Stefan Antosiewicz urodził się w 1918 r. w Warszawie. Po ukończeniu Gimnazjum Ogólnokształcącego w Mińsku Mazowieckim, w 1934 r. rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej. Już wtedy angażował się politycznie. Działał w Komunistycznym Związku Młodzieży Polskiej, a następnie w Organizacji Socjalistycznej Młodzieży „Życie”.
Po dwóch latach nauki przedłożył podanie o urlop na rok akademicki 1936/1937, po czym wyjechał na Pomorze. Aby mieć jakieś źródło utrzymania, został marynarzem i przez blisko półtora roku pływał na greckich i francuskich statkach handlowych. W 1938 r. powrócił do Warszawy i podjął próbę kontynuowania studiów, jednak do 1939 r. nie udało mu się ukończyć ani jednego pełnego roku studiów.
Wojenny zwrot w życiorysie
Kiedy wybuchła wojna, Stefan Antosiewicz wziął udział w obronie Warszawy. Po kapitulacji stolicy udał się na wschód i znalazł się na terenach zajętych przez Armię Czerwoną. Przebywając we Lwowie, rozpoczął studia na Politechnice Lwowskiej. Nawiązał również znajomości w środowisku młodych polskich komunistów.
Wczesną wiosną 1940 r. przerwał naukę i wraz z dwoma kolegami wyjechał do Niżnego Tagiłu na Uralu. Po dotarciu do tego miasta przez blisko rok pracował jako robotnik konstruktor w hucie żelaza.
Stefan Antosiewicz, b.d. (fot. z zasobu AIPN)
W sierpniu 1941 r. został wytypowany do udziału w kursie dla polskich komunistów, którzy mieli zostać przerzuceni do kraju z zadaniami politycznymi. Początkowo przebywał w ośrodku szkoleniowym w miejscowości Puszkino pod Moskwą. W związku ze zbliżającą się ofensywą wojsk niemieckich w październiku placówka ta została ewakuowana do Kusznarenkowa k. Ufy.
Niedługo potem zmieniono pierwotny plan i przeniesiono go na specjalistyczny kurs dywersyjno-szpiegowski, zorganizowany przez sowieckie organy bezpieczeństwa. W ten sposób zaczął przygotowywać się do prowadzenia działalności wywiadowczej za linią frontu.
W lutym 1942 r. Stefan Antosiewicz został zrzucony na spadochronie w rejonie jeziora Narocz na Wileńszczyźnie. Był wówczas członkiem kilkunastoosobowej grupy partyzanckiej, która zasiliła szeregi 1. Wileńskiej Sowieckiej Brygady im. Woroszyłowa. Formacja ta była formalnie podporządkowana Białoruskiemu Sztabowi Partyzanckiemu i NKGB. W ramach swojej działalności zajmowała się m.in. rozpracowywaniem struktur AK i prowadzeniem działań sabotażowych na terenach okupowanych przez Niemców.
Kariera w aparacie bezpieczeństwa
Po wkroczeniu Armii Czerwonej na obszar przedwojennej Polski i utworzeniu PKWN, Antosiewicz szybko wszedł w struktury tworzącego się aparatu bezpieczeństwa. Jesienią 1944 roku został zastępcą kierownika Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie, a na początku 1945 r. objął kierownictwo Wydziału Wywiadu MBP.
Rozkaz personalny z 28 grudnia 1944 r., na mocy którego Stefan Antosiewicz został wyznaczony na stanowisko p.o. kierownika Wydziału Wywiadu MBP (z zasobu AIPN)
Notatka z 17 września 1970 r. informująca o objęciu Stefana Antosiewicza inwigilacją przez SB (z zasobu AIPN)
Stanowisko to sprawował jednak krótko i już w kwietniu został p.o. kierownika WUBP w Poznaniu. Dwa lata później przeniesiono go na stanowisko szefa WUBP w Katowicach, a we wrześniu 1948 r. został dyrektorem Departamentu I MBP, odpowiedzialnego za kontrwywiad. Okres kierowania nim przez płk. Antosiewicza obfitował w wydarzenia.
Jednostka ta prowadziła złożone gry operacyjne z obcymi służbami, których ośrodki wywiadowcze w większości przypadków operowały z Berlina Zachodniego i Niemiec Zachodnich. Rozpracowując organizowane przez nie siatki, aresztowano zarówno ludzi prowadzących działalność szpiegowską, jak i osoby, które udzielały im pomocy. Prowadzono też różnorodne działania wobec pracowników zachodnich placówek dyplomatycznych, konsularnych i handlowych.
Dalsze życie
Stefan Antosiewicz był dyrektorem Departamentu I do momentu likwidacji MBP. W trakcie reorganizacji organów bezpieczeństwa w grudniu 1954 r. powierzono mu stanowisko wiceministra spraw wewnętrznych.
Od tej pory nie zajmował się już pracą operacyjną, ale był odpowiedzialny za nadzór nad strażą pożarną, więziennictwem i aparatem paszportowym. Po odejściu ze służby w MSW w 1959 r. poświęcił się swojej pasji, którą było lotnictwo. Było to o tyle naturalne, że już od 1958 r. był prezesem Aeroklubu PRL.
Stefan Antosiewicz, b.d. (fot. z zasobu AIPN)
Stefan Antosiewicz, b.d. (fot. z zasobu AIPN)
Kariera Stefana Antosiewicza została zahamowana pod koniec lat sześćdziesiątych, gdy wysunięto przeciwko niemu zarzut przyjmowania korzyści majątkowych, niezawiadamiania organów ścigania o przestępstwach popełnionych przez podwładnych oraz zatrudniania na stanowiskach kierowniczych osób karanych za przestępstwa gospodarcze. W tym okresie był też obiektem inwigilacji ze strony SB.
Po przejściu na rentę dorabiał sobie jako pilot wycieczek zagranicznych. Zmarł w 1998 r. i został pochowany w grobie rodzinnym na Starych Powązkach.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
