Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Byłem szczurem kanałowym. Młodzi Powstańcy Warszawscy pod ulicami walczącej stolicy
POLECAMY
Artykuł

Byłem szczurem kanałowym. Młodzi Powstańcy Warszawscy pod ulicami walczącej stolicy

Autor: Bogusław Kamola
Relacja Bogusława Kamoli ps. „Hipek” – 14-letniego podczas Powstania żołnierza AK walczącego w 227 plutonie harcerskim („Szczury Kanałowe”) – stanowi źródło wiedzy o powstańczej łączności kanałowej, a zarazem, pośrednio, demaskuje komunistyczną dezinformację prowadzoną przy użyciu kliszy „Kanał”.
Było sobie śledztwo… Prokuratorski wkład w odtwarzanie prawdy dziejów
POLECAMY
Artykuł

Było sobie śledztwo… Prokuratorski wkład w odtwarzanie prawdy dziejów

Autor: Marek Rabiega
Praca prokuratorów IPN jest wypełnieniem obowiązku Państwa względem ludzi skrzywdzonych przez system totalitarny. Jej podstawowym celem jest udzielenie prawdy i sprawiedliwości konkretnemu człowiekowi-ofierze systemu.
Cel osiągnąłem. Ks. Jan Franciszek Macha (1914–1942)
O TYM SIĘ MÓWI
Biogram / Biografia

Cel osiągnąłem. Ks. Jan Franciszek Macha (1914–1942)

Autor: Andrzej Grajewski
Beatyfikacja Sługi Bożego ks. Jana Franciszka Machy ma wymiar nie tylko religijny. Symbolicznie upamiętnia także tych wszystkich, którzy na Górnym Śląsku w czasie niemieckiej okupacji pozostali wierni Polsce, płacąc za swoją postawę ponoszonymi prześladowaniami, a często życiem.
Ciągłość zbrodni – egzekucje AK-owców w lubelskim zamku
PAMIĘTAMY
Artykuł

Ciągłość zbrodni – egzekucje AK-owców w lubelskim zamku

Autor: Marcin Krzysztofik
Stanisław Siwiec wraz Tadeuszem Beneszem i Franciszkiem Gadzałą byli pierwszymi żołnierzami Armii Krajowej zamordowanymi przez reżim komunistyczny w Więzieniu na Zamku w Lublinie w 1944 r.
Cichociemni. Pierwsi skoczkowie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Cichociemni. Pierwsi skoczkowie

Autor: Joanna Karbarz-Wilińska
W nocy z 15 na 16 lutego 1941 r. miał miejsce pierwszy desant żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie na tereny okupowanej przez Niemców Polski. Rozpoczynał on tajną akcję pomocy emigracyjnego rządu polskiego dla Polskiego Państwa Podziemnego, trwającą do końca 1944 r.
Ciotka – opiekunka więźniów
TYLKO U NAS
Artykuł

Ciotka – opiekunka więźniów

Autor: Anna Czocher
Maria Zazulowa w czasie okupacji niemieckiej w sposób szczególny zaangażowała się w pomoc więźniom i ich rodzinom. Nazywana „Panią Prezesową”, „Ciotką”, „Czarną Panią”, stała się symbolem ofiarności i niezłomności w działaniu, a dla osadzonych w krakowskich więzieniach także symbolem nadziei.
Co łączy Macieja Aleksego Dawidowskiego „Alka” z Janem Kilińskim, bohaterem insurekcji kościuszkowskiej?
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Co łączy Macieja Aleksego Dawidowskiego „Alka” z Janem Kilińskim, bohaterem insurekcji kościuszkowskiej?

Autor: Irena Siwińska
Losy tych dwóch wielkich polskich patriotów, mimo że wspomniane wydarzenia z ich udziałem dzieliło prawie 150 lat, splotły się 13 marca 1942 r. To właśnie tego dnia „Alek” zdekonspirował miejsce pobytu tak ważnego dla warszawiaków pomnika Kilińskiego, zdemontowanego uprzednio przez Niemców.
Cyryl Ratajski
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Cyryl Ratajski

Autor: Waldemar Grabowski
Wielkopolanin, zdolny prawnik z doświadczeniem pracy w kilku spółkach państwowych i miejskich, a także zarządzania stolicą Wielkopolski. W grudniu 1940 r. Cyryl Ratajski został mianowany przez gen. Władysława Sikorskiego Głównym Delegatem Rządu na Generalne Gubernatorstwo. Udźwignął ciężar odpowiedzialności i zdołał zorganizować cywilne struktury Podziemnego Państwa Polskiego.
Człowiek ciekawych czasów – Zbigniew Przyrowski
POLECAMY
Artykuł

Człowiek ciekawych czasów – Zbigniew Przyrowski

Autor: Katarzyna Wasilewska
Mało kto wie, że autor znany jako redaktor „Młodego Technika” pochodził z Suwalszczyzny.
Czy brat gen. Korczyńskiego był niemieckim kapusiem?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Czy brat gen. Korczyńskiego był niemieckim kapusiem?

Autor: Paweł Sztama
Grzegorz Korczyński, a w zasadzie Stefan Kilanowicz, jest jednym z najbardziej znanych funkcjonariuszy organów represji Polski „ludowej”. Miał młodszego brata – Jerzego Kilanowicza. W pierwszych latach II wojny światowej, gdy Korczyński działał we Francji, a Kilanowicz przebywał w Warszawie. Obaj bracia utrzymywali ze sobą ścisły kontakt.
Czy Generalne Gubernatorstwo było terytorium okupowanym?
TYLKO U NAS
Artykuł

Czy Generalne Gubernatorstwo było terytorium okupowanym?

Autor: Joanna Lubecka
Przyzwyczailiśmy się określać Generalne Gubernatorstwo terytorium okupowanym. Często używamy – w podręcznikach, w dyskusjach bardziej lub mniej naukowych – określenia „pod niemiecką okupacją”. Oczywiście nie ma w tym nic złego, ani błędnego. W ten sposób określamy (w nieco uproszczony sposób) reżim polityczny, panujący na tym terenie po zajęciu go przez niemiecką armię i ustanowieniu tu niemieckich rządów.
Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?

Autor: Paweł Kosiński
Tylko Rzesza Niemiecka, ZSRS i Republika Słowacka przyjęły w 1939 r., że w wyniku ich agresji doszło do zawojowania (debellacji) Rzeczypospolitej, czyli pozbawienia dotychczasowego suwerena władzy zwierzchniej po zbrojnym zajęciu terytorium państwa i przejęciu nad nim całkowitej kontroli.
Czy tylko świnie w krakowskim kinie?
ŻYCIE POD OKUPACJĄ
Artykuł

Czy tylko świnie w krakowskim kinie?

Autor: Anna Czocher
W okupowanym przez Niemców Krakowie oficjalna oferta kulturalno-rozrywkowa dla Polaków była bardzo skromna. Główny jej punkt stanowiły seanse kinowe, ograniczone oczywiście do filmów, które wpisywały się w politykę niemiecką na okupowanych ziemiach polskich.
Czy wszyscy chłopcy byli nasi? Refleksje po obejrzeniu wystawy „Nasi chłopcy. Mieszkańcy Pomorza Gdańskiego w armii III Rzeszy”
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Czy wszyscy chłopcy byli nasi? Refleksje po obejrzeniu wystawy „Nasi chłopcy. Mieszkańcy Pomorza Gdańskiego w armii III Rzeszy”

Autor: Krzysztof Brzechczyn
Ponoć najlepiej dyskutuje się nad książkami, których się nie czytało i nad wystawami, których się nie oglądało. Ogólnopolska dyskusja, która przetoczyła się nad wystawą „Nasi chłopcy”, prezentowaną w Muzeum Historii Gdańsk, skłoniła mnie zatem do jej obejrzenia. Chciałbym krótko podzielić się swoimi refleksjami.
Dachau i śmierć są synonimami
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dachau i śmierć są synonimami

Autor: Anna Jagodzińska, Tomasz Ceran
Płk William Quinn z 7. Armii Amerykańskiej, wyzwalając w maju 1945 r. obóz koncentracyjny w Dachau, napisał w raporcie: „Oddziały nasze zastały tam widoki, jęki tak straszne, że aż nie do uwierzenia, okrucieństwa tak ogromne, że aż niepojęte dla normalnego umysłu. Dachau i śmierć są synonimami”.
Davida Cesaraniego obraz losów Żydów w latach 1933-1949
TYLKO U NAS
Artykuł

Davida Cesaraniego obraz losów Żydów w latach 1933-1949

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
„Ta książka narodziła się z obawy przed rozdźwiękiem między, z jednej strony, odwołaniami do Holokaustu w kulturze masowej, edukacji i jego upamiętnianiu a – z drugiej – odkryciami badaczy różnych dyscyplin, działających w obrębie struktury akademickiej i poza nią.”
Doktor Antoni Docha. Sprawiedliwy lekarz Grodzieńszczyzny
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Doktor Antoni Docha. Sprawiedliwy lekarz Grodzieńszczyzny

Autor: Jakub Gołębiewski
Pewnego dnia doktor Antoni Docha otrzymał gryps: „Panie kolego, jeśli jesteś chrześcijaninem, jeżeli wierzysz w Boga, musisz nam pomóc”. Tak zaczęła się jego niezwykła misja ratowania Żydów.
Doktor Celina Choynacka. Poznańska lekarka w KL Auschwitz i KL Ravensbrück
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Doktor Celina Choynacka. Poznańska lekarka w KL Auschwitz i KL Ravensbrück

Autor: Izabella Kopczyńska
Po wybuchu II wojny światowej pomagała w dostarczaniu lekarstw dla Polaków i udzielała pomocy lekarskiej potrzebującym. Aresztowano ją 2 marca 1943 r. W październiku 1943 r. razem z inną lekarką, dr Wandą Starkowską, trafiły do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Tutaj zostały przydzielone do pracy w szpitalu obozowym.
Audio/Video

Doktor Franciszek Witaszek, mikrobiolog i szef konspiracyjnej siatki w okupowanym Poznaniu. W jaki sposób szkodził Niemcom? Czy naprawdę wykorzystywał bakterie i toksyny jako broń? Gdzie kończy się fakt, a zaczyna legenda o „wojnie biologicznej” polskiego podziemia?

Autor: Rafał Sierchuła, Krzysztof Świątek
Doktor Kopel Schnir. Lekarz, ofiara Holokaustu
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Doktor Kopel Schnir. Lekarz, ofiara Holokaustu

Autor: Anna Wardzińska
30 lipca 1907 roku w Stryju urodził się Kopel Schnir, lekarz internista, syn Mojżesza Schnira, męskiego krawca, i Lei z domu Dawidman.
Dom jako przestrzeń życia społecznego w czasie okupacji niemieckiej
POLECAMY
Artykuł

Dom jako przestrzeń życia społecznego w czasie okupacji niemieckiej

Autor: Anna Czocher
W Generalnym Gubernatorstwie prawo do prywatności nie było w żaden sposób sankcjonowane. Zachwiało to poważnie stabilnością życia domowego, bowiem okupant wkraczał w obszar domowy bez ograniczeń stosując kontrole, rewizje, tzw. kotły. Nakładały się na to masowe eksmisje i wysiedlenia.
Dom utracony
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Dom utracony

Autor: Tomasz Sikorski
Moja babcia ze strony mamy dobrze wyszła za mąż. Dziadek był obrotnym, pracowitym handlowcem. Dorobił się kilku nieruchomości mieszkalnych i użytkowych, w kilku salonach prowadził sprzedaż luksusowych mebli oraz „towarów kolonialnych” – delikatesów i win. Podczas Powstania Warszawskiego dziadkowie stracili wszystkie nieruchomości i ruchomości. Z dużego na tamte czasy majątku ocalało zaledwie kilka przedmiotów cudem uratowanych przez babcię.
Dom Żołnierza w Poznaniu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Dom Żołnierza w Poznaniu

Autor: Paweł Głuszek
Dom Żołnierza im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Poznaniu otwarto 19 marca 1939 r. Był to obiekt przeznaczony dla oficerów i żołnierzy, spełniający funkcje kulturalne i rozrywkowe.
Dowód skutecznego oporu. Materiały zabezpieczone w trakcie I Alertu Naczelnika ZHP
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dowód skutecznego oporu. Materiały zabezpieczone w trakcie I Alertu Naczelnika ZHP

Autor: Krzysztof Pawluczuk
W kwietniu 1965 r. odbył się I Alert Naczelnika Związku Harcerstwa Polskiego – „Harcerski Zwiad Wiosenny” – ogólnopolska akcja zorganizowana przez ZHP oraz Radę Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa. Miała ona na celu m.in. odnalezienie miejsc pamięci z okresu II wojny światowej oraz ich upamiętnienie.
Dozorca – czyli o wydawaniu Żydów w Warszawie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dozorca – czyli o wydawaniu Żydów w Warszawie

Autor: Marcin Urynowicz
Eksterminacyjna polityka niemiecka w stosunku ludności żydowskiej w okresie II wojny światowej prowadzona była wyjątkowo skutecznie. Pomagało w tym umiejętne wykorzystywanie grup narodowościowych przeciwko sobie.
Dr Szyja Fakler
POLECAMY
Artykuł

Dr Szyja Fakler

Autor: Anna Wardzińska
8 września 1905 roku w Krakowie urodził się Szyja Fakler, lekarz internista, syn Izraela Faklera, kupca pochodzącego z Koszyc (ówcześnie na Węgrzech), i Ryfki Seitner.
Drobne kradzieże w okupowanym Krakowie w świetle akt więziennych
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Drobne kradzieże w okupowanym Krakowie w świetle akt więziennych

Autor: Anna Czocher
Otwartym pozostaje pytanie, na ile rozluźnienie norm moralnych, brak poszanowania dla praworządności wywołany i praktykowany przez władze okupacyjne, powszechny deficyt dóbr codziennego użytku, brak zajęcia lub możliwości edukacji miały wpływ na to, że część osób decydowała się na kradzieże, zarówno z biedy, jak i dla wzbogacenia się.
Druga wina Niemców
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Druga wina Niemców

Autor: Tomasz Ceran
Zdaniem autora „Drugiej winy”, „okres dyktatury nazistowskiej nie był zatem wypadkiem przy pracy w historii Niemiec i nie można go uznać za zbieg okoliczności. Kajzerowska Rzesza ponosi odpowiedzialność za jego przygotowanie ze względu na analogię ustrojowe. Dokonało się ono dzięki przekazaniu licznych elementów ideowych i materialnych, w tym nadrzędnej idei panowania Niemiec nad światem”.
Drugi pakt Ribbentrop-Mołotow
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Drugi pakt Ribbentrop-Mołotow

Autor: Bożena Witowicz
Pakt Ribbentrop-Mołotow (inaczej pakt Hitler-Stalin) z 23 sierpnia 1939 r. uważany jest za jeden z najbardziej zdradzieckich układów międzynarodowych. Miesiąc po jego zawarciu nowi sojusznicy podpisali kolejną umowę – doprecyzowującą ich zbrodnicze plany wobec Europy Środkowej.
Dulag 121 Pruszków. Obóz, przez który przeszła wypędzona Warszawa
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dulag 121 Pruszków. Obóz, przez który przeszła wypędzona Warszawa

Autor: Maria Zima-Marjańska
Durchgangslager (Dulag) 121 Pruszków był największym obozem przejściowym utworzonym przez Niemców dla wypędzonej ludności powstańczej Warszawy i okolicznych miejscowości. Szacuje się, że przez obóz w Pruszkowie przeszło co najmniej 400 tys. ludzi.
Dwa lata w śmiertelnym zagrożeniu. Pomoc rodziny Lubaszków dla rodziny Różańskich w Karolinie pod Mińskiem Mazowieckim
TYLKO U NAS
Artykuł

Dwa lata w śmiertelnym zagrożeniu. Pomoc rodziny Lubaszków dla rodziny Różańskich w Karolinie pod Mińskiem Mazowieckim

Autor: Damian Sitkiewicz
Mińsk Mazowiecki to miasto powiatowe leżące około 40 km na wchód od Warszawy. W 1930 r. zamieszkiwało go blisko 13 500 osób, z czego około 5000 to ludność żydowska.
Dwie okupacje
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Dwie okupacje

Autor: Włodzimierz Suleja
28 września, zanim umilkły ostatnie strzały, Hitler i jego najlepszy sojusznik dokonali podziału łupów. Dzień wcześniej po raz kolejny zjawił się w Moskwie Ribbentrop. Tym razem jego celem było podpisanie traktatu „o granicach i przyjaźni”. Ton owego dokumentu był cyniczny. Ustalenia – konkretne.
Działalność antyniemiecka policjantów granatowych i kryminalnych w Kielcach w okresie II wojny światowej
TYLKO U NAS
Artykuł

Działalność antyniemiecka policjantów granatowych i kryminalnych w Kielcach w okresie II wojny światowej

Autor: Tomasz Domański
Początkowo na barkach funkcjonariuszy policji granatowej spoczęła większa część obowiązków przedwojennych, które można określić mianem utrzymania i zabezpieczenia porządku publicznego, w tym zwalczanie pożarów i przestępstw pospolitych. Z biegiem czasu Niemcy coraz bardziej wykorzystywali PP i PPK do realizowania własnych celów okupacyjnych.
Działalność obozu pracy w Słupi na terenie Kreishauptmannschaft Busko w latach 1941-1944
TYLKO U NAS
Artykuł

Działalność obozu pracy w Słupi na terenie Kreishauptmannschaft Busko w latach 1941-1944

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Jeden z pierwszych obozów na terenie Kreishauptmannschaft Busko powstał w 1941 r. w Słupi. Był przeznaczony dla ludności żydowskiej (Zwangsarbeitslager für Juden, Julag).
Działalność sabotażowo-dywersyjna ZWZ-AK na terenie Buska-Zdroju. Wybrane przykłady
TYLKO U NAS
Artykuł

Działalność sabotażowo-dywersyjna ZWZ-AK na terenie Buska-Zdroju. Wybrane przykłady

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Percepcja konspiracji skupia się w ujęciu popularnym na widowiskowych, jednostkowych akcjach – egzekucjach hitlerowskich zbrodniarzy, odbijaniu więźniów, bitwach partyzanckich oddziałów. Nie należy zapominać, że główny ciężar pracy podziemnych struktur położono na inne aspekty walki z okupantem – jak choćby dywersję i sabotaż. Dopiero wspólnie tworzą one pełny obraz Podziemia.
Dzieci w bydlęcych wagonach
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Dzieci w bydlęcych wagonach

Autor: Katarzyna Adamów
Na początku 1943 r. do Dystryktu Warszawskiego Generalnej Guberni skierowano szereg transportów z wysiedleńcami z Zamojszczyzny. Widok wycieńczonych i konających rodaków, a zwłaszcza dzieci, był szokiem dla ludności na trasie ich przejazdu.
Dzieci z Przemysłowej – niemiecki obóz w Łodzi
POLECAMY
Artykuł

Dzieci z Przemysłowej – niemiecki obóz w Łodzi

Autor: Artur Ossowski
„Czym dłużej tu byliśmy, tym bardziej dyscyplina się zaostrzała, tym łatwiej było spostrzec, że wszystko zmierza do udręczenia, umęczenia nas” – wspominał Stefan Marczewski, jeden z nastoletnich więźniów. Przez obóz sąsiadujący z łódzkim gettem przeszło od 2 do ponad 3 tys. polskich dzieci.
Dziecięce zabawy czasu okupacji
ŻYCIE POD OKUPACJĄ
Artykuł

Dziecięce zabawy czasu okupacji

Autor: Anna Czocher
Podczas II wojny światowej i okupacji ziem polskich dzieci zostały dotknięte całym spektrum dramatów będących konsekwencją wojny. Co prawda bieda i sieroctwo były udziałem niektórych dzieci także przed wybuchem wojny, niemniej w czasie jej trwania rozrosły się na niespotykaną dotąd skalę. Można zatem zadać pytanie: czy podczas wojny było miejsce na dziecięcą zabawę i wypoczynek?
Dziennik próżności Hansa Franka
TYLKO U NAS
Źródło historyczne

Dziennik próżności Hansa Franka

Autor: Paweł Kosiński
Hans Frank należał do głównych współautorów i realizatorów niemieckiej polityki eksterminacyjnej. Był odpowiedzialny za masowe zbrodnie, eksploatację gospodarczą oraz grabież i niszczenie dzieł sztuki na ziemiach polskich niewcielonych do III Rzeszy. Dzięki jego próżności powstało niepowtarzalne źródło historyczne – dziennik urzędowy gubernatora generalnego.
Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

Autor: Witold Wasilewski
13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Dzień ten został ustanowiony przez Sejm RP w 2007 r., w hołdzie wszystkim ofiarom sowieckiego mordu popełnionego na mocy decyzji BP KC WKP(b) z 5 marca 1940 r.
Dziwna szkoła, niezależny teatr
TYLKO U NAS
Artykuł

Dziwna szkoła, niezależny teatr

Autor: Anna Czocher
W myśl założeń prowadzonej przez Niemców na terenie Generalnego Gubernatorstwa polityki okupacyjnej, życie kulturalne społeczeństwa polskiego miało być utrzymane na możliwe najniższym poziomie. Jakakolwiek działalności artystyczna, literacka czy dziennikarska nie mogła być prowadzona bez zgody władz niemieckich.
Edward Kazior „Lot” – partyzant z powiatu olkuskiego
POLECAMY
Biogram / Biografia

Edward Kazior „Lot” – partyzant z powiatu olkuskiego

Autor: Cezary Brożek
Partyzant Batalionów Chłopskich (Ludowej Straży Bezpieczeństwa), a po wkroczeniu Sowietów dowódca oddziału niepodległościowego w powiecie olkuskim, został zastrzelony 30 kwietnia 1945 roku we wsi Jeżówka koło Wolbromia.
Edward Pfeiffer „Radwan” 1895-1964
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Edward Pfeiffer „Radwan” 1895-1964

Autor: Tomasz Toborek
21 stycznia 1895 r. urodził się Franciszek Edward Pfeiffer – legionista, późniejszy generał, dowódca Śródmieścia w Powstaniu Warszawskim.
Egzekucja 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju
TYLKO U NAS
Artykuł

Egzekucja 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
W historiografii polskiej utarł się pogląd, jakoby po przeprowadzeniu udanego zamachu na Maxa Petera okupant niemiecki nie zastosował represji wobec miejscowej ludności. W rzeczywistości, 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim rozstrzelano dwadzieścia dziewięć osób –żołnierzy Armii Krajowej lub Batalionów Chłopskich.
Egzekucja 26 listopada 1943 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Egzekucja 26 listopada 1943 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
W okresie okupacji niemieckiej Las Wełecki był miejscem kaźni mieszkańców Kreishauptmannschaft Busko. Egzekucje na jego terenie rozpoczęły się w 1941 r., a nasiliły się w latach 1943–1944. Ostatniej zbrodni dokonano na powyższym terytorium 12 stycznia 1945 r., dzień przed wkroczeniem Sowietów do Buska-Zdroju.
Egzekucja dokonana przez Niemców 13 kwietnia 1944 r. w Lesie Wełeckim k. Buska-Zdroju
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Egzekucja dokonana przez Niemców 13 kwietnia 1944 r. w Lesie Wełeckim k. Buska-Zdroju

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Las Wełecki, położony w odległości ponad 4 km od Buska-Zdroju, był jednym z największych miejsc kaźni na terenie Kreishauptmannschaft Busko w czasie okupacji niemieckiej.
Egzekucja w Śmiecinie
TYLKO U NAS
Artykuł

Egzekucja w Śmiecinie

Autor: Elżbieta Strzeszewska
3 lipca 1944 r., w ramach akcji odwetowej, na terenie starej żwirowni w podciechanowskim Śmiecinie Niemcy zamordowali 30 mężczyzn – więźniów przetrzymywanych w ciechanowskich aresztach.
Egzekucje 18 września 1942 r. Płock, Bodzanów, Rościszewo
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Egzekucje 18 września 1942 r. Płock, Bodzanów, Rościszewo

Autor: Waldemar Brenda
Trzy miejscowości na północnym Mazowszu. W czasie wojny to były tereny wcielone do III Rzeszy, tzw. rejencja ciechanowska. 18 września 1942 r. historia Płocka, Bodzanowa i Rościszewa została jeszcze mocniej splątana tragicznym węzłem ludobójczej zbrodni.
Egzekucje kolejarzy z Sędziszowa w Chmielniku i Piotrkowicach 17 marca 1944 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Egzekucje kolejarzy z Sędziszowa w Chmielniku i Piotrkowicach 17 marca 1944 roku

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Sędziszów był miasteczkiem z bardzo dobrze rozwiniętą infrastrukturą kolejową. W okresie II wojny światowej stanowił dla Niemców istotny węzeł komunikacyjny. Mieściła się w nim ważna parowozownia oraz warsztaty kolejowe linii szerokotorowej.
Egzekucje mieszkanek Radomia w Lesie we Włoszczowicach oraz w Lesie Skrzypiowskim
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Egzekucje mieszkanek Radomia w Lesie we Włoszczowicach oraz w Lesie Skrzypiowskim

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
W Radomiu 24 stycznia 1941 r. o godzinie 4 rano przeprowadzono masowe aresztowania. Aresztowano co najmniej 335 osób, w tym najprawdopodobniej 38 kobiet. Wśród aresztowanych znajdowali się członkowie organizacji polskiego podziemia oraz inteligencji.
Egzekucje w Palmirach w świetle ksiąg więziennych z Mokotowa z 1940 roku
Nowy numer Biuletynu IPN
Artykuł

Egzekucje w Palmirach w świetle ksiąg więziennych z Mokotowa z 1940 roku

Autor: Jolanta Mikołajczyk
Lasy palmirskie i obszary dawnej składnicy amunicji zlokalizowane we wschodniej części Puszczy Kampinoskiej stanowiły miejsce masowych egzekucji obywateli polskich w latach 1939–1941. Ofiary przywożono z warszawskich więzień i aresztów, m.in.: Pawiaka, Rakowieckiej, Szucha i Daniłowiczowskiej.
Egzekucje więźniów Pawiaka w ruinach getta
POLECAMY
Artykuł

Egzekucje więźniów Pawiaka w ruinach getta

Autor: Irena Siwińska
29 maja 1943 r. w Warszawie niemieccy okupanci przeprowadzili jedną z największych masowych egzekucji w ruinach getta. W pobliżu więzienia przy ul. Dzielnej i Pawiej – stąd jego zwyczajowa nazwa: Pawiak – w bestialski sposób zamordowali więźniów obojga płci: około pięciuset mężczyzn i kilkadziesiąt kobiet. Zwłoki ofiar tego i innych zbiorowych mordów w ruinach getta były następnie palone.
Eksterminacja duchowieństwa katolickiego w niemieckim obozie Soldau
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Eksterminacja duchowieństwa katolickiego w niemieckim obozie Soldau

Autor: Andrzej Rutecki
Historia niemieckiego obozu Soldau w Działdowie na Mazurach, jego więźniów i ofiar doczekała się w ostatnich latach kilku publikacji oraz licznych artykułów naukowych i popularyzatorskich. Obóz dotychczas zapomniany odzyskuje należne mu miejsce na mapie polskiej martyrologii – szczególnie martyrologii duchowieństwa katolickiego.
Eksterminacja osadzonych w więzieniu mokotowskim 2 sierpnia 1944 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Eksterminacja osadzonych w więzieniu mokotowskim 2 sierpnia 1944 roku

Autor: Barbara Świtalska-Starzeńska
Na terenie więzienia na Mokotowie przy ul. Rakowieckiej 37 w Warszawie 2 sierpnia 1944 r. rozpoczęła się akcja mordowania osadzonych przeprowadzona przez niemieckich esesmanów.
Eksterminacja pacjentów szpitali psychiatrycznych na Pomorzu Gdańskim w 1939 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Eksterminacja pacjentów szpitali psychiatrycznych na Pomorzu Gdańskim w 1939 r.

Autor: Izabela Mazanowska
W czasie II wojny światowej pierwszy raz w dziejach ludzkości wprowadzono w życie plan – który do tej pory był tylko ideą – zakładający masową eksterminację ludzi nieuleczalnie i psychicznie chorych. Pierwsze takie egzekucje miały miejsce na Pomorzu Gdańskim.
Elżbieta Zawacka. Jedyna cichociemna
PAMIĘTAMY
Artykuł

Elżbieta Zawacka. Jedyna cichociemna

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
10 stycznia 2009 r. zmarła Elżbieta Zawacka ps. „Zelma”, „Sulica”, „Zo” – kurierka Komendy Głównej AK, profesor nauk humanistycznych, druga kobieta awansowana na stopień generała brygady Wojska Polskiego.
Erich Keyser. Nazista-mediewista i polityka historyczna w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Erich Keyser. Nazista-mediewista i polityka historyczna w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie

Autor: Mateusz Maleszka
Totalitarny charakter nazizmu przejawiał się między innymi dążeniem, by każdy aspekt ludzkiej egzystencji podporządkowany został ideologii. Dotyczyło to również wszelkich dziedzin nauki w tym i nauk humanistycznych.
Audio/Video

Fałszywe dokumenty. Na ratunek Żydom

Fort III w Pomiechówku. Mało znane miejsce pamięci
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Fort III w Pomiechówku. Mało znane miejsce pamięci

Autor: Barbara Świtalska-Starzeńska
Niemiecki obóz karno-śledczy w Forcie III w Pomiechówku pod Nowym Dworem Mazowieckim, istniejący w latach 1941-1945, jest nazywany największą katownią północnego Mazowsza. Ginęli tam Polacy i Żydzi.
Fort VII w Poznaniu. Laboratorium zbrodni
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Fort VII w Poznaniu. Laboratorium zbrodni

Autor: Paweł Głuszek
Wśród najgorszych katowni niemieckich pominąć nie można obozu koncentracyjnego na terenie poznańskiego Fortu VII. Miejsce to okryło się ponurą sławą nie tylko jako miejsce męczeństwa tysięcy więźniów, ale też jednego z pierwszych eksperymentów z masowym zagazowywaniem ludzi.
Fotografie spod szafotu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Fotografie spod szafotu

Autor: Konrad W. Ślusarski
W zbiorach IPN znajduje się kilkadziesiąt fotografii przedstawiających egzekucję siedmiu mężczyzn na nasypie kolejowym. Zostały wykonane w Krakowie, w czerwcu 1942 r., głównie przez Niemców, którzy urządzali sobie wycieczki na miejsce zbrodni, fotografując nie tylko szubienicę z ciałami straconych cywilów, ale też pozując do zdjęć na jej tle lub tuż obok.
Franz Kutschera
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Franz Kutschera

Autor: Anna Zechenter
Austriacki ogrodnik Franz Kutschera pozostałby zapewne jednym z tysięcy anonimowych zbrodniarzy wojennych, gdyby Reichsführer SS Heinrich Himmler nie wysłał go w sierpniu 1943 r. do Warszawy z poleceniem sterroryzowania niepokornego miasta.
Germanizacja nazw miast na ziemiach polskich w czasie okupacji niemieckiej
TYLKO U NAS
Artykuł

Germanizacja nazw miast na ziemiach polskich w czasie okupacji niemieckiej

Autor: Marcin Przegiętka
Okres okupacji niemieckiej ziem polskich w czasie II wojny światowej nierozerwalnie wiąże się z wprowadzeniem przez władze III Rzeszy na okupowanych ziemiach polskich niemieckich nazw geograficznych.
Getto łódzkie. Pułapka bez wyjścia
POLECAMY
Artykuł

Getto łódzkie. Pułapka bez wyjścia

Autor: Irena Siwińska
8 lutego 1940 r. Niemcy utworzyli getto w Łodzi. Była to najdłużej funkcjonująca (aż do końca sierpnia 1944 r.), najbardziej izolowana od świata, druga co do wielkości – po warszawskiej – dzielnica żydowska na okupowanych ziemiach polskich.
Getto w "Konstancji"
POLECAMY
Artykuł

Getto w "Konstancji"

Autor: Tomasz Stempowski
16 czerwca 1940 r. Żydzi z Kutna i powiatu kutnowskiego zostali przymusowo przesiedleni do getta utworzonego w Kutnie na terenie nieczynnej cukrowni „Konstancja”.
Getto w Busku-Zdroju (Kreishauptmannschaft Busko, dystrykt Radom)
PAMIĘTAMY
Artykuł

Getto w Busku-Zdroju (Kreishauptmannschaft Busko, dystrykt Radom)

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Pierwsze represje niemieckie wobec buskich Żydów miały miejsce już we wrześniu 1939 r. W drugiej połowie września 1939 r. trzech żołnierzy zmotoryzowanej żandarmerii polowej – Andreas Kerner, Franz Rothe oraz Siegfried Baudisch – ograbiło w Busku-Zdroju kilka żydowskich mieszkań.
Getto w Stopnicy (Kreishauptmannschaft Busko, dystrykt Radom)
TYLKO U NAS
Artykuł

Getto w Stopnicy (Kreishauptmannschaft Busko, dystrykt Radom)

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
W 1939 r. Stopnicę położoną 17 km od Buska-Zdroju zamieszkiwało około 2600 Żydów. Pierwszych zbrodni na terenie miasteczka żołnierze Wehrmachtu dokonali już w pierwszych dniach września 1939 r. Rozstrzelali wówczas 4 Żydów.
Godzina „W”. Pogotowie w oddziale
DLA WNIKLIWYCH
Wspomnienie

Godzina „W”. Pogotowie w oddziale

Autor: Anna Szarzyńska-Rewska
W ostatnim tygodniu lipca 1944 r. wzrosło w Warszawie napięcie spowodowane udaną i szybką ofensywą wojsk sowieckich w kierunku stolicy.
Goralenvolk. Narzędzie niemieckiej polityki wobec Podhala
TYLKO U NAS
Artykuł

Goralenvolk. Narzędzie niemieckiej polityki wobec Podhala

Autor: Dawid Golik, Wojciech Szatkowski
Koncepcja Goralenvolku – „narodu góralskiego” – była od samego początku ideą stricte niemiecką, której główną oś stanowiła chęć wciągnięcia społeczności polskich górali do współpracy z okupantem w latach II wojny światowej.
Grabież dóbr kultury w czasie II wojny światowej jako zbrodnia wojenna. Aspekty prawne
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Grabież dóbr kultury w czasie II wojny światowej jako zbrodnia wojenna. Aspekty prawne

Autor: Maciej Obrębski
II wojna światowa była ogromnym, kolejnym na przestrzeni wieków ciosem dla dóbr kultury. Skala dokonanych wówczas rabunków była nieporównywalna z wcześniejszymi, a sposób organizacji grabieży nie pozwala ich zaklasyfikować jedynie jako kradzież.
Grażyna Chrostowska. Wiersze zapisane w pamięci
POLECAMY
Artykuł

Grażyna Chrostowska. Wiersze zapisane w pamięci

Autor: Ewa Wójcicka
Za przynależność do podziemnej organizacji Komenda Obrońców Polski skazana została wraz z najbliższymi na karę śmierci. Jej ostatnie wiersze powstały już w Ravensbrück, gdzie współwięźniarki uczyły się ich na pamięć. W chwili rozstrzelania miała jedynie 20 lat.
Grupa Ładosia
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Grupa Ładosia

Autor: Jerzy Dąbrowski
Gdy świat zachodni nie chciał słyszeć o zagładzie Żydów, polscy dyplomaci ruszyli do brawurowej akcji ratowania tysięcy ludzi przed pewną śmiercią.
Halina Szwarc. Konspiratorka na volksliście
POLECAMY
Biogram / Biografia

Halina Szwarc. Konspiratorka na volksliście

Autor: Wojciech Kujawa
Mimo młodego wieku wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej. Początkowo pełniła funkcje łączniczki i kolporterki prasy konspiracyjnej. Na początku 1940 r. na polecenie przełożonych rozpoczęła intensywną naukę języka niemieckiego i wraz z rodzicami – na rozkaz władz wojskowych – przyjęła volkslistę. Pozwoliło jej to na prowadzenie szerokiej działalności wywiadowczej.
Halina Waszczuk-Bazylewska
POLECAMY
Artykuł

Halina Waszczuk-Bazylewska

Autor: Agnieszka Chrzanowska-Pietrzak
Żołnierz Armii Krajowej, Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj i 2. Korpusu Polskiego. Członek sieci wywiadowczych „Pralnia II” i „Liceum”. Odznaczona m.in. Krzyżem Walecznych, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski, Brązowym i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.
Hannah Arendt i badanie okupacji niemieckiej w Polsce
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Hannah Arendt i badanie okupacji niemieckiej w Polsce

Autor: Tomasz Ceran
4 grudnia 1975 r. zmarła Hannah Arendt, niemiecka intelektualistka żydowskiego pochodzenia. Jej „Korzenie totalitaryzmu” i „Eichmann w Jerozolimie” to jedne z najbardziej debatotwórczych książek o historii XX w. Myśli Arendt mogą być ciągle inspirujące także dla badaczy niemieckiej okupacji Polski w czasie II wojny światowej.
Hans Frank
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Hans Frank

Autor: Marcin Przegiętka
„Oświadczam, że w swoim życiu nigdy nie popełniłem morderstwa” – powiedział przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze Hans Frank, generalny gubernator w latach 1939–1945, „morderca zza biurka”, odpowiedzialny za śmierć milionów ludzi na okupowanych przez Niemcy ziemiach polskich.
Hans Frank – ,,niemiecki król Polski”
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Hans Frank – ,,niemiecki król Polski”

Autor: Wojciech Wichert
Rezydujący w czasie wojny w Krakowie Hans Frank nazywał siebie ,,niemieckim królem Polski”, który na terenie Generalnego Gubernatorstwa przywróci cywilizację poprzez usunięcie z tych ziem Żydów i wszelkich śladów ,,polskiego barbarzyństwa” oraz zacofania.
Harcerka z Legionu Wyzwolenia. Helena Janaszczyk (1910–1940)
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Harcerka z Legionu Wyzwolenia. Helena Janaszczyk (1910–1940)

Autor: Patrycja Resel
Dwa miesiące po wkroczeniu do Łodzi wojsk niemieckich – 13 listopada 1939 r. – powołana została konspiracyjna organizacja Legion Wyzwolenia. W jej szeregach znalazła się bohaterska łodzianka Helena Janaszczyk.
Harcmistrz Florian Marciniak. Pierwszy naczelnik Szarych Szeregów
POLECAMY
Artykuł

Harcmistrz Florian Marciniak. Pierwszy naczelnik Szarych Szeregów

Autor: Ryszard Sodel
Prawdopodobnie 20 lutego 1944 r. w obozie koncentracyjnym Gross-Rosen zamordowany został harcmistrz Florian Marciniak „Jerzy Nowak”, „Nowak”, „Krzemień”, „Szary”, „Flo”, pierwszy naczelnik Szarych Szeregów.
Harry Haft – przeżył Auschwitz, boksował się z Rocky’m Marciano
TYLKO U NAS
Artykuł

Harry Haft – przeżył Auschwitz, boksował się z Rocky’m Marciano

Autor: Szymon Pietrzykowski
Est ist kein warum – usłyszeć miał w jednej z opowieści przytaczanych w ostatniej książce Primo Leviego, wydanych krótko przed jego śmiercią Pogrążonych i ocalonych, wiezień Auschwitz, po tym gdy zapytał dlaczego (warum) został spoliczkowany przez niemieckiego strażnika.
Harry Siegmund. Ambitny pomocnik Arthura Greisera
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Harry Siegmund. Ambitny pomocnik Arthura Greisera

Autor: Wojciech Wichert
Harry Siegmund był niemiecko-bałtyckim prawnikiem administracyjnym, członkiem SS i urzędnikiem ministerialnym w okresie III Rzeszy. Na pozór zdawałoby się, że to dość anonimowa postać w katalogu znanych funkcjonariuszy nazistowskich.
Heinrich Himmler – konstruktor machiny zagłady Trzeciej Rzeszy
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Heinrich Himmler – konstruktor machiny zagłady Trzeciej Rzeszy

Autor: Wojciech Wichert
Heinrich Himmler – druga osoba w nazistowskich Niemczech i makiaweliczny polityk – skupił w swoich rękach niewyobrażalną wprost władzę. Jak to możliwe, że niepozorny człowiek zmienił się w potwora odpowiedzialnego za największe zbrodnie XX wieku – Holocaust, obozy zagłady i masowe mordowanie ludzi?
Helena Maria Kurcyusz. Do Szczecina przez Majdanek i Ravensbrück
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Helena Maria Kurcyusz. Do Szczecina przez Majdanek i Ravensbrück

Autor: Ewa Wójcicka
Architekt, urbanistka, malarka. Działała w strukturach ZWZ-AK, po aresztowaniu przez okupanta więziono ją kolejno na Pawiaku, Majdanku i w Ravensbrück. Po wojnie osiadła w Szczecinie, gdzie stała się ważną częścią lokalnej społeczności.
Heroizm przezwyciężył lęk
POLECAMY
Wywiad

Heroizm przezwyciężył lęk

Autor: Mateusz Szpytma, Jan M. Ruman
„Ulmowie pokazują represyjność machiny niemieckiej wobec Polaków. U nas śmierć była karą za wiele czynów. Jest nadzieja, że ludzie na całym świecie za pośrednictwem Ulmów poznają też inne historie Polaków ratujących Żydów” – mówi Mateusz Szpytma, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej.
Hipolit Aleksandrowicz – ziemianin pomagający Żydom na ziemi dobrzyńskiej
POLECAMY
Artykuł

Hipolit Aleksandrowicz – ziemianin pomagający Żydom na ziemi dobrzyńskiej

Autor: Kinga Czechowska
Niewiele znamy przypadków pomocy Żydom przez przedstawicieli ziemiaństwa. Tym ciekawsza staje się historia hr. Hipolita Aleksandrowicza, posiadacza dóbr w ziemi dobrzyńskiej, który w trakcie niemieckiej okupacji wykorzystywał swą pozycję i majątek, by pomagać zarówno okolicznym Polakom, jak i Żydom.
Historia pomocy udzielonej Matyldzie Engelman i jej córce przez Mariana Dworczyka – lekarza Sanatorium „Górka” w Busku-Zdroju
TYLKO U NAS
Artykuł

Historia pomocy udzielonej Matyldzie Engelman i jej córce przez Mariana Dworczyka – lekarza Sanatorium „Górka” w Busku-Zdroju

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Pomysłodawcą i budowniczym Sanatorium „Górka” w Busku-Zdroju był dr Szymon Starkiewicz. W 1926 r. szpital przyjął pierwszych pacjentów. We wrześniu 1939 r. na „Górkę” zwożono rannych cywili oraz żołnierzy Wojska Polskiego.
Historia z puszki piwa
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Historia z puszki piwa

Autor: Dariusz Dąbrowski
W jaki sposób przekazywać historię osobom, które dotąd się nią nie interesowały? Czy etykieta z puszki piwa to dobry sposób przekazu istotnych spraw z naszych dziejów?
Hitler-Jugend na Górnym Śląsku
TYLKO U NAS
Artykuł

Hitler-Jugend na Górnym Śląsku

Autor: Mirosław Węcki
W III Rzeszy zadanie indoktrynacji młodzieży wykonywała Hitler-Jugend. W okresie II wojny światowej na polskich terenach wcielonych do Niemiec, zwłaszcza na Górnym Śląsku, organizacja ta stała się istotnym narzędziem nazistowskiej polityki narodowościowej.
Ignacy Tłoczyński. Z kortu tenisowego do 2. Korpusu gen. Władysława Andersa
POLECAMY
Artykuł

Ignacy Tłoczyński. Z kortu tenisowego do 2. Korpusu gen. Władysława Andersa

Autor: Ewelina Ślązak
Szczególnie brutalna natura II wojny światowej przerwała wiele obiecujących karier i wyrządziła niepowetowane straty nie tylko rodzimemu sportowi, ale i samym sportowcom. Tym bardziej budująca wydaje się historia Ignacego Tłoczyńskiego – tenisisty, konspiratora i powstańca – który szczęśliwie przebrnął przez wojenną zawieruchę i powrócił po wojnie na korty Wimbledonu.
II wojna światowa a kapitał moralny
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

II wojna światowa a kapitał moralny

Autor: Filip Musiał
Mimo tego, że od zakończenia II wojny światowej minęło wiele lat, jest ona wciąż wydarzeniem, wokół którego ogniskuje się publiczna dyskusja na arenie międzynarodowej. Niekoniecznie ta, którą widzimy codziennie w programach informacyjnych, ale ta, która jest ważnym elementem dyplomacji historycznej.
II wojna światowa w Bieszczadach
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

II wojna światowa w Bieszczadach

Autor: Teodor Gąsiorowski
W polskich planach wojennych Bieszczady nie były uwzględnione. Miały tylko w czasie powszechnej mobilizacji dostarczyć kontyngent żołnierzy. Tymczasem od marca 1939 r., gdy I Republika Słowacka poprosiła Niemcy o objęcie militarnym sojuszem, zagrożone zostało dodatkowe kilkaset kilometrów granicy RP.
Informacyjny oręż
TYLKO U NAS
Artykuł

Informacyjny oręż

Autor: Anna Czocher
Jednym z elementów polityki okupanta niemieckiego na ziemiach polskich było odcięcie ludności od niezależnych mediów i rzetelnej informacji.
Instrukcja Dowódcy AK nr 116/I z 15 września 1943 roku i jej konsekwencje
TYLKO U NAS
Artykuł

Instrukcja Dowódcy AK nr 116/I z 15 września 1943 roku i jej konsekwencje

Autor: Tomasz Domański
Instrukcja gen. „Bora” w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego stała się z czasem podstawą represjonowania oficerów AK Okręgu Radomsko-Kieleckiego przez komunistów.
Irena Bobowska – niezwykła bohaterka
POLECAMY
Biogram / Biografia

Irena Bobowska – niezwykła bohaterka

Autor: Izabella Kopczyńska
Irena Bobowska zapisała się na kartach historii, szczególnie wśród osób związanych z Poznaniem, niezwykłym życiorysem. Jej postać nadal pozostaje przez wielu zapomniana. W związku z tym przywołanie jej historii pozwoli ożywić pamięć o niej i jej niezwykłej odwadze w tak trudnych czasach okresu II wojny światowej.
Irena Sendlerowa. „Żałuję tylko jednej rzeczy”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Irena Sendlerowa. „Żałuję tylko jednej rzeczy”

Autor: Ewa Wójcicka
Mówiła o sobie: „Nie jestem bohaterką, robiłam zwyczajną rzecz”. Szacuje się, że ocaliła życie 2,5 tysiąca dzieci żydowskich. 19 października 1965 r. otrzymała tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata nadawany przez Yad Vashem.
Jadwiga Kościuszko. Lekarka z obozowego piekła
POLECAMY
Artykuł

Jadwiga Kościuszko. Lekarka z obozowego piekła

Autor: Katarzyna Malinowska
Kobieta, która w czasie II wojny światowej uratowała wiele istnień ludzkich przed tragiczną śmiercią. Za udzielanie nielegalnej pomocy lekarskiej została przeniesiona karnie do ambulatorium w Auschwitz-Birkenau. Tam poznała dr Irenę Białównę, która udzieliła jej pomocy, zaopiekowała się nią i zaznajomiła z innymi więźniarkami.
Jagiellonka w konspiracji
TYLKO U NAS
Artykuł

Jagiellonka w konspiracji

Autor: Anna Czocher
W czasie okupacji niemieckiej wydawanie, sprzedaż i udostępnianie polskich książek zostały objęte systemem obostrzeń i zakazów oraz – podobnie jak cała polska działalność w obszarze kultury – drastycznie ograniczone.
Jak Brygada Świętokrzyska NSZ ocaliła więźniarki niemieckiego obozu w Holiszowie
POLECAMY
Artykuł

Jak Brygada Świętokrzyska NSZ ocaliła więźniarki niemieckiego obozu w Holiszowie

Autor: Anna Zechenter
Jest 5 maja 1945. Żołnierze Brygady Świętokrzyskiej, jedynej formacji krajowego podziemia, która przedarła się przez linię frontu niemiecko-sowieckiego, leżą na skraju lasu w zachodnich Czechach, na ziemi okupowanej przez III Rzeszę, czekając na rozkaz ataku na niemiecki obóz koncentracyjny Holiszów.
Jak ocalono żydowskiego chłopca
POLECAMY
Artykuł

Jak ocalono żydowskiego chłopca

Autor: Anna Pyżewska
Jesienią 1942 r. piętnastoletni Arie Fajwiszys znalazł się w pociągu wiozącym do Treblinki setki Żydów z warszawskiego getta. Zdarzył się cud: chłopiec ocalał. Było to możliwe dzięki pomocy wielu osób, które napotkał na swej drodze. Tą najważniejszą był katolicki ksiądz – Stanisław Falkowski.
Jak zginął dziadek Antony’ego Blinkena
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Jak zginął dziadek Antony’ego Blinkena

Autor: Paweł Kornacki
Sekretarz stanu USA Antony Blinken jest przybranym synem białostocczanina Samuela Pisara – prawnika, pisarza, polityka, doradcy prezydentów amerykańskich. Ojcem Samuela był Dawid Pisar, którego rodzina była jedną z najbogatszych w przedwojennym Białymstoku.
poprzednia < 1 3 4 5 6 7 następna > dalej o 5 >>
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510