W opracowaniu z 1977 r., przygotowanym dla dyrektora Gabinetu Ministra płk. mgr. Józefa Chomętowskiego przez zastępcę dyrektora Biura „B” MSW płk. inż. Tadeusza Kosmę, przedstawiono stan bieżący posiadanego w jednostce obserwacyjnej wyposażenia filmowego oraz problemy związane z realizacją filmów szkoleniowych i propagandowych. Postulowano w nim m.in., aby w Biurze „B” zatrudnić osobę z „zakresu reżyserii filmowej”, ponieważ dotychczas
„przyjmując temat filmu do realizacji, powierza [się] wykonanie tych prac operatorowi”
lub korzysta się
„z pomocy z zewnątrz resortu”.
W związku ze stawianymi w opracowaniu postulatami Kazimierz Purzycki, zastępca naczelnika Wydziału XII Biura „B” MSW, otrzymał polecenie
„poczynienia prób w zakresie pozyskania pracownika na stanowisko reżysera do pracy w Wydziale XII Biura »B« MSW”.
W tym celu 7 lutego 1978 r. przeprowadził on rozmowę z Jerzym Obłamskim.
Kadr z fabularyzowanego filmu dokumentalnego pt. „Beatrice” z 1986 r., w którym wystąpił Jerzy Obłamski (z zasobu IPN)
![Dyplom ukończenia przez [Jerzego] Eugeniusza Obłamskiego Wyższej Szkoły Oficerskiej im. Feliksa Dzierżyńskiego w Legionowie. Dokument z akt osobowych funkcjonariusza (z zasobu IPN)](/dokumenty/zalaczniki/166/166-192730.jpg)
Dyplom ukończenia przez [Jerzego] Eugeniusza Obłamskiego Wyższej Szkoły Oficerskiej im. Feliksa Dzierżyńskiego w Legionowie. Dokument z akt osobowych funkcjonariusza (z zasobu IPN)
Opinia dotycząca możliwości zatrudnienia Jerzego Obłamskiego w resorcie spraw wewnętrznych. Warszawa, 5 VI 1978 r. Dokument z akt osobowych funkcjonariusza (z zasobu IPN)
Kadr prezentujący archiwum filmowe MSW z filmu pt. „…Lata, miesiące, tygodnie…”, produkcja 1984 r. (z zasobu IPN)
Z Francji do Polski
Jerzy Obłamski urodził się 3 lipca 1937 r. w Forbach we Francji. W 1950 r., w związku z działalnością jego ojca, Władysława Obłamskiego, we Francuskiej Partii Komunistycznej, rodzina została wydalona do Polski.
Jeszcze przed rozpoczęciem studiów w szkole filmowej w Łodzi został zatrudniony w roli asystenta reżysera na planie filmu „Krajobraz po bitwie” w reżyserii Andrzeja Wajdy.
Wyrzucenie ojca Obłamskiego z Francji związane było również z aresztowaniem pracownika Instytutu Francuskiego w Polsce André Robineau, który został skazany na 12 lat pozbawienia wolności i przepadek mienia za szpiegostwo w pokazowym procesie w 1950 r. W odwecie strona francuska, na podstawie podpisanych przez Jules’a Mocha aktów prawnych, rozpoczęła masowe deportacje Polaków zamieszkałych we Francji.
Jerzy Obłamski po przyjeździe do Polski wraz z rodzicami zamieszkał w służbowym mieszkaniu na terenie ośrodka Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Bartoszycach:
„Ośrodek TPD, w założeniu miasteczko dziecięce dla powojennych sierot, powstał w pięknie usytuowanych nad brzegiem Łyny poniemieckich koszarach. Miał działać na zasadzie samo gospodarowania. W odnowionych budynkach rozlokowały się domy dziecka, internaty, szkoły, warsztaty, licea, żłobek…”.
Po ukończeniu szkoły średniej przez dwa lata studiował na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej. Studia musiał przerwać z powodu choroby.
Po ukończeniu Studium Nauczycielskiego w Olsztynie w 1960 r. podjął pracę w tamtejszym Liceum Ogólnokształcącym nr 1 jako nauczyciel wychowania plastycznego i technicznego:
„Olsztyn. I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza. W 1960 r. rozpocząłem pracę jako nauczyciel rysunku i prac ręcznych w tym samym liceum, w którym w latach 1947-1949 Jan Ilkiewicz uczył rysunku. Uczeń zastąpił mistrza. Koło zamknęło się”.
Kariera reżyserska
Od 1966 r. pracował jako instruktor filmowy w wojewódzkim Domu Kultury w Olsztynie. Prowadził tam Amatorski Klub Filmowy „Grunwald”. Jako członek tego klubu odniósł wiele sukcesów, a jego filmy były prezentowane na Międzynarodowych Konkursach Filmów Amatorskich. Od 1967 do 1969 r. był członkiem Zarządu Federacji Amatorskich Klubów Filmowych w Polsce. Jeszcze przed rozpoczęciem studiów w szkole filmowej w Łodzi został zatrudniony w roli asystenta reżysera na planie filmu „Krajobraz po bitwie” w reżyserii Andrzeja Wajdy.
Ze względu na swoje doświadczenie zdobyte podczas pracy na planie filmowym i w szkole filmowej, jak również z uwagi na fakt, że w czasie studiów w Łodzi pełnił funkcję członka egzekutywy PZPR, Obłamski idealnie nadawał się na stanowisko reżysera w MSW.
W 1970 r. podjął studia w szkole filmowej w Łodzi, po ukończeniu której w 1974 r. rozpoczął pracę w Przedsiębiorstwie Realizacji Filmów w Zespole X prowadzonym przez Andrzeja Wajdę. W latach 1975-1978 zrealizował samodzielnie następujące filmy: „Obrazki z Życia”, „Ostatnie takie trio”, „Witolda Dederki świat szalony”.
Jako II reżyser i aktor z Jerzym Gruzą pracował na planie serialu telewizyjnego „Czterdziestolatek” . Wystąpił również w takich filmach jak: „Niepokój”, „Krajobraz po bitwie”, „Polowanie na muchy”, „Brzezina”, „Czarne Chmury”, „Gniazdo”, „Ziemia Obiecana”, „Sprawa Gorgonowej”, „Cicha Noc”.
Oprócz realizacji filmowych Obłamski był reżyserem I i IV Konkursu Zamkowego Poezji Śpiewanej. Współreżyserował także widowiska pantomimiczne: „Apokalipsa według św. Jana Ewangelisty” i „Galatea”, które wystawiane był na deskach teatru ludzi niesłyszących w Olsztynie.
W szeregi MSW
Ze względu na swoje doświadczenie zdobyte podczas pracy na planie filmowym i w szkole filmowej, jak również z uwagi na fakt, że w czasie studiów w Łodzi pełnił funkcję członka egzekutywy PZPR, Obłamski idealnie nadawał się na stanowisko reżysera w MSW.
Jego filmy zrealizowane dla resortu spraw wewnętrznych obecnie przechowywane są w Archiwum IPN.
W marcu i kwietniu 1978 r. Obłamski dokonał wszystkich formalności związanych z podjęciem pracy w MSW i uzyskał pozytywną opinię komisji lekarskiej. A w 19 lipca 1978 r. został zatrudniony w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych na stanowisku reżysera.
Jego filmy zrealizowane dla resortu spraw wewnętrznych obecnie przechowywane są w Archiwum IPN i digitalizowane na specjalnie do tego celu zakupionym skanerze do skanowania materiałów światłoczułych 16 i 35 mm.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
