„Jak ja nie cierpię Smerfów! Złapię cię! Wyłapię was wszystkie! Zrobię to, jakiem Gargamel!”.
Wszyscy pamiętamy skrzeczący głos czarownika Gargamela, zaciekle polującego na niebieskie stworki. Postać tę mistrzowsko dubbingował niezapomniany Wiesław Drzewicz.
Wiesław Drzewicz urodził się 19 marca 1927 roku w Warszawie. O aktorstwie marzył od najwcześniejszych lat. Występował w teatrze harcerskim, kierował też jego działalnością.
Wiesław Drzewicz. Zdjęcie z akt paszportowych, ok. 1981 r. fot. z zasobu AIPN)
Wyboista droga na scenę
W czasie okupacji pracował jako aktor amator w Warszawie. Po upadku Powstania Warszawskiego przeniósł się do Krakowa. Po „wyzwoleniu” występował z ramienia Wojewódzkiego Urzędu Informacji i Propagandy „jako aktor po świetlicach i szpitalach wojskowych”. Zaangażował go również Teatr Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci „Wesoła Gromadka”.
1 września 1946 roku Wiesław Drzewicz został zatrudniony w 6. Komisariacie Milicji Obywatelskiej w Krakowie jako cywilny pracownik na etacie instruktora polityczno-wychowawczego, aby prowadzić amatorskie kółko teatralne w domu kultury. Zwolniono go po pięciu miesiącach 30 stycznia 1947 roku.
Ukończył studia aktorskie na PWST w Krakowie. Tam też zadebiutował w 1946 roku na deskach Starego Teatru. W latach 1955-1963 pracował w Teatrze Zagłębia w Sosnowcu. W kolejnych latach występował w krakowskim Teatrze im. Juliusza Słowackiego, Teatrze Polskim w Bydgoszczy oraz Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu. Od 1969 roku związany był ze scenami warszawskimi: Teatrem Klasycznym, Teatrem Studio, Komedia i Syrena.
Wiesław Drzewicz, ok. 1946 r. (fot. z zasobu AIPN)
Życiorys Wiesława Drzewicza (z zasobu AIPN)
Zaświadczenie o przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego na temat Wiesława Drzewicza. Kraków, 8 października 1946 r. (z zasobu AIPN)
Był aktorem charakterystycznym o oryginalnej powierzchowności i niepowtarzalnym, chrapliwym głosie. Znakomicie sprawdzał się w radiu. Występował w przedstawieniach Teatru Polskiego Radia, w najsłynniejszych słuchowiskach radiowych: „W Jezioranach” i „Matysiakach”.
Jego role filmowe – głównie epizodyczne – zapadały w pamięć widzów. Pamiętany jest jako Leon Guttman, pracownik laboratorium z pierwszej polskiej opery mydlanej „W labiryncie” (1988-1990), oraz ze słynnego „07 zgłoś się”. Zagrał także w wielu innych produkcjach, takich jak: „Wielka miłości Balzaka”, „Polskie drogi”, „Szaleństwa Panny Ewy”, „Ballada o Januszku”, „Dom”, „Kłamczucha” (jako profesor Dmuchawiec), „C.K. Dezerterzy”, „Siedem życzeń”, „40 latek. 20 lat później”.
Karta z kartoteki osobowej b. funkcjonariuszy i pracowników resortu spraw wewnętrznych, s. 1 (z zasobu AIPN)
Karta z kartoteki osobowej b. funkcjonariuszy i pracowników resortu spraw wewnętrznych, s. 2 (z zasobu AIPN)
Ofiara własnego sukcesu
Najbardziej jednak Wiesław Drzewicz kojarzony jest z rolą zgryźliwego czarodzieja z nieodłącznym rudym kotem ze słynnej kreskówki o przygodach Smerfów, która pojawiła się w polskiej telewizji w 1987 roku. Aktor przyznawał, że aby nie przerazić dziecięcej publiczności, starał się by Gargamel był bardziej zabawny, niż straszny.
Po latach ubolewał, że Gargamel przyćmił jego bogaty dorobek teatralny. Mimo ogromnej popularności jaką przyniosła mu ta postać, skromy i ceniący prywatność aktor twierdził, że czarodziej zatruł mu życie. Gdziekolwiek się nie pojawiał, dzieci i dorośli reagowali entuzjastycznie, choć nie zawsze taktownie. Zaczepiano go na ulicy, na spacerach z psem, bezustannie pytano, gdzie jest kot Klakier. W takich sytuacjach ratowało go nieprzeciętne poczucie humoru.
Program spektaklu „Abecadło z pieca spadło” z teatrzyku Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci „Wesoła Gromadka”, 1948 r. (ze zbiorów prywatnych)
Program spektaklu „Abecadło z pieca spadło” z teatrzyku Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci „Wesoła Gromadka”, 1948 r. (ze zbiorów prywatnych)
* * *
Na początku lat 90. XX wieku u Wiesława Drzewicza zdiagnozowano nowotwór płuc. Aktor starał się jednak pracować, tak długo jak pozwalało na to zdrowie. Zmarł w Warszawie w noc sylwestrową 31 grudnia 1996 roku.
W zasobie Instytutu Pamięci Narodowej znajdują się dokumenty archiwalne stanowiące źródło wiedzy o życiu prywatnym i zawodowym tego niezwykłego aktora: akta personalne funkcjonariusza MO oraz akta paszportowe. Wiesław Drzewicz figuruje również, jako aktor bądź student szkoły dramatycznej, w materiałach ewidencyjnych b. resortu spraw wewnętrznych.
Więcej interesujących materiałów na profilu Archiwum IPN
