Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Kościół jest razem z Wami…. Homilia biskupa Tokarczuka wygłoszona podczas mszy św. w intencji „Solidarności” w przemyskiej katedrze 16 listopada 1980 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kościół jest razem z Wami…. Homilia biskupa Tokarczuka wygłoszona podczas mszy św. w intencji „Solidarności” w przemyskiej katedrze 16 listopada 1980 r.

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Podczas mszy świętej z 16 listopada 1980 r., odprawianej w intencji NSZZ „Solidarność”, ordynariusz przemyski wypowiedział niezwykle istotne słowa, które wyrażały ogromną nadzieję na zmianę sytuacji w kraju. Omawiana homilia jest jednym z wielu przykładów poparcia, okazywanego przez pasterza przemyskiego rodzącej się „Solidarności”.
Kościół na celowniku. Kartoteki Departamentu IV Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kościół na celowniku. Kartoteki Departamentu IV Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

Autor: Kinga Mierzejewska, Paweł Pietraszek
W czasach PRL władze uważały Kościół katolicki za najważniejszego ideologicznie przeciwnika systemu komunistycznego. W celu skutecznego objęcia go kontrolą operacyjną w czerwcu 1962 roku powołany został Departament IV MSW.
Krwawe dowody zbrodni
TYLKO U NAS
Artykuł

Krwawe dowody zbrodni

Autor: Anna Włodarczyk-Sętorek
W 2017 r. do pracowni konserwacji Archiwum IPN przekazano ubrania należące do ofiar pacyfikacji protestów robotniczych w grudniu 1970 roku w Szczecinie – Waldemara Szumińskiego, Stefana Stawickiego i Zygmunta Toczka. Przechowywane w plastikowych, czarnych workach stanowiły kiedyś dowody w sprawach karnych przeciwko sprawcom zbrodni.
Kryptonim „Jodła”, czyli internowania
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Kryptonim „Jodła”, czyli internowania

Autor: Grzegorz Majchrzak
Internowanie oznaczało przymusowe osadzenie w ośrodkach odosobnienia (popularnie nazywanych internatami) osób uznanych za niebezpieczne (głównie z powodów politycznych) dla PRL. Następowało na podstawie decyzji administracyjnych (poza kontrolą sądową), formalnie podejmowanych przez komendantów wojewódzkich Milicji Obywatelskiej. De facto ich podstawą były dane zebrane przez Służbę Bezpieczeństwa.
Audio/Video

Kryptonim „Zagubiony”: uprowadzenie Bohdana Piaseckiego w materiałach bezpieki [z Archiwum IPN]

Autor: Archiwum IPN
Krzysztof Kolberger
POLECAMY
Artykuł

Krzysztof Kolberger

Autor: Katarzyna Adamów
Był nie tylko aktorem i reżyserem, ale także znakomitym lektorem. W filmie zadebiutował w 1974 roku. Widzowie cenili go nie tylko za świetny warsztat aktorski i niebywałą klasę, ale także za wewnętrzny spokój, skromność i dobroć, którą emanował wokół. Ze względu na działalność opozycyjną otrzymał od władz PRL zastrzeżenie wyjazdów zagranicznych do „wszystkich krajów świata”.
Leon Niemczyk. Nie planował zostać aktorem, tylko… uciec na Zachód!
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Leon Niemczyk. Nie planował zostać aktorem, tylko… uciec na Zachód!

Autor: Ewa Wójcicka
Miał niezwykle barwny życiorys. Zagrał w kilkuset filmach. W okresie okupacji należał do Armii Krajowej, wstąpił do tajnej podchorążówki. Również w czasie wojny zdał maturę na tajnych kompletach. W tym okresie pracował w biurze kreślarskim.
Leśnik, cichociemny, wyklęty
POLECAMY
Artykuł

Leśnik, cichociemny, wyklęty

Autor: Magdalena Mołczanowska
Czesław Rossiński, cichociemny, żołnierz Armii Krajowej i podziemia niepodległościowego został zamordowany 12 kwietnia 1945 r. w więzieniu na Zamku w Lublinie. Był to ostatni, tragiczny akt długiej i barwnej historii bohaterskiego leśnika, działacza społecznego i oficera.
Lipa Schumer. Lekarz uratowany z Holokaustu
POLECAMY
Artykuł

Lipa Schumer. Lekarz uratowany z Holokaustu

Autor: Anna Wardzińska
20 lipca 1887 roku w Bursztynie w powiecie Rohatyn urodził się Lipa Schumer, doktor wszech nauk lekarskich, syn Issera Franzosa, kupca z Kołomyi, i Rosy Schumer.
List z Sachsenhausen i indeks Wojtyły. Życie ks. Józefa Kaczmarczyka
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

List z Sachsenhausen i indeks Wojtyły. Życie ks. Józefa Kaczmarczyka

Autor: Piotr Ataman
Ksiądz Józef Kaczmarczyk – duchowny, wykładowca i artysta – został aresztowany przez Niemców wraz z innymi profesorami Uniwersytetu Jagiellońskiego. Czas spędzony jako więzień KL Sachsenhausen nie zdołał osłabić jego zapału do pracy naukowej i społecznej. Na tajnych kompletach po raz pierwszy spotkał młodego Karola Wojtyłę, swojego późniejszego studenta.
Listy Stanisława Mierzwy ze stalinowskich więzień
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Listy Stanisława Mierzwy ze stalinowskich więzień

Autor: Radosław Kurek
W październiku 2022 r. Wojciech Mierzwa przekazał krakowskiemu oddziałowi Instytutu Pamięci Narodowej – jak sam to określił – „rodzinny skarb”. Jest to zbiór listów i grypsów jego ojca, mec. Stanisława Mierzwy, wysyłanych do rodziny z więzień stalinowskiej Polski w latach 40. i 50. XX wieku.
Listy z Dachau
POLECAMY
Artykuł

Listy z Dachau

Autor: Paweł Głuszek
Obozy koncentracyjne stały się symbolem niemieckich zbrodni i horroru II wojny światowej. W ramach akcji Archiwum Pełne Pamięci w zbiorach IPN zabezpieczony został zestaw listów z obozu w Dachau. Jeden z nich, napisany wkrótce po wyzwoleniu przez wieloletniego więźnia, przedstawia niezwykle plastyczny obraz wyzwolenia placówki przez amerykańskich żołnierzy.
Londyńskie Ministerstwo Przemysłu, Handlu i Żeglugi RP w dokumentach MBP
TYLKO U NAS
Artykuł

Londyńskie Ministerstwo Przemysłu, Handlu i Żeglugi RP w dokumentach MBP

Autor: Waldemar Grabowski
Po wrześniu 1939 r. ogromną rolę w podtrzymywaniu ciągłości państwowej Polski i organizacji jej wysiłku zbrojnego odegrały konstytucyjne władze RP na wychodźstwie. W latach II wojny światowej liczba pracowników rządu emigracyjnego wzrosła ze 160 pracowników etatowych w 1940 r. do 1052 osób w 1945 r.
Ludwig Fischer. Biurokrata zbrodni
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ludwig Fischer. Biurokrata zbrodni

Autor: Wojciech Kujawa
3 marca 1947 r. Najwyższy Trybunał Narodowy skazał niemieckiego zbrodniarza wojennego Ludwiga Fischera na karę śmierci.
Małgorzata Braunek na fotografiach z lat 70. w zasobie Archiwum IPN
POLECAMY
Artykuł

Małgorzata Braunek na fotografiach z lat 70. w zasobie Archiwum IPN

Autor: Paweł Tomasik
Role Oleńki Billewiczówny w filmie „Potop” (1974) oraz Izabeli Łęckiej w serialu telewizyjnym „Lalka” (1977), będącym ekranizacją powieści Bolesława Prusa, zapewniły Małgorzacie Braunek popularność i trwałe miejsce w historii polskiego filmu.
Audio/Video

Maria Hiszpańska-Neumann. Żeby poradzić sobie z obozowym piekłem, oddaje się rysowaniu i tworzy ponad 400 grafik. Cudem ocalałe grafiki trafiają po latach do IPN – świadectwo obozowej rzeczywistości staje się częścią narodowego zasobu archiwalnego. Gościem programu jest Marzena Kruk – dyrektor Archiwum IPN.

Autor: Marzena Kruk, Rafał Dudkieiwcz
Maria Probosz. Zapomniana ikona polskiej kultury popularnej lat 80. XX wieku
POLECAMY
Artykuł

Maria Probosz. Zapomniana ikona polskiej kultury popularnej lat 80. XX wieku

Autor: Paweł Tomasik
Maria Probosz wystąpiła w ponad 40 filmach i kilku serialach telewizyjnych. Debiutowała na ekranie w wieku 15 lat w epizodycznej roli uczennicy w zakładzie fryzjerskim w filmie „Czy jest tu panna na wydaniu”. W życiu zawodowym aktorki ważny był rok 1984. Wtedy to wystąpiła w głównych rolach w filmach „Czas dojrzewania” i „Alabama”.
Materiały dotyczące Wincentego Witosa z archiwum Stanisława Mierzwy w krakowskim IPN
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Materiały dotyczące Wincentego Witosa z archiwum Stanisława Mierzwy w krakowskim IPN

Autor: Radosław Kurek
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie od lat współpracuje z rodziną Mierzwów nad zabezpieczeniem spuścizny po jednym z najwybitniejszych przedstawicieli ruchu ludowego w Polsce Stanisławie Mierzwie.
Materiały po członkiniach Klubu b. Więźniarek z Ravensbrück
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Materiały po członkiniach Klubu b. Więźniarek z Ravensbrück

Autor: Radosław Kurek
Początek historii obozu koncentracyjnego w Ravensbrück sięga 1938 r., kiedy na rozkaz Heinricha Himmlera rozpoczęto budowę centralnego obozu dla kobiet sprzeciwiających się polityce Adolfa Hitlera. Początkowo był on przewidziany dla 15 tys. więźniów, ale po wybuchu II wojny światowej był wielokrotnie powiększany – tak, aby mógł pomieścić transporty kobiet z podbitych krajów Europy Wschodniej.
Materiały poświęcone Zbrodni Katyńskiej w zasobie Oddziałowego Archiwum IPN w Gdańsku
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Materiały poświęcone Zbrodni Katyńskiej w zasobie Oddziałowego Archiwum IPN w Gdańsku

Autor: Przemysław Namsołek
W Oddziałowym Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku zgromadzonych jest wiele materiałów dotyczących szeroko rozumianej tematyki katyńskiej.
Meldunek o dokonanej zbrodni
POLECAMY
Artykuł

Meldunek o dokonanej zbrodni

Autor: Tomasz Stempowski
19 kwietnia 1943 r. w getcie warszawskim rozpoczęło się, trwające do połowy maja, antyniemieckie powstanie. Bezpośrednią przyczyną jego wybuchu była decyzja Heinricha Himmlera o ostatecznej likwidacji dzielnicy zamkniętej.
Meldunki informacyjne „Ady” w zasobie archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
TYLKO U NAS
Artykuł

Meldunki informacyjne „Ady” w zasobie archiwum Instytutu Pamięci Narodowej

Autor: Waldemar Grabowski
Zagadnienie współpracy wywiadowczej Armii Krajowej z władzami Związku Sowieckiego zostało opisane przez prof. Andrzeja Pepłońskiego w wydanej w roku 1995 pracy Wywiad Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie 1939-1945. Autor ów korzystał z dokumentów i opracowań dostępnych w Polsce.
Michał Goleniewski. Zbiegły szpieg
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Michał Goleniewski. Zbiegły szpieg

Autor: Witold Bagieński
Był jednym z najbardziej znanych oficerów wywiadu PRL, którzy uciekli na Zachód. Spośród wszystkich funkcjonariuszy UB/SB, którzy podjęli taką decyzję bardziej znany stał się tylko Józef Światło.
Mick Jagger na indeksie
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Mick Jagger na indeksie

Autor: Tomasz Toborek
Mick Jagger stanowi od dekad ikonę popkultury. Kiedy The Rolling Stones zawitali do Polski, znajdowali się u szczytu kariery, a troskliwie kultywowany przez obrotnego menadżera wizerunek skandalistów szokował i intrygował. Jednak właśnie cykl afer obyczajowych, zakończonych dwoma procesami o posiadanie narkotyków, stał się powodem absurdalnej decyzji komunistycznej biurokracji.
Mieczysław Czechowicz
POLECAMY
Biogram / Biografia

Mieczysław Czechowicz

Autor: Ewa Wójcicka
Kojarzony jest z wieczorynką „Przygody Misia Uszatka” emitowaną w latach 70. i 80. ubiegłego wieku, a także z rolą „Pana profesora” przeprowadzającego badania nad potwierdzeniem „procentu cukru w cukrze w zależności od podziemnego promieniowania na tym terenie” w komedii „Poszukiwany, poszukiwana” w reżyserii Stanisława Barei.
Milenium Chrztu Polski w Piekarach Śląskich – Duchowej Stolicy Górnego Śląska
POLECAMY
Artykuł

Milenium Chrztu Polski w Piekarach Śląskich – Duchowej Stolicy Górnego Śląska

Autor: Radosław Morawski
22 maja 1966 r. w Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich odbyły się uroczystości związane z Milenium Chrztu Polski, z udziałem przedstawicieli Episkopatu Polski na czele z prymasem kardynałem Stefanem Wyszyńskim.
Mirosław Ostromęcki
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Mirosław Ostromęcki

Autor: Robert Buliński
30 marca 2020 r. upłynęło dwadzieścia lat od śmierci Mirosława Ostromęckiego, wybitnego działacza ruchu narodowego. Był przedstawicielem pokolenia, którego młodość przypadła na kilka lat przed wybuchem wojny w 1939 r.
Monte Cassino, Senio, Bolonia... O 3. Dywizji Strzelców Karpackich
POLECAMY
Artykuł

Monte Cassino, Senio, Bolonia... O 3. Dywizji Strzelców Karpackich

Autor: Tomasz Stempowski
9 maja 1942 r. Naczelny Wódz, gen. Władysław Sikorski, zatwierdził nazwę 3. Dywizji Strzelców Karpackich (3. DSK). Sześć dni wcześniej wydał rozkaz o jej sformowaniu z dniem 3 maja 1942 r. Dowódcą nowej formacji został gen. bryg. Stanisław Kopański, stojący dotychczas na czele, wsławionej obroną Tobruku, Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (SBSK).
Mord w Rembertowie
PAMIĘTAMY
Artykuł

Mord w Rembertowie

Autor: Konrad W. Ślusarski
W czerwcu 1944 r. aresztowano dziesięciu członków Szarych Szeregów i Armii Krajowej, w tym trzech Zawiszaków, członków najmłodszej grupy metodycznej w konspiracyjnej organizacji harcerskiej. Wszyscy zostali następnie rozstrzelani przez niemiecką żandarmerię. Najmłodsze ofiary miały jedynie po 13 lat.
Mówił: Archiwa to „serce” IPN
POLECAMY
Wspomnienie

Mówił: Archiwa to „serce” IPN

Autor: Jacek Kwilosz, Rafał Leśkiewicz, Zbigniew Nawrocki, Wojciech Sawicki
Wspominając Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej śp. prof. Janusza Kurtykę, my, archiwiści, musimy przede wszystkim podkreślić osobisty i emocjonalny stosunek naszego Szefa do spuścizny komunistycznej „bezpieki”.
Na straży honoru
POLECAMY
Wspomnienie

Na straży honoru

Autor: Ryszard Terlecki, Jarosław Szarek
Traktowanie słów przysięgi Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” jako testamentu realizowanego w służbie publicznej – to jedna z opinii, jakie przebijały się wśród wspomnień o Januszu Kurtyce, prezesie IPN tragicznie zmarłym w drodze na uroczystości 10 kwietnia 2010 r. w Katyniu.
Najbardziej tajemniczy kraj świata…
TYLKO U NAS
Wywiad

Najbardziej tajemniczy kraj świata…

Autor: Tomasz Stempowski, Rafał Leśkiewicz
O Julienie Bryanie i jego podróżach do Związku Sowieckiego z Tomaszem Stempowskim, autorem książki „Najbardziej tajemniczy kraj świata”. Związek Sowiecki w fotografiach i tekstach Juliena H. Bryana 1930–1959, rozmawia dr Rafał Leśkiewicz, redaktor naczelny portalu przystanekhistoria.pl.
Najlepsi przyjaciele człowieka. Materiały dotyczące psów w zasobach Archiwum IPN
POLECAMY
Artykuł

Najlepsi przyjaciele człowieka. Materiały dotyczące psów w zasobach Archiwum IPN

Autor: Katarzyna Adamów
To, że pies jest wiernym towarzyszem człowieka, wiadomo nie od dziś. Jego rewelacyjny słuch, a przede wszystkim węch, powodują, że zwierzęta te pozostają niezastąpione w służbie publicznej.
Namiastka normalności na „nieludzkiej ziemi”
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Namiastka normalności na „nieludzkiej ziemi”

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Wśród zbiorów Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej znajduje się również niezwykły artefakt pochodzący z nieludzkiej, sowieckiej ziemi – zaproszenie na występy taneczne wykonane w 1942 r. przez polskie dzieci wywiezione do Kazachstanu.
Narodziny polskiego Sokolstwa
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Narodziny polskiego Sokolstwa

Autor: Bożena Witowicz
7 lutego 1867 r. uznaje się za dzień narodzin polskiego Sokolstwa. Tego dnia zatwierdzony został we Lwowie pierwszy statut Towarzystwa Gimnastycznego. Ponieważ w jego godle widniał Sokół w locie, prasa lwowska zaczęła w skrócie nazywać je „Sokołem” (termin „Sokół” wszedł do oficjalnej nazwy w 1869 roku).
Niemcy kradli w Polsce wszystko, włącznie z dziećmi
POLECAMY
Artykuł

Niemcy kradli w Polsce wszystko, włącznie z dziećmi

Autor: Tomasz Stempowski
15 maja 1940 r. Reichsführer SS i szef policji niemieckiej Heinrich Himmler, jako komisarz Rzeszy ds. Umacniania Niemczyzny, opracował wstępne założenia rabunku i germanizacji polskich dzieci. W dokumencie zatytułowanym „Kilka myśli o traktowaniu obcoplemieńców na Wschodzie” zawarł plan wyniszczenia narodu polskiego i przekształcenia go w niewykształconą siłę roboczą dla III Rzeszy.
Niemiecka pamiątka w Archiwum IPN
POLECAMY
Artykuł

Niemiecka pamiątka w Archiwum IPN

Autor: Mariusz Kwaśniak
12 kwietnia 2017 r. konsul generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Monachium Andrzej Osiak przekazał do zasobu archiwalnego IPN dwa albumy ze zdjęciami i sześć krótkich filmów z okresu II wojny światowej. Archiwalia te otrzymał od obywatela Niemiec Ulricha Gauera.
Niemieckie taśmy filmowe z czasów wojny odnalezione w Poznaniu
TYLKO U NAS
Artykuł

Niemieckie taśmy filmowe z czasów wojny odnalezione w Poznaniu

Autor: Hanna Budzyńska
Poznański muzykolog Marian Sobieski po wojnie powrócił do pracy na Uniwersytecie Poznańskim. W gabinecie przy ul. Wieniawskiego 1 znalazł jednak taśmy filmowe, które nie należały do uczelni. Tak w jego ręce trafiły niemieckie nagrania filmowe z czasów wojny i okupacji.
Nieodebrana legitymacja. Dr Maksymilian Popper
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Nieodebrana legitymacja. Dr Maksymilian Popper

Autor: Anna Wardzińska
14 czerwca 1887 roku w Katowicach urodził się Maksymilian Popper, lekarz, syn Józefa Poppera, urzędnika prywatnego, i Klary z domu Aschner.
Niespodziewane pamiątki. Przedmioty zarekwirowane rodzinie Ciołkoszów
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Niespodziewane pamiątki. Przedmioty zarekwirowane rodzinie Ciołkoszów

Autor: Maria Bieniek
Rodzinne fotografie, pocztówki z pozdrowieniami – codzienne i niepozorne przedmioty, stanowiące świadectwo codziennego życia wybitnego polityka Adama Ciołkosza i jego bliskich. Trafiły jednak do zbiorów IPN nie z rodzinnego archiwum, a prawdopodobnie jako przedmioty zarekwirowane przez organy bezpieczeństwa wrogom powojennego, totalitarnego porządku.
Niezależny związek w obiektywie. Zdjęcia z zebrania „Solidarności” w Zakładach Porcelany „Ćmielów”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Niezależny związek w obiektywie. Zdjęcia z zebrania „Solidarności” w Zakładach Porcelany „Ćmielów”

Autor: Witold Wasilewski
W Archiwum IPN znajduje się wiele zdjęć przejętych z zasobu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Najwięcej fotografii pochodzi z dwu ostatnich dekad istnienia Polski Ludowej. Przyrost ilości wykonywanych zdjęć wiązał się z rozrostem aparatu bezpieczeństwa PRL i rozwojem techniki fotograficznej.
Nowy porządek. Umowa o współpracy pomiędzy Departamentem I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych a CIA
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Nowy porządek. Umowa o współpracy pomiędzy Departamentem I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych a CIA

Autor: Witold Bagieński
Po wyborach w czerwcu 1989 r. i utworzeniu rządu Tadeusza Mazowieckiego założenia polityki wewnętrznej i zagranicznej kraju uległy zmianie. Po rozluźnieniu więzi ze Związkiem Sowieckim rozpoczęły się kontakty z wywiadem Stanów Zjednoczonych.
NSZZ „Solidarność” a Zbrodnia Katyńska
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

NSZZ „Solidarność” a Zbrodnia Katyńska

Autor: Przemysław Zwiernik
Wraz z osłabieniem dominacji komunistycznej propagandy w publicznym dyskursie, w latach 1980-1981 działacze opozycyjni podjęli również temat wydarzeń nieobecnych, przemilczanych albo wypartych z pamięci historycznej wskutek działalności komunistycznego aparatu. Jednym ze sposobów wypełniania „białych plam” było… użycie przyznanych związkowi gablot.
O czym pisał pruski poseł w Paryżu hrabia Maksymilian von Hatzfeldt do swego szwagra w 1855 r.?
TYLKO U NAS
Artykuł

O czym pisał pruski poseł w Paryżu hrabia Maksymilian von Hatzfeldt do swego szwagra w 1855 r.?

Autor: Stefan Białek
Wysyłanie anonimowych listów do władz partyjnych i państwowych było w okresie istnienia tzw. Polski Ludowej zjawiskiem powszechnym. Ich nadawcy, zdając sobie sprawę z konsekwencji, jakie groziłyby im za publiczne głoszenie poglądów wrogich wobec komunizmu, dawali w ten sposób upust swemu rozgoryczeniu spowodowanemu przez realia życia w państwie totalitarnym.
O godność zamordowanych. Poszukiwania ofiar grupy Rypińskiego
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

O godność zamordowanych. Poszukiwania ofiar grupy Rypińskiego

Autor: Arkadiusz Cisek
Czy w Archiwum IPN można przeprowadzić skuteczne śledztwo? Co mogą kryć zabudowania należące obecnie do biblioteki? Co ma wspólnego z Gomułką dworek w pewnej wsi na północnym Mazowszu?
Obóz Polskich Dzieci w Pahiatua
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Obóz Polskich Dzieci w Pahiatua

Autor: Ewa Wójcicka
Dzięki szczególnemu zaangażowaniu Marii Wodzickiej, żony polskiego konsula, Nowa Zelandia czynnie zaangażowała się w pomoc polskim dzieciom, które przeżyły piekło „nieludzkiej ziemi”. Wiele z nich znalazło schronienie w udostępnionym Polakom obozie w Pahiatua.
Obrączka z żółtego metalu. Z depozytu Lucjana Minkiewicza „Wiktora”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Obrączka z żółtego metalu. Z depozytu Lucjana Minkiewicza „Wiktora”

Autor: Arkadiusz Cisek
W Archiwum IPN przechowywanych jest wiele dowodów potwierdzających tragiczne losy Żołnierzy Wyklętych. Należą do nich m.in. dokumenty depozytowe, wytworzone przez instytucje terroru komunistycznego, które z księgową dokładnością ukazują złodziejską stronę totalitarnej władzy rządzącej Polską po 1944 r.
Obywatel G.C.
POLECAMY
Biogram / Biografia

Obywatel G.C.

Autor: Kinga Mierzejewska
29 sierpnia urodził się Grzegorz Ciechowski. Lider kultowej „Republiki”, Obywatel G.C., Grzegorz z Ciechowa. Autor tekstów, wokalista, kompozytor, producent muzyczny, pianista, flecista, a także poeta. Jeden z najważniejszych i najwybitniejszych muzyków polskiej sceny rockowej… Charyzmatyczny idol zbuntowanej młodzieży lat 80. XX w.!
Ocalały z nieludzkiej ziemi. Michał Goławski
POLECAMY
Artykuł

Ocalały z nieludzkiej ziemi. Michał Goławski

Autor: Anna Płońska
Wśród ponad pięciu metrów bieżących akt, przekazanych do zasobu Archiwum IPN przez Koło Polaków z Indii 1942-1948, znalazł się niewielki dokument, którego treść przybliża tragiczne koleje losu białostockiego nauczyciela – Michała Goławskiego – deportowanego w głąb Związku Sowieckiego i ocalonego z „nieludzkiej ziemi”.
Okno na świat. Paryska „Kultura”
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Okno na świat. Paryska „Kultura”

Autor: Eliza Wolska
W czerwcu 1947 roku ukazał się pierwszy numer „Kultury”, zredagowany przez Jerzego Giedroycia i Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Od początku pismo wspierane było również przez Zofię i Zygmunta Hertzów oraz Józefa Czapskiego.
Olimpijczyk z aparatem. Eugeniusz Lokajski „Brok”
PAMIĘTAMY
Artykuł

Olimpijczyk z aparatem. Eugeniusz Lokajski „Brok”

Autor: Bartłomiej Jaworski
Ponad czterdziestu polskich olimpijczyków straciło życie podczas II wojny światowej. 25 września 1944 r. ich los podzielił Eugeniusz Lokajski, powstaniec warszawski, żołnierz kompanii ochrony Sztabu Obszaru Warszawskiego AK, ps. Brok, uczestnik Igrzysk w Berlinie. Miał 35 lat.
Operacja „Dunaj”
PAMIĘTAMY
Artykuł

Operacja „Dunaj”

Autor: Paweł Głuszek
Dwanaście lat po sowieckiej interwencji na Węgrzech, kolejny kraj tzw. „demokracji ludowej” padł ofiarą „bratniej pomocy” ze strony Kremla i jego sojuszników. Tym razem była to Czechosłowacja.
Osiedle Polskie w Valivade
POLECAMY
Artykuł

Osiedle Polskie w Valivade

Autor: Anna Płońska
W 1942 r. rozpoczęła się akcja ewakuacyjna Armii Andersa i ludności cywilnej z ZSRS. Dla wielu z nich był to początek długiej drogi. Na terenie Indii schronienie znalazło ponad 5 tysięcy uchodźców. Największym ośrodkiem uchodźczym na Półwyspie Indyjskim było Osiedle Polskie w Valivade, które funkcjonowało w latach 1943-1948.
Ostatni bój „Pilota”
POLECAMY
Artykuł

Ostatni bój „Pilota”

Autor: Elżbieta Strzeszewska
23 czerwca 1950 r., w nierównej walce z żołnierzami Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego i funkcjonariuszami bezpieki polegli członkowie patrolu Władysława Grudzińskiego ps. „Pilot”, należącego do oddziału Narodowego Zjednoczenia Wojskowego pod dowództwem st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. „Rój”.
Ostatnia egzekucja w Forcie III w Pomiechówku
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Ostatnia egzekucja w Forcie III w Pomiechówku

Autor: Dorota Grzechocińska
30 lipca 1944 r., w związku z likwidacją więzienia Niemcy zamordowali w Forcie III około 300 osadzonych tam więźniów. Dokładnej liczby ofiar oraz ich nazwisk nie udało się ustalić.
Pamiątki Franciszka Raese z internowania w czasie stanu wojennego
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Pamiątki Franciszka Raese z internowania w czasie stanu wojennego

Autor: Radosław Kurek
Wśród materiałów zgromadzonych w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci znajdują się m.in. pamiątki z okresu stanu wojennego. Jedne z najciekawszych przekazał Archiwum IPN w Krakowie w 2019 r. Franciszek Raese, działacz śląsko-dąbrowskiej „Solidarności”, który w 1982 r. został internowany w Zabrzu-Zaborzu.
Pamiątki po por. Romanie Stachańskim
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Pamiątki po por. Romanie Stachańskim

Autor: Radosław Kurek
Wśród materiałów zgromadzonych w Oddziałowym Archiwum IPN w Krakowie odnaleźć można m.in. liczne pamiątki po ofiarach zbrodniczych reżimów totalitarnych z okresu II wojny światowej. Jedną z nich był porucznik Roman Stachański, żołnierz 1. Batalionu Mostów Kolejowych, zamordowany przez NKWD wiosną 1940 r. w Charkowie.
Pamiątki po ppor. Leopoldzie Szewczyku
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Pamiątki po ppor. Leopoldzie Szewczyku

Autor: Radosław Kurek
27 maja 1944 r. u zbiegu ulic Lubicz i Botanicznej w Krakowie Niemcy rozstrzelali 40 Polaków przywiezionych z więzienia gestapo przy ul. Montelupich. Jedną z ofiar był żołnierz ZWZ-AK ppor. Leopold Szewczyk. W 2022 r. jego wnuczka, mieszkająca na stałe we Francji Hanna Ostrowski, przekazała Archiwum krakowskiego oddziału IPN pamiątki po dziadku.
Pamiątki rodziny Stachlewskich we wrocławskim Archiwum IPN
POLECAMY
Artykuł

Pamiątki rodziny Stachlewskich we wrocławskim Archiwum IPN

Autor: Justyna Staroń
Ponad tysiąc darczyńców zaufało Instytutowi Pamięci Narodowej i przekazało bądź udostępniło swoje najcenniejsze pamiątki w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci.
Pamiątki spod Monte Cassino
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Pamiątki spod Monte Cassino

Autor: Jolanta Drozdowska, Katarzyna Gawkowska, Justyna Staroń
18 maja 1944 roku żołnierze 2. Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Władysława Andersa toczyli jedną z najbardziej zaciętych bitew II Wojny Światowej. Po miesiącach bohaterskiej, niestrudzonej walki, zatknęli biało-czerwoną flagę na ruinach, niezwyciężonego dotąd klasztoru na Monte Cassino.
Pamięć narodu zamknięta w archiwaliach
POLECAMY
Źródło historyczne

Pamięć narodu zamknięta w archiwaliach

Autor: Justyna Staroń
Od ponad dwudziestu lat Instytut Pamięci Narodowej podejmuje wielokierunkowe działania, by ocalić od zapomnienia historie jednostek, które składają się na dzieje naszej ojczyzny.
Pamiętne szopki bożonarodzeniowe z lat osiemdziesiątych XX wieku
POLECAMY
Artykuł

Pamiętne szopki bożonarodzeniowe z lat osiemdziesiątych XX wieku

Autor: Irena Siwińska
Wywodzące się z XIII-wiecznej tradycji franciszkańskiej szopki bożonarodzeniowe, wystawiane w kościołach chrześcijańskich na całym świecie od kilkuset lat, są niejednokrotnie prawdziwymi dziełami sztuki. Niekiedy twórcy szopek odnoszą się również do aktualnie przeżywanych problemów społecznych. Czytelne aluzje do współczesności szczególnie nośne bywały w czasach komunistycznego zniewolenia.
Pamiętnik z Afryki
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Pamiętnik z Afryki

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Wraz z armią gen. Andersa Związek Sowiecki opuściło ok. 40 tys. kobiet i dzieci. W trosce o ich bezpieczeństwo, najmłodszych ocalałych z „nieludzkiej ziemi” rozmieszczono z dala od frontów, często w odległych punktach globu. Wśród tych dzieci znalazła się również kilkunastoletnia Maria Leszczełowska.
Pamiętniki oficera 51. Pułku Piechoty Strzelców Kresowych z lat 1939-1940 w archiwum krakowskiego oddziału IPN
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Pamiętniki oficera 51. Pułku Piechoty Strzelców Kresowych z lat 1939-1940 w archiwum krakowskiego oddziału IPN

Autor: Rafał Dyrcz, Krzysztof Pięciak
Pamiętniki kpt. Zygmunta Ponikowskiego, przez dekady ukryte na poddaszu krakowskiego domu, szczegółowo opisują wydarzenia od momentu mobilizacji do momentu jego aresztowania przez Niemców w 1940 r.
Petrochemia Płocka
POLECAMY
Artykuł

Petrochemia Płocka

Autor: Paweł Zielony
5 stycznia 1959 r. Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów PRL wydał uchwałę o budowie Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych w Płocku. Kombinat petrochemiczny swoją pracę rozpoczął 17 sierpnia 1964 r. Utworzenie rafinerii na terenach miasta spowodowało jego znaczący rozwój.
Pielgrzymki Jana Pawła II do PRL w dokumentach Oddziałowego Archiwum IPN w Gdańsku
POLECAMY
Artykuł

Pielgrzymki Jana Pawła II do PRL w dokumentach Oddziałowego Archiwum IPN w Gdańsku

Autor: Sławomir Formella
W okresie PRL stosunki między komunistycznymi władzami państwowymi a Kościołem Katolickim były, delikatnie mówiąc, nie najlepsze. Charakterystyczna dla tego czasu była walka toczona przez oba te podmioty o tzw. rząd dusz w społeczeństwie polskim.
Pierwsza depesza powstańczej Warszawy
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Pierwsza depesza powstańczej Warszawy

Autor: Waldemar Grabowski
Przez wiele lat pojawiały się wątpliwości w sprawie pierwszej depeszy z powstańczej Warszawy do naczelnych władz Rzeczypospolitej w Londynie. Dziś możemy wreszcie je rozwiać.
Piosenki zakazane, bo prawdziwe
TYLKO U NAS
Artykuł

Piosenki zakazane, bo prawdziwe

Autor: Katarzyna Adamów
I Ogólnopolski Przegląd Piosenki Prawdziwej “Zakazane piosenki” rozpoczął się 20 sierpnia 1981 r. Przez trzy kolejne dni prezentowano programy artystyczne w pięciogodzinnych blokach na scenie w hali widowiskowo-sportowej Olivia w Gdańsku. Imprezę podzielono na dwie części: konkursową i artystyczną.
Piotr Chruszczyński. Wspomnienie
PAMIĘTAMY
Wspomnienie

Piotr Chruszczyński. Wspomnienie

Autor: Anna Łokietek-Stelmach
W pamięci współpracowników zapisał się jako osoba wyjątkowa, o ogromnym autorytecie i charyzmie. Jednocześnie był człowiekiem niezwykle otwartym, ciepłym, z poczuciem humoru i dystansem do własnej osoby. Był autentyczny, potrafił znaleźć wspólny język ze wszystkimi. Nigdy nie stawiał granic, ale jego postawa, osobowość, doświadczenie życiowe budziły szacunek, respekt i zaufanie.
Piotr Fronczewski pod lupą SB
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Piotr Fronczewski pod lupą SB

Autor: Wojciech Kujawa
Wybitny aktor, lektor, reżyser, pedagog, piosenkarz. Długo można wymieniać role serialowe i filmowe Piotra Fronczewskiego. Pracę w zawodzie aktora rozpoczął już jako kilkunastoletni chłopak.
Płótno z katyńskiego krzyża
TYLKO U NAS
Artykuł

Płótno z katyńskiego krzyża

Autor: Piotr Grzelczak
W zasobach archiwalnych IPN historyk ma najczęściej do czynienia z „górą papieru”. Setki teczek, tysiące maszynopisów i rękopisów, czasem fotografie, rzadziej nagrania. Archiwalna rutyna. Ale niekiedy udaje się ją przełamać. Choćby wtedy, gdy z teczki wydobywamy… płótno. Zdjęte z katyńskiego krzyża.
Początek likwidacji getta warszawskiego
POLECAMY
Artykuł

Początek likwidacji getta warszawskiego

Autor: Ryszard Sodel
22 lipca 1942 r. Niemcy przystąpili do likwidacji getta warszawskiego. W ciągu dwóch miesięcy (do 21 września 1942 r.) do obozu zagłady w Treblince wywieziono ok. 254 tys. Żydów, ok. 11 tys. zostało skierowanych do obozów pracy, a ok. 6 tys. rozstrzelano na miejscu. W getcie legalnie pozostało ok. 35 tys. ludzi, kolejne 25 tys. ukrywało się na jego terenie.
Podpułkownik Mikołaj Aleksander Krajnik „Grzymała” (1901-1943)
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Podpułkownik Mikołaj Aleksander Krajnik „Grzymała” (1901-1943)

Autor: Justyna Staroń
W ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci do zasobu Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej każdego tygodnia trafiają różnego rodzaju dary od osób prywatnych: od pojedynczych kart po pudła zawierające materiały różnej proweniencji.
Podręcznik bezpieki. Teoria pracy operacyjnej Służby Bezpieczeństwa w świetle wydawnictw resortowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL (1970–1989)

Podręcznik bezpieki. Teoria pracy operacyjnej Służby Bezpieczeństwa w świetle wydawnictw resortowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL (1970–1989)

Autor: Filip Musiał
„Podręcznik bezpieki” jest publikacją ukazującą metody działania komunistycznej Służby Bezpieczeństwa. Przedstawiono w niej najczęściej dyskutowane dziś problemy związane z pracą operacyjną bezpieki. Ukazano środki (narzędzia) działania SB. Zdefiniowano i omówiono podstawowe kategorie osobowych źródeł informacji wykorzystywanych przez piony operacyjne SB, działające na terenie PRL w latach 1970–1989. Najwięcej miejsca poświęcono tajnym współpracownikom, osobno omawiając problematykę związaną z ich werbunkiem, współpracą (prowadzeniem źródła, łącznością z nim, szkoleniem i wychowaniem oraz kontrolą), jak i zakończeniem współpracy. W dalszej kolejności przedstawiono rzeczowe środki pracy operacyjnej – najwięcej miejsca poświęcając technice operacyjnej oraz obserwacji zewnętrznej.
Podrobiona kenkarta. Świadectwo losów Anny Piątkowskiej
POLECAMY
Artykuł

Podrobiona kenkarta. Świadectwo losów Anny Piątkowskiej

Autor: Katarzyna Gawkowska
Od 1943 roku kenkarta była obowiązkowym dokumentem tożsamości każdego nieniemieckiego mieszkańca okupowanych terenów. Dzięki temu, że w procedurę wydawania kart rozpoznawczych zaangażowani byli również polscy urzędnicy, można było wyposażyć w nie także ukrywających się przed okupantem członków podziemia. Należała do nich również Anna Piątkowska.
Pola Raksa
POLECAMY
Artykuł

Pola Raksa

Autor: Paweł Tomasik
14 kwietnia 1941 r. urodziła się Pola Raksa – jedna z najpopularniejszych polskich aktorek w latach 60. XX wieku.
Polacy w Legii Cudzoziemskiej
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Polacy w Legii Cudzoziemskiej

Autor: Kamil Kruszewski
W październiku 1969 r. do Ambasady Francuskiej w Warszawie wszedł nieznany mężczyzna, który spotkał się z zastępcą attaché wojskowego. Służba Bezpieczeństwa nie mogła zignorować tego faktu.
Polityka ciasteczek. „Delicje” i Służba Bezpieczeństwa
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Polityka ciasteczek. „Delicje” i Służba Bezpieczeństwa

Autor: Paweł Zielony
Ostatnia dekada Polski Ludowej kojarzy się z powszechną szarzyzną, pustymi półkami w sklepach, szeregiem ograniczeń obywatelskich oraz brakiem perspektyw. Poczucie to potęgowała trauma wynikająca z wprowadzenia przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego stanu wojennego. Na osłodę trudów tego życia społeczeństwo, spragnione namiastki czegoś wyjątkowego, dostawało od władzy ludowej m.in. „Delicje”.
Polscy uchodźcy podczas II wojny światowej
PAMIĘTAMY
Artykuł

Polscy uchodźcy podczas II wojny światowej

Autor: Anna Płońska
Zwalniani z więzień i miejsc deportacji Polacy wstępowali do tworzącej się Armii Andersa, która na podstawie późniejszych decyzji politycznych opuściła „nieludzką ziemię”. Razem z około 80-tysiecznym wojskiem wyszło blisko 40 tysięcy cywili, z czego mniej więcej połowę stanowiły młodzież i dzieci.
Polska Niobe. Wanda Lurie i rzeź Woli
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Polska Niobe. Wanda Lurie i rzeź Woli

Autor: Elżbieta Strzeszewska
Na oczach zrozpaczonej matki zginęło troje jej dzieci. Ona sama została ciężko ranna, ale przeżyła i do końca nie straciła przytomności. Ocalała, przygnieciona ciałami kolejnych ofiar. Widziała jak oprawcy chodzili po zabitych, kopali ich, dobijali jeszcze żyjących. Jej zeznania pozostają jednym z najbardziej wstrząsających świadectw niemieckich zbrodni na Woli.
Polskie drogi… z niemieckiego obozu. Ucieczka Augusta Kowalczyka
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Polskie drogi… z niemieckiego obozu. Ucieczka Augusta Kowalczyka

Autor: Ewa Wójcicka
10 czerwca 1942 r. doszło do buntu oraz ucieczki więźniów karnej kompanii z nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz II-Birkenau. Wśród uciekinierów był 21-letni August Kowalczyk.
Powrót „Ślepowrona”
TYLKO U NAS
Artykuł

Powrót „Ślepowrona”

Autor: Grzegorz Trzyna
Wszystko zaczęło się od telefonu z Edynburga. Z Archiwum IPN skontaktował się Paweł Janczak, który poinformował o woli swoich sąsiadów – państwa Milliganów – przekazania do IPN dokumentów odnalezionych podczas porządkowania rodzinnego archiwum.
Powstanie styczniowe w materiałach Archiwum IPN
POLECAMY
Artykuł

Powstanie styczniowe w materiałach Archiwum IPN

Autor: Robert Buliński
Powstanie Styczniowe było ostatnim zrywem zbrojnym pod zaborami, które odbywało się pod hasłem Rzeczypospolitej Trojga Narodów. Wyrazem tego było używanie przez powstańcze władze symboliki trzech zjednoczonych narodów: polskiego, litewskiego i ruskiego.
Powstańcze szpitale
POLECAMY
Artykuł

Powstańcze szpitale

Autor: Ewa Wójcicka
W okresie Powstania Warszawskiego funkcjonowało ponad 120 szpitali powstańczych, m.in. w restauracji „Pod krzywą latarnią”, przy ulicy Podwale 25 i w kamienicy „Czarny Łabędź”, przy ulicy Podwale 46.
Prałat Peszkowski
POLECAMY
Biogram / Biografia

Prałat Peszkowski

Autor: Anna Płońska
W Wielką Środę roku 1942 Zdzisław Peszkowski opuścił „nieludzką ziemię”, aby poprzez swoje życie i działalność upamiętnić tych, po których zostały jedynie guziki.
Prawda zapisana na kliszy. Fotografowie w Powstaniu Warszawskim
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Prawda zapisana na kliszy. Fotografowie w Powstaniu Warszawskim

Autor: Katarzyna Adamów
Po kapitulacji Warszawy w 1939 r. Niemcy rozpoczęli likwidację polskiej administracji i instytucji kultury. Rozwiązano m.in. stowarzyszenia artystyczne, zajęto ich siedziby i skonfiskowano majątki, pozbawiając tym samym twórców środków do życia. Podobny los spotkał fotografów.
Problemy archiwalnego opisu informacyjnego. <i>Symposia Archivistica</i>, t. 4
Biblioteka cyfrowa

Problemy archiwalnego opisu informacyjnego. Symposia Archivistica, t. 4

Autor: Waldemar Chorążyczewski, Agnieszka Rosa
Czwarty tom serii Symposia Archivistica przybliża problemy archiwalnego opisu informacyjnego i składa się z 11 artykułów.
Problemy archiwalnych systemów informatycznych <i>Symposia Archivistica</i>, t. 5
Biblioteka cyfrowa

Problemy archiwalnych systemów informatycznych Symposia Archivistica, t. 5

Autor: Jerzy Bednarek, Paweł Perzyna
Piąty tom serii wydawniczej Symposia Archivistica. Znalazły się w nim teksty będące pokłosiem sympozjum naukowego „Problemy archiwalnych systemów informatycznych”, zorganizowanego 16–17 października 2017 r. w Łodzi.
Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, tom 1 (2008)
Biblioteka cyfrowa

Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, tom 1 (2008)

Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, tom 12 (2019)
Biblioteka cyfrowa

Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, tom 12 (2019)

Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, tom 13 (2020)
Biblioteka cyfrowa

Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej, tom 13 (2020)

Przełomowa wizyta, czy wizyta czasów przełomu?
TYLKO U NAS
Artykuł

Przełomowa wizyta, czy wizyta czasów przełomu?

Autor: Radosław Morawski
Późnym wieczorem 9 lipca 1989 r. Air Force One z prezydentem Georgem H.W. Bushem i jego małżonką Barbarą Bush na pokładzie wylądował na lotnisku Okęcie w Warszawie. Rozpoczęła się trwająca niespełna dwie doby wizyta czwartego w dziejach prezydenta Stanów Zjednoczonych nawiedzającego ziemie polskie.
Pseudonim „Iskra”. Konspiracyjna przeszłość profesor Franciszki Ramotowskiej
POLECAMY
Artykuł

Pseudonim „Iskra”. Konspiracyjna przeszłość profesor Franciszki Ramotowskiej

Autor: Magdalena Mołczanowska
Profesor Ramotowska kojarzona jest przede wszystkim jako redaktorka 2. tomu „Przewodnika po zasobie Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie” i autorka publikacji dotyczących powstania styczniowego. Niewiele osób wie, że była także łączniczką Armii Krajowej, a jej losy tragicznie naznaczyły komunistyczne represje.
Pułkownik Jan Stefan Kotowicz. Legionista, oficer, dowódca, więzień okresu stalinowskiego
POLECAMY
Artykuł

Pułkownik Jan Stefan Kotowicz. Legionista, oficer, dowódca, więzień okresu stalinowskiego

Autor: Robert Witalec
W listopadzie 2023 r. do Oddziałowego Archiwum IPN w Rzeszowie trafiły dokumenty, zdjęcia i album rodzinny płka Jana Stefana Kotowicza, żołnierza Legionów, oficera Armii Krajowej, ostatniego dowódcy 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK.
Radiostacja „Świt” nadaje
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Radiostacja „Świt” nadaje

Autor: Małgorzata Badowska
10 września 1942 roku swoją pierwszą audycję radiową nadała z Bletchley Park pod Londynem polskojęzyczna radiostacja „Świt”, która działała do końca listopada 1944 roku.
Reżim Jaruzelskiego deportuje z PRL Kornela Morawieckiego - film SB
POLECAMY

Reżim Jaruzelskiego deportuje z PRL Kornela Morawieckiego - film SB

Gdy komunistyczny reżim Jaruzelskiego przygotowywał się z wolna do podjęcia rozmów z tzw. konstruktywną opozycją, ludziom Moskwy w Warszawie niezbędne wydało się pozbycie się człowieka, który odrzucał jakiekolwiek rozmowy z komunistami. Ten film SB pokazuje wyrzucenie z PRL Kornela Morawieckiego, przywódcy "Solidarności Walczącej", 4 maja 1988 r.
Rękopis wspomnień o Ignacym Janie Paderewskim wyrzucony na śmieci w centrum Krakowa
POLECAMY
Źródło historyczne

Rękopis wspomnień o Ignacym Janie Paderewskim wyrzucony na śmieci w centrum Krakowa

Autor: Radosław Kurek
Na początku 2021 r. do krakowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej przekazane zostały w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci materiały historyczne znalezione przypadkowo przez Pana Marcina Kapustę oraz jego syna.
Roch Piątkowski. Bohater Akcji <i>Bollwerk</i>
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Roch Piątkowski. Bohater Akcji Bollwerk

Autor: Paweł Głuszek
Sukcesem Akcji Bollwerk – największego aktu sabotażu przeprowadzonego przez podziemie w Wielkopolsce – było zniszczenie niemieckich zapasów wojennych, przechowywanych w magazynach portowych, zanim zostały wysłane na front wschodni. Ze wszystkich jej uczestników przeżył wojnę jedynie plutonowy Roch Piątkowski ps. „Janek”. Kim był bohater Akcji Bollwerk?
Rodzina Szczygłowskich w walce o niepodległą Polskę
TYLKO U NAS
Artykuł

Rodzina Szczygłowskich w walce o niepodległą Polskę

Autor: Paweł Żołądek
W Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach znajduje się skromny zbiór pamiątek dotyczących rodziny Szczygłowskich, z której ojciec, matka i córka aktywnie angażowali się w walkę o niepodległą Polskę.
Rolnicza „Solidarność” w Charsznicy
POLECAMY
Artykuł

Rolnicza „Solidarność” w Charsznicy

Autor: Radosław Kurek
Jednym z ciekawszych darów, który trafił do Archiwum IPN w Krakowie z rąk osoby prywatnej są materiały przekazane w kwietniu 2015 r. przez Franciszka Seweryna, byłego przewodniczącego Zarządu Gminnego NSZZ RI „Solidarność” w Charsznicy. Dotyczą one powołania i działalności struktur rolniczej „Solidarności” w gminie Charsznica w latach 80. i na początku lat 90. XX wieku.
poprzednia < 1 3 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510