W tych okolicznościach, ochotniczki, które tych obyczajów nie znały, były narażone na różne nieprzyjemności. Z tego względu komendantki jednostek PSK, aby zapewnić bezpieczeństwo swoim podwładnym wydawały specjalne rozkazy wewnętrzne.
Wymagania dotyczące wyglądu oraz zachowania ochotniczek kompanii Pomocniczej Służby Kobiet w Bagdadzie (1942)
Jednym z bardziej interesujących był Rozkaz nr 1 z 19 grudnia 1942 r., obowiązujący w kompanii PSK stacjonującej w Bagdadzie, w którym podkreślono, że:
„Pobyt kobiety polskiej w Iraku, reprezentowanie przez nią kultury polskiej wymagają specjalnego zachowania się. W warunkach dla nas egzotycznych należy nawet przestrzegać ograniczenia swobody osobistej dyktowanego tymi samymi hasłami, w imię których wstąpiłyśmy w szeregi PSK”.
Zgodnie z powyższym rozkazem, biorąc pod uwagę specyficzne warunki w Iraku, ochotniczkom zabroniono m.in. zawierania znajomości z ludnością tubylczą, wychodzenia z koszar i spacerowania po mieście pojedynczo, szczególnie w godzinach wieczornych, uczęszczania do restauracji oraz kin.
Wszystkie ochotniczki musiały wracać z przepustek nie później niż do godziny 23.00. Apelowano, aby w miejscach publicznych
„przestrzegać zachowania się godnego, skromnego, niewyzywającego”.
Być wzorem kobiety Polki…
Dużą wagę przywiązywano do wyglądu zewnętrznego ochotniczek, starając się zapobiegać ewentualnym zaczepkom ze strony mężczyzn czy innym nieprzyjemnym sytuacjom. Dziewczęta musiały zawsze mieć na sobie nie tylko zgodne z przepisami, ale także schludne, umundurowanie i (jak podkreślano) nie mogły nosić
„przesadnej ilości biżuterii jak bransolety, kolczyki, pierścionki itp.”.
Nie mogły również
„zbytnio upiększać się szminką”.
Najważniejsze, jak akcentowała Wanda Szmalowa – komendantka kompanii PSK w Bagdadzie, aby każda ochotniczka pamiętała
„w każdym miejscu i w każdej sytuacji, że musi być wzorem kobiety Polki znajdującej się na obczyźnie”.
Ochotniczki z 317. kompanii transportowej Pomocniczej Służby Kobiet na Bliskim Wschodzie, 1942 lub 1943 r. Kopia cyfrowa fotografii pozyskana ze zbiorów Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (fot. z zasobu IPN)
Generał dyw. Władysław Anders przed szeregiem ochotniczek Pomocniczej Służby Kobiet podczas przeglądu w polskim ośrodku szkoleniowym w Iraku. Odbitka rozpowszechniana przez komórki propagandy Rządu RP na uchodźstwie, pochodząca z kolekcji Teresy Mellerowicz-Gelli (fot. z zasobu IPN)
Ochotniczki z 317. kompanii transportowej Pomocniczej Służby Kobiet na Bliskim Wschodzie w 1942 r. Kopia cyfrowa fotografii pozyskana ze zbiorów Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (fot. z zasobu IPN)
* * *
W Archiwum IPN znajdują się zdjęcia ochotniczek z Pomocniczej Służby Kobiet, pozyskane dzięki współpracy Instytutu Pamięci Narodowej ze Stowarzyszeniem Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP) bądź pochodzące z kolekcji przekazanych przez darczyńców prywatnych.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
