Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Droga, którą serce zna”. Śluby wśród polskich uchodźców
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Droga, którą serce zna”. Śluby wśród polskich uchodźców

Autor: Anna Płońska
Materiały archiwalne zgromadzone w Archiwum IPN pochodzą z wielu zakątków świata. Odczytać w nich można niesamowite losy ludzkie, tworzące mniejsze lub większe historie. Chcielibyśmy przybliżyć te mniej znane, które pokazują, iż podczas wojennej tułaczki nie brakowało historii ludzi złączonych „sercem na Szlakach Nadziei”.
„Kochani rodzice, na razie jestem zdrów”. List z więzienia przy ulicy Młyńskiej w Poznaniu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

„Kochani rodzice, na razie jestem zdrów”. List z więzienia przy ulicy Młyńskiej w Poznaniu

Autor: Paweł Głuszek
Niemiecki aparat represji bez wahania uciekał się wobec Polaków do najwyższego wymiaru kary. Jednym z miejsc, które zapisały się szczególnie na mapie wojennego terroru, było poznańskie więzienie przy ulicy Młyńskiej. Zachowany w zbiorach IPN list osadzonego tam Jana Kulińskiego pozwala nam dostrzec osobisty wymiar tragedii, która była udziałem więźniów i ich rodzin.
„Liceum” przed sądem. Proces polskiej siatki wywiadowczej
POLECAMY
Artykuł

„Liceum” przed sądem. Proces polskiej siatki wywiadowczej

Autor: Agnieszka Chrzanowska-Pietrzak
18 lipca 1947 r. zapadł wyrok w głośnym procesie pokazowym Warszawy w sprawie osób z siatki wywiadowczej o kryptonimie „Liceum”. Pokazowy proces członków wywiadu AK był pokłosiem aresztowania jego dowódców – Henryka Żuka i Barbary Sadowskiej.
„Mając na względzie zachowanie pamięci…”
POLECAMY
Artykuł

„Mając na względzie zachowanie pamięci…”

Autor: Janusz Piwowar, Mariusz Żuławnik
Od roku 2014 w IPN działa Centrum Udzielania Informacji o Ofiarach II Wojny Światowej. Pomysł jego utworzenia zrodził się po przejęciu przez IPN od Ośrodka KARTA programu „Indeks Represjonowanych” zajmującego się dokumentacją losów obywateli II RP represjonowanych przez Sowietów po 17 września 1939.
„Margaret – uważaj na czerwonego pająka!”. Wizyta Margaret Thatcher w Polsce
POLECAMY
Artykuł

„Margaret – uważaj na czerwonego pająka!”. Wizyta Margaret Thatcher w Polsce

Autor: Radosław Morawski
Margaret Thatcher, nazywana ze względu na swoja nieustępliwą politykę „Żelazną Damą”, odwiedziła Polskę w dniach 2-4 listopada 1988 r. – w szczególnym czasie przygotowań do rozmów Okrągłego Stołu. Wizyta ta nie przyniosła oczekiwanych przez władze PRL efektów, dała za to nadzieję polskiej opozycji na uzyskanie poparcia Zachodu.
„Pokój Tobie, Polsko! Ojczyzno moja!”. Druga pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Pokój Tobie, Polsko! Ojczyzno moja!”. Druga pielgrzymka Jana Pawła II do Polski

Autor: Radosław Morawski
W czasie drugiej wizyty Jana Pawła II w PRL, wbrew obawom władz, nie doszło do niepokojów społecznych. Jednocześnie miliony wiernych, zgromadzonych na trasach przejazdu papamobile i spotkaniach z papieżem, odważnie manifestowały swój patriotyzm i sprzeciw wobec panującego ustroju.
„Polski front”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

„Polski front”

Autor: Artur Cieślik
Na mapach świata nie było Polski, ale było miejsce, gdzie polski żołnierz, walcząc pod polskim dowództwem, dał dowód, że: „Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy My żyjemy”.
Audio/Video

„Przystanek Historia” w Radiu Warszawa: O tworzonej przez IPN bazie, która ma gromadzić informacje o obywatelach polskich prześladowanych podczas okupacji niemieckiej opowiada dyrektor Archiwum IPN.

Autor: Marzena Kruk
„Rój” w Pomiechówku
POLECAMY
Artykuł

„Rój” w Pomiechówku

Autor: Elżbieta Strzeszewska
Tamtego dnia na stacji PKP w Pomiechówku, w trakcie akcji zbrojnej przeprowadzonej przez żołnierzy podziemia niepodległościowego, rozegrały się sceny niczym z amerykańskiego westernu.
„Sonda”. Tragiczny koniec telewizyjnej legendy
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Sonda”. Tragiczny koniec telewizyjnej legendy

Autor: Katarzyna Adamów
29 września 1989 r. dziennikarze Zdzisław Kamiński i Andrzej Kurek jechali do Fabryki Kotłów Rafako w Raciborzu kręcić kolejny odcinek. Nigdy tam nie dojechali… W wypadku samochodowym zginęli obaj dziennikarze oraz kierowca i pilot rajdowy Andrzej Gieysztor.
„Szlakiem Południa”. Pierwszy rejs „Batorego”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Szlakiem Południa”. Pierwszy rejs „Batorego”

Autor: Magdalena Dźwigał
21 kwietnia 1936 r. m/s „Batory” wypłynął w swój pierwszy rejs. Jego trasa wiodła z Włoch do macierzystego portu w Gdyni. Nie był to jednak zwykły rejs. Armator wykorzystał tę okazję do zorganizowania ekskluzywnej wycieczki dla elit II RP. Pasażerowie wyruszyli zatem na wyprawę nazwaną „Szlakiem Południa”.
„Tata wariata”, czyli koszykówka w Archiwum IPN
POLECAMY
Artykuł

„Tata wariata”, czyli koszykówka w Archiwum IPN

Autor: Radosław Poboży
Polacy w NBA to nie tylko Cezary Trybański, Marcin Gortat i Maciej Lampe. Polskich akcentów jest znacznie więcej i są one związane głównie z imigrantami, którzy wyjechali z Polski do USA. Wśród nich należy wspomnieć o Lee Knorku, Vincencie Boryle, Stanleyu Stutzu czy Larrym Krystkowiaku.
„Tygrys” ucieka KBW. Potyczka w Pniewie Wielkim
POLECAMY
Artykuł

„Tygrys” ucieka KBW. Potyczka w Pniewie Wielkim

Autor: Elżbieta Strzeszewska
12 lipca 1948 r. walkę stoczyli żołnierze Narodowego Zjednoczenia Wojskowego z patrolu sierż. Ildefonsa Tadeusza Żbikowskiego ps. „Tygrys” z oddziałami KBW i UB w Pniewie Wielkim w powiecie ciechanowskim.
„Uczcie się pracując, pracujcie wierząc” – generał Dembiński, którego warto znać
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

„Uczcie się pracując, pracujcie wierząc” – generał Dembiński, którego warto znać

Autor: Katarzyna Gawkowska
Z frontów I wojny światowej na emigracyjne salony Londynu – generał Dembiński nie przestał walczyć o Polskę, nawet po wojnie. Poznaj historię człowieka, który całe życie służył jednym barwom – biało-czerwonym... To historia człowieka, który nigdy nie złożył broni.
„Walka z depresją i rozgoryczeniem”. Praca kulturalno-oświatowa w szeregach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Walka z depresją i rozgoryczeniem”. Praca kulturalno-oświatowa w szeregach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
Praca propagandowo-wychowawcza była rozwijana przez cały okres istnienia Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Jednym z jej ważniejszych celów było podtrzymywanie na duchu żołnierzy, rozbudzanie uczuć patriotycznych i zachęcanie do kontynuacji walki.
„Wielka niemiecka kampania przeciwko Polsce”
POLECAMY
Artykuł

„Wielka niemiecka kampania przeciwko Polsce”

Autor: Paweł Głuszek
Niemiecka propaganda od początku kampanii wrześniowej przedstawiała wojnę z Polską jako nieustające pasmo sukcesów armii niemieckiej, co nie do końca było zgodne z prawdą. Wyrazem propagandowych wysiłków było wydanie w 1940 r. albumu „Der grosse Deutsche Feldzug gegen Polen. Eine Chronik des Krieges in Wort und Bild”.
„Wojna polsko-bolszewicka. Wojna o niepodległość na własnych warunkach”
POLECAMY
Artykuł

„Wojna polsko-bolszewicka. Wojna o niepodległość na własnych warunkach”

Autor: Artur Cieślik
Odrodzona Rzeczpospolita była skazana na niechybną wojnę o swoje wschodnie granice z Rosją. Jedyną niewiadomą było, z którą Rosją Rzeczpospolita będzie tę wojnę toczyć.
„Wyrażono pogląd, że wydobywanie tych zwłok […] jest niewskazane”
POLECAMY
Artykuł

„Wyrażono pogląd, że wydobywanie tych zwłok […] jest niewskazane”

Autor: Elżbieta Strzeszewska
Na kilka tygodni przed Poznańskim Czerwcem członkowie aparatu represji dyskutowali o podległości służbowej osób wykonujących wyroki śmierci oraz trybie postępowania z ciałami straconych. Uczestnicy dali swoimi decyzjami świadectwo przywiązania do dotychczasowych, stalinowskich praktyk.
"…a akta zniszczyć"
Biblioteka cyfrowa

"…a akta zniszczyć"

Po zakończeniu II wojny światowej granice państw w Europie uległy zmianie. Bułgaria, Czechosłowacja, Polska, Rumunia, Węgry, a także część Niemiec znalazły się pod polityczną i wojskową dominacją ZSRS. Władze sowieckie wraz z miejscowymi komunistami wprowadzały stopniowo system polityczny oparty na wzorze moskiewskim. Pod całkowitym nadzorem NKWD tworzone były organy bezpieczeństwa oparte na modelu sowieckim. Stanowiły one podstawowe narzędzie władzy sprawowanej przez partie komunistyczne w poszczególnych krajach bloku wschodniego.
Audio/Video

"W służbie dla prawdy. Prace historyczne dedykowane Zbigniewowi Nawrockiemu (1959–2017)"

<i>Christo in pauperibus</i> – obrazy z życia i działalności duszpasterskiej bp. Karola Pękali
Archiwum Pełne Pamięci
Biogram / Biografia

Christo in pauperibus – obrazy z życia i działalności duszpasterskiej bp. Karola Pękali

Autor: Radosław Kurek
„Ty, który byłeś nieznaną może, ale rzeczywistą centralą, ukrytą głową miłosiernych na polskiej ziemi...” – tak o biskupie Karolu Pękali mówił jego przyjaciel, metropolita krakowski kard. Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Przypominamy sylwetkę tego niezwykłego kapłana i duszpasterza, który swoje życie poświęcił pomocy biednym i potrzebującym.
<i>Habent sua fata documenta</i>. Skorowidz więźniów bloku 13. komanda zewnętrznego Linz III, filii obozu koncentracyjnego Mauthausen
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Habent sua fata documenta. Skorowidz więźniów bloku 13. komanda zewnętrznego Linz III, filii obozu koncentracyjnego Mauthausen

Autor: Stefan Białek
W bazie programu „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką w latach 1939–1945”, dostępnej na stronie internetowej Straty.pl, figurują również dane 142 Polaków i 38 polskich Żydów pochodzące ze skorowidza więźniów bloku 13. komanda zewnętrznego (Aussenkommando) Linz III, filii KL Mauthausen. Źródło to znajduje się w zasobie archiwalnym Oddziału IPN we Wrocławiu.
<i>Polski mam paszport na sercu</i>. Akta paszportowe z okresu PRL
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Polski mam paszport na sercu. Akta paszportowe z okresu PRL

Autor: Kinga Mierzejewska, Paweł Pietraszek
Swobodne podróżowanie jest dziś dla nas czymś zupełnie oczywistym. Kupujemy bilety do odległych zakątków świata bez wychodzenia z domu, pakujemy walizkę, wyciągamy z szuflady paszport i lecimy dokąd dusza zapragnie, a ograniczają nas jedynie finanse, fantazja i długość urlopu. Kiedyś nie było to ani tak proste, ani bezproblemowe…
<i>Standgericht</i> dla rejencji ciechanowskiej i okręgu Suwałki
POLECAMY
Artykuł

Standgericht dla rejencji ciechanowskiej i okręgu Suwałki

Autor: Dorota Grzechocińska
4 lutego 1944 r. niemiecki sąd doraźny (Standgericht) dla rejencji ciechanowskiej i okręgu Suwałki wydał w więzieniu policyjnym w Forcie III w Pomiechówku wyroki śmierci na ponad 100 żołnierzy Armii Krajowej.
Audio/Video

1 marca - Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”

Autor: Archiwum IPN, Contra Mundum
1 Marca: kto kogo zabił
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

1 Marca: kto kogo zabił

Autor: Arkadiusz Cisek
Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” jest polskim świętem państwowym, w którym hołd składamy bohaterowi zbiorowemu. 1 marca czcimy jednak także konkretnych bohaterów. Dzieje się tak i dlatego, że to święto jest obchodzone w dniu związanym ze szczególnym wydarzeniem. A mówiąc precyzyjnie: z konkretną zbrodnią komunistyczną.
21 milionów złotych. Przełomowy transfer w polskim sporcie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

21 milionów złotych. Przełomowy transfer w polskim sporcie

Autor: Bartłomiej Jaworski
Bohaterem najgłośniejszego transferu w historii polskiej ekstraklasy był oczywiście Dariusz Dziekanowski, urodzony warszawiak, który tak samo jak grę w piłkę kochał swoje miasto ze wszystkimi atrakcjami, jakie młodemu człowiekowi oferuje wielka metropolia. Był tylko jeden problem: drużyna, w której osiągnął rozgłos, zaczynała robić się dla niego za mała.
Akcja „Cokół”. Butelki z benzyną i Feliks Dzierżyński
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Akcja „Cokół”. Butelki z benzyną i Feliks Dzierżyński

Autor: Elżbieta Strzeszewska
Akcja o kryptonimie „Cokół” przeszła do historii jako jedno z najbardziej spektakularnych wystąpień antyrządowych zorganizowanych w trakcie stanu wojennego. O jej wyjątkowości świadczy również fakt, że przeprowadzili ją młodzi, kilkunastoletni w tym czasie, uczniowie warszawskich szkół średnich, należący do organizacji Konfederacja Młodzieży Polskiej „Piłsudczycy”.
Aleksander Kołodziejczyk z pierwszego masowego transportu więźniów do KL Auschwitz
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Aleksander Kołodziejczyk z pierwszego masowego transportu więźniów do KL Auschwitz

Autor: Radosław Kurek
IPN poddaje digitalizacji użyczane przez osoby prywatne materiały archiwalne. Pliki cyfrowe trafiają do instytutowego zasobu, a oryginały zwracane są właścicielom nienaruszone. Z takiej możliwości skorzystała Gabriela Grabowska, która użyczyła nam pamiątki po wujku, Aleksandrze Kołodziejczyku, przewiezionym 14 czerwca 1940 r. z Tarnowa w pierwszym masowym transporcie więźniów do KL Auschwitz.
Aleksandra Zawieruszanka
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Aleksandra Zawieruszanka

Autor: Paweł Tomasik
Aktorka, której szczyt popularności przypadł na lata 60. i początek lat 70. XX wieku. Publiczność zapamiętała ją przede wszystkim z ról: lekkoatletki Jadwigi Fołtasiówny-Karcz w filmie „Mąż swojej żony” (1960), Edyty Lausch w 14. odcinku serialu „Stawka większa niż życie” (1967) oraz porucznik Krystyny Gromowicz w filmie „Rzeczpospolita Babska” (1969).
Anna Stawicka-Kołakowska – najmłodszy więzień polityczny PRL
POLECAMY
Artykuł

Anna Stawicka-Kołakowska – najmłodszy więzień polityczny PRL

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
Kobiety zawsze czynnie uczestniczyły w działalności opozycyjnej. Wiele z nich w okresie stanu wojennego zostało aresztowanych i przebywało w więzieniach. Najmłodszym więźniem politycznym PRL była Anna Stawicka-Kołakowska (rocznik 1964!), która od 1980 r. czynnie uczestniczyła w działaniach opozycyjnych, m.in. brała udział w wiecach rocznicowych i demonstracjach protestacyjnych w Gdańsku.
Archiwum pamięci – historia dostępna. Rozmowa z Marzeną Kruk
Audio/Video

Archiwum pamięci – historia dostępna. Rozmowa z Marzeną Kruk

Autor: Paweł Lekki, Marzena Kruk
Archiwum IPN. Nie bez powodu to miejsce, w którym znajdują się bezcenne dla Polski dokumenty archiwalne, wytworzone przez niemieckich i sowieckich okupantów oraz przez służby specjalne komunistycznego państwa, nazywane jest sercem Instytutu Pamięci Narodowej.
Archiwum pułkownika Stanisława Dąbrowy-Kostki w zasobie IPN
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Archiwum pułkownika Stanisława Dąbrowy-Kostki w zasobie IPN

Autor: Rafał Dyrcz
Stanisław Dąbrowa-Kostka walkę o wolność i niepodległość Polski rozpoczął we wrześniu 1939 r. Jego życiową pasją było dokumentowanie historii polskiego podziemia. Archiwum płk. Stanisława Dąbrowy-Kostki stanowi jeden z najobszerniejszych zbiorów dokumentów przejętych przez IPN w ramach projektu „Archiwum Pełne Pamięci”.
Archiwum z drugiej strony
WARTO WIEDZIEĆ
Źródło historyczne

Archiwum z drugiej strony

Autor: Grzegorz Kuźma
W trakcie przeglądania oryginalnej jednostki archiwalnej zobaczymy również co znajduje się na niezeskanowanych, drugich stronach kart. Tu właśnie zaczyna się moje „archiwum z drugiej strony”, nie zawsze typowy obraz czasów i twórców akt.
Arthur Greiser. Zbrodnia i kara
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Arthur Greiser. Zbrodnia i kara

Autor: Justyna Pera
Arthur Greiser chciał jak najszybciej wykonać ambitne zadanie nałożone przez Adolfa Hitlera, jakim było zniemczenie terenów Wielkopolski, Kujaw i części ziemi łódzkiej. Zakładał, że w ciągu 10 lat Warthegau stanie się „kwitnącym niemieckim landem”, a po 30 latach słowo „polski” stanie się terminem historycznym.
B jak „Barbarossa”
POLECAMY
Artykuł

B jak „Barbarossa”

Autor: Robert Buliński
W nocy, 22 czerwca 1941 r., III Rzesza rozpoczęła agresję wojskową przeciwko Związkowi Socjalistycznych Republik Sowieckich, znaną jako operacja o krypt. ️„Barbarossa” (Fall „Barbarossa”).
Barbara Skarga. Filozof z łagrów
POLECAMY
Biogram / Biografia

Barbara Skarga. Filozof z łagrów

Autor: Agnieszka Kostrzewa
Wybitna filozof i etyk, profesor zwyczajny nauk humanistycznych, dama Orderu Orła Białego, podczas wojny – łączniczka Armii Krajowej, po wojnie – więzień Gułagu. Wielomiesięczne śledztwo i dziesięcioletni pobyt w sowieckim obozie pracy nie zdołały jej złamać. Gdy w 1955 r. udało się jej wrócić do Polski, czynnie włączyła się wpierw w życie naukowe, a później – działalność opozycyjną.
Biało-czerwone opaski powstańcze w zbiorach Archiwum IPN
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Biało-czerwone opaski powstańcze w zbiorach Archiwum IPN

Autor: Ewa Wójcicka
W pierwszych dniach walk powstańcy nosili polskie przedwojenne mundury wojskowe lub zdobyte umundurowanie niemieckie. Także cywilną odzież. Elementem łączącym i wyróżniającym powstańców była opaska w narodowych barwach.
Biały koń dla Andersa
POLECAMY
Artykuł

Biały koń dla Andersa

Autor: Bożena Witowicz
Armia Andersa to potoczna nazwa Armii Polskiej w Związku Sowieckim, na której dowódcę został mianowany w dniu 10 sierpnia 1941 r. gen. Władysław Anders. Armia istniała krótko, w latach 1941-1942, jednak była niezwykle znaczącym etapem uczestnictwa Polaków w II wojnie światowej, ważna dla losów Polaków na Wschodzie oraz relacji polsko-sowieckich i polsko-alianckich.
Bitwa o Anglię i polscy piloci RAF
POLECAMY
Artykuł

Bitwa o Anglię i polscy piloci RAF

Autor: Wiesław Kaczmarczyk
10 lipca 1940 roku, rozpoczęła się pierwsza faza Bitwy o Anglię, nazywana również fazą wstępną.
Bitwa o handel
POLECAMY
Artykuł

Bitwa o handel

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Działania stalinowskich władz doprowadziły do radykalnej transformacji handlu i rynku obrotu towarami w Polsce, który został w zasadzie upaństwowiony. Liczba funkcjonujących sklepów w niektórych regionach spadła niemal o połowę. Tysiące ludzi zostało zmuszonych do zaprzestania działalności, a wielu handlowców zostało pozbawionych wolności oraz mienia.
Bohaterowie traktowani jak przestępcy. Kartoteka sygnalityczna – świadectwo terroru komunistycznego
POLECAMY
Artykuł

Bohaterowie traktowani jak przestępcy. Kartoteka sygnalityczna – świadectwo terroru komunistycznego

Autor: Kinga Mierzejewska, Paweł Pietraszek
Kartoteka sygnalityczna to żywe świadectwo losów ludzi skrzywdzonych przez komunistyczny reżim. W latach 1944-1956 władza komunistyczna za pomocą terroru brutalnie wprowadzała swoje rządy w Polsce. Społeczeństwo, które opierało się narzucanej ideologii, było bezwzględnie niszczone.
Audio/Video

Bolesław Jabłoński (ur. w 1937 r.). Ornitolog, który trzykrotnie uczestniczył w naukowych wyprawach antarktycznych. Był działaczem opozycji antykomunistycznej w PRL, już w czasie swych podróży przemycał do Polski powielacze drukarskie i korespondencję.

Autor: Bolesław Jabłoński
Brygada Strzelców Karpackich na azjatyckim szlaku z Syrii do Palestyny w 1940 r.
POLECAMY
Artykuł

Brygada Strzelców Karpackich na azjatyckim szlaku z Syrii do Palestyny w 1940 r.

Autor: Witold Wasilewski
W zbiorach Archiwum IPN znajduje się unikalny album fotografii żołnierza Brygady Strzelców Karpackich, wykonanych przez niego lub też takich, na których został on uwieczniony.
Brygada Świętokrzyska w KL Holleischen
POLECAMY
Artykuł

Brygada Świętokrzyska w KL Holleischen

Autor: Artur Cieślik
5 maja 1945 r. Oddziały Brygady Świętokrzyskiej NSZ wyzwoliły niemiecki obóz koncentracyjny dla kobiet w Holiszowie (Czechy).
Cecilie Jawrower. Samobójstwo w pociągu do obozu zagłady
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Cecilie Jawrower. Samobójstwo w pociągu do obozu zagłady

Autor: Anna Wardzińska
7 sierpnia 1889 roku w Brodach urodziła się Cecilie Jawrower, lekarka, córka kupca Michała Jawrowera i Rebeki Barbasch z Tarnopola.
Co może skrywać bańka na mleko? Prace konserwatorskie dokumentów odnalezionych na kresach II Rzeczypospolitej
TYLKO U NAS
Artykuł

Co może skrywać bańka na mleko? Prace konserwatorskie dokumentów odnalezionych na kresach II Rzeczypospolitej

Autor: Anna Włodarczyk-Sętorek
Do pracowni konserwacji Instytutu Pamięci Narodowej przekazywane są zwykle dokumenty przechowywane w magazynach Archiwum. W zależności od stanu zachowania wymagają one interwencji polegającej na przeprowadzeniu zabiegów, których celem jest polepszenie stanu fizycznego akt.
Czerwiec 1956 roku
POLECAMY
Artykuł

Czerwiec 1956 roku

Autor: Katarzyna Adamów
W czwartek, 28 czerwca 1956 roku, o godz. 6.30, syreny w Zakładach im. J. Stalina w Poznaniu dały znak do rozpoczęcia strajku. Do pacyfikacji protestu władze zdecydowały się użyć wojska i czołgów. Wprowadzono blokadę telekomunikacyjną miasta i godzinę policyjną. Żołnierzy wysyłanych do Poznania przekonywano, że będą tłumić rozruchy wywołane przez agentów z Zachodu.
Człowiek, który nigdy nie upadł… na deski
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Człowiek, który nigdy nie upadł… na deski

Autor: Katarzyna Adamów
Jeden z najwybitniejszych polskich pięściarzy – Jerzy Kulej. Imponował walecznością i niespożytą energią w ringu. Preferował ofensywny styl walki. Statystycy podają, że stoczył około 348 walk, przegrał 25, ale nigdy nie został znokautowany.
Czołgi na ulicach Gdańska
TYLKO U NAS
Źródło historyczne

Czołgi na ulicach Gdańska

Autor: Robert Chrzanowski
O czym rozmawiali milicjanci i żołnierze biorący udział w pacyfikacji Gdańska 16 grudnia 1981 r.? IPN Gdańsk publikuje nagrania zarejestrowane z nasłuchu działaczy „Solidarności”. Słychać na nich m.in. salwy czołgów wyprowadzonych na ulice miasta.
Daria Trafankowska
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Daria Trafankowska

Autor: Katarzyna Adamów
Dobra, pogodna, gościnna, kobieta o wielkim sercu. Nie potrafiła przejść obojętnie obok cierpienia. Na jej wsparcie liczyć mogli wszyscy, nie tylko przyjaciele, ale także i zwierzęta. 9 kwietnia 2004 r. odeszła aktorka Daria Trafankowska.
Dokumenty komisji zakładowych „Solidarności” z lat 1980-1981 w zasobie krakowskiego IPN
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Dokumenty komisji zakładowych „Solidarności” z lat 1980-1981 w zasobie krakowskiego IPN

Autor: Radosław Kurek
Materiały te dają niepowtarzalną możliwość przyjrzenia się, jak w okresie tzw. karnawału „Solidarności” na wielką skalę tworzone były, niezależne od władzy komunistycznej, samorządy pracownicze.
Dokumenty sieci wywiadowczej „Liceum”
POLECAMY
Artykuł

Dokumenty sieci wywiadowczej „Liceum”

Autor: Agnieszka Chrzanowska-Pietrzak
Wśród dokumentów zgromadzonych w zasobie Archiwum IPN znajdują się również oryginalne dokumenty wytworzone w strukturach organizacji niepodległościowych, zarekwirowane przez funkcjonariuszy urzędów bezpieczeństwa i wykorzystywane w prowadzonych śledztwach oraz przygotowywanych procesach sądowych.
Dokumenty zbrodni. Nakazy wykonania kary śmierci w okresie Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938)
POLECAMY
Artykuł

Dokumenty zbrodni. Nakazy wykonania kary śmierci w okresie Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938)

Autor: Stanisław Koller
Osoby represjonowane w okresie Wielkiego Terroru w Gruzji skazywano na karę śmierci, karę łagrów lub uwięzienie. W przypadku wydania przez Trójkę lub Dwójkę wyroku śmierci, ludowy komisarz spraw wewnętrznych Siergiej Goglidze lub jego zastępca (Awksientij Rapawa lub Bogdan Kobułow) kierował do naczelnika więzienia, w którym przebywali skazani, nakaz wykonania wyroku.
Dowody odzyskane z makulatury
TYLKO U NAS
Artykuł

Dowody odzyskane z makulatury

Autor: Andrzej Majcher
W archiwach IPN nadal spoczywają tysiące nieznanych nikomu dokumentów. Chodzi o materiały zachowane w postaci makulatury: potargane i wymieszane w workach ewakuacyjnych. Dokumenty te teoretycznie nie istnieją – w wielu wypadkach chodzi o teczki, co do których sporządzono protokoły zniszczenia.
Dowódca BOA
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Dowódca BOA

Autor: Anna Płońska
Stefan Pabiś (ps. „Stefan”) był dowódcą Bojowego Oddziału Armii (BOA) – organizacji podziemia niepodległościowego funkcjonującej wpierw na terenach zagarniętych przez ZSRS, a później na Pomorzu Zachodnim. Jego żołnierska droga w równej mierze prowadziła przez kręte ścieżki działalności konspiracyjnej, co kazamaty komunistycznych więzień i obozów.
Droga do wolności
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Droga do wolności

Autor: Paweł Głuszek
We wrześniu 1939 r. nowo odrodzona Polska utraciła dopiero co odzyskaną niepodległość. Polacy ponownie stanęli do walki o wolność. Walczyli z niemieckim okupantem w kraju i byli obecni na wszystkich frontach wojny.
Dwie tony polskiej historii przypłyną do Ojczyzny
POLECAMY
Wydarzenie

Dwie tony polskiej historii przypłyną do Ojczyzny

Autor: Mariusz Jonczyk
Czy można określić wagę polskiej historii? Okazuje się, że w przypadku Związku Sokolstwa Polskiego w Ameryce można, jako masę całkowitą wpisaną do dokumentacji transportowej „Shipping Instructions” – wynosi ona 2 tony.
Dzieci polskie w Afryce 1944-1948
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Dzieci polskie w Afryce 1944-1948

Autor: Paweł Głuszek
W 1942 roku w związku z nieprzychylną postawą władz sowieckich wobec tworzącej się w ZSRS armii gen. Andersa, podjęto decyzję o ewakuacji Polaków do Iranu. Szacuje się, że opuściło wówczas Związek Sowiecki ponad 115 tys. obywateli polskich. Wśród nich było około 40 tys. cywili, w tym prawie 15 tys. dzieci.
Ewa Osetowska. Matka polskiej neuropatologii
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ewa Osetowska. Matka polskiej neuropatologii

Autor: Anna Łokietek-Stelmach
Co można jeszcze archiwizować oprócz dokumentów? Odpowiedź jest banalnie prosta: mózgi! Właśnie taka kolekcja stanowi cześć dziedzictwa wybitnej polskiej neuropatolog – profesor Ewy Osetowskiej.
Fałszerstwo niedoskonałe, czyli teczka Jaruzelskiego
POLECAMY
Artykuł

Fałszerstwo niedoskonałe, czyli teczka Jaruzelskiego

Autor: Piotr Gontarczyk
Z analizy, będących w archiwum IPN, akt archiwalnych oficera Wojska Polskiego W. Jaruzelskiego wynika, że najpóźniej w latach 1989-1990 dokonano w nich licznych manipulacji. Zmieniano nie tylko zawartość teczki, ale nawet treść części dokumentów. Niektórych poprawek dokonał osobiście Jaruzelski.
Felicja „Ela” Wolff. Biografia na trzy życiorysy
POLECAMY
Biogram / Biografia

Felicja „Ela” Wolff. Biografia na trzy życiorysy

Autor: Magdalena Mołczanowska
W Supraślu, znanym z tras po Puszczy Knyszyńskiej i Muzeum Ikon, naprzeciwko szkoły, rośnie dąb poświęcony osobie związanej z historią miasteczka i regionu. Upamiętnia on postać Felicji Wolffówny. Spisane na niewielkiej tabliczce fakty z jej biografii wystarczyłyby na co najmniej trzy życiorysy!
Fort VII w Poznaniu. Laboratorium zbrodni
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Fort VII w Poznaniu. Laboratorium zbrodni

Autor: Paweł Głuszek
Wśród najgorszych katowni niemieckich pominąć nie można obozu koncentracyjnego na terenie poznańskiego Fortu VII. Miejsce to okryło się ponurą sławą nie tylko jako miejsce męczeństwa tysięcy więźniów, ale też jednego z pierwszych eksperymentów z masowym zagazowywaniem ludzi.
Frauen Konzentrationslager Ravensbrück. Piekło na ziemi
PAMIĘTAMY
Artykuł

Frauen Konzentrationslager Ravensbrück. Piekło na ziemi

Autor: Ewa Wójcicka
Pod koniec 1938 r. Heinrich Himmler wydał rozkaz budowy Frauen Konzentrationslager Ravensbrück. Nowy obóz miał znajdować się kilkadziesiąt kilometrów od Berlina, nad jeziorem Schwedt, w pobliżu miasta Fürstenberg. Niestety nie zachowały się dokumenty poświadczające dokładną datę tej decyzji. Wskazuje się na listopad lub grudzień 1938 r.
Gdy nieme groby przemawiają…
PAMIĘTAMY
Artykuł

Gdy nieme groby przemawiają…

Autor: Kinga Hałacińska
Podporucznik Stanisław Dorczyk dostał się do niewoli 18 września, prawdopodobnie w okolicach Łucka. 1 listopada polskich oficerów wywieziono przez Briańsk i Moskwę do Kozielska. 11 lutego 1940 r. otrzymał pocztówkę w języku niemieckim, podpisaną: „Zośka, Kazik, Stefa” oraz fotografię żony z synkiem. Miał je przy sobie w momencie śmierci z rąk sowieckich oprawców.
Generał Józef Kuropieska (1904-1998)
PAMIĘTAMY
Artykuł

Generał Józef Kuropieska (1904-1998)

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
W 1939 r. dostał się do niewoli niemieckiej. W 1945 r. wrócił do kraju i wstąpił do ludowego Wojska Polskiego. W 1948 r. awansowany został do stopnia generała brygady. Poparcie dla władzy ludowej nie uchroniło go przed aresztowaniem. W 1950 r. zarzucono mu szpiegostwo i zorganizowanie spisku w WP, aresztowano i poddano brutalnemu śledztwu.
Generał Zbigniew Pudysz. „Prawa ręka” gen. Czesława Kiszczaka
POLECAMY
Artykuł

Generał Zbigniew Pudysz. „Prawa ręka” gen. Czesława Kiszczaka

Autor: Witold Bagieński
Był wieloletnim oficerem śledczym MSW i jednym z najbliższych współpracowników ministra spraw wewnętrznych gen. Czesława Kiszczaka. Generał Franciszek Szlachcic określił go nawet jego „prawą ręką”.
Getto w "Konstancji"
POLECAMY
Artykuł

Getto w "Konstancji"

Autor: Tomasz Stempowski
16 czerwca 1940 r. Żydzi z Kutna i powiatu kutnowskiego zostali przymusowo przesiedleni do getta utworzonego w Kutnie na terenie nieczynnej cukrowni „Konstancja”.
Gustaw Pieprzny. Naczelnik Sokolstwa Polskiego w Ameryce
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Gustaw Pieprzny. Naczelnik Sokolstwa Polskiego w Ameryce

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Uznawany jest za jedną z najbardziej znaczących postaci w historii Sokolstwa Polskiego w Ameryce. Ten zasłużony żołnierz I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej przez kilka dekad decydował o obliczu sportowym i wychowawczym tej organizacji.
Halina Golczowa. Poetka z Ravensbrück
TYLKO U NAS
Artykuł

Halina Golczowa. Poetka z Ravensbrück

Autor: Justyna Staroń
Po wybuchu wojny zaangażowała się w tajne nauczanie. Aresztowano ją i trafiła na Pawiak, skąd we wrześniu przetransportowano ją do KL Ravensbrück – otrzymała numer 7591. Tam poznała graficzkę i malarkę – Marię Hiszpańską (po mężu Neumann). Połączyła je wrażliwość na sztukę – Halina pisała wiersze, Maria rysowała – ta odskocznia pozwoliła im na przetrwanie w nieludzkich warunkach.
Halina Waszczuk-Bazylewska
POLECAMY
Artykuł

Halina Waszczuk-Bazylewska

Autor: Agnieszka Chrzanowska-Pietrzak
Żołnierz Armii Krajowej, Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj i 2. Korpusu Polskiego. Członek sieci wywiadowczych „Pralnia II” i „Liceum”. Odznaczona m.in. Krzyżem Walecznych, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski, Brązowym i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.
Halina Zwinogrodzka-Junak. Niezłomna, niezwyciężona
POLECAMY
Artykuł

Halina Zwinogrodzka-Junak. Niezłomna, niezwyciężona

Autor: Ewa Wójcicka
Wielu członków podziemia antykomunistycznego trafiło do jego struktur w ramach bezpośredniej kontynuacji swoich działań przeciwko niemieckim okupantom. Należała do nich również Halina Zwinogrodzka-Junak, uczestniczka Powstania Warszawskiego, której w latach 1945-1946 udało się zinfiltrować Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego.
Historia pewnego zdjęcia
Archiwum Pełne Pamięci
Źródło historyczne

Historia pewnego zdjęcia

Autor: Katarzyna Gawkowska
W grudniu 2022 roku, podczas wizyty w Wielkiej Brytanii, przeprowadziliśmy szereg rozmów z darczyńcami i mieliśmy okazję poznać historie wielu rodzin polonijnych. Na jednym ze spotkań poznaliśmy panią Annę Krupską, która ofiarowała nam między innymi jedno wyjątkowe zdjęcie...
Historia Polski ukryta w dokumentach. Rozmowa z dyrektorem Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Wywiad

Historia Polski ukryta w dokumentach. Rozmowa z dyrektorem Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej

Autor: Kinga Hałacińska, Marzena Kruk
Prezes Janusz Kurtyka mawiał, że „Archiwum to serce Instytutu”, a prezes Karol Nawrocki dodaje, że to serce „uruchamia cały krwiobieg działania IPN”. Działalność całego Instytutu ma swoje korzenie w Archiwum, a dokładniej w zgromadzonych w nim dokumentach pokazujących zmagania narodu polskiego z dwoma totalitaryzmami – niemieckim nazizmem i sowieckim komunizmem.
I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS

Autor: Tomasz Stempowski
17 sierpnia 1934 r. w Domu Związków w Moskwie rozpoczął się I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich. W trakcie trwających do 1 września obrad przyjęto statut Związku Pisarzy ZSRS i uznano realizm socjalistyczny za metodę twórczą obowiązującą pisarzy sowieckich.
Instytucja uznania za zmarłego i stwierdzenia zgonu w świetle akt sądów grodzkich zasobu poznańskiego archiwum IPN
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Instytucja uznania za zmarłego i stwierdzenia zgonu w świetle akt sądów grodzkich zasobu poznańskiego archiwum IPN

Autor: Hanna Budzyńska
W pierwszej kolejności komuniści skupili się na doraźnym celu wymiaru sprawiedliwości – ukaraniu zbrodniarzy wojennych, osób współpracujących z okupantem niemieckim oraz „wrogów” nieprzychylnych nowemu ustrojowi. Jednak przed komunistycznym aparatem stało również wiele poważnych wyzwań o charakterze administracyjnym.
Jan Krzysztof Kelus. W opozycji do PRL
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jan Krzysztof Kelus. W opozycji do PRL

Autor: Witold Wasilewski
Po wydarzeniach marca 1968 r. funkcjonariusze SB śledzili Jana Krzysztofa Kelusa, którego określili na własne potrzeby pseudonimem „Mały”. Śledzący starali się m.in. ustalić, skąd Kelus odbiera ulotki i z kim się kontaktuje. Była to z licznych represji, jakie spotkały tego poetę i działacza społecznego za jego nieugiętą postawę wobec systemu komunistycznego.
Janina Kruk. Prosząc o wysoką szubienicę
POLECAMY
Artykuł

Janina Kruk. Prosząc o wysoką szubienicę

Autor: Wojciech Kujawa
Była jednym z najważniejszych ludzi w wileńskiej Legalizacji, którą kierowała od marca 1947 r. Kilkukrotnie wyślizgiwała się z sowieckich i niemieckich rąk. Jej niepokorna postawa dała o sobie znać najmocniej, gdy w listopadzie 1948 r. została aresztowana przez UB.
Janina Wehrstein
POLECAMY
Biogram / Biografia

Janina Wehrstein

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
Była córką oficera rezerwy, który walczył w wojnie o granice w 1920 r., a potem został zamordowany przez NKWD. Jej matkę wywieziono na Syberię. Wychowywała ją ciotka. Wraz z nią, w okresie okupacji, angażowała się w pomoc ludności żydowskiej, co niewątpliwie wpłynęło na jej postawę patriotyczną i zaangażowanie w działalność opozycji w PRL.
Janusz Zajdel w oczach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
POLECAMY
Artykuł

Janusz Zajdel w oczach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

Autor: Witold Wasilewski
Wśród tzw. materiałów administracyjnych Departamentu III MSW, które trafiły do Archiwum IPN, znajduje się zbiór charakterystyk osób pozostających w kręgu zainteresowania operacyjnego SB MSW. Zainteresowanie oznaczało pobieżną inwigilację. Zbiór obejmuje lata 1967-1989, a dotyczy głównie lat 70. i 80.
Jaruzelski przeciw Polakom. Pod gazem i pałami ZOMO - demonstracje 3 maja 1982 r.
POLECAMY

Jaruzelski przeciw Polakom. Pod gazem i pałami ZOMO - demonstracje 3 maja 1982 r.

Autor: Radosław Poboży
Pół roku po wprowadzeniu stanu wojennego, ponad jedenaście lat po zrywie niepodległościowym na Wybrzeżu w 1970 r. i 14 lat po protestach Marca 1968 r., 3 maja 1982 r., w święto uchwalenia Konstytucji 3 Maja, doszło do jednej z największych konfrontacji z władzą od czasu masakry z grudnia 1970 r.
Jasnogórskie Milenium
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Jasnogórskie Milenium

Autor: Radosław Morawski
3 maja 1966 r. nastąpił kulminacyjny punkt centralnych, kościelnych, trzydniowych obchodów Milenium Chrztu Polski, którym była uroczysta suma pontyfikalna odprawiana na wałach klasztoru ojców paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie.
Jerzy Eugeniusz Obłamski – zawód: reżyser
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jerzy Eugeniusz Obłamski – zawód: reżyser

Autor: Radosław Poboży
W 1978 r. komunistyczne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zatrudniło niecodziennego pracownika. Był nim Jerzy Obłamski, syn wydalonego z Francji działacza partii komunistycznej. Miał on się zająć realizacją filmów szkoleniowych i propagandowych na rzecz aparatu represji.
Jerzy Karpacz. Ostatni szef SB
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jerzy Karpacz. Ostatni szef SB

Autor: Witold Bagieński
Choć w opinii służbowej z września 1989 r. pisano, że „wykazuje zrozumienie [dla] złożonych przemian społeczno-politycznych w kraju”, uchodził za jednego z najbardziej nieprzejednanych przeciwników „Solidarności” i rozliczenia komunistycznych zbrodniarzy.
Józef Kozłowski „Las”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Józef Kozłowski „Las”

Autor: Elżbieta Strzeszewska
12 sierpnia mija rocznica stracenia Józefa Kozłowskiego „Lasa”, „Visa”, „J. Kaweckiego” – żołnierza Armii Krajowej oraz Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, komendanta XVI Okręgu NZW.
Józef Szostak
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Józef Szostak

Autor: Arkadiusz Cisek
Pułkownik dyplomowany kawalerii WP, kawaler orderów Virtuti Militari i Krzyży Walecznych, żołnierz bijący się o Polskę we wszystkich „polskich” wojnach I połowy XX w., po 1945 r. jeden z największych autentycznych autorytetów moralnych środowisk Polskiego Państwa Podziemnego.
Józefa Kantor (1896-1990)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Józefa Kantor (1896-1990)

Autor: Ewa Wójcicka
Józefa Kantor, druhna „Ziuta”, urodziła się 5 marca 1896 roku w Tarnowie. Swoje życie poświęciła harcerstwu oraz pomocy innym.
Kadry z niecodziennego życia – opracowanie i konserwacja albumu Agnieszki Wisły
TYLKO U NAS
Artykuł

Kadry z niecodziennego życia – opracowanie i konserwacja albumu Agnieszki Wisły

Autor: Wioleta Ługowska
W 2019 roku do zbiorów Archiwum IPN trafiła spuścizna Związku Sokolstwa Polskiego w Ameryce. Wśród wielu interesujących, cennych i unikatowych dokumentów oraz artefaktów znalazł się prywatny album Agnieszki Wisły.
Kanały w Powstaniu Warszawskim
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Kanały w Powstaniu Warszawskim

Autor: Ewa Wójcicka
Kanały – dla jednych oznaczające życie, dla drugich śmierć – były w okresie Powstania Warszawskiego często jedynym szlakiem komunikacyjnym umożliwiającym ewakuację walczących oraz ludności cywilnej. Tędy przenoszono rozkazy, pocztę oraz broń i leki.
Kapitan Barbara Sadowska
POLECAMY
Artykuł

Kapitan Barbara Sadowska

Autor: Agnieszka Chrzanowska-Pietrzak
13 marca 1946 r. aresztowana została kpt. Barbara Sadowska „Robert”, szef ekspozytury wywiadowczej 2. Korpusu Polskiego we Włoszech pod kryptonimem „Liceum”, kobieta niezłomna.
Kapitulacja Mokotowa
POLECAMY
Artykuł

Kapitulacja Mokotowa

Autor: Anna Lasek
27 września 1944 r. o godzinie 10 Mokotów skapitulował. Decyzję tę poprzedziły dramatyczne walki w dzielnicy, w konsekwencji których Niemcy bardzo brutalnie rozprawiali się z ludnością cywilną i powstańcami.
Kara śmierci dla dyrektora Radia Wolna Europa
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kara śmierci dla dyrektora Radia Wolna Europa

Autor: Witold Wasilewski
28 maja 1983 r. Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego skazał Zdzisława Najdera na karę śmierci z równoczesnym orzeczeniem pozbawienia praw publicznych i konfiskaty mienia. Wyrok zapadł zaocznie, ale był drakoński nawet jak na warunki trwającego w PRL – choć ówcześnie już zwieszonego – stanu wojennego.
Katastrofa w Wielkopolskim Przedsiębiorstwie Przemysłu Ziemniaczanego
POLECAMY
Artykuł

Katastrofa w Wielkopolskim Przedsiębiorstwie Przemysłu Ziemniaczanego

Autor: Paweł Głuszek
22 lutego 1972 r. o godz. 23:07 na terenie Wielkopolskiego Przedsiębiorstwa Przemysłu Ziemniaczanego w Luboniu doszło do tragicznego w skutkach wybuchu i pożaru, który zniszczył tamtejszy oddział dekstryn. Zniszczeniu uległ czterokondygnacyjny budynek, pod gruzami którego zginęło 17 osób, a 10 zostało ciężko rannych.
Kazimierz Kaniewski (1897–1942)
Archiwum Pełne Pamięci
Biogram / Biografia

Kazimierz Kaniewski (1897–1942)

Autor: Paweł Głuszek
W czasie I wojny światowej służył w armii niemieckiej i walczył na froncie wschodnim, a potem na zachodzie Europy. Powstaniec Wielkopolski, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej oraz walk na Śląsku. Żołnierz września 39, który po upadku Polski przedostał się na Węgry, a stamtąd przez Jugosławię na Bliski Wschód, aby zostać żołnierzem Brygady Strzelców Karpackich.
Kazimierz Skarżyński. W obronie prawdy
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Kazimierz Skarżyński. W obronie prawdy

Autor: Bożena Witowicz
Kazimierz Skarżyński to postać niezwykle zasłużona dla sprawy wyjaśnienia Zbrodni Katyńskiej. To on jako sekretarz generalny PCK był członkiem pierwszej delegacji do Katynia w 1943 r. i autorem pierwszego raportu katyńskiego.
Kidugala – polscy wygnańcy w Afryce
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Kidugala – polscy wygnańcy w Afryce

Autor: Paweł Głuszek
Ze względu na toczącą się w Afryce Północnej wojnę z Niemcami i zagrożenie Bliskiego Wschodu, Brytyjczycy zaproponowali ewakuację polskiej ludności cywilnej z Iranu do osiedli dla uchodźców rozlokowanych w innych częściach świata. W afrykańskiej Kidugali, położonej na terenie dzisiejszej Tanzanii, zamieszkało 798 Polaków. Przez kilka lat miejsce to stanowiło dla nich namiastkę utraconej Polski.
Kiedy został zamordowany ks. Jerzy Popiełuszko?
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Kiedy został zamordowany ks. Jerzy Popiełuszko?

Autor: Paweł Sokołowski
Postawione w tytule tego tekstu pytanie może wydawać się zaskakujące. W śledztwie z 1984 r. zostały przecież ustalone okoliczności śmierci ks. Jerzego Popiełuszki, w tym data jego śmierci – 19 października 1984 r. Jednak w 2002 r. ustalenia z tego śledztwa podważył prokurator Andrzej Witkowski. Jego zdaniem śmierć duchownego nastąpiła około 25 października 1984 r.
Kolekcja Jadwigi i Zofii Klimkiewicz w zbiorach białostockiego oddziału Archiwum IPN
TYLKO U NAS
Artykuł

Kolekcja Jadwigi i Zofii Klimkiewicz w zbiorach białostockiego oddziału Archiwum IPN

Autor: Justyna Staroń
Projekt Archiwum Pełne Pamięci, powołany do istnienia w 2017 roku, skupia swoje działania na przyjmowaniu do zasobu, zabezpieczaniu i udostępnianiu przechowywanych w domowych archiwach materiałach.
Komputeryzacja i digitalizacja w archiwach. <i>Symposia Archivistica</i>, t. 2
Biblioteka cyfrowa

Komputeryzacja i digitalizacja w archiwach. Symposia Archivistica, t. 2

Autor: Rafał Leśkiewicz, Anna Żeglińska
W drugim tomie serii Symposia Archivistica opublikowano materiały sympozjum naukowego „Komputeryzacja i digitalizacja w archiwach”, zorganizowanego w dniach 27–28 października 2014 r. w Olsztynie przez Instytut Pamięci Narodowej i Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie.
Konferencja poczdamska
POLECAMY
Artykuł

Konferencja poczdamska

Autor: Bożena Witowicz
Niekiedy nazywana też konferencją berlińską, była trzecią i ostatnią z konferencji „Wielkiej Trójki”. Zapadły na niej główne decyzje polityczne dotyczące powojennego porządku świata, szczególnie Europy, oraz rozliczenia nazistowskich zbrodni.
2 3 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510