Urodził się 13 września 1934 r. w Warszawie. W latach 1951–1952 studiował na Wydziale Chemii Politechniki Warszawskiej, następnie podjął studia aktorskie i w 1956 r. ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.
Kariera aktorska
Występował w stołecznych teatrach: Młodej Warszawy i Klasycznym (1956–1959), Współczesnym (1959–1966, 1993–2000), Dramatycznym (1966–1983), Powszechnym (1983–1987) i Polskim (1990–1993), a od 2000 r. ponownie w Teatrze Powszechnym. W latach 1986–1990 był dyrektorem Teatru Dramatycznego.
Aktor wystąpił w ponad 180 spektaklach telewizyjnych i w przeszło 60 filmach i serialach, współpracował z Teatrem Polskiego Radia. Do najważniejszych dokonań Zbigniewa Zapasiewicza należą role w filmach: „Za ścianą” (1971; jako Jan – nagroda tygodnika „Ekran” za najlepszą rolę męską w 1972 r.), „Barwy ochronne” (1976; jako docent Jakub Szelestowski – nagroda za najlepszą rolę męską na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku w 1977 r.), „Bez znieczulenia” (1978, jako dziennikarz Jerzy Michałowski), „Matka Królów” (1982, jako doktor Wiktor Lewen), „Baryton” (1984, jako śpiewak Antoni Domagała vel Antonio Taviatini), „C.K. Dezerterzy (1985, jako kapitan Wagner). Z uznaniem widzów i krytyki spotkały się też jego kreacje w filmach: „Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową” (2000, jako Tomasz Berg – nagroda za główną rolę męską na FPFF w Gdyni, a także Polska Nagroda Filmowa – Orzeł w kategorii: najlepsza główna rola męska) oraz „Persona non grata” (2005, jako ambasador Polski w Urugwaju Wiktor Leszczyński – Orzeł za rok 2005 w kategorii: najlepsza główna rola męska).
Zbigniew Zapasiewicz grał też w serialach telewizyjnych. Wystąpił m.in. jako: kapitan CIC Karpinski w 18. odcinku serialu „Stawka większa niż życie” pt. „Poszukiwany gruppenführer Wolf” (1968), antykwariusz i nauczyciel Paweł Krajewski w trzech odcinkach serialu „Polskie drogi” (1976–1977), aktor Rossi w 4. odcinku serialu „Lalka” (1977), Piłat z Pontu w dwóch odcinkach serialu „Mistrz i Małgorzata” (1988). Wcielił się też w postać Józefa Piłsudskiego w serialu „Marszałek Piłsudski” (2001).
Zbigniew Zapasiewicz, 1977 r. Zdjęcie z akt paszportowych (fot. z zasobu IPN)
Działalność pedagogiczna i społeczna
Aktor zajmował się też dydaktyką. Od 1959 r. wykładał w warszawskiej PWST, pełniąc jednocześnie w tej uczelni funkcje kierownicze: był prodziekanem Wydziału Aktorskiego (1969–1971), dziekanem Wydziału Reżyserii (1981–1984), a następnie jego prodziekanem (1984–1987).
W 1987 r. uzyskał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego sztuki teatralnej, a w 1992 r. tytuł profesora zwyczajnego. Był członkiem Polskiej Akademii Nauk i Rady Języka Polskiego.
W pierwszej połowie lat 80. kilkukrotnie uczestniczył w niezależnych działaniach kulturalnych prowadzonych pod patronatem Kościoła. W związku z tym – jak to określiła Służba Bezpieczeństwa – z powodu „podejmowania negatywnych inicjatyw politycznych wobec władz państwowo-politycznych” aktor był inwigilowany – od października 1984 r. do kwietnia 1988 r. przez Wydział IV Departamentu III MSW, a następnie do grudnia 1988 r. przez Wydział III-1 Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych w ramach kwestionariusza ewidencyjnego kryptonim „Zapas”.
List od Prezydenta RP odczytany podczas uroczystości pogrzebowych śp. Zbigniewa Zapasiewicza
* * *
Zbigniew Zapasiewicz zmarł 14 lipca 2009 r. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Prezentowana dzisiaj fotografia Zbigniewa Zapasiewicza pochodzi z akt paszportowych, przechowywanych obecnie w zasobie Archiwum IPN w Warszawie.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
