Fot. z zasobu IPN
Fot. z zasobu IPN
W zasobie Archiwum IPN przechowywane są materiały operacyjne Zarządu Wojskowej Służby Wewnętrznej Warszawskiego Okręgu Wojskowego dotyczące Centralnego Wojskowego Klubu Sportowego (CWKS) „LEGIA”. W aktach tych znajdują się także informacje dotyczące por. Kazimierza Deyny,
„który utrzymywał szerokie kontakty z cudzoziemcami i uciekinierami z naszego kraju”.
Służby zwróciły uwagę na piłkarza już podczas X Mistrzostw Świata w RFN w 1974 r.
Gwiazda reprezentacji
Kazimierz Deyna („Kaka”) urodził się 23 października 1947 w Starogardzie Gdańskim. Był piłkarzem i oficerem ludowego Wojska Polskiego. Podpora warszawskiej Legii, reprezentant Polski w latach 1968–1978 i kapitan drużyny narodowej w latach 1973–1978, jako ofensywny pomocnik bądź cofnięty napastnik w 97 meczach w biało-czerwonych barwach strzelił 41 bramek.
Udział w XX Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Monachium w 1972 r. uwieńczył złotym medalem i koroną króla strzelców (dziewięciokrotnie pokonywał bramkarzy rywali). Na MŚ w 1974 r. zdobył srebrny medal (zgodnie z regulaminem w latach 1974-1982 rozdawano cztery komplety medali: złote, srebrne pozłacane, srebrne i brązowe, ponadto FIFA przyznawała brązowe medale obu drużynom meczu o trzecie miejsce w turniejach w 1986, 1990 i 1994 r., wręczając łącznie cztery komplety medali). Podobne trofeum przywiózł z IO w Montrealu w 1976 r.
Podpora warszawskiej Legii, reprezentant Polski w latach 1968–1978 i kapitan drużyny narodowej w latach 1973–1978, jako ofensywny pomocnik bądź cofnięty napastnik w 97 meczach w biało-czerwonych barwach strzelił 41 bramek.
Pierwsze piłkarskie kroki stawiał w nieistniejącym dziś klubie ZKS Włókniarz Starogard Gdański, następnie trafił do kadry Gdańskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, a później do reprezentacji Polski juniorów. Karierę kontynuował w ŁKS Łódź, Legii Warszawa i Manchesterze City, aby u jej schyłku wyjechać do USA i związać się z San Diego Sockers.
Zginął w wypadku samochodowym 1 września 1989 r. na międzystanowej drodze nr 15 w San Diego, w drodze powrotnej do domu. Początkowo spoczął na El Camino Memorial Park w San Diego. W maju 2012 r. prochy „Kaki” przewiezione zostały do Polski. 6 czerwca został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Przy stadionie warszawskiej Legii odsłonięto jego pomnik.
Dokument z zasobu IPN
Ukrywał istotne znane mu okoliczności…
Najlepszy polski piłkarz XX wieku według tygodnika „Piłka Nożna”, przez analityków sportu uważany za jednego z najlepszych polskich piłkarzy w historii, stał się bohaterem raportu Departamentu II MSW z 29 lipca 1974 r. Według tego dokumentu kapitan polskiej reprezentacji
„często wieczorami wychodził z hotelu i bardzo często był widziany w towarzystwie pracownika bazy amerykańskiej w RFN”.
11 października tego samego roku WSW powiadomiło Wydział II KSMO, że Kazimierz Deyna i dwaj inni piłkarze
„z racji częstych wyjazdów do krajów kapitalistycznych i nawiązywaniu kontaktów z interesującymi osobami”
pozostają w zainteresowaniu operacyjnym. W trakcie kilkakrotnych rozmów i przesłuchań sportowiec
„nie udzielił wyczerpujących informacji i ukrywał istotne znane mu okoliczności”.
Działania zintensyfikowano w roku 1978. 10 marca przesłuchano go w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej ze względu na utrzymywanie stałych bliskich kontaktów towarzyskich z obywatelem Indii, aresztowanym w styczniu przez MSW za prowadzenie działalności szpiegowskiej na rzecz wywiadu RFN. Brak jednoznacznych dowodów, świadczących o wrogiej działalności, skłonił prokuratora do rezygnacji z aresztowania zawodnika Legii.
Początkowo spoczął na El Camino Memorial Park w San Diego. W maju 2012 r. jego prochy przewiezione zostały do Polski.
Z racji starań piłkarza o zagraniczny transfer 14 września sprawa została przedstawiona ministrowi obrony narodowej, który zaopiniował zwolnienie Kazimierza Deyny z wojska przy zachowaniu odpowiednich pozorów. Transfer piłkarza do angielskiej drużyny Manchester City miał nastąpić już pod egidą PZPN.
* * *
Wielotomową sprawę operacyjnego rozpracowania (SOR) krypt. „Indo”/„Judo” (zarejestrowaną przez Wydział II KWMO w Szczecinie pod nr. 12817 oraz przez Wydział VI Departamentu II MSW w Warszawie pod. nr 42272) wszczęto w latach 70. w związku z nawiązywaniem przez obywatela Indonezji nieuzasadnionych oficjalną działalnością kontaktów z obywatelami PRL, w tym m.in. z naszym znakomitym futbolistą.
Kazimierz Deyna przechodzi ponadto w sprawie obiektowej krypt. „Mexico 86” założonej przez Wydział IX Departamentu III MSW w związku z operacyjną ochroną reprezentacji Polski, udającej się na XIII Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. Były kapitan drużyny narodowej odwiedził reprezentantów Polski w ośrodku Bahia Escondida w Monterrey i miał odegrać pozytywną rolę w mobilizowaniu polskich piłkarzy do gry.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
