Mieczysław Wojciech Chojnacki urodził się 26 marca 1924 r. w Sierpcu. W okresie międzywojennym wraz z rodziną mieszkał w Radzyminie, gdzie uczęszczał do szkoły i należał do harcerstwa. To wówczas ukształtowała się jego formacja patriotyczna, gdyż obok patriotycznego wychowania w domu, szkole i Kościele właśnie harcerstwo wpłynęło na jego dalsze losy i wybory życiowe.
W szeregach konspiracji
Od 1 kwietnia 1940 r. należał do konspiracji niepodległościowej. Wstąpił wówczas do organizacji Komenda Obrońców Polski i przyjął pseudonim „Młodzik”. Następnie w połowie 1941 r. (gdy radzymiński KOP wszedł w skład Związku Walki Zbrojnej) został żołnierzem Obwodu ZWZ (później AK) Radzymin o kryptonimie „Rajski Ptak”. Była to placówka nr 5, w której pełnił funkcję gońca bojowego dowódcy plutonu.
W 1943 r. otrzymał świadectwo maturalne po nauce na tajnych kompletach w Warszawie w gimnazjum i liceum o profilu matematyczno-fizycznym. W tym samym roku ukończył konspiracyjną podchorążówkę.
Przez lata czynnie pracował na rzecz tworzenia ruchu kombatanckiego, zbierał materiały do dziejów Obwodu AK Radzymin i obwodu ROAK Sierpc. Był autorem i współautorem publikacji dotyczących tej tematyki.
„Młodzik” brał czynny udział w walce zbrojnej z niemieckim okupantem. 1 kwietnia 1944 r. uczestniczył w akcji wysadzenia pociągu urlopowego z wojskiem niemieckim pod Urlami na trasie Warszawa-Białystok. Następnie, w czerwcu tego samego roku, wraz z oddziałem, do którego należał, dokonał rekwizycji (na potrzeby organizacji) kilkudziesięciu ton żywności z magazynów „Rolnika” w Radzyminie. 16 lipca 1944 r. uczestniczył w likwidacji posterunku wojskowego w Klembowie, a 26 lipca w zasadzce pod Cygowem.
Podczas akcji „Burza” włączony został do oddziału specjalnego Obwodu „Rajski Ptak” dowodzonego przez por. Józefa Marcinkowskiego. Brał m.in. udział w walkach, podczas których oddziały AK wyzwoliły Tłuszcz.
W sierpniu 1944 r. został schwytany przez Niemców i wywieziony na teren III Rzeszy. Przebywał obozie jenieckim w Padeborn i przejściowym w Soest, a następnie w cywilnym obozie pracy w Eichen k. Siegen. Po wyzwoleniu przez wojska amerykańskie, w listopadzie 1945 r., powrócił do Polski i od razu wstąpił do Ruchu Oporu Armii Krajowej w Sierpcu o kryptonimie „Mewa”.
Grupa ta brała aktywny udział w licznych akcjach przeciw komunistycznemu aparatowi represji, m.in. zlikwidowała kilku agentów UB, odbiła jednego z żołnierzy ROAK z rąk bezpieki, dokonała wypadu na cukrownię „Izabelin” w Glinojecku, rozbroiła straż fabryczną i zdobyła ponad pół miliona złotych na potrzeby organizacji. Do ważnych akcji należały również: rozbrojenie posterunku MO w Rościszewie, dokonanie rekwizycji w urzędzie gminnym i spółdzielni „Samopomoc Chłopska” oraz uderzenie na posterunek MO w Łęgu.
Aresztowanie i proces
Po opuszczeniu oddziału Chojnacki wyjechał na Ziemie Odzyskane, najpierw w okolice Szczecina, potem na Śląsk. We Wrocławiu ukończył Technikum Budowlane ze specjalnością geodezyjną i został technikiem geodetą.
Zdjęcie sygnalityczne Mieczysława Chojnackiego, wykonane w PUBP w Sierpcu w 1950 r. (fot. z zasobu AIPN)
Akta śledcze sprawy prowadzonej przeciwko Mieczysławowi Chojnackiemu (z zasobu AIPN)
Akta sądowe sprawy prowadzonej przeciwko Mieczysławowi Chojnackiemu (z zasobu AIPN)
W marcu 1950 r. został aresztowany przez Informację Wojskową. Po brutalnym śledztwie Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie na sesji wyjazdowej w Sierpcu skazał go 20 grudnia 1950 r. na karę śmierci. Prawie pół roku przebywał w celi śmierci w więzieniu MBP przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Siedział tam m.in. z mjr. Zygmuntem Szendzielarzem „Łupaszką”.
27 kwietnia 1951 r. zmieniono mu wyrok z dożywocia na 15 lat pozbawienia wolności. Karę odbywał w więzieniach w Rawiczu, Sieradzu, we Wronkach i Strzelcach Opolskich. W wyniku „amnestii” z 1957 r. zmniejszono mu wyrok do 10 lat. Z więzienia wyszedł w lutym 1960 r.
Zdjęcie Mieczysława Chojnackiego z akt sądowych (fot. z zasobu AIPN)
Zdjęcie Mieczysława Chojnackiego z akt sądowych (fot. z zasobu AIPN)
Charakterystyka dot. Mieczysława Chojnackiego, sporządzona przez kpt. Konstantego Murawskiego, szefa PUBP w Sierpcu, 20 września 1950 r. (z zasobu AIPN)
Dalsze życie
Mieczysław Chojnacki z zawodu był technikiem geodetą, pracował w biurach geodezyjnych m.in. we Wrocławiu, Kamiennej Górze, Rzeszowie i Mielcu. Na emeryturę przeszedł w 1989 r. W 1991 r. wystąpił z wnioskiem o umorzenie wyroku, a 17 lutego 1992 r. Sąd Wojewódzki w Płocku stwierdził jego nieważność.
W 1991 r. uzyskał uprawnienia kombatanckie. Przez lata czynnie pracował na rzecz tworzenia ruchu kombatanckiego, zbierał materiały do dziejów Obwodu AK Radzymin i obwodu ROAK Sierpc. Był autorem i współautorem publikacji dotyczących tej tematyki. Propagował tę wiedzę wśród młodzieży, z którą miał dobry kontakt, i którą potrafił zainteresować historią regionu. W 2016 otrzymał tytuł honorowego obywatela Radzymina.
Mieczysław Wojciech Chojnacki, 1988 r. Zdjęcie z akt paszportowych (fot. z zasobu AIPN)
Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a także medalami „Pro Memoria” oraz „Za Zasługi dla ŚZŻAK”.
Zmarł 21 stycznia 2020 r. Pośmiertnie przez prezydenta odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, został awansowany do stopnia pułkownika.
Pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu Żołnierzy Polskich 1920 r. w Radzyminie.
Cześć Jego pamięci!
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
