W zasobie Archiwum IPN przechowywane są materiały operacyjne Zarządu Wojskowej Służby Wewnętrznej Warszawskiego Okręgu Wojskowego dotyczące Centralnego Wojskowego Klubu Sportowego (CWKS) „LEGIA”. W aktach tych znajdują się także informacje dotyczące por. Kazimierza Deyny,
„który utrzymywał szerokie kontakty z cudzoziemcami i uciekinierami z naszego kraju”.
Służby zwróciły uwagę na piłkarza już podczas X Mistrzostw Świata w RFN w 1974 r.
Gwiazda reprezentacji
Kazimierz Deyna („Kaka”) urodził się 23 października 1947 w Starogardzie Gdańskim. Był piłkarzem i oficerem ludowego Wojska Polskiego. Podpora warszawskiej Legii, reprezentant Polski w latach 1968–1978 i kapitan drużyny narodowej w latach 1973–1978, jako ofensywny pomocnik bądź cofnięty napastnik w 97 meczach w biało-czerwonych barwach strzelił 41 bramek.
Udział w XX Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Monachium w 1972 r. uwieńczył złotym medalem i koroną króla strzelców (dziewięciokrotnie pokonywał bramkarzy rywali). Na MŚ w 1974 r. zdobył srebrny medal (zgodnie z regulaminem w latach 1974-1982 rozdawano cztery komplety medali: złote, srebrne pozłacane, srebrne i brązowe, ponadto FIFA przyznawała brązowe medale obu drużynom meczu o trzecie miejsce w turniejach w 1986, 1990 i 1994 r., wręczając łącznie cztery komplety medali). Podobne trofeum przywiózł z IO w Montrealu w 1976 r.
Podpora warszawskiej Legii, reprezentant Polski w latach 1968–1978 i kapitan drużyny narodowej w latach 1973–1978, jako ofensywny pomocnik bądź cofnięty napastnik w 97 meczach w biało-czerwonych barwach strzelił 41 bramek.
Pierwsze piłkarskie kroki stawiał w nieistniejącym dziś klubie ZKS Włókniarz Starogard Gdański, następnie trafił do kadry Gdańskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, a później do reprezentacji Polski juniorów. Karierę kontynuował w ŁKS Łódź, Legii Warszawa i Manchesterze City, aby u jej schyłku wyjechać do USA i związać się z San Diego Sockers.
Zginął w wypadku samochodowym 1 września 1989 r. na międzystanowej drodze nr 15 w San Diego, w drodze powrotnej do domu. Początkowo spoczął na El Camino Memorial Park w San Diego. W maju 2012 r. prochy „Kaki” przewiezione zostały do Polski. 6 czerwca został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Przy stadionie warszawskiej Legii odsłonięto jego pomnik.
Ukrywał istotne znane mu okoliczności…
Najlepszy polski piłkarz XX wieku według tygodnika „Piłka Nożna”, przez analityków sportu uważany za jednego z najlepszych polskich piłkarzy w historii, stał się bohaterem raportu Departamentu II MSW z 29 lipca 1974 r. Według tego dokumentu kapitan polskiej reprezentacji
„często wieczorami wychodził z hotelu i bardzo często był widziany w towarzystwie pracownika bazy amerykańskiej w RFN”.
11 października tego samego roku WSW powiadomiło Wydział II KSMO, że Kazimierz Deyna i dwaj inni piłkarze
„z racji częstych wyjazdów do krajów kapitalistycznych i nawiązywaniu kontaktów z interesującymi osobami”
pozostają w zainteresowaniu operacyjnym. W trakcie kilkakrotnych rozmów i przesłuchań sportowiec
„nie udzielił wyczerpujących informacji i ukrywał istotne znane mu okoliczności”.
Działania zintensyfikowano w roku 1978. 10 marca przesłuchano go w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej ze względu na utrzymywanie stałych bliskich kontaktów towarzyskich z obywatelem Indii, aresztowanym w styczniu przez MSW za prowadzenie działalności szpiegowskiej na rzecz wywiadu RFN. Brak jednoznacznych dowodów, świadczących o wrogiej działalności, skłonił prokuratora do rezygnacji z aresztowania zawodnika Legii.
Początkowo spoczął na El Camino Memorial Park w San Diego. W maju 2012 r. jego prochy przewiezione zostały do Polski.
Z racji starań piłkarza o zagraniczny transfer 14 września sprawa została przedstawiona ministrowi obrony narodowej, który zaopiniował zwolnienie Kazimierza Deyny z wojska przy zachowaniu odpowiednich pozorów. Transfer piłkarza do angielskiej drużyny Manchester City miał nastąpić już pod egidą PZPN.
* * *
Wielotomową sprawę operacyjnego rozpracowania (SOR) krypt. „Indo”/„Judo” (zarejestrowaną przez Wydział II KWMO w Szczecinie pod nr. 12817 oraz przez Wydział VI Departamentu II MSW w Warszawie pod. nr 42272) wszczęto w latach 70. w związku z nawiązywaniem przez obywatela Indonezji nieuzasadnionych oficjalną działalnością kontaktów z obywatelami PRL, w tym m.in. z naszym znakomitym futbolistą.
Kazimierz Deyna przechodzi ponadto w sprawie obiektowej krypt. „Mexico 86” założonej przez Wydział IX Departamentu III MSW w związku z operacyjną ochroną reprezentacji Polski, udającej się na XIII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. Były kapitan drużyny narodowej odwiedził reprezentantów Polski w ośrodku Bahia Escondida w Monterrey i miał odegrać pozytywną rolę w mobilizowaniu polskich piłkarzy do gry.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
