Sanktuarium w Świętej Lipce leży nieopodal historycznej granicy katolickiej Warmii i protestanckich Mazur, blisko dawnej granicy I Rzeczpospolitej i państwa pruskiego.
Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce
Jest jednym z najpopularniejszych miejsc odwiedzanych na Mazurach przez turystów. W pięknym, barokowym kościele zamontowane są organy, na których porusza się 12 figur – obrazują one sceny związane ze zwiastowaniem.
Obraz, który jest czczony w Świętej Lipce, to wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem, znany jako Matka Boża Świętolipska lub Matka Jedności Chrześcijan.
Na zamówienie jezuitów wykonał go w 1640 r. Bartłomiej Pens, Belg mieszkający w Elblągu, który po zajęciu tego miasta przez Szwedów na stałe przeniósł się do Wilna. Srebrną sukienkę na ów obraz wykonał złotnik z Królewca Samuel Gräwe. Każdego roku w dniu uroczystości i jednocześnie rocznicy koronacji obrazu Matki Bożej do świętolipskiej bazyliki przybywa wielu pielgrzymów.
Karol Wojtyła, już jako papież Jan Paweł II, dekretem z 24 lutego 1983 r. nadał kościołowi w Świętej Lipce tytuł Bazyliki Mniejszej. Sanktuarium Maryjne wpisane zostało na listę Pomników Historii, jako obiekt o szczególnych wartościach dla kultury polskiej oraz dla historii i kształtowania tożsamości Warmii.
Grupa księży idących z obrazem Matki Boskiej Świętolipskiej wśród wiernych, w tle Sanktuarium Maryjne. Święta Lipka, 11 sierpnia 1968 r. (fot. z zasobu AIPN)
Uroczystości z 1968 r.
W 1968 roku w uroczystości wzięło udział 32 biskupów. W ponad 40 konfesjonałach spowiadano bez przerwy, rozdano 40 tys. komunii świętej. Wiodące role odegrali koronatorzy obrazu – kardynał Karol Wojtyła przewodniczył wówczas uroczystej Eucharystii, a Prymas Tysiąclecia wygłosił homilię.
Przygotowania do wydarzenia trwały od początku wakacji: klerycy jezuici z Warszawy, Krakowa i nowicjusze z Kalisza przygotowywali pomieszczenia na przyjęcie spodziewanych licznych pielgrzymów i dodatkową kuchnię, zaopatrzono należycie spiżarnię w żywność, przygotowano ośrodek informacyjny, wybrano mających kierować ruchem drogowym, gdyż Milicja Obywatelska odmówiła pomocy.
Obserwatorzy ocenili rzeszę uczestników nawet na sto tysięcy, chociaż władze nie dopuściły wszystkich pielgrzymek do miejsca uroczystości. Podobnie wstrzymano handlujących artykułami spożywczymi i napojami.
Warto przy tym podkreślić, że w trakcie uroczystości nie zgłoszono żadnej kradzieży, ani bójki, ani wypadku drogowego.
Swych przedstawicieli przysłały agencje: „Reuter”, „The New York Times”, „Agencja France Press”, „Reuters Limited London”, „Radio Polskie dla zagranicy” i „Warmińskie Wiadomości Diecezjalne”. Z ramienia Polskiej Agencji Prasowej (PAP) przybył redaktor Maciej Pędzich.
Koronowany obraz Matki Boskiej Świętolipskiej. Święta Lipka, 11 sierpnia 1968 r. (fot. z zasobu AIPN)
* * *
W zasobie Archiwum IPN w Warszawie, w materiałach dotyczących inwigilacji wybranych uroczystości religijnych Kościoła katolickiego i osób w nich uczestniczących z l. 1967–1968, znajdują się zdjęcia dokumentujące uroczystości, mające miejsce 11 sierpnia 1968 r. w Świętej Lipce.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
