „wyzwoliły” obszar między Bugiem a Wisłą. 20 lipca 1944 r. sforsowały Bug, a już kilka dni później toczyły walki o Lublin. Do końca lipca obszar województwa lubelskiego II RP był wolny od niemieckiej okupacji. Front zatrzymał się na linii Wisły.
Warszawskie struktury konspiracji narodowej w latach 1939-1944
Żołnierz Chrystusowy. Wspomnienie o ks. prałacie Wacławie Karłowiczu
Był jednym ze 150 kapelanów Powstania Warszawskiego. To on wyniósł z płonącej katedry słynącą łaskami figurę Chrystusa. Po wojnie poszukiwany przez bezpiekę, błąkał się po mazowieckich parafiach.
Salezjanie w Powstaniu Warszawskim
Salezjanie i ich wychowankowie brali czynny udział w powstaniu. Księża i koadiutorzy starali się zdobywać potrzebną żywność, podnosić w tych trudnych dniach na duchu, zapewniać opiekę duszpasterską.
Tragedia wypędzonych mieszkańców Zielonki
Podczas Powstania Warszawskiego najbardziej ucierpiała ludność cywilna. Kiedy wybuchło Powstanie, Hitler nakazał wymordowanie wszystkich mieszkańców Warszawy.
Cywilna łączność radiowa w Powstaniu Warszawskim
W kontaktach Rządu RP na uchodźstwie z Delegatem Rządu na Kraj i Komendą Główną AK w czasie Powstania Warszawskiego ważną rolę odgrywały cywilne stacje radiowe.
„Marat” z patrolu „Wani”
Archiwum IPN przechowuje niezwykle interesujące materiały dotyczące żołnierzy Polski Podziemnej aresztowanych w latach 1944–1945 i wywiezionych do Związku Sowieckiego. Wśród nich możemy odnaleźć kilka dokumentów na temat Edwarda Majcherczyka (1918–2006).
Ludzie na drutach
Wojenne losy mamy, Felicji Dziwisz z domu Artwich, znałam na pamięć. O niemieckiej okupacji i Powstaniu Warszawskim oraz katordze w niemieckim obozie koncentracyjnym Stutthof chciała opowiedzieć całemu światu i opowiadała. Znajomym, rodzinie…
Antoni Chruściel „Monter”
Wbrew powszechnemu i utrwalonemu przekonaniu, powstańczą walką w Warszawie kierował dowódca Okręgu AK Warszawa gen. Antoni Chruściel „Monter”, a nie gen. Tadeusz Komorowski „Bór”.
Na Starówce i w Śródmieściu
Byłem przeciwny ubarwianiu rzeczywistości, uważając, że to działa na krótką metę – wspominał prezydent powstańczej Warszawy.
Bolesław Kontrym „Żmudzin” – życie i śmierć dla Polski
Bolesław Kontrym urodził się 27 sierpnia 1898 r. w majątku Zatruce na Wołyniu, w rodzinie o szlacheckich korzeniach i tradycjach walk o niepodległość.
Delegatura Rządu na Kraj w czasie Powstania Warszawskiego
Gdy nad Warszawą pojawiły się samoloty sowieckie, przerwano rozmowy kapitulacyjne. Rosjanie nie przyszli jednak powstańcom z pomocą.
Pamięci Anny Mizikowskiej „Grażki” (1.02.1926 – 18.08.2020)
Niemiecka okupacja Warszawy we wspomnieniach Hanny Woźniak - z cyklu Archiwum IPN Świadkowie historii
Miasto skazane na śmierć
Furia, z którą Adolf Hitler odnosił się do Warszawy, osiągnęła apogeum w 1944 r., gdy z lubością miał pokazywać swoim gościom w Wilczym Szańcu zdjęcia systematycznie wyburzanego miasta.
Janusz Kazimierz Zawodny. Wychowała go Armia Krajowa
O prawdę o Zbrodni Katyńskiej upominał się z taką samą stanowczością, z jaką system komunistyczny nazywał zbrodniczym. Wbrew poprawności politycznej panującej wśród elit intelektualnych Zachodu stawiał śmiałe, ale – jak się z czasem okazywało – trafne diagnozy geopolityczne.
Wspomnienie z Powstania
Do pójścia do sakramentek zgłosiłam się sama. Chodziło o księdza, który odprawiłby u nas w piwnicy Mszę św. Wiedziałam, że sakramentki mają szpital w podziemiach swego klasztoru. Poszłam więc do ich kościoła, gdzie trafiłam na ślub powstańczy.
Jan Olszewski: moje doświadczenia z 1 i 2 sierpnia 1944 roku
Dzisiaj chciałbym coś powiedzieć w związku z fragmentem opublikowanych w 2013 r. wspomnień Karola Modzelewskiego. Mianowicie, jak pamiętam dzień 1 sierpnia [1944 r.]. A pamiętam doskonale, chociaż miałem czternaście lat. Pierwsze takie przeżycie… Pozostało we mnie na zawsze i odbijało się szczególnie w dramatycznych sytuacjach.
Straty ludzkie w Powstaniu Warszawskim
Obrazowe przedstawienie strat ludzkich powstańczej Warszawy wymaga porównywania z danymi wcześniejszymi, począwszy od szacunkowych liczb przedwojennych z 1939 r., aby rozmiary katastrofy były zrozumialsze.
Wyjątkowa historia złamanych życiorysów dzieci i młodzieży, którym wybuch II wojny światowej odebrał normalne życie, rodziny i przyszłość. Swój nowy dom bohaterowie filmu znaleźli na ziemi szczecińskiej i są zaangażowani w pielęgnowanie pamięci o Armii Krajowej
Najmłodszy kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari
To, że w Powstaniu Warszawskim walczyli nastoletni żołnierze, wiemy od dawna. To, że za swoje czyny byli honorowani najwyższymi wojennymi odznaczeniami, wie już nie każdy.
II wojna we wspomnieniach Alicji Jezierskiej - z cyklu Archiwum IPN Świadkowie historii
Tak warto żyć. Barbara Otwinowska (1924–2018)
Na cmentarzu w Umiastowie k. Ożarowa Mazowieckiego w styczniu 2018 r. pożegnaliśmy prof. Barbarę Otwinowską – łączniczkę i sanitariuszkę AK, więzioną w okresie stalinowskim. Była wybitnym naukowcem, badaczką literatury.
Komunistyczna propaganda wobec Powstania Warszawskiego. Jak z tematem ogromnego patriotyzmu polskiego podziemia niepodległościowego i braku sowieckiej pomocy Powstańcom mierzyły się władze tzw. Polski ludowej
O powstaniu warszawskim: w nauce, w komiksie, na wystawie, w grze miejskiej
Między 5 a 7 sierpnia 1944 r. na ulicach, w podwórzach, domach, fabrykach i szpitalach warszawskiej Woli Niemcy przeprowadzili masowe mordy i egzekucje
#PW1944 Maria Staszewska Wieczorek
#PW1944 Henryk Troszczyński
#PW1944 Andrzej Chyliński
Śmierć miasta w obiektywie niemieckich lotników
W archiwum IPN znajdują się dwie niezwykłe klisze negatywowe. Są to reprodukcje zdjęć lotniczych ze zbiorów Narodowej Administracji Archiwów i Nagrań w College Park, przekazane w 1992 roku Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Jedna z nich zasługuje na szczególną uwagę.
Cicha Noc, Heilige Nacht
Po upadku Powstania Warszawskiego do niewoli trafiło blisko trzy tysiące kobiet. Niemiec. Grupie dziewięćdziesięciu z nich przypadło świętować Wigilię w transporcie pomiędzy obozami. Kolędy i pastorałki śpiewały… razem z konwojującymi je żołnierzami.
Białostocczyzna - Stolicy. Teren wobec Powstania Warszawskiego
Nowogródczyzna - Stolicy. Teren wobec Powstania Warszawskiego
Wilno i Wileńszczyzna - Stolicy. Teren wobec Powstania Warszawskiego
„Obroża” (Warszawa-Powiat) - Stolicy. Teren wobec Powstania Warszawskiego
Mazowsze - Stolicy. Teren wobec Powstania Warszawskiego
Powstanie Warszawskie - decyzja. „Burza”: AK w przededniu i podczas Powstania
Małopolska - Stolicy. Teren wobec Powstania Warszawskiego
„Monter”: dowódca Powstania Warszawskiego
Wielu odwiedzających Muzeum Powstania Warszawskiego jest przekonanych, że siłami polskimi w powstaniu dowodził gen. Tadeusz Komorowski „Bór”, dowódca Armii Krajowej. Jest to przeświadczenie błędne. Dowódcą Powstania Warszawskiego był gen. Antoni Chruściel „Monter”, komendant Okręgu Warszawa AK.
Jak uczyć o Powstaniu Warszawskim?
Oszałamiający sukces Muzeum Powstania Warszawskiego uczynił ze zrywu niepodległościowego temat popularny, by nie rzec, niemal obowiązkowy. Pojawienie się na polskiej mapie kulturalnej jednej – i to warszawskiej, nie ogólnopolskiej – instytucji zmieniło naszą historyczną świadomość bardzo głęboko.
Byłem szczurem kanałowym. Młodzi Powstańcy Warszawscy pod ulicami walczącej stolicy
Relacja Bogusława Kamoli ps. „Hipek” – 14-letniego podczas Powstania żołnierza AK walczącego w 227 plutonie harcerskim („Szczury Kanałowe”) – stanowi źródło wiedzy o powstańczej łączności kanałowej, a zarazem, pośrednio, demaskuje komunistyczną dezinformację prowadzoną przy użyciu kliszy „Kanał”.
Przez wszystkie okupacje 1939-1945. Sylwetka Anny Przytuły, żołnierza Armii Krajowej
30 lipca 2018 roku w Łodzi odbyły się uroczystości pogrzebowe Anny Danuty Przytuły, ps. Koza – łączniczki w trakcie Powstania Warszawskiego. Spoczęła na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi.
Polacy to nasi przyjaciele. Węgrzy i Powstanie Warszawskie 1944
Trwające od stuleci polsko-węgierskie braterstwo przejawiło się po raz kolejny w czasie II wojny światowej poprzez udział Węgrów w powstaniu warszawskim, dramatycznej bitwie
o niepodległą Polskę. Mimo ówczesnych sojuszy politycznych – państwo węgierskie stało po stronie III Rzeszy – wielowiekowe dziedzictwo historycznej, duchowej wspólnoty okazało się silniejsze.
Powstańcy warszawscy
W domu i szkole uczono nas patriotyzmu. I tutaj był moment wykazania, że nie tylko słowa ten patriotyzm gloryfikują, tylko nasza postawa była świadcząca o tym, że możemy coś krajowi zaoferować, miastu. Zaoferowaliśmy to, co było najcenniejsze – młode życie. Niestety, zginęło tyle młodych, wspaniałych ludzi. Ale takie były czasy. Wtedy się nie myślało o tym, wtedy myślało się o tym, żeby walczyć z wrogiem. Nie rozpatrywało się wtedy jakoś tych spraw w żadnych kategoriach filozoficznych. Wtedy to był spontaniczny zryw walki przeciwko okupantowi.
Generał brygady Elżbieta Zawacka „Zo" (1909-2009)
„Nie, nawet to ubeckie więzienie… To nie było ważne. Ważne było, żeby jeszcze coś zrobić” – wspominała po latach wypełnionych służbą, pracą nauczycielską i działalnością społeczną blisko stuletnia Elżbieta Zawacka.
Generał brygady Antoni Chruściel (1895–1960)
W historii Polski mało jest postaci tak mocno utożsamianych w pamięci narodu z jednym wydarzeniem jak gen. bryg. Antoni Chruściel „Monter”, dowódca powstania warszawskiego.
Jan Rodowicz „Anoda” (1923 –1949)
Jan Rodowicz „Anoda” to legenda Szarych Szeregów. Nazywano go ułanem batalionu „Zośka”. Był uczestnikiem słynnej akcji pod Arsenałem i wielu innych działań dywersyjnych. Należał do pierwszego pokolenia, które przyszło na świat w wolnej II Rzeczypospolitej i które musiało stoczyć walkę z dwoma okupantami. Był jednym z ludzi, o których przez długie lata mówiło się tylko szeptem...
Dodatki do miesięcznika IPN Pamięć.pl
Wola Pamięci 1944 (Dodatek do miesięcznika IPN Pamięć.pl)
Podczas Powstania Warszawskiego ludność Warszawy bardzo dotkliwie odczuła represje okupanta: masowe egzekucje cywilów i planową destrukcję miejskiej architektury. Miasto miało zostać zrównane z ziemią. Dzisiaj na warszawskiej Woli znajduje się ponad 100 miejsc pamięci świadczących o ogromie niemieckiej zbrodni.
Irena Sendlerowa (1910–2008)
Irena Sendlerowa nie lubiła, gdy nazywano ją bohaterką. Gdy pytano, czy się bała, odpowiadała szczerze, że tak, ale że nienawiść do oprawców była silniejsza niż strach. Wiele lat milczała na temat swojej działalności w czasie wojny.
Generał Leopold Okulicki „Niedźwiadek” (1898–1946)
Leopold Okulicki urodził się w rodzinie chłopskiej 12 listopada 1898 r. w Bratucicach koło Okulic w powiecie bocheńskim. Jego rodzicami byli Błażej i Anna z domu Korcyl. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Okulicach od 1909 r. uczył się w gimnazjum w Bochni. Tam zetknął się z ideologią i działalnością niepodległościową, które wypełniły jego dalsze życie. Od maja 1913 r. należał do patriotycznych organizacji paramilitarnych, związanych z Józefem Piłsudskim, m.in. Związku Strzeleckiego w Bochni (ukończył kurs podoficerski).
Powstanie Warszawskie 1944 w dokumentach z archiwów służb specjalnych
Powstanie Warszawskie 1944 roku to moment szczególnie tragiczny w najnowszej historii Polski. Dramat, jaki rozegrał się w Warszawie pomiędzy 1 sierpnia a 5 października 1944 r. głęboko wyrył się w pamięci zbiorowej nie tylko warszawiaków, ale i całego narodu.
Kadr z filmu IPN „Niezwyciężeni”
