Jak deklarowali organizatorzy, ćwiczenia miały charakter „kompleksowy, wieloszczeblowy, dowódczo-sztabowy z elementami praktycznego działania sił i środków”.
Szkolenia z likwidacji podziemia
Ich temat brzmiał:
„Organizacja i kierowanie działaniami wojewódzkich sił i środków resortu spraw wewnętrznych w wypadku poważnego naruszenia porządku i bezpieczeństwa publicznego, z przejściem do działań w okresach zagrożenia wojennego i w pierwszym okresie wojny”.
Wzięło w nich udział ponad 2300 funkcjonariuszy (głównie milicji, ale też SB, m.in. radiokontrwywiadu) i żołnierzy (Nadwiślańskiej Brygady MSW, Wojsk Ochrony Pogranicza, pododdziały Samodzielnego Batalionu Łączności MSW, pododdział 6. Pomorskiej Dywizji Powietrzno-Desantowej), 560 pojazdów i śmigłowce.
Milicjanci w tyralierze przed rozpoczęciem pokazu rozpraszania tłumu bez użycia środków przymusu bezpośredniego. Kraków Czyżyny, 25 października 1969 r. (fot. z zasobu AIPN)
Milicjanci podczas pokazu rozpraszania tłumu przy użyciu środków przymusu bezpośredniego. Kraków Czyżyny, 25 października 1969 r. (fot. z zasobu AIPN)
W trakcie ćwiczeń sprawdzano i doskonalono działanie sztabów, łączności, zaopatrzenia materiałowo-technicznego i medycznego. Ich uczestnicy brali udział m.in. w zwalczaniu grup szpiegowskich i dywersyjnych (specjalnego przeznaczenia), likwidacji „grupy zbrojnego podziemia” oraz ujawnianiu i likwidacji radiostacji przeciwnika.
Zdobywanie atrapy Krakowa
W czwartym dniu ćwiczeń, 25 października 1969 r., na pasie startowym nieczynnego lotniska Kraków Czyżyny, na którym za pomocą makiet, lin i ławek odtworzono Rynek Główny w Krakowie wraz z przyległymi ulicami, zorganizowano pokaz działania pododdziałów zwartych milicji.
Wzięło w nim udział: 162 funkcjonariuszy ZOMO z Krakowa wraz z pojazdami (w tym m.in. 2 armatki wodne PSG 5, 4 wyrzutnie gazów łzawiących na samochodach Gaz 69, urządzenie nagłaśniające – samochodowy rozgłaszacz „Burza”), 22 funkcjonariuszy Ośrodka Szkolenia MO w dwóch transporterach opancerzonych BTR 152, grupa interwencyjna KWMO w Krakowie, 350 pozorantów – żołnierzy Nadwiślańskiej Brygady MSW oraz 3 śmigłowce.
Pokaz rozpraszania tłumu przy użyciu środków przymusu bezpośredniego. Na pierwszym planie milicjanci wyposażeni w pałki szturmowe, tarcze ochronne i kaski z osłoną twarzy. Kraków Czyżyny, 25 października 1969 r. (fot. z zasobu AIPN)
Milicjanci w transporterze opancerzonym BTR 152 wyposażonym w wyrzutnię gazów łzawiących podczas ćwiczeń na lotnisku Kraków Czyżyny 25 października 1969 r. (fot. z zasobu AIPN)
bez użycia środków przymusu bezpośredniego przy zastosowaniu tyraliery, przy użyciu tyraliery z pałkami trzymanymi przed sobą poziomo na wysokości pasa oraz wypieranie zbiegowiska z zastosowaniem blokady ulic.
Ćwiczono też różne warianty rozpraszania tłumu przy użyciu środków przymusu bezpośredniego, z użyciem armatek wodnych oraz środków chemicznych. Pokazano również działania szturmowe przeciwko grupom demonstrantów wykorzystującym barykady, do których użyto armatek wodnych i transporterów opancerzonych.
Z funkcjonariuszami ZOMO współdziałali, znajdujący się w tłumie, członkowie grupy interwencyjnej KWMO (funkcjonariusze operacyjni), prowadzący działalność destrukcyjną wewnątrz tłumu, identyfikujący przywódców i prowodyrów, a z chwilą przystąpienia do działań pododdziałów zwartych, dokonujący wraz z mundurowymi ich zatrzymania.
Pokaz działania oddziałów zwartych milicji obserwowali przedstawiciele kierownictwa resoru spraw wewnętrznych oraz PZPR. Od lewej: minister spraw wewnętrznych Kazimierz Świtała, I sekretarz KW PZPR w Krakowie Czesław Domagała, kierownik Wydziału Administracyjnego KC PZPR Stanisław Kania i (pierwszy od prawej) wiceminister spraw wewnętrznych Franciszek Szlachcic. Kraków Czyżyny, 25 października 1969 r. (fot. z zasobu AIPN)
Pokaz na lotnisku Kraków Czyżyny zakończyła defilada. Na zdjęciu kompania honorowa Nadwiślańskiej Brygady Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, 25 października 1969 r. (fot. z zasobu AIPN)
* * *
Warto odnotować, że podczas tych ćwiczeń po raz pierwszy zaprezentowano nowe elementy wyposażenia oddziałów zwartych Milicji Obywatelskiej: pałki szturmowe, tarcze ochronne i kaski z osłoną twarzy.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
