Urodził się 31 stycznia 1873 r. w majątku Tadulino w powiecie i guberni witebskiej. Był synem Marcina Ślaskiego, ziemianina z witebszczyzny herbu Grzymała, gorącego patrioty, powstańca styczniowego zesłanego na Syberię (skąd udało mu się wrócić w 1871 r.) oraz Leonidy, z d. Demidowicz-Demidecka.
Jego młodszym bratem był Mieczysław Ślaski (ur. 16 września 1878 r.) absolwent Morskiej Szkoły Inżynieryjnej w Kronsztadzie (1902 r.), inżynier-mechanik, kapitan 2. rangi (komandor por.) marynarki rosyjskiej, mieszkający po 1918 r. w Polsce – w WP doszedł do stopnia podpułkownika służby a od 1927 r. zamieszkał wraz z bratem w majątku ziemskim na Pomorzu (zm. w 1935 r.).
Początki kariery wojskowej
Ślaski edukację rozpoczął w domu rodzinnym, a następnie – już jako 11-latek – został wysłany do szkoły realnej w Petersburgu w 1884 r., którą ukończył w 1892 r. egzaminem maturalnym. Po szkole zdecydował się na karierę wojskową i wstąpił do armii rosyjskiej jako jednoroczny ochotnik – służba taka dawała np. przywilej mieszkania poza koszarami i trwała niecały rok.
(...) miał być także znakomitym gawędziarzem, który nigdy nie nauczył się perfekcyjnie mówić po polsku i dlatego często stosował rusycyzmy, jakże charakterystyczne dla Polaków wywodzących się z dalekich kresów wschodnich.
Służył w 30. Pułku Dragonów (przed reformą z 1882 r. był to 10. Ingermanlandzki Pułk Huzarów; po 1907 r. wrócono do tej nazwy) do lipca 1893 r. Decyzja o jednorocznej służbie ochotniczej podyktowana była chęcią rozpoczęcia nauki w Kawaleryjskiej Szkole Junkrów w Jelizawetgradzie (obecnie Kirowohrad na Ukranie), gdyż był to jeden z warunków przyjęcia do tej szkoły. Po ukończeniu szkoły w sierpniu 1895 r., w stopniu junkra (odpowiednik polskiego podchorążego) trafił do 37. Pułku Dragonów (po 1907 r. był to 13. Pułk Dragonów feldm. hr. Burkharda Christopha von Münnicha), który stacjonował w Garwolinie, na terenie Królestwa Kongresowego.
Po dwóch latach służby, w 1897 r. awansował do stopnia podporucznika a w 1900 r. był już porucznikiem. W latach 1902–1904 Ślaski odbył dwuletni kurs na Mikołajewskiej Szkole Kawalerii w Petersburgu. W październiku 1904 r. został oficerem 2. Wierchnieudinskiego Pułku Kozaków Zabajkalskich, w którym służył do lutego 1906 r.
W tym pułku odbył wojnę japońsko-rosyjską. W 1907 r. awansował do stopnia rotmistrza i otrzymał przydział instruktora jazdy konnej Kawaleryjskiej Szkole Junkrów w Jelizawetgradzie – na tym stanowisku pozostał do momentu wybuchu I wojny światowej.
I wojna światowa i wojna polsko-bolszewicka
W październiku 1914 r. Ślaski został przeniesiony do 6. Klastickiego Pułku Huzarów gen. Kulniewa, stacjonującego w Mławie. W pułku tym przeszedł całą I wojnę światową, awansując w 1917 r. do stopnia podpułkownika. W październiku 1917 r. został przyjęty do I Korpusu Polskiego gen. por. Józefa Dowbor-Muśnickiego – początkowo pełnił obowiązki dowódcy batalionu w 5. Pułku Strzelców Polskich, a od stycznia 1918 r. był dowódcą 3. szwadronu, a następnie I dywizjonu 2. Pułku Ułanów. W pułku tym służył do rozbrojeniu i demobilizacji I Korpusu w lipcu 1918 r. We wniosku na Krzyż Srebrny Virtuti Militari płk Stefan Suszyński, ówczesny dowódca 2. Pułku Ułanów, tak przedstawił czyny Ślaskiego będący podstawą odznaczenia:
„W początkach lutego 1918 r. Dowództwo Garnizonu Antonin otrzymało wiadomość, że na stacji Puzyrki wyładowują się eszelony bolszewickie w celu zaatakowania Antonina […] wydałem rozkaz zaatakowania pułk. Ślaskiemu, do dyspozycji którego oddałem cztery szwadrony pułku z karabinami maszynowymi i baterią artylerii. Płk Ślaski prowadząc osobiście natarcie – uderzył na Puzyrki i nie zważając na silny ogień karabinów maszynowych i ręcznych, a także na poważne ufortyfikowanie wsi – zdobył ją rozbijając doszczętnie bolszewików, biorąc jeńców, karabiny maszynowe i zwalniając z niewoli chorążego Ciszewskiego”.
12 listopada 1918 r. Ślaski wstąpił do odradzającego się WP – formalnie został przyjęty dekretem NW z 17 grudnia 1918 r. w stopniu pułkownika, ze starszeństwem z 20 września 1916 r. Ponieważ został przyjęty „z zatwierdzeniem posiadanego stopnia”, oznacza to, że przed likwidacją I Korpusu został awansowany do stopnia pułkownika. Rozkazem szefa Sztabu Gen. gen. Stanisława Szeptyckiego, także z 17 grudnia 1918 r., otrzymał przydział do 2. Pułku Ułanów.
W proces odtwarzania pułku włączył się aktywnie od drugiej dekady listopada 1918 r., a rozkaz Szaptyckiego tylko sformalizował ten stan rzeczy. W kwietniu 1919 r. objął dowództwo nad dywizjonem pułku w składzie 3. i 5. szwadronu, który wszedł w skład Grupy „Bug” gen. ppor. Leona Berbeckiego walczącej z Ukraińcami, a następnie podporządkowany został Grupie Operacyjnej gen. Henryka Minkiewicza. 27 kwietnia 1919 r. otrzymał, a 8 maja t. r. objął dowództwo Tatarskiego Pułku Ułanów (formalnie zatwierdzony dekretem NW z 25 maja 1919 r.), na czele którego uczestniczy m.in. w walkach o Mińsk w sierpniu 1919 r., a od września t. r. podlegał Grupie Poleskiej płk. Władysława Sikorskiego. 3 lutego 1920 r. został przeniesiony na stanowisko dowódcy 13. Pułku Ułanów Wileńskich, którego dowództwo przejął z rąk słynnego rtm. Jerzego Dombrowskiego (Dąbrowskiego) „Łupaszki”; na czele tego pułku walczył w czasie bitwy na Białorusi od maja do lipca 1920 r., następnie w czasie odwrotu na zachód po drugiej ofensywie Tuchaczewskiego, podczas bitwy warszawskiej i niemeńskiej. Dekretem z 29 maja 1920 r. został zatwierdzony w stopniu pułkownika, ze starszeństwem z 1 kwietnia 1920 r.
Dalsza kariera
14 października 1920 r. Ślaski zdał dowództwo nad 13. Pułkiem Ułanów ppłk. Mścisławowi Butkiewiczowi i został mianowany inspektorem kawalerii przy dowództwie DOGen. w Łodzi. W maju 1921 r. otrzymał dowództwo jednej z 10 wielkich jednostek kawalerii – 9. Brygady Jazdy, której dowództwo początkowo stacjonowało w Kaliszu, ale już w lipcu t. r. zostało przeniesione do Nieświeża na Nowogródczyźnie. W wrześniu 1921 r. został przesunięty na dowódcę 4. BJ w Suwałkach, na którym to stanowisku pozostawał do 1 maja 1923 r.
W tym okresie stan dowodzonej przez niego brygady bywał opłakany, szczególnie w kwestiach umundurowania i zakwaterowania; w jednym z raportów z września 1922 r. Ślaski stwierdził, że zmuszony był zrezygnować z ćwiczeń pułków brygady, ze względu na katastrofalny stan umundurowania i obuwia. Pomimo tych trudności zorganizował i pokierował jednymi z pierwszych manewrów kawalerii na szczeblu brygady, w pokojowym okresie istnienia WP (od 22 do 23 listopada 1922 r. w rej. Suwałk, Augustowa, Raczek i Bakałarzewa). 3 maja 1922 r. został zweryfikowany w stopniu pułkownika, ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 r. i 3 lokatą. Rok później, 1 maja 1923 r., Ślaski został mianowany szefem Departamentu II Jazdy MSWojsk. 1 czerwca 1924 r. – po reorganizacji kawalerii samodzielnej WP – awansował na dowódcę 4. Dywizji Kawalerii z siedzibą we Lwowie.
W jednym z raportów z września 1922 r. Ślaski stwierdził, że zmuszony był zrezygnować z ćwiczeń pułków brygady, ze względu na katastrofalny stan umundurowania i obuwia. Pomimo tych trudności zorganizował i pokierował jednymi z pierwszych manewrów kawalerii na szczeblu brygady, w pokojowym okresie istnienia WP.
Jeszcze przed odejściem z ministerstwa (2 kwietnia 1924 r.) został mianowany generałem brygady, ze starszeństwem z 1 lipca 1923 r. i lokatą 4. Jako dowódca 4. DK wziął udział w wielkich manewrach wołyńskich kawalerii w sierpniu 1925 r. Niestety nie wypadł dobrze w oczach generalnego inspektora kawalerii gen. broni Tadeusza Rozwadowskiego, który zarzucił mu brak opanowania sytuacji oraz rozczłonkowanie dywizji na niewspółdziałające ze sobą kolumny.
W konkluzji swojej opinii Rozwadowski stwierdził, że Ślaski nie nadaje się na dowódcę związku taktycznego kawalerii ani w czasie pokoju, ani tym bardziej w czasie wojny. W efekcie tej miażdżącej oceny 15 października 1925 r. został przeniesiony do Oficerskiego Trybunału Orzekającego. Warto dodać, że raczej przychylny Ślaskiemu płk dypl. Leon Mitkiewicz-Żołłtek zapisał w swoim dzienniku, że główny powodem dymisji dowódcy 4. DK była „samobójcza” szarża, jaką kazał przeprowadzić całej X BK jej dowódca gen. bryg. Adam Kiciński – ponoć na osobisty rozkaz Ślaskiego – na wzgórze, na którym znajdowała się piechota wsparta karabinami maszynowymi i artylerią. Szarża ta została przeprowadzona na oczach całego kierownictwa manewrów i licznych obserwatorów zagranicznych.
Po objęciu przez gen. broni Lucjana Żeligowskiego stanowiska ministra spraw wojskowych 22 grudnia 1925 r. Ślaski został przeniesiony z OTO do DOK nr VI we Lwowie na p.o. zastępcy dowódcy. 6 maja 1926 r. otrzymał stanowisko dowódcy 8. Samodzielnej BK, która miała być eksperymentalną wielką jednostką kawaleryjsko-zmechanizowaną (inaczej określana: lekką dywizją mieszaną) w planowanym składzie dwóch pułków konnych (5. Pułku Strzelców Konnych i 2. Pułku Szwoleżerów) oraz dwóch batalionów piechoty (1. i 2. Batalion Strzelców). Planów tych nie udało się wówczas zrealizować, lecz zastanawiające jest, że na dowódcę tej eksperymentalnej jednostki wybrano konserwatywnego oficera kawalerii, który został wcześniej zdyskwalifikowany – jako dowódca – w czasie manewrów wołyńskich.
Gen. Eugeniusz Ślaski (1873–1935)
Eugeniusz Ślaski, Zasady zaprawy i sportowej jazdy konnej, Warszawa 1931
Ostatnie lata życia
30 kwietnia 1927 r. Ślaski został przeniesiony w stan spoczynku, w związku z osiągnięciem wieku prekluzyjnego. Po latach Mitkiewicz-Żołłtek wspominał go jako znakomitego jeźdźca i sportowca, ogromnego miłośnika koni i wielkiego znawcę zagadnień hippicznych, niezwykle wytrzymałego w dalekich przemarszach konnych (nawet do 100 km jednego dnia!). Fizycznie, wg. Mitkiewicza, prezentował się następująco: niski, lekko przygarbiony, z nogami wygiętymi w pałąk (cecha typowo kawaleryjska), z charakterystycznymi wielkimi wąsami, zwisającymi do dołu i o twarzy, w której wzrok przykuwały oczy – tkliwe, łagodne i niezwykle błękitne; miał być także znakomitym gawędziarzem, który nigdy nie nauczył się perfekcyjnie mówić po polsku i dlatego często stosował rusycyzmy, jakże charakterystyczne dla Polaków wywodzących się z dalekich kresów wschodnich.
Ślaski po przejściu w stan spoczynku w 1927 r. zamieszkał początkowo w mieszkaniu w Starogardzie, a następnie w folwarku (wraz z dworkiem) Nowy Glincz, w gminie Żukowo, powiat kartuski (województwo pomorskie), który nabył już po przejściu na emeryturę. Jako weteran wojenny i kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari miał przywilej wyboru majątku z gruntów, którymi dysponował skarb państw po rozpoczęciu w 1925 r. parcelacji dużych majątków ziemiańskich. Początkowo zaproponowano mu Miłobądz koło Tczewa, lecz – jak wspominał jego młodszy syn Ryszard – ze względu na czas oczekiwania (około roku), zdecydował się ostatecznie na Nowy Glincz. Zmarł 24 października 1935 r.; wg. syna: „przygnębiony nagłą utratą młodszego brata”, który zmarł kilka dni wcześniej.
Został pochowany, wraz z bratem, na cmentarzu w Żukowie. Mszę świętą celebrował ks. Franciszek Laffont, emerytowany proboszcz żukowski i osobisty przyjaciel Ślaskiego, a w uroczystościach pogrzebowych wzięli udział byli podkomendni, m. in. płk dypl. Mitkiewicz-Żołłtek i płk dypl. Józef Smoleński. W ostatniej drodze Ślaskiemu asystę zapewniał szwadron 2. Pułku Szwoleżerów wraz trębaczami pułkowymi.
Grób Eugeniusza Ślaskiego na cmentarzu parafialnym w Żukowie (fot. IPN)
* * *
Posiadał Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 6692) oraz odznaczenia pamiątkowe.
Był żonaty z Zofią, z d. Krajowską, z którą miał dwóch synów: Witolda (ur. 1913) oraz Ryszarda (ur. 1922).
