Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

W poszukiwaniu polskich ofiar na Ukrainie. Rozmowa z Krzysztofem Szwagrzykiem

Autor: Paweł Lekki, Krzysztof Szwagrzyk 2026

Ekshumacje i poszukiwania mają na celu godne upamiętnienie ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów w czasie II wojny światowej. Ocenia się, że ofiarą zbrodniczych działań OUN i UPA padło ok. 120 tysięcy Polaków.



Zbrodnia Wołyńska to jedna z najtragiczniejszych kart polskiej historii XX wieku. W latach 1943–1945 ukraińscy nacjonaliści z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) dokonali zaplanowanego ludobójstwa na ludności polskiej na Wołyniu i Małopolsce Wschodniej.

Ataki rozpoczęły się na większą skalę wiosną 1943 r., osiągając apogeum 11 lipca 1943 r. (tzw. Krwawa Niedziela), gdy zaatakowano jednocześnie kilkadziesiąt polskich miejscowości. W sumie zamordowano ok. 120 tysięcy Polaków – mężczyzn, kobiet i dzieci. Kilkaset tysięcy osób musiało uciekać, ratując życie.

Ekshumacje i poszukiwania mają na celu godne upamiętnienie ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów w czasie II wojny światowej. Ocenia się, że na samym Wołyniu zamordowano ok. 40–60 tysięcy Polaków, natomiast w Małopolsce Wschodniej kolejne 30–40 tysięcy. Pozostałe ofiary to mieszkańcy terenów dzisiejszej południowo-wschodniej Polski oraz innych regionów. Pracę przeprowadzono w miejscu nieistniejących już wsi: Wola Ostrowiecka i Ostrówki oraz w Hucie Pieniackiej.

IPN przeprowadził także ekshumacje żołnierzy Wojska Polskiego poległych podczas obrony Lwowa we wrześniu 1939 r. Ekshumowano szczątki 115 polskich żołnierzy, spoczywających w pojedynczych grobach. Przy szczątkach odnaleziono wiele przedmiotów, w tym elementy wyposażenia i umundurowania wojskowego. Co niezmiernie ważne, odnaleziono również znaki tożsamości, tzw. nieśmiertelniki poległych żołnierzy.

Pogrzeb polskich żołnierzy planowany jest w kwaterze wojskowej na cmentarzu w Mościskach na Ukrainie.

Dziś przedstawimy państwu efekty prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych przeprowadzonych w bieżącym roku przez IPN na Ukrainie. Naszym gościem jest dr hab. Krzysztof Szwagrzyk zastępca prezesa IPN, kierujący Biurem Poszukiwań i Identyfikacji IPN.

 

Zapraszamy!


redaktor prowadzący: Paweł Lekki
wydawca: Małgorzata Frydrych
produkcja: Wydział Realizacji Projektów Medialnych – Biuro Rzecznika Prasowego IPN


 

Pobierz