Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Afera hrabiego Potockiego”. Przejęcie Kolekcji Krzeszowickiej
POLECAMY
Artykuł

„Afera hrabiego Potockiego”. Przejęcie Kolekcji Krzeszowickiej

Autor: Katarzyna Adamów
Hrabia Adam Potocki zapakował i ukrył w klasztorze Kamedułów na Bielanach najcenniejsze rodzinne dobra. Po wojnie pozostał poza granicami kraju. Wkrótce syn Adama, Andrzej, i jego żona Maria postanowili uciec wraz z majątkiem z komunistycznej Polski. Plan ten zakończył się klęską i został wykorzystany przez komunistyczne władze do przejęcia kolekcji dzieł sztuki.
„Co to za skrzynka, co to za pniak – wrzucasz NIE, wychodzi TAK”. Referendum ludowe z 1946 r.
POLECAMY
Artykuł

„Co to za skrzynka, co to za pniak – wrzucasz NIE, wychodzi TAK”. Referendum ludowe z 1946 r.

Autor: Katarzyna Adamów
Jednym z postanowień konferencji w Jałcie z 1945 r. było przeprowadzenie w powojennej Polsce wolnych wyborów do Sejmu Ustawodawczego. Do tego czasu władzę w kraju sprawować miał, uznany na arenie międzynarodowej, Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej. W celu odsunięcia terminu wyborów komuniści postanowili zorganizować specjalne głosowanie – zwane „referendum ludowym”.
„Polski Kuwejt w ogniu”. Erupcja gazu i ropy w Krzywopłotach koło Karlina
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Polski Kuwejt w ogniu”. Erupcja gazu i ropy w Krzywopłotach koło Karlina

Autor: Katarzyna Adamów
9 grudnia 1980 r., we wtorek, tuż po godzinie 17.00, ogromny wybuch wstrząsnął okolicą Karlina w dawnym województwie koszalińskim. Następnie w górę wystrzelił potężny płomień ognia.
„Sonda”. Tragiczny koniec telewizyjnej legendy
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Sonda”. Tragiczny koniec telewizyjnej legendy

Autor: Katarzyna Adamów
29 września 1989 r. dziennikarze Zdzisław Kamiński i Andrzej Kurek jechali do Fabryki Kotłów Rafako w Raciborzu kręcić kolejny odcinek. Nigdy tam nie dojechali… W wypadku samochodowym zginęli obaj dziennikarze oraz kierowca i pilot rajdowy Andrzej Gieysztor.
Alina Pienkowska. Od Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża do senatu
POLECAMY
Biogram / Biografia

Alina Pienkowska. Od Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża do senatu

Autor: Katarzyna Adamów
12 stycznia 1952 r. w Gdańsku urodziła się Alina Pienkowska - pielęgniarka, działaczka opozycji demokratycznej, współzałożycielka Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża, współorganizatorka strajku w Stoczni Gdańskiej i sygnatariuszka porozumień sierpniowych, senator RP.
Barbara Ludwiżanka
PAMIĘTAMY
Artykuł

Barbara Ludwiżanka

Autor: Katarzyna Adamów
Aktorka filmowa i teatralna, żona Władysława Hańczy. Po upadku Powstania Warszawskiego wywieziona na roboty przymusowe. Po wojnie związana była głównie z Teatrem Polskim w Warszawie. W filmie zaczęła występować dopiero pod koniec lat 50.
Bogdan Włosik (1962–1982). <i>Twoja ofiara nie pójdzie w zapomnienie…</i>
PAMIĘTAMY
Artykuł

Bogdan Włosik (1962–1982). Twoja ofiara nie pójdzie w zapomnienie…

Autor: Katarzyna Adamów
13 października 1982 r. w Nowej Hucie w Krakowie funkcjonariusz SB zastrzelił 20-letniego Bogdana Włosika, ucznia III klasy technikum i pracownika Huty im. Lenina.
Bolesław Bierut
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Bolesław Bierut

Autor: Katarzyna Adamów
5 lutego 1947 roku wybrany w sfałszowanych wyborach Sejm Ustawodawczy ogłosił Bolesława Bieruta prezydentem RP. Bolesław Bierut już wcześniej faktycznie pełnił rolę głowy zdominowanego przez komunistów państwa jako przewodniczący, a następnie prezydent Krajowej Rady Narodowej – organu powołanego przez Polską Partię Robotniczą.
Czerwiec 1956 roku
POLECAMY
Artykuł

Czerwiec 1956 roku

Autor: Katarzyna Adamów
W czwartek, 28 czerwca 1956 roku, o godz. 6.30, syreny w Zakładach im. J. Stalina w Poznaniu dały znak do rozpoczęcia strajku. Do pacyfikacji protestu władze zdecydowały się użyć wojska i czołgów. Wprowadzono blokadę telekomunikacyjną miasta i godzinę policyjną. Żołnierzy wysyłanych do Poznania przekonywano, że będą tłumić rozruchy wywołane przez agentów z Zachodu.
Czesław Niemen
POLECAMY
Biogram / Biografia

Czesław Niemen

Autor: Katarzyna Adamów
17 stycznia 2004 r. zmarł Czesław Niemen – jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej estrady. Niewielu z miłośników jego twórczości zdaje sobie jednak sprawę, że wokalista urodził się w Grodnie pod nazwiskiem Czesław Wydrzycki, a „Niemen” było początkowo jedynie pseudonimem artystycznym, nawiązującym do utraconej małej ojczyzny.
Człowiek, który nigdy nie upadł… na deski
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Człowiek, który nigdy nie upadł… na deski

Autor: Katarzyna Adamów
Jeden z najwybitniejszych polskich pięściarzy – Jerzy Kulej. Imponował walecznością i niespożytą energią w ringu. Preferował ofensywny styl walki. Statystycy podają, że stoczył około 348 walk, przegrał 25, ale nigdy nie został znokautowany.
Danuta Szaflarska. Aktorka z barykady
POLECAMY
Biogram / Biografia

Danuta Szaflarska. Aktorka z barykady

Autor: Katarzyna Adamów
6 lutego 1915 r. w Kosarzyskach na Sądecczyźnie, w rodzinie nauczycieli, urodziła się Danuta Szaflarska – aktorka filmowa i teatralna, uczestniczka powstania warszawskiego ps. "Młynarzówna".
Daria Trafankowska
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Daria Trafankowska

Autor: Katarzyna Adamów
Dobra, pogodna, gościnna, kobieta o wielkim sercu. Nie potrafiła przejść obojętnie obok cierpienia. Na jej wsparcie liczyć mogli wszyscy, nie tylko przyjaciele, ale także i zwierzęta. 9 kwietnia 2004 r. odeszła aktorka Daria Trafankowska.
Dzieci w bydlęcych wagonach
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Dzieci w bydlęcych wagonach

Autor: Katarzyna Adamów
Na początku 1943 r. do Dystryktu Warszawskiego Generalnej Guberni skierowano szereg transportów z wysiedleńcami z Zamojszczyzny. Widok wycieńczonych i konających rodaków, a zwłaszcza dzieci, był szokiem dla ludności na trasie ich przejazdu.
Jak z filmu. Napad na VIII Oddział Narodowego Banku Polskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jak z filmu. Napad na VIII Oddział Narodowego Banku Polskiego

Autor: Katarzyna Adamów
22 grudnia 1964 r., chwilę po godz. 18.30, oficer dyżurny Komendy Wojewódzkiej MO w Warszawie odebrał telefon od redaktora gazety „Kurier Polski”. Dziennikarz z okna redakcji obserwował niebywałą scenę, niczym z filmu gangsterskiego: na bank Narodowego Banku Polskiego przy ulicy Jasnej dokonano napadu.
Jan Rodowicz „Anoda”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Jan Rodowicz „Anoda”

Autor: Katarzyna Adamów
7 marca 1923 urodził się Jan Rodowicz „Anoda” – porucznik AK i legendarny żołnierz batalionu „Zośka”, członek Grup Szturmowych Szarych Szeregów i Małego Sabotażu, żołnierz Kedywu, działacz podziemia antykomunistycznego.

Katarzyna Adamów

Autor: Katarzyna Adamów
Pracownik Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
Kazimierz Kutz. „Najsilniejszym motorem było to, by sprostać”
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Kazimierz Kutz. „Najsilniejszym motorem było to, by sprostać”

Autor: Katarzyna Adamów
Najsłynniejszy Ślązak w historii polskiego kina i jeden z najwybitniejszych reżyserów, absolwent łódzkiej filmówki, asystent Andrzeja Wajdy, który wkrótce dorównał mistrzowi.
Kobiety w służbie Polsce
POLECAMY
Artykuł

Kobiety w służbie Polsce

Autor: Katarzyna Adamów
Już od początku XX wieku czynnie upominały się o prawa wyborcze oraz o pełny dostęp do kultury, edukacji i pracy zawodowej. Realizację postulatów pokrzyżował wybuch II wojny światowej. W tych ciężkich czasach kobiety podjęły trud walki nie tylko o przetrwanie swoje i bliskich, ale także walki o wolność i niepodległość Ojczyzny.
Koszykówka z Fidelem
POLECAMY
Artykuł

Koszykówka z Fidelem

Autor: Katarzyna Adamów
Pobyt Fidela Castro w PRL stanowił prawdopodobnie najbarwniejszy epizod tego typu w historii lokalnej, komunistycznej dyplomacji. Chwilami wydawać się mogło, że przywódca wyspiarskiego kraju przybył nie z oficjalną wizytą, a turystyczną wycieczką. Nie wydano wspólnych komunikatów, nie podpisano umów. Rozegrano za to… mecz koszykówki z udziałem głowy kubańskiego państwa.
Krzysztof Chamiec i jego bojkot bojkotu
POLECAMY
Biogram / Biografia

Krzysztof Chamiec i jego bojkot bojkotu

Autor: Katarzyna Adamów
Właściwie nazywał się Krzysztof Andrzej Jaxa-Chamiec herbu Gryf. Urodził się 2 lutego 1930 r. we wsi Andruha na Wołyniu. Był synem ziemianina Bronisława Jaxy-Chamca i pisarki Jadwigi z domu Mierzejewskiej.
Krzysztof Kolberger
POLECAMY
Artykuł

Krzysztof Kolberger

Autor: Katarzyna Adamów
Był nie tylko aktorem i reżyserem, ale także znakomitym lektorem. W filmie zadebiutował w 1974 roku. Widzowie cenili go nie tylko za świetny warsztat aktorski i niebywałą klasę, ale także za wewnętrzny spokój, skromność i dobroć, którą emanował wokół. Ze względu na działalność opozycyjną otrzymał od władz PRL zastrzeżenie wyjazdów zagranicznych do „wszystkich krajów świata”.
Mundial 1974 r.
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Mundial 1974 r.

Autor: Katarzyna Adamów
Srebrny medal dla polskiej reprezentacji, tytuł króla strzelców dla Grzegorza Laty i nagroda fair play dla polskich zawodników. Mistrzostwa Świata z 1974 r. to jeden z największych sukcesów w historii polskiej piłki.
Najlepsi przyjaciele człowieka. Materiały dotyczące psów w zasobach Archiwum IPN
POLECAMY
Artykuł

Najlepsi przyjaciele człowieka. Materiały dotyczące psów w zasobach Archiwum IPN

Autor: Katarzyna Adamów
To, że pies jest wiernym towarzyszem człowieka, wiadomo nie od dziś. Jego rewelacyjny słuch, a przede wszystkim węch, powodują, że zwierzęta te pozostają niezastąpione w służbie publicznej.
Pierwsza milicjantka Polski „Ludowej”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Pierwsza milicjantka Polski „Ludowej”

Autor: Katarzyna Adamów
Warszawiacy znali ją jako Lodzię Milicjantkę. Stała się bohaterką wielu artykułów prasy codziennej i czasopism. Pokazywano ją sobie na ulicy, czytano o niej w gazetach, podziwiano ją w kinach w trakcie projekcji Polskiej Kroniki Filmowej. Zaskarbiła sobie sympatię mieszkańców stolicy i nie tylko.
Pies nie świnia
POLECAMY
Artykuł

Pies nie świnia

Autor: Katarzyna Adamów
Pies idealnie się nadawał do tworzenia pozytywnego obrazu Milicji Obywatelskiej w społeczeństwie, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Organizowano więc pokazy sprawności psów, w TVP prezentowano Zakład Tresury Psów Służbowych w Sułkowicach, urządzano pogadanki w szkołach oraz wycieczki do Sułkowic.
Piosenki zakazane, bo prawdziwe
TYLKO U NAS
Artykuł

Piosenki zakazane, bo prawdziwe

Autor: Katarzyna Adamów
I Ogólnopolski Przegląd Piosenki Prawdziwej “Zakazane piosenki” rozpoczął się 20 sierpnia 1981 r. Przez trzy kolejne dni prezentowano programy artystyczne w pięciogodzinnych blokach na scenie w hali widowiskowo-sportowej Olivia w Gdańsku. Imprezę podzielono na dwie części: konkursową i artystyczną.
Prawda zapisana na kliszy. Fotografowie w Powstaniu Warszawskim
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Prawda zapisana na kliszy. Fotografowie w Powstaniu Warszawskim

Autor: Katarzyna Adamów
Po kapitulacji Warszawy w 1939 r. Niemcy rozpoczęli likwidację polskiej administracji i instytucji kultury. Rozwiązano m.in. stowarzyszenia artystyczne, zajęto ich siedziby i skonfiskowano majątki, pozbawiając tym samym twórców środków do życia. Podobny los spotkał fotografów.
Roman Wilhelmi. „Tylko aktorstwo mnie pogrąża całkowicie. Oddaję się mu bez reszty, bo ten zawód jest dla mnie wszystkim…”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Roman Wilhelmi. „Tylko aktorstwo mnie pogrąża całkowicie. Oddaję się mu bez reszty, bo ten zawód jest dla mnie wszystkim…”

Autor: Katarzyna Adamów
6 czerwca 1936 roku w Poznaniu urodził się wybitny aktor teatralny i filmowy Roman Wilhelmi. Znamy go z niezapomnianych ról: porucznika Olgierda Jarosza, dozorcy Stanisława Anioła czy cwaniaczka Nikodema Dyzmy.
Romans kina i swastyki
POLECAMY
Artykuł

Romans kina i swastyki

Autor: Katarzyna Adamów
Berta Helene Amalie Riefenstahl, zwana zdrobniale „Leni”, to jedna z najbardziej kontrowersyjnych artystek XX w. Była genialnym filmowcem i fotografem, ale zastrzeżenia wzbudzała i do dziś wzbudza tematyka filmów, które przyniosły jej rozgłos.
Stan wojenny
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Stan wojenny

Autor: Katarzyna Adamów
13 grudnia 1981 r. o godz. 6 rano Polskie Radio nadało wystąpienie gen. Wojciecha Jaruzelskiego, w którym informował on Polaków o wprowadzeniu stanu wojennego na terenie całego kraju.
Tadeusz Kotarbiński. Filozof „dobrej roboty”
PAMIĘTAMY
Artykuł

Tadeusz Kotarbiński. Filozof „dobrej roboty”

Autor: Katarzyna Adamów
31 marca 1886 r. w Warszawie urodził się Tadeusz Kotarbiński – jeden z najwybitniejszych polskich filozofów i etyków.
Tadeusz Ślusarski. Tyczkarz ze złotym medalem
POLECAMY
Biogram / Biografia

Tadeusz Ślusarski. Tyczkarz ze złotym medalem

Autor: Katarzyna Adamów
W 1971 roku zdobył pierwszy w karierze medal mistrzostw kraju, stając na najniższym stopniu podium. Niedługo później pobił rekordy Polski, Europy i halowy rekord świata. Na igrzyskach olimpijskich w Montrealu w 1976 r. zdobył złoto. Był to pierwszy w historii igrzysk olimpijskich medal wywalczony przez Polaków w skoku o tyczce.
W samo południe. Tomasz Sarnecki
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

W samo południe. Tomasz Sarnecki

Autor: Katarzyna Adamów
W nocy z 2 na 3 stycznia 2018 r., w wieku 51 lat, zmarł Tomasz Sarnecki, twórca słynnego plakatu – ikony „Solidarności”. W dniu wyborów 4 czerwca 1989 roku 10 tysięcy jego egzemplarzy pojawiło się na ulicach stolicy.
Władysław Komar
POLECAMY
Biogram / Biografia

Władysław Komar

Autor: Katarzyna Adamów
Urodzony w Kownie, jeden z najznakomitszych polskich kulomiotów. Był postacią niezwykle barwną i rozpoznawalną. Zapisał się w historii nie tylko jako wybitny sportowiec, lecz także jako komik i aktor. Mówi się, że znał tylu ludzi ilu zawierała książka telefoniczna…
Zakazane święto. Obchody 3 Maja w 1982 r.
POLECAMY
Artykuł

Zakazane święto. Obchody 3 Maja w 1982 r.

Autor: Katarzyna Adamów
Nowa sytuacja społeczno-polityczna, w jakiej znalazła się Polska po 1945 r. spowodowała zmiany w kalendarzu uroczystości państwowych. Tuż po wojnie obchody uchwalenia Konstytucji 3 maja przybrały antyradziecką i antykomunistyczną formę, a sama rocznica stała się niejako symbolem niepodległej Polski.
Zdobycie ruin. Wkroczenie Armii Czerwonej do Warszawy
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Zdobycie ruin. Wkroczenie Armii Czerwonej do Warszawy

Autor: Katarzyna Adamów
17 stycznia Armia Czerwona wkroczyła do zrujnowanej lewobrzeżnej Warszawy. Wraz z czerwonoarmistami do stolicy weszli także żołnierze 1. Armii WP. W dzisiejszej narracji historycznej trwa spór o słowo „wyzwolenie”. W rzeczywistości prawie nie było ani kogo, ani czego wyzwalać…
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510