„Sylwetka toporna, jakby wyrzezana z drewnianego pnia, długie ręce i nogi, wydłużona twarz o nadmiernie wydłużonym podbródku i dolnej szczęce, a do tego wrodzone trudności dykcyjne. (…) Miast zwężać, znakomicie poszerzają jego emploi, pozwalając mu odnieść sukces w rolach zróżnicowanych. W postaciach komediowych potrafi uwypuklić wszystkie nieproporcjonalności swej budowy (…). Te same warunki fizyczne służą również aktorowi przy interpretacji ról poważnych, a nawet tragicznych”
– tak o Ludwiku Benoit pisał Władysław Orłowski, prozaik, autor sztuk scenicznych.
Ludwik Benoit urodził się 18 lipca 1920 roku w Warszawie (wg innych źródeł w Wołkowysku). Mieszkał z matką oraz siostrą w Łowiczu. Tu uczył się w Gimnazjum im. Księcia Józefa Poniatowskiego. Po maturze w 1938 roku zdał do Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie. Według jednej wersji nauki nie podjął, druga sugeruje, że to wybuch wojny uniemożliwił ukończenie kształcenia w PIST. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. W czasie okupacji należał do Armii Krajowej, działał również w Radzie Głównej Opiekuńczej. W 1944 roku współtworzył tajny Teatr Ziemi Łowickiej.
Kariera teatralna
Po wojnie przeniósł się do Łodzi, gdzie występował w Teatrze Kukiełkowym Centralnego Robotniczego Domu Kultury. Ben, jak nazywali go znajomi, nie spędził tu dużo czasu. Przeprowadził się na Pomorze. W 1946 roku ukończył Studio Aktorskie Iwo Galla w Gdańsku i zdał egzamin eksternistyczny. Zadebiutował w sztuce pt. „Mickiewiczowskie ballady” w reżyserii Haliny Gall, wystawianej w Teatrze Wybrzeże.
Tu zagrał również w „Homerze i Orchidei” (Diodor) oraz „Żeglarzu” (Paweł Szmidt).
W kolejnych latach występował w Poznaniu, Wrocławiu oraz Szczecinie, aby ostatecznie powrócić do Łodzi. Początkowo grał w Teatrze im. Stefana Jaracza, a następnie w Teatrze Nowym, z którym był związany przez ponad 30 lat. Na łódzkich scenach zagrał m.in. Zé-Osiołka w sztuce Alfredo Diasa Gomesa „Ten, który dotrzymuje słowa” czy Harpagona w „Skąpcu” Molièra.
Ludwik Benoit, b.d. (fot. z zasobu AIPN)
Role filmowe
W filmie zadebiutował w 1950 r. jako rzeźbiarz w fabule Jana Rybkowskiego pt. „Warszawska premiera”. Rok później wystąpił w roli pierwszoplanowej, stangreta, w obrazie „Gromada” Jerzego Kawalerowicza. Ponownie pojawił się u Kawalerowicza w „Celulozie”, grając rolę przewoźnika Perehubki.
Był chętnie angażowany również przez innych reżyserów: Aleksandra Forda („Piątka z ulicy Barskiej”, „Krzyżacy” ), Andrzeja Wajdę („Pokolenie”), Jerzego Zarzyckiego („Żołnierz królowej Madagaskaru”), Wojciecha Hasa („Rękopis znaleziony w Saragossie”), Kazimierza Tarnasa („Pan Samochodzik i praskie tajemnice” ), Witolda Leszczyńskiego („Siekierezada”).
Ludwik Benoit, b.d. (fot. z zasobu AIPN)
Jego filmografia to również role komediowe, m.in. w: „Ewa chce spać”, „Pan Anatol szuka miliona”, „Inspekcja Pana Anatola”, „Jak rozpętałem drugą wojnę światową”. Występował także w filmach dla dzieci i młodzieży: „O dwóch takich, co ukradli księżyc”, jako Wojciech, ojciec Jacka i Placka, czy w baśni „Pierścień i róża” jako kapitan Zerwiłebski.
Niezapominanie pozostają także role serialowe Ludwika Benoit w: „Klubie Profesora Tutki”, „Niewiarygodnych przygodach Marka Piegusa”, „Przygodach Pana Michała” (Luśnia) czy „Nocach i dniach”.
Ponadto użyczył głosu słoniowi Dominikowi w serialu animowanym pt. „Proszę słonia” (także w filmie pełnometrażowym z 1978 r.).
Formularz osobowy Ludwika Benoit złożony w Biurze Paszportów MSW (z zasobu AIPN)
Wniosek do Biura Paszportów i Dowodów Osobistych MSW dotyczący wydania Ludwikowi Benoit paszportu w celu udziału w realizacji filmu pt. „Pościg” (z zasobu AIPN)
* * *
W 1963 r. za rolę Zé-Osiołka w sztuce „Ten, który dotrzymuje słowa” otrzymał indywidualną nagrodę na III Kaliskich Spotkaniach Teatralnych, a w 1983 r. tytuł najlepszego aktora na XXI Rzeszowskich Spotkaniach Teatralnych.
Został też uhonorowany państwowym Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1984) i odznaką „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1988).
Ludwik Benoit zmarł 4 listopada 1992 r., spoczął na cmentarzu komunalnym Doły w Łodzi.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
