„Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ac reverendissimum Dominum, Dominum Carolum Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinalem Wojtyła, qui sibi nomen imposuit Ioannis Pauli”
– te słynne słowa, wypowiedziane 16 października 1978 roku przez kardynała Pericle Feliciego z balkonu Bazyliki Świętego Piotra w Rzymie, obwieszczały światu wybór pierwszego Polaka na Stolicę Piotrową.
Niespodziewany wybór
Nowym papieżem został metropolita krakowski, kardynał Karol Wojtyła, który przyjął imię Jana Pawła II. Po ponad 450 latach, od czasu Hadriana VI (pontyfikat w latach 1522-1523), papieżem nie został Włoch, a po raz pierwszy Słowianin i to w dodatku z kraju pozostającego za Żelazną Kurtyną.
Była to ogromna sensacja, ponieważ kard. Wojtyła nie był wymieniany w gronie „papabili”, czyli nie był w ogólnym przekonaniu kandydatem na następcę Świętego Piotra. Wybór Wojtyły na papieża odbył się w ósmym głosowaniu i zapowiadał wielkie przemiany w historii Polski. Decyzja kardynałów zgromadzonych w Watykanie wzbudziła w polskim społeczeństwie ogromną radość i poruszenie, zaś w kręgu władz PRL wielkie zaskoczenie oraz niemal strach.
Jan Paweł II na dziedzińcu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w czasie trzeciej pielgrzymki do Polski. Po prawej stronie biskup lubelski Bolesław Pylak, po lewej – rektor KUL-u biskup Piotr Hemperek, 9 VI 1987 r. (fot. z zasobu IPN)
Papież Jan Paweł II całuje ziemię na lotnisku Okęcie w Warszawie po wyjściu z samolotu, rozpoczynając drugą pielgrzymkę do Ojczyzny. 16 VI 1983 r. (fot. z zasobu IPN)
Papież Polak
Karol Wojtyła, urodzony 18 maja 1920 r. w Wadowicach, święcenia kapłańskie przyjął w 1946 r. W 1958 r mianowano go biskupem pomocniczym krakowskim. Tym samym stał się najmłodszym biskupem w Polsce. W 1964 r. został arcybiskupem metropolitą krakowskim.
Stało się to za przyzwoleniem władz PRL-u, które, lekceważąc opinie agentury SB, w młodym, zdolnym biskupie, mającym dobry kontakt z młodzieżą akademicką, mylnie widzieli człowieka, który może osłabić rolę prymasa Stefana Wyszyńskiego. Tymczasem obydwaj hierarchowie dopełniali się i darzyli wzajemnym szacunkiem. Biskup Wojtyła brał udział w pracach Soboru Watykańskiego II w latach 1962-1965, a w 1967 r. został kardynałem.
16 października 1978 r. papieżem została postać nietuzinkowa, posiadająca wielką charyzmę, znana i ceniona również w Kościele powszechnym. Nowy papież na każdym kroku łamał schematy i stereotypy. Już w pierwszym przemówieniu po wyborze zwrócił się do zgromadzonych wiernych w języku włoskim, nie ograniczając się, jak jego poprzednicy, tylko do błogosławieństwa po łacinie.
Jan Paweł II modli się przed grobem księdza Jerzego Popiełuszki na terenie kościoła św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu, w czasie trzeciej pielgrzymki do Ojczyzny, 14 VI 1987 r. (fot. z zasobu IPN)
Jan Paweł II przy ołtarzu (wg projektu Mariana Kołodzieja), ustawionym na dziobie żaglowca - gdańskiej kogi w stanie budowy w gdańskiej dzielnicy Zaspa, w czasie trzeciej pielgrzymki do Polski, 12 VI 1987 r. Autor: Stanisław Składanowski (fot. z zasobu IPN)
* * *
Jan Paweł II okazał się papieżem pracowitym. W czasie swojego pontyfikatu odbył 104 podróże apostolskie, odwiedzając niemal wszystkie kontynenty. Odbył osiem pielgrzymek do Ojczyzny. Trzy jego pierwsze pielgrzymki do Polski z lat 1979, 1983 i 1987 mają swoje odzwierciedlenie w zasobie archiwalnym IPN, zarówno w dokumentacji aktowej, jak i zdjęciowej oraz audiowizualnej.
Pierwszym trzem pielgrzymkom Jana Pawła II do Ojczyzny poświęcony jest portal IPN https://pielgrzymki.ipn.gov.pl.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
