„Co to za skrzynka, co to za pniak – wrzucasz NIE, wychodzi TAK”. Referendum ludowe z 1946 r.
Jednym z postanowień konferencji w Jałcie z 1945 r. było przeprowadzenie w powojennej Polsce wolnych wyborów do Sejmu Ustawodawczego. Do tego czasu władzę w kraju sprawować miał, uznany na arenie międzynarodowej, Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej. W celu odsunięcia terminu wyborów komuniści postanowili zorganizować specjalne głosowanie – zwane „referendum ludowym”.
1946. Rok nadziei i walki
W 1946 r. wydawało się, że los Polski, chociaż dramatyczny, nie musi być jeszcze przesądzony. Wybory wciąż były przed nami, a komuniści nie cieszyli się masowym społecznym poparciem, czego dowodem – poza działaniami podziemia i jawnej opozycji – był opór społeczny, z największym buntem społecznym tego roku w święto Trzeciego Maja.
Morderstwa polityczne w powojennej Polsce. Zabójstwo Michała Zachariasza – sekretarza Zarządu Powiatowego PSL w Pińczowie
Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęła się w Polsce ostra walka polityczna pomiędzy Polską Partią Robotniczą, uzurpującą sobie prawo do rządzenia krajem, a partiami, które skupiały w swych szeregach osoby sprzeciwiające się sowietyzacji kraju.
Referendum w cieniu sowieckich bagnetów
30 czerwca 1946 r. odbyło się w Polsce tzw. referendum ludowe. Polska Partia Robotnicza sięgnęła po ideę zorganizowania takiego głosowania, gdyż pozwalało odsunąć właściwe wybory do Sejmu Ustawodawczego. Referendum miało być także „próbą generalną” realizacji zakrojonych na dużą skalę fałszerstw wyborczych, zgodnie z sowieckim modelem sprawowania rządów.
„Referendum” 1946 i „wybory” 1947, czyli formalizowanie władzy sowieckiej w Polsce
Pojawienie się Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej miało się stać czytelnym sygnałem, tak dla zachodniej opinii publicznej, jak i polskiego społeczeństwa, że sytuacja w Polsce zmierza w kierunku pełnej stabilizacji.
Walka o przetrwanie. Podziemie antykomunistyczne w powiecie łomżyńskim w 1946 roku
Wiosną 1945 r. władza „ludowa” na terenie województwa białostockiego – w tym powiatu łomżyńskiego obejmującego Kolno i Zambrów – znalazła się w trudnym położeniu. Gdy wyszły stąd wojska sowieckie, uaktywniło się podziemie niepodległościowe. Z czasem jednak inicjatywę przejmował aparat bezpieczeństwa.
Referendum Ludowe w 1946 r.
Jednym z postanowień konferencji jałtańskiej w lutym 1945 r. było utworzenie w Polsce Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej, który miał w swoim składzie zgromadzić członków władz emigracyjnych w Londynie oraz władz komunistycznych tworzonych pod osłoną Armii Czerwonej na ziemiach polskich.
Tablice agitacyjne przed referendum w Warszawie
