„Alinka była diamentem, który spotkałem na swojej drodze”
– Bogdan Borusewicz.
Alina Pienkowska, absolwentka IX Liceum Ogólnokształcącego, marzyła o studiach, ale ukończyła Pomaturalne Medyczne Studium Zawodowe w Gdańsku. W 1975 r. rozpoczęła pracę jako pielęgniarka w Przemysłowym Zakładzie Opieki Zdrowotnej przy Stoczni Gdańskiej.
„Pielęgniarka”
W 1978 r. zaangażowała się w działalność Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. Redagowała pismo WZZ „Robotnik Wybrzeża”, kolportowała ulotki i niezależną prasę, współorganizowała działalność samokształceniową, brała udział w obchodach rocznicowych Grudnia ‘70.
Jej opozycyjne zaangażowanie nie uszło uwadze gdańskiej bezpieki. Wkrótce znalazła się w zainteresowaniu Wydziału III „A”, następnie Wydz. III KWMO w Gdańsku. Rozpracowywano ją w ramach SOR o krypt. „Pielęgniarka”.
Funkcjonariusze „bezpieki” na różne sposoby utrudniali życie Pienkowskiej. Została poddana obserwacji, w jej domu dokonywano rewizji, zatrzymywano ją na 48 godzin, zastrzeżono jej wyjazdy zagraniczne, karnie przenoszono ją do innych placówek medycznych.
Alina Pienkowska z synem Sebastianem - fotografia pochodzi z przechowywanych w Archiwum IPN
W strukturach „Solidarności”
14 sierpnia 1980 r. rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej. Alina Pienkowska włączyła się w działalność strajkową. To ona przekazała Radiu Wolna Europa postulaty strajkujących stoczniowców i apel o pomoc żywnościową. Kiedy, po uzyskaniu pierwszych obietnic, strajkujący zaczęli opuszczać stocznię, to właśnie Alina Pienkowska oraz Henryka Krzywonos zatrzymały ich, zamknęły bramy i przekonały do powrotu.
Po ukonstytuowaniu się MKS Pienkowska weszła w skład jego prezydium. Była współredaktorką 21 postulatów MKS i sygnatariuszką porozumień sierpniowych.
1 września 1980 r. MKS przekształcił się w Międzyzakładowy Komitet Założycielski Niezależnych Samorządnych Związków Zawodowych. Automatycznie też działacze Prezydium MKS weszli w skład Prezydium MKZ. Pienkowska stanęła na czele sekcji Służby Zdrowia.
Pod koniec legalnego funkcjonowania „Solidarności” coraz krytyczniej odnosiła się do działań władz związku. Na II posiedzeniu Walnego Zjazdu Delegatów Regionu Gdańskiego w listopadzie 1981 r. złożyła rezygnację z członkostwa w Zarządzie Regionu.
Po ogłoszeniu stanu wojennego, już 13 grudnia 1981 r. Alina Pienkowska została internowana. Przebywała w Areszcie Śledczym w Gdańsku, Zakładzie Karnym w Bydgoszczy-Fordonie i w Ośrodku Odosobnienia w Gołdapi. Internowanie uchylono 23 lipca 1982 r. Po wyjściu na wolność dalej aktywnie działała w podziemnych strukturach „Solidarności”.
W połowie lat osiemdziesiątych Pienkowska, wraz z Krystyną Zachwatowicz, założyła Fundację Społeczną „Solidarność”. W maju i sierpniu 1988 r. wspierała kolejne strajki w Stoczni Gdańskiej.
Przez cały okres działalności antykomunistycznej przy Alinie Pienkowskiej stał Bogdan Borusewicz, jeden z czołowych działaczy opozycji, z którym łączyła ją zażyła relacja. Para zdecydowała się wziąć ślub w konspiracji, ponieważ Bogdan Borusewicz wciąż ukrywał się przed Służbą Bezpieczeństwa. Ceremonia odbyła się potajemnie w 1984 r., dzień przed wigilią.
Alina Pienkowska-Borusewicz - broszura wydana przez IPN w ramach cyklu "Bohaterowie Niepodległej" (2020)
Tablica pamiątkowa poświęcona Alinie Pienkowskiej-Borusewicz, odsłonięta przy ul. Fitelberga 8 w Gdańsku w ramach obchodów 40. rocznicy powstania „Solidarności”, 31 sierpnia 2020 r. (fot. IPN)
Dalsze losy
W 1989 r. Pienkowska odmówiła udziału w obradach okrągłego stołu. Po zmianie ustroju małżeństwo Borusewiczów zaangażowało się w odbudowę trójmiejskich struktur „S”. Pienkowska została szefową Krajowej Sekcji Służby Zdrowia NSZZ „Solidarność” i pracowała nad reformą służby zdrowia.
W 1991 r. została wybrana do Senatu RP z listy Unii Demokratycznej. Nie przyjęła propozycji objęcia teki ministra zdrowia w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego. W latach 1998-2002 była radną Gdańska (UW).
Alina Pienkowska zmarła 17 października 2002 r. w Gdańsku. Została pochowana na cmentarzu we Wrzeszczu. W 2006 r. prezydent Lech Kaczyński pośmiertnie uhonorował ją Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
