Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„<i>Polnische Bürgermeister und der Holocaust: Besatzung, Verwaltung und Kollaboration</i>” – fałszywy obraz Holokaustu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Polnische Bürgermeister und der Holocaust: Besatzung, Verwaltung und Kollaboration” – fałszywy obraz Holokaustu

Autor: Michał Szukała
Badania stosunków polsko-żydowskich w czasie II wojny światowej niezmiennie wywołują zainteresowanie i ogromne dyskusje, nie tylko w wąskim gronie historyków, ale również polityków i publicystów. Szczególne emocje wzbudza stawiany przez część historyków fałszywy zarzut masowego udziału Polaków w podjętej przez Niemców eksterminacji ludności żydowskiej.
„<i>Wyścig Kusego</i> z tacą do gościa”, czyli historia Gospody pod Kogutem
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

„Wyścig Kusego z tacą do gościa”, czyli historia Gospody pod Kogutem

Autor: Ewelina Ślązak
Wybuch II wojny światowej zmusił polskich sportowców do odłożenia własnych marzeń. Wielu zamieniło areny sportowe na działalność konspiracyjną, barykadę czy obóz koncentracyjny. Walka, jaką musieli podjąć nie toczyła się już na zasadach fair play, a stawką zmagań były wartości najwyższe: wolność i życie.
„Aktion Saybusch”. Wysiedlenia Polaków na Żywiecczyźnie w 1940 r.
POLECAMY
Artykuł

„Aktion Saybusch”. Wysiedlenia Polaków na Żywiecczyźnie w 1940 r.

Autor: Mirosław Sikora
Po zakończeniu kampanii polskiej, w listopadzie 1939 r. ziemie zachodnie II RP przyłączone zostały do III Rzeszy. Utworzono z nich nowe wschodnie prowincje Niemiec jak Kraj Warty i Gdańsk-Prusy Zachodnie lub wcielono je do już istniejących, jak Prusy Wschodnie i Górny Śląsk.
„Antek Rozpylacz”. Antoni Szczęsny Godlewski
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

„Antek Rozpylacz”. Antoni Szczęsny Godlewski

Autor: Irena Siwińska
8 sierpnia 1944 r. zginął kpr. Antoni Szczęsny Godlewski (1923–1944), pseudonim „Antek Rozpylacz” – legendarny pogromca „gołębiarzy”, czyli niemieckich snajperów, w Powstaniu Warszawskim.
„Bez prawa do życia”. Sytuacja ludności romskiej w Generalnym Komisariacie Litwy w latach 1941-1944
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Bez prawa do życia”. Sytuacja ludności romskiej w Generalnym Komisariacie Litwy w latach 1941-1944

Autor: Monika Tomkiewicz
Każdego roku, w dniu 2 sierpnia, obchodzony jest Europejski Dzień Pamięci o Holokauście Romów. Szacuje się, że z blisko miliona osób narodowości romskiej, którzy żyli w Europie przed wojną, w latach 1939–1945 zginęło od 250 000 do 500 000.
„Błogosławię moim wrogom” – ks. Antoni Korczok (1891–1941), ofiara KL Dachau
TYLKO U NAS
Artykuł

„Błogosławię moim wrogom” – ks. Antoni Korczok (1891–1941), ofiara KL Dachau

Autor: Sebastian Rosenbaum
Jeden z jego przyjaciół wspominał: „nie udowodniono mu żadnej winy. Miał być rzekomo wypuszczony na wolność w poniedziałek… Cóż, kiedy w niedzielę zmarł”. Za posługę kapłańską dla Polaków płaciło się niekiedy najwyższą cenę.
„Dorsze” z Poznania
TYLKO U NAS
Artykuł

„Dorsze” z Poznania

Autor: Aleksandra Pietrowicz
Kryptonimem „dorsze” określano w języku Polski Podziemnej zbiegłych z niewoli niemieckiej jeńców alianckich. W obcym terenie byliby oni bez szans na przetrwanie, gdyby nie pomoc polskiego społeczeństwa, polskiej konspiracji.
„Erntefest” („Dożynki”) 4 listopada 1943 r. – egzekucja żydowskich więźniów obywateli austriackich, słowackich i polskich w niemieckim obozie pracy w Poniatowej
TYLKO U NAS
Artykuł

„Erntefest” („Dożynki”) 4 listopada 1943 r. – egzekucja żydowskich więźniów obywateli austriackich, słowackich i polskich w niemieckim obozie pracy w Poniatowej

Autor: Artur Podgórski
Jedną z nielicznych więźniarek, które w dniu 4 listopada 1943 r. przeżyły wymordowanie 14 800 osób w obozie w Poniatowej była – obok Estery Rubinsztein – Ludwika Fiszer. W 1944 roku spisała ona przeżycia, jakie przechodziła w trakcie rozstrzeliwania więźniów.
„Godzina W”. Walka
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

„Godzina W”. Walka

Autor: Włodzimierz Suleja
Godzina „W”, której początek dowództwo AK wyznaczyło na 1 sierpnia o godzinie 17.00, w istocie zaczęła się o kilka godzin wcześniej od pojedynczych starć, związanych z mobilizacją oddziałów powstańczych.
Audio/Video

„Historia jednej zbrodni” to film, który nie tylko stawia czoło trudnym pytaniom o moralność, bohaterstwo i konsekwencje wojennej brutalności, ale i zanurza odbiorców w kontrowersje dotyczące pamięci historycznej i denazyfikacji Niemiec.

Autor: Mateusz Szpytma, Maciej Korkuć
„Jak cię widzą, tak cię piszą”. Role ubioru w czasie okupacji
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

„Jak cię widzą, tak cię piszą”. Role ubioru w czasie okupacji

Autor: Anna Czocher
W sytuacji niedoboru, deficytu podstawowych dóbr codziennego użytku, sfera konsumpcji staje się polem manifestowania uprzywilejowania i kultywowania nierówności. W czasie okupacji niemieckiej głównym czynnikiem kreującym system stratyfikacji społecznej była dyskryminacja rasowa.
„Jestem dzieckiem szczęścia”. Wywiad z Jerzym Skrzypkiem, więźniem obozów koncentracyjnych
POLECAMY
Wywiad

„Jestem dzieckiem szczęścia”. Wywiad z Jerzym Skrzypkiem, więźniem obozów koncentracyjnych

Autor: Jerzy Skrzypek, Maciej Foks
Jerzy Skrzypek (1920-2013) – w czasie wojny za działalność antyniemiecką uwięziony na Pawiaku, następnie w Auschwitz, Flossenbürgu i Dachau – ofiara eksperymentów pseudomedycznych badających odporność organizmu na niskie temperatury, po wojnie otrzymał status inwalidy wojennego.
„Jeśli echo ich głosów umilknie – zginiemy” – działalność domu dziecka w Velpke
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Jeśli echo ich głosów umilknie – zginiemy” – działalność domu dziecka w Velpke

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Na początku 1944 r. lokalni urzędnicy zwrócili uwagę na wysoką liczbę urodzeń dzieci polskich i rosyjskich robotnic przymusowych w powiecie Helmstedt. W celu maksymalizacji zysków z niewolniczej pracy władze powołały specjalny „dom dziecka”, który w ciągu kilkumiesięcznej działalności doprowadził do śmierci niemal wszystkich przekazanych mu niemowląt.
„Kochani rodzice, na razie jestem zdrów”. List z więzienia przy ulicy Młyńskiej w Poznaniu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

„Kochani rodzice, na razie jestem zdrów”. List z więzienia przy ulicy Młyńskiej w Poznaniu

Autor: Paweł Głuszek
Niemiecki aparat represji bez wahania uciekał się wobec Polaków do najwyższego wymiaru kary. Jednym z miejsc, które zapisały się szczególnie na mapie wojennego terroru, było poznańskie więzienie przy ulicy Młyńskiej. Zachowany w zbiorach IPN list osadzonego tam Jana Kulińskiego pozwala nam dostrzec osobisty wymiar tragedii, która była udziałem więźniów i ich rodzin.
„Kolegium” warszawskiego Kedywu
POLECAMY
Artykuł

„Kolegium” warszawskiego Kedywu

Autor: Hubert Kuberski
Rozkaz nr 84 z 24 stycznia 1943 r. „Uporządkowanie odcinka walki czynnej”, wydany przez generała Stefana Roweckiego „Grota” zainicjował podporządkowanie i scalenie Tajnej Organizacji Wojskowej (TOW) z Armią Krajową.
„Kozy”. Z dziejów wileńskiej Armii Krajowej
POLECAMY
Artykuł

„Kozy”. Z dziejów wileńskiej Armii Krajowej

Autor: Paweł Nowik
Już w 1940 roku Maria Tomkiewiczówna zorganizowała w Wilnie grupę dziewcząt, które chciały podjąć walkę z okupantem. Działały w konspiracji, początkowo prowadziły „tajne nauczanie”. Z czasem przy Komendzie Okręgu Wileńskiego AK powołano Komórkę Kwatermistrzostwa, Łączności i Ręcznego Przerzutu.
„Krewki” przewodniczący katowickiego Sondergerichtu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Krewki” przewodniczący katowickiego Sondergerichtu

Autor: Konrad Graczyk
W latach 1939-1945 przewinęło się przez utworzone na ziemiach polskich niemieckie sądy wielu sędziów i prokuratorów. Wydawali oni różne wyroki w różnych sprawach. Z pewnością nie brakowało wśród nich polakożerców, jak też osób, które bez specjalnego zaangażowania wykonywały swoje obowiązki.
„Kuźnica” – konspiracyjna oświata ZWZ/AK w Inspektoracie Rzeszów
POLECAMY
Artykuł

„Kuźnica” – konspiracyjna oświata ZWZ/AK w Inspektoracie Rzeszów

Autor: Grzegorz Ostasz
Trzon dowódczy polskiej podziemnej armii stanowili przedwojenni oficerowie służby stałej i rezerwy Wojska Polskiego. Jednak szybki rozwój organizacyjny ZWZ/AK, plany odtwarzania sił zbrojnych i powstania powszechnego, ale również bieżące straty w walce podziemnej z okupantami wymagały regularnych uzupełnień, możliwych poprzez tajne szkoły podchorążych.
„Leśna” matura
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Leśna” matura

Autor: Tadeusz Zych
Jedną z pierwszych form oporu przeciw niemieckiemu okupantowi było tworzenie różnorakich inicjatyw oświatowych, które miały zrekompensować brak polskiej szkoły i możliwości zdobywania wiedzy. Inicjatywy te, w początkowej fazie najczęściej spontaniczne i od siebie niezależne, przybrały z czasem ramy organizacyjne przypominające swoją strukturą system oświaty przedwojennej.
„Mam na imię Halinka i mam cztery latka…”
TYLKO U NAS
Artykuł

„Mam na imię Halinka i mam cztery latka…”

Autor: Paweł Kornacki
Przed Polankami tory skręcają, co skutkuje tym, że pociągi muszą zwolnić. Gdy w lutym 1943 r. miała miejsce likwidacja getta grodzieńskiego, to dla jadących w transporcie do Treblinki Żydów spowolnienie pociągu było sygnałem do podjęcia desperackiej próby ucieczki…
„Mamy natychmiast opuszczać mieszkania”. Wysiedlenie mieszkańców osiedla im. J. „Montwiłła” Mireckiego w Łodzi zimą 1939/1940 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

„Mamy natychmiast opuszczać mieszkania”. Wysiedlenie mieszkańców osiedla im. J. „Montwiłła” Mireckiego w Łodzi zimą 1939/1940 roku

Autor: Joanna Żelazko
W czasie II wojny światowej osiedle im. Józefa Anastazego „Montwiłła” Mireckiego w Łodzi przemianowane zostało na Stadtsiedlung, a nowoczesne mieszkania stały się obiektem zainteresowania okupacyjnych władz niemieckich.
„Mateczka”. Stanisława Leszczyńska
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Mateczka”. Stanisława Leszczyńska

Autor: Ewa Wójcicka
„Anioł Życia”, „Mateczka” – tak nazywano Stanisławę Leszczyńską, bohaterską położną ratującą od śmierci dzieci urodzone w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau.
„Miesiąc Dziecka” w getcie krakowskim
TYLKO U NAS
Artykuł

„Miesiąc Dziecka” w getcie krakowskim

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
W listopadzie 1941 r. w getcie krakowskim działacze społeczni zorganizowali różne wydarzenia, z których dochód przeznaczony został na dofinansowanie instytucji zajmujących się opieką nad dziećmi. Było to szczególnie ważne wobec zbliżającej się zimy. Przeprowadzono je pod szyldem „Miesiąc Dziecka”.
„Monter”: dowódca Powstania Warszawskiego
POLECAMY
Biogram / Biografia

„Monter”: dowódca Powstania Warszawskiego

Autor: Katarzyna Utracka
Wielu odwiedzających Muzeum Powstania Warszawskiego jest przekonanych, że siłami polskimi w powstaniu dowodził gen. Tadeusz Komorowski „Bór”, dowódca Armii Krajowej. Jest to przeświadczenie błędne. Dowódcą Powstania Warszawskiego był gen. Antoni Chruściel „Monter”, komendant Okręgu Warszawa AK.
„Morderca w białych rękawiczkach”. Willi Haase
TYLKO U NAS
Artykuł

„Morderca w białych rękawiczkach”. Willi Haase

Autor: Roman Gieroń
W czerwcu 1951 r. w Krakowie rozpoczął się proces byłego szefa sztabu dowódcy SS i Policji dystryktu krakowskiego SS-Sturmbannführera Williego Haase. Był to wysokiej rangi funkcjonariusz SS zaangażowany w realizację Aktion „Reinhardt”, który po wojnie został osądzony za swoje zbrodnie.
„Napływ chorych do szpitala był duży…”. Placówki opieki medycznej i sanitarnej w getcie krakowskim
TYLKO U NAS
Artykuł

„Napływ chorych do szpitala był duży…”. Placówki opieki medycznej i sanitarnej w getcie krakowskim

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
Obszar utworzonego w marcu 1941 r. getta krakowskiego obejmował ok. 20 ha. Na tym terenie przebywało kilkanaście tysięcy Żydów z Krakowa i innych miejscowości. Od kwietnia 1941 r. getto zostało otoczone murem, który miał oddzielać zamkniętą na terenie dzielnicy ludność żydowską od tzw. strony aryjskiej.
Audio/Video

„Nie tylko Palmiry…” – dokonywane przez Niemców mordy w Ogrodach Sejmowych

„Nie znoszę, kiedy krzywdzą niewinnych ludzi”
POLECAMY
Artykuł

„Nie znoszę, kiedy krzywdzą niewinnych ludzi”

Autor: Aleksandra Namysło
Do 1942 r. na Wschodnim Górnym Śląsku (Ost-Oberschlesien) – zwłaszcza w Zagłębiu Dąbrowskim (Będzinie, Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej) i Zagłębiu Chrzanowsko-Jaworznickim – żyło ok. 100 tys. Żydów. Pierwsze deportacje Żydów z tego regionu do KL Auschwitz przeprowadzono w maju i sierpniu 1942 r.
„Niech pani jej tam nie puszcza, bo ona już nie wróci”. Mord w lasach ościsłowskich z 20 lutego 1940 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Niech pani jej tam nie puszcza, bo ona już nie wróci”. Mord w lasach ościsłowskich z 20 lutego 1940 r.

Autor: Elżbieta Strzeszewska
Kiedy w lutym 1940 r. władze niemieckie w pow. ciechanowskim zarządziły dokonanie spisu osób ułomnych i nieuleczalnie chorych, rozgłaszając jednocześnie, że zostaną one wysłane na leczenie, wielu im uwierzyło. Mieszkańcy nie mieli jeszcze świadomości, że w myśl niemieckiej polityki każda osoba niesamodzielna, a więc też nieprzydatna dla III Rzeszy, powinna zostać zlikwidowana.
„Nikt nie wierzy w pełną zagładę”. Akcja „Reinhardt” w okupowanym Krakowie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Nikt nie wierzy w pełną zagładę”. Akcja „Reinhardt” w okupowanym Krakowie

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
Do realizacji Akcji „Reinhardt” w Krakowie, stolicy Generalnego Gubernatorstwa, przystąpiono z końcem maja 1942 r. Blisko dziesięć miesięcy później getto zlikwidowano.
„Opiekowali się mną serdecznie i nigdy nie zmienili swojego dobrego stosunku do mnie”. Historia Sabiny Honigwachs. Z dziejów pomocy Żydom.
TYLKO U NAS
Artykuł

„Opiekowali się mną serdecznie i nigdy nie zmienili swojego dobrego stosunku do mnie”. Historia Sabiny Honigwachs. Z dziejów pomocy Żydom.

Autor: Michał Kalisz
Aby uratować z Holokaustu jedną osobą, czasem potrzebna była współpraca, zaangażowanie i zaufanie dziesiątek osób. Dzieje ukrywania Sabiny Honigwachs z powiatu gorlickiego pokazują jak trudnym przedsięwzięciem było ocalenie choćby jednego istnienia ludzkiego.
„Polacy powrócą do domów z krzyżami na piersiach lub krzyże będą zatknięte na ich mogiłach”. Postawa bp. Włodzimierza Jasińskiego podczas II wojny światowej
POLECAMY
Artykuł

„Polacy powrócą do domów z krzyżami na piersiach lub krzyże będą zatknięte na ich mogiłach”. Postawa bp. Włodzimierza Jasińskiego podczas II wojny światowej

Autor: Ewelina Ślązak
W związku z mocno nacechowanym patriotyzmem apelem Episkopatu Polski z 26 kwietnia 1939 r., nawołującym do modlitwy o pokój w miesiącu maju, odezwę do wszystkich mieszkańców województwa łódzkiego za pośrednictwem radia wygłosił ordynariusz diecezji łódzkiej bp Włodzimierz Jasiński.
„Pomoc dla Warszawy to nie jałmużna”. Popowstańczy wysiedleńcy w Krakowie w 1944 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

„Pomoc dla Warszawy to nie jałmużna”. Popowstańczy wysiedleńcy w Krakowie w 1944 r.

Autor: Anna Czocher
Podpisana 2 października 1944 r. kapitulacja oznaczała koniec Powstania Warszawskiego. Warszawa nie zaznała jednak spokoju, a jej mieszkańcy zostali zmuszeni przez Niemców do opuszczenia miasta. Okupant skierował większość wysiedleńców do obozów przejściowych, głównie obozu w Pruszkowie.
„Rasowo wartościowe”. Germanizacja dzieci polskich
POLECAMY
Artykuł

„Rasowo wartościowe”. Germanizacja dzieci polskich

Autor: Jacek Wróbel
W czasie II wojny światowej III Rzesza realizowała program rabunku i germanizacji dzieci z Polski i innych okupowanych krajów, szczególnie z Europy Środkowo-Wschodniej. Program ten był częścią niemieckiego Generalnego Planu Wschodniego (Generalplan Ost), który przewidywał zasiedlenie okupowanej Polski ludnością niemiecką oraz wysiedlenie (bądź wręcz eksterminację) ludności polskiej.
„Rozpacz nasza była ogromna” – rodziny aresztowanych podczas okupacji niemieckiej
POLECAMY
Artykuł

„Rozpacz nasza była ogromna” – rodziny aresztowanych podczas okupacji niemieckiej

Autor: Anna Czocher
Przeżywanie utraty bliskich osób nie wiąże się wyłącznie z czasem konfliktów zbrojnych. Niemniej doświadczenie okupacji niemieckiej ziem polskich w latach 1939-1945 odcisnęło silne piętno na sferze domowej.
„Siekiera, motyka, bimber, szklanka…” Czarny rynek w okupowanej Warszawie
POLECAMY
Artykuł

„Siekiera, motyka, bimber, szklanka…” Czarny rynek w okupowanej Warszawie

Autor: Arkadiusz Serwa
Zgodnie z polityką okupanta Generalne Gubernatorstwo, w skład którego weszła Warszawa, miało być dla Niemców źródłem surowców i żywności, a także taniej siły roboczej.
„Starzy i młodzi, chorzy i dzieci, wszyscy z tobołkami…”. Zagłada jasielskich Żydów
POLECAMY
Artykuł

„Starzy i młodzi, chorzy i dzieci, wszyscy z tobołkami…”. Zagłada jasielskich Żydów

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
Latem 1942 r., w ramach działań prowadzonych podczas tzw. Aktion „Reinhardt”, Niemcy przystąpili do deportacji Żydów z getta w Jaśle – mieście będącym siedzibą władz Kreishauptmannschaft (powiat) Jaslo. Zamordowano większość tamtejszej społeczności żydowskiej. Do końca 1942 r. getto zostało zlikwidowane. Po tzw. aryjskiej stronie w Jaśle i okolicach ukrywali się już tylko nieliczni Żydzi.
„Szczęściarz”? Sprawa Jerzego Piątkowskiego
TYLKO U NAS
Artykuł

„Szczęściarz”? Sprawa Jerzego Piątkowskiego

Autor: Dariusz Węgrzyn
Niewątpliwie wśród epizodów związanych z działalnością Armii Krajowej na Górnym Śląsku podczas II wojny światowej jednym z najbardziej sensacyjnych jest sprawa kilku nieudanych prób wykonania wyroku śmierci na Jerzym Piątkowskim.
„Trucizna, bagno, plugastwo, donos na nieboszczyka”
O TYM SIĘ MÓWI
Debata

„Trucizna, bagno, plugastwo, donos na nieboszczyka”

Autor: Joanna Siedlecka
W moim Czarnym ptasiorze (1994, wyd. Marabut-Cis) zdemistyfikowałam okupacyjny życiorys Jerzego Kosińskiego – podstawę jego literackiego wizerunku oraz rzekomo autobiograficznego Malowanego ptaka, uchodzącego za wstrząsający dokument Zagłady.
„Tu była Zosia Krauzów…”. Kobiece ofiary zbrodni w Pomiechówku
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Tu była Zosia Krauzów…”. Kobiece ofiary zbrodni w Pomiechówku

Autor: Dorota Grzechocińska
W niedzielę 30 lipca 1944 r., na 2 dni przed rozpoczęciem Powstania Warszawskiego, Niemcy zamordowali w Forcie III Pomiechówek około 280 Polaków. Byli to głównie żołnierze Armii Krajowej oraz osoby podejrzane o działalność w ruchu oporu.
Audio/Video

„Ukradzione Dzieciństwo” dyskusja poświęcona losom dzieci podczas wojny i okupacji

„W opustoszałym, ociekającym krwią getcie”. Co działo się z terenem getta krakowskiego po jego likwidacji
TYLKO U NAS
Artykuł

„W opustoszałym, ociekającym krwią getcie”. Co działo się z terenem getta krakowskiego po jego likwidacji

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
W połowie marca 1943 r., po dwóch latach funkcjonowania getta krakowskiego, Niemcy przystąpili do likwidacji tej dzielnicy.
„Wojna nigdy się nie skończy”. Atmosfera ostatnich tygodni okupacji na zachodnich terenach Generalnego Gubernatorstwa
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

„Wojna nigdy się nie skończy”. Atmosfera ostatnich tygodni okupacji na zachodnich terenach Generalnego Gubernatorstwa

Autor: Anna Czocher
Końca wojny i okupacji wyczekiwano od samego jej początku, niemniej późną jesienią 1939 r. nikt nie przypuszczał, że okupacja potrwa tak długo, ani co się podczas niej wydarzy. A nastroje panujące w polskim społeczeństwie w przededniu końca okupacji zapewne wyobrażano sobie inaczej.
„Zbrodnia Wehrmachtu w Topolnie 1939” – legenda i rzeczywistość
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Zbrodnia Wehrmachtu w Topolnie 1939” – legenda i rzeczywistość

Autor: Tomasz Sudoł
Temat zbrodni Wehrmachtu popełnionych na polskich jeńcach wojennych we wrześniu 1939 roku był bardzo mocno eksponowany w okresie tzw. Polski „ludowej”.
„Zbrodnia, jakiej nie było dotąd”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Zbrodnia, jakiej nie było dotąd”

Autor: Maciej Żuczkowski
Tak prasa konspiracyjna Polskiej Partii Socjalistycznej „Wolność, Równość, Niepodległość” pisała o losach ludności żydowskiej w okresie II wojny światowej.
„Żył będę w kłosach zbóż…”. Dzieje przyjaźni ks. Władysława Gurgacza i Jana Matejaka, oficera AK
POLECAMY
Artykuł

„Żył będę w kłosach zbóż…”. Dzieje przyjaźni ks. Władysława Gurgacza i Jana Matejaka, oficera AK

Autor: Maria Chodyko
Ksiądz Władysław Gurgacz (1914-1949) – jezuita, mistyk, duszpasterz, a wreszcie Żołnierz Wyklęty. W czasach PRL dorobiono mu „czarną legendę” i skazano go na zapomnienie, tak jak wszystkich Niezłomnych. Ostatecznie zaś, wbrew zamierzeniom czterdziestoletniej propagandy, legenda czarna zmieniła się w złotą.
Audio/Video

"Profesor Jan Sehn (1909–1965). Prawnik, sędzia śledczy, łowca nazistów"

Autor: Filip Gańczak, Piotr Litka
Audio/Video

"Wołyń pod okupacją niemiecką" - dyskusja panelowa

Autor: Ewa Siemaszko, Grzegorz Mazur, Grzegorz Motyka, Andrzej Chmielarz, Waldemar Grabowski
<i>Fala płynie z tobołami na plecach, w rękach</i>… Zagłada Żydów z Mielca
TYLKO U NAS
Artykuł

Fala płynie z tobołami na plecach, w rękach… Zagłada Żydów z Mielca

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
Mielec został zajęty przez wojska niemieckie 13 września 1939 r. W tamtym okresie w mieście mieszkało niemal 5,5 tys. Żydów. Dwa lata później większość z nich została z miasta przez okupanta wywieziona. Pozostali tylko ci, których zamknięto w obozach pracy w Mielcu i okolicznych miejscowościach.
<i>Jagdkommandos</i> w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie
TYLKO U NAS
Artykuł

Jagdkommandos w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie

Autor: Izabela Mazanowska
Jedną z konsekwencji Zbrodni Pomorskiej 1939 roku był brak licznej partyzantki na terenie przedwojennego województwa pomorskiego. Masowa eksterminacja ludności wywołała lęk przed podejmowaniem prób oporu przeciwko okupantom. Jednakże tego typu działania miały miejsce.
<i>Kto nie potępia – ten przyzwala</i>. „Protest” Zofii Kossak-Szczuckiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Kto nie potępia – ten przyzwala. „Protest” Zofii Kossak-Szczuckiej

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
W upalne lato, kilka tygodni po rozpoczęciu tzw. Wielkiej Akcji, deportacji Żydów z getta warszawskiego do obozu zagłady Treblinka II, pisarka i działaczka społeczna Zofia Kossak-Szczucka oraz inni członkowie Frontu Odrodzenia Polski przygotowali ulotkę „Protest”. 11 sierpnia 1942 r. konspiracyjnie dystrybuowano ją na ulicach okupowanej Warszawy.
<i>Porrajmos</i>. Zagłada Cyganów na Wołyniu podczas okupacji niemieckiej (1941-1944)
TYLKO U NAS
Artykuł

Porrajmos. Zagłada Cyganów na Wołyniu podczas okupacji niemieckiej (1941-1944)

Autor: Magdalena Semczyszyn
Zagłada Cyganów określana w jednym z dialektów romskich jako Porrajmos („zniszczenie”) lub Samudaripen („masowy mord”), według różnych danych pochłonęła przynajmniej 500 tys. ofiar w całej Europie. Wiedza na ten temat jest jednak nadal niewystarczająca i mało znana.
<i>Standgericht</i> dla rejencji ciechanowskiej i okręgu Suwałki
POLECAMY
Artykuł

Standgericht dla rejencji ciechanowskiej i okręgu Suwałki

Autor: Dorota Grzechocińska
4 lutego 1944 r. niemiecki sąd doraźny (Standgericht) dla rejencji ciechanowskiej i okręgu Suwałki wydał w więzieniu policyjnym w Forcie III w Pomiechówku wyroki śmierci na ponad 100 żołnierzy Armii Krajowej.
<i>Władysław Kosiba dał mi szklankę mleka i kawałek chleba</i>…. Zapomniana karta ratowania Żydów w Bieczu
TYLKO U NAS
Artykuł

Władysław Kosiba dał mi szklankę mleka i kawałek chleba…. Zapomniana karta ratowania Żydów w Bieczu

Autor: Michał Kalisz
Historia Izaaka Götza z Biecza, która stała się kanwą poniższego tekstu jest jedną z wielu jakie wydarzyły się w czasie II wojny światowej. Człowiek podał pomocną dłoń drugiemu człowiekowi, który był w potrzebie, Polak pomógł Żydom.
11 listopada 1939 r. na Kaszubach i Kociewiu
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

11 listopada 1939 r. na Kaszubach i Kociewiu

Autor: Mateusz Kubicki
Rozpoczęte przez Niemcy 1 września 1939 r. działania wojenne doprowadziły do szybkiego zajęcia Pomorza Gdańskiego. Obok zdobycia nowego terytorium okupant wprowadził tu elementy terroru względem ludności cywilnej. Jednym z nich były popełniane przez Niemców masowe zabójstwa.
1943. Rok niepomyślnych znaków
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

1943. Rok niepomyślnych znaków

Autor: Włodzimierz Suleja
Społeczeństwo polskie nie miało złudzeń, że Niemcy zdolni są do popełnienia najpotworniejszych zbrodni. Z nadzieją, ale i obawą oczekiwano więc końca okupacji. Obawy potęgował zaś fakt, iż wyzwolenie nadejść miało ze wschodu, Armia Czerwona bowiem, po zwycięstwie stalingradzkim, zaczynała przejmować inicjatywę strategiczną.
97 sprawiedliwych. Pacyfikacja Białki za pomoc ukrywającym się Żydom i jeńcom sowieckim
TYLKO U NAS
Artykuł

97 sprawiedliwych. Pacyfikacja Białki za pomoc ukrywającym się Żydom i jeńcom sowieckim

Autor: Rafał Drabik
Białka to niewielka wieś położona obecnie w gminie Dębowa Kłoda, w pow. parczewskim. 7 grudnia 1942 r. na zawsze zmienił historię tej miejscowości. W wyniku brutalnej pacyfikacji zamordowano 97 Polaków i ukrywającą się we wsi Żydówkę.
Adam Stefan Sapieha. Książę kardynał
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Adam Stefan Sapieha. Książę kardynał

Autor: Ryszard Sodel
23 lipca 1951 r. w Krakowie zmarł kardynał Adam Stefan Sapieha, nazywany niezłomnym księciem Kościoła.
Akcja „Koppe”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Akcja „Koppe”

Autor: Tomasz Roguski
SS-Obergruppenführer i generał Waffen-SS Wilhelm Koppe objął w październiku 1939 r. funkcję Wyższego Dowódcy SS i Policji w Kraju Warty. Od listopada 1943 r. został przeniesiony na to samo stanowisko w Generalnym Gubernatorstwie, gdzie pełnił także funkcję sekretarza stanu do spraw bezpieczeństwa.
Akcja „Koppe”. Jak niemiecki zbrodniarz uniknął kary
POLECAMY
Artykuł

Akcja „Koppe”. Jak niemiecki zbrodniarz uniknął kary

Autor: Marcin Kapusta
11 lipca 1944 r. harcerze z batalionu „Parasol” podjęli w Krakowie próbę likwidacji szefa SS i policji w Generalnym Gubernatorstwie.
Akcja „Polowanie”. Nieudany zamach na gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera
POLECAMY
Artykuł

Akcja „Polowanie”. Nieudany zamach na gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera

Autor: Ryszard Sodel
8 stycznia 1944 r. przeprowadzony został nieudany zamach na gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera. Znienawidzony nazista figurował na szczycie listy niemieckich dygnitarzy, mających ponieść śmierć w ramach tzw. akcji „Główki”.
Akcja „Reinhardt” na prowincji. Przykład Markowej
POLECAMY
Artykuł

Akcja „Reinhardt” na prowincji. Przykład Markowej

Autor: Mateusz Szpytma
Holocaust nie był przejawem spontanicznych działań takich czy innych grup narodowościowych. Był efektem działalności państwa – Rzeszy Niemieckiej – które podjęło ludobójcze decyzje i użyło całej swojej potęgi, aby wymordować naród żydowski.
Akcja Madryt
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Akcja Madryt

Autor: Ewa Wójcicka
6 czerwca 1943 r. oddział Grup Szturmowych Szarych Szeregów „Motor 30”, dowodzony przez Tadeusza Zawadzkiego ps. „Zośka”, przeprowadził akcję, której celem było wysadzenie mostu znajdującego się na rzece Wolborce, niedaleko stacji kolejowej w Czarnocinie. Akcja ta nosiła kryptonim „Madryt”.
Akcja pruszkowska
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Akcja pruszkowska

Autor: Piotr Majewski
Koniec Powstania Warszawskiego stał się dla niemieckich władz okupacyjnych pretekstem do ostatecznego zniszczenia miasta.
Akowska biografia Tadeusza Różewicza „Satyra” (1921–2014)
POLECAMY
Artykuł

Akowska biografia Tadeusza Różewicza „Satyra” (1921–2014)

Autor: Mariusz Solecki
Zawstydzająco mało wiemy o ponadrocznej aktywności partyzanckiej w oddziałach AK Obwodu Radomsko kpr. pchor. „Satyra” – „wybitnego polskiego poety, dramaturga, prozaika i scenarzysty”.
Akta funkcjonariuszy i pracowników niemieckiego obozu dla dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej w Łodzi (1942-1945). Rekonesans archiwalny
TYLKO U NAS
Źródło historyczne

Akta funkcjonariuszy i pracowników niemieckiego obozu dla dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej w Łodzi (1942-1945). Rekonesans archiwalny

Autor: Łukasz Rakoczy
W grudniu 1942 r. zaczął funkcjonować Polenjugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt (Prewencyjny Obóz Policji Bezpieczeństwa dla Młodzieży Polskiej w Łodzi). Zespół akt Geheime Staatspolizei Staatspolizeistelle Litzmannstadt zawiera źródła rzucające światło na jego działalność.
Albert Forster – gdański namiestnik Adolfa Hitlera
POLECAMY
Artykuł

Albert Forster – gdański namiestnik Adolfa Hitlera

Autor: Wojciech Wichert
Albert Forster, gauleiter gdańskiego NSDAP i namiestnik Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, był jednym z najbardziej zaufanych ludzi Hitlera. Ponosił odpowiedzialność m.in. za utworzenie obozu koncentracyjnego w Stutthofie i szereg masowych egzekucji przeprowadzonych w lasach piaśnickich.
Andrzej Romocki (1923–1944)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Andrzej Romocki (1923–1944)

Autor: Ewa Wójcicka
Poległ w Powstaniu Warszawskim, dowodząc 2. kompanią „Rudy” w batalionie „Zośka”. Kilkukrotnie ranny, walczył na Woli, Starym Mieście i Czerniakowie. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari i dwukrotnie (za życia i pośmiertnie) Krzyżem Walecznych.
Architektura i urbanistyka Warszawy w latach II wojny światowej: doświadczenie niszczenia
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Architektura i urbanistyka Warszawy w latach II wojny światowej: doświadczenie niszczenia

Autor: Piotr Majewski
We wrześniu 1939 r. zniszczono ok. 10% zabudowy stolicy. Po Powstaniu Warszawskim zniszczenia sięgnąć miały 30%. „Gdy rok 1939 wysunął zagadnienia raczej architektoniczne niż urbanistyczne, gdy rok 1943 postawił zagadnienie dzielnicy, na przełomie 1944 i 1945 otwarło się zagadnienie Warszawy” – podsumował wybitny socjolog Stanisław Ossowski.
Aresztowania i deportacje do obozów koncentracyjnych inteligencji polskiej z ziem wcielonych do Rzeszy wiosną 1940 r.
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Aresztowania i deportacje do obozów koncentracyjnych inteligencji polskiej z ziem wcielonych do Rzeszy wiosną 1940 r.

Autor: Marcin Przegiętka
Jednym z celów niemieckiej okupacji była germanizacja ziem polskich włączonych do Rzeszy. Jej narzędziem był terror stosowany wobec ludności polskiej i żydowskiej. Żydów Niemcy starali się jak najprędzej wysiedlić na wschód, do Generalnego Gubernatorstwa. W stosunku Polaków użyli podobnych metod.
Arthur Greiser – droga do upadku
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Arthur Greiser – droga do upadku

Autor: Justyna Pera
Co wydarzyło się w życiu urodzonego w Środzie Wielkopolskiej Niemca, że zradykalizował swoje poglądy względem Polaków i Żydów? Jakie skutki przyniosła ta ewolucja we wzorcowego nazistę? Jak wyglądały jego rządy w Warthegau, a przede wszystkim jakie nastroje społeczne wzbudzał proces i egzekucja byłego Gaulaitera?
Arthur Greiser – wzorcowy nazista
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Arthur Greiser – wzorcowy nazista

Autor: Wojciech Wichert
Arthur Greiser był wysokim rangą politykiem, który zainicjował Holocaust w okupowanej przez Niemcy Polsce. Na terenie rządzonego przez niego Kraju Warty (Reichsgau Wartheland), wprowadzał ludobójcze i rasistowskie praktyki, dzięki czemu mógł nazywać ziemie mu podległe „okręgiem wzorcowym”.
Auschwitz i Radwanowice. Cena za antyniemiecką konspirację mieszkańców Rudawy i okolic
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Auschwitz i Radwanowice. Cena za antyniemiecką konspirację mieszkańców Rudawy i okolic

Autor: Piotr Kuruc
5 września 1939 r., po krótkiej potyczce z żołnierzami Wojska Polskiego, do Rudawy wkroczyli Niemcy. Rozpoczynał się ponadpięcioletni okres okupacji hitlerowskiej w tej podkrakowskiej miejscowości.
Auschwitz, rok zerowy
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Auschwitz, rok zerowy

Autor: Filip Gańczak
Pierwszy rok po wyzwoleniu obozu to czas chaosu. Polskie komisje zabezpieczały dowody zbrodni. Niemcy przestali być panami życia i śmierci – teraz przebywali tu jako jeńcy. Panowały sowieckie władze wojskowe, nie dbające o zachowanie świadectw niewyobrażalnych zbrodni.
Badania nad policją granatową w Generalnym Gubernatorstwie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Badania nad policją granatową w Generalnym Gubernatorstwie

Autor: Tomasz Domański
Po podboju Polski Niemcy postanowili zadbać o utrzymanie swoich porządków na całym okupowanym obszarze. Grożąc surowymi karami, wezwali przedwojennych polskich policjantów do zarejestrowania się we wskazanych urzędach.
Bezpieczniak z obozu w Treblince
TYLKO U NAS
Artykuł

Bezpieczniak z obozu w Treblince

Autor: Paweł Sztama
Głównym problemem przy tworzeniu Resortu, a następnie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) oraz Milicji Obywatelskiej (MO), które miało miejsce latem 1944 r., było znalezienie kadr.
Bezużyteczne życie
POLECAMY
Artykuł

Bezużyteczne życie

Autor: Mateusz Szpytma
Rządy Adolfa Hitlera w Niemczech i jego polityka w latach 1939-1945 to nie tylko ofiary działań zbrojnych, więzień, obozów koncentracyjnych, pacyfikacji. Jednymi z pierwszych ofiar nazizmu byli psychicznie chorzy.
Białostocczyzna między totalitaryzmami
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Białostocczyzna między totalitaryzmami

Autor: Krzysztof Sychowicz
W wyniku zawartego 23 sierpnia 1939 r. pomiędzy Niemcami a Związkiem Sowieckim paktu Ribbentrop-Mołotow przypieczętowany został los niepodległej Polski. W tajnej klauzuli paktu terytorium II Rzeczypospolitej zostało podzielone wzdłuż rzek Pisy, Narwi, Wisły i Sanu. Porozumienie to otworzyło niemieckiej III Rzeszy i Sowietom drogę do agresji na Polskę.
Bitwa pod Osuchami. Wielkie starcie w Puszczy Solskiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Bitwa pod Osuchami. Wielkie starcie w Puszczy Solskiej

Autor: Ryszard Sodel
25 czerwca 1944 r. doszło do bitwy pod Osuchami (nad Sopotem), jednej z największych i najkrwawszych bitew partyzanckich, które zostały stoczone na ziemiach polskich w okresie II wojny światowej.
Biuletyn Informacyjny. „Pisaliśmy zawsze prawdę”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Biuletyn Informacyjny. „Pisaliśmy zawsze prawdę”

Autor: Ewa Wójcicka
Pierwszy numer periodyku konspiracyjnego „Biuletyn Informacyjny” ukazał się 5 listopada 1939 roku w zaledwie 90 egzemplarzach. W sumie w czasie okupacji wydano 317 numerów. Biuletyn był najdłużej publikowanym pismem konspiracyjnym nie tylko na terenie Generalnego Gubernatorstwa, ale również w okupowanej Europie.
Biuro Odbudowy Stolicy
POLECAMY
Artykuł

Biuro Odbudowy Stolicy

Autor: Aneta Nisiobęcka
Zburzona przez okupanta niemieckiego Warszawa, po wojnie powstawała z ruin dzięki wysiłkowi mieszkańców.
Błogosławieni Sprawiedliwi. Życiorys Józefa i Wiktorii Ulmów oraz ich rodziny
POLECAMY
Artykuł

Błogosławieni Sprawiedliwi. Życiorys Józefa i Wiktorii Ulmów oraz ich rodziny

Autor: Mateusz Szpytma
Dlaczego, ryzykując życie, zdecydowali się na tak heroiczny krok? Historykowi trudno jest odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ – co zrozumiałe – nie dzielili się niepotrzebnie swoimi motywacjami. Pewne światło rzucają na to zakreślone w należącej do Ulmów Ewangelii przypowieści o Miłosiernym Samarytaninie oraz inny fragment o miłości bliźniego.
Błogosławiona Natalia Tułasiewicz (1906-1945)
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Błogosławiona Natalia Tułasiewicz (1906-1945)

Autor: Zbigniew Stanuch
Dla młodego pokolenia życie i działalności Natalii Tułasiewicz może stanowić wzór godny naśladowania. Patriotka, nauczycielka, pedagog, przywiązywała dużą wagę do rozwoju życia duchowego. W trakcie II wojny światowej jednym z jej najistotniejszych celów było ocalenie ludzkich dusz od zepsucia wywołanego koszmarem wojennej gehenny.
Błogosławiony ks. Jan Macha (1914–1942)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Błogosławiony ks. Jan Macha (1914–1942)

Autor: Jerzy Dąbrowski
Krótko po północy, 3 grudnia 1942, w katowickim więzieniu ścięto za działalność konspiracyjną ks. Jana Machę. Zwłoki skazańca zostały przewiezione do Auschwitz i spopielone w tamtejszym krematorium. Jego działalność, mająca głównie charakter społeczny i zakończona męczeńską śmiercią, stanowiła świadectwo przywiązania do polskości i troski o bliźnich.
Bojownik w piekle i jego niezwykłe rzeźby
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Bojownik w piekle i jego niezwykłe rzeźby

Autor: Maciej Kwaśniewski
Spójrzcie w oczy Samuela Willenberga. Zawadiackie, odważne i pełne wyzwań spojrzenie. Znam wiele takich oczu. Należą do ludzi, którzy chcieli uciec z piekła Holocaustu i dzięki swej determinacji i odwadze z niego uciekli.
Boży szaleniec w czasach Zagłady. Zofia Kossak-Szczucka
POLECAMY
Biogram / Biografia

Boży szaleniec w czasach Zagłady. Zofia Kossak-Szczucka

Autor: Paweł Skibiński
Była wybitną, uznaną pisarką katolicką. W czasie wojny organizowała z bezgranicznym poświęceniem konspiracyjną pomoc charytatywną, zwłaszcza dla Żydów.
Broszura „Katyń” wydana w Generalnym Gubernatorstwie w 1943 r.
POLECAMY
Artykuł

Broszura „Katyń” wydana w Generalnym Gubernatorstwie w 1943 r.

Autor: Witold Wasilewski
W kwietniu i maju 1940 r. funkcjonariusze NKWD ZSRS zamordowali w Lesie Katyńskim 4415 polskich jeńców, w większości oficerów WP. W końcu lutego 1943 r., niemieckie władze wojskowe, po informacjach od miejscowych chłopów, rozpoczęły badania w tym rejonie i w konsekwencji odnalazły zwłoki tysięcy pomordowanych Polaków.
Brunon Hlebowicz – nauczyciel, harcerz, obrońca Grodna
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Brunon Hlebowicz – nauczyciel, harcerz, obrońca Grodna

Autor: Jerzy Autuchiewicz
Życiorys Brunona Hlebowicza jest przykładem biografii patriotycznej, przyczynkiem do losów polskiej inteligencji, która za swe zaangażowanie w okresie II Rzeczypospolitej oraz walkę o niepodległość ojczyzny podczas II wojny światowej zapłaciła wysoką cenę. Płacić ją przyszło również po zakończeniu działań wojennych.
Bunt więźniów <i>Sonderkommando</i> w Auschwitz II-Birkenau
POLECAMY
Artykuł

Bunt więźniów Sonderkommando w Auschwitz II-Birkenau

Autor: Ryszard Sodel
W sobotę, 7 października 1944 r., w pogodny jesienny dzień, w obozie koncentracyjnym Auschwitz II-Birkenau, wybuchł bunt więźniów Sonderkommando. Był to akt wyjątkowej odwagi, hartu ducha i heroizmu więźniów, Żydów, którzy pracowali przy obsłudze komór gazowych w obozie koncentracyjnym.
Byle nie dalej na zachód! Polacy z Kresów na Górnym Śląsku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Byle nie dalej na zachód! Polacy z Kresów na Górnym Śląsku

Autor: Bogusław Tracz
Pierwsi Kresowianie, głównie z województw lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego, dotarli na Górny Śląsk w 1945 r., wkrótce po ukonstytuowaniu się polskich władz w Katowicach. Wielu z nich jeszcze długo żywiło nadzieję na powrót do swoich domostw na wschodzie.
Byłem szczurem kanałowym. Młodzi Powstańcy Warszawscy pod ulicami walczącej stolicy
POLECAMY
Artykuł

Byłem szczurem kanałowym. Młodzi Powstańcy Warszawscy pod ulicami walczącej stolicy

Autor: Bogusław Kamola
Relacja Bogusława Kamoli ps. „Hipek” – 14-letniego podczas Powstania żołnierza AK walczącego w 227 plutonie harcerskim („Szczury Kanałowe”) – stanowi źródło wiedzy o powstańczej łączności kanałowej, a zarazem, pośrednio, demaskuje komunistyczną dezinformację prowadzoną przy użyciu kliszy „Kanał”.
Było sobie śledztwo… Prokuratorski wkład w odtwarzanie prawdy dziejów
POLECAMY
Artykuł

Było sobie śledztwo… Prokuratorski wkład w odtwarzanie prawdy dziejów

Autor: Marek Rabiega
Praca prokuratorów IPN jest wypełnieniem obowiązku Państwa względem ludzi skrzywdzonych przez system totalitarny. Jej podstawowym celem jest udzielenie prawdy i sprawiedliwości konkretnemu człowiekowi-ofierze systemu.
Cel osiągnąłem. Ks. Jan Franciszek Macha (1914–1942)
O TYM SIĘ MÓWI
Biogram / Biografia

Cel osiągnąłem. Ks. Jan Franciszek Macha (1914–1942)

Autor: Andrzej Grajewski
Beatyfikacja Sługi Bożego ks. Jana Franciszka Machy ma wymiar nie tylko religijny. Symbolicznie upamiętnia także tych wszystkich, którzy na Górnym Śląsku w czasie niemieckiej okupacji pozostali wierni Polsce, płacąc za swoją postawę ponoszonymi prześladowaniami, a często życiem.
Ciągłość zbrodni – egzekucje AK-owców w lubelskim zamku
PAMIĘTAMY
Artykuł

Ciągłość zbrodni – egzekucje AK-owców w lubelskim zamku

Autor: Marcin Krzysztofik
Stanisław Siwiec wraz Tadeuszem Beneszem i Franciszkiem Gadzałą byli pierwszymi żołnierzami Armii Krajowej zamordowanymi przez reżim komunistyczny w Więzieniu na Zamku w Lublinie w 1944 r.
Cichociemni. Pierwsi skoczkowie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Cichociemni. Pierwsi skoczkowie

Autor: Joanna Karbarz-Wilińska
W nocy z 15 na 16 lutego 1941 r. miał miejsce pierwszy desant żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie na tereny okupowanej przez Niemców Polski. Rozpoczynał on tajną akcję pomocy emigracyjnego rządu polskiego dla Polskiego Państwa Podziemnego, trwającą do końca 1944 r.
Ciotka – opiekunka więźniów
TYLKO U NAS
Artykuł

Ciotka – opiekunka więźniów

Autor: Anna Czocher
Maria Zazulowa w czasie okupacji niemieckiej w sposób szczególny zaangażowała się w pomoc więźniom i ich rodzinom. Nazywana „Panią Prezesową”, „Ciotką”, „Czarną Panią”, stała się symbolem ofiarności i niezłomności w działaniu, a dla osadzonych w krakowskich więzieniach także symbolem nadziei.
Co łączy Macieja Aleksego Dawidowskiego „Alka” z Janem Kilińskim, bohaterem insurekcji kościuszkowskiej?
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Co łączy Macieja Aleksego Dawidowskiego „Alka” z Janem Kilińskim, bohaterem insurekcji kościuszkowskiej?

Autor: Irena Siwińska
Losy tych dwóch wielkich polskich patriotów, mimo że wspomniane wydarzenia z ich udziałem dzieliło prawie 150 lat, splotły się 13 marca 1942 r. To właśnie tego dnia „Alek” zdekonspirował miejsce pobytu tak ważnego dla warszawiaków pomnika Kilińskiego, zdemontowanego uprzednio przez Niemców.
Cyryl Ratajski
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Cyryl Ratajski

Autor: Waldemar Grabowski
Wielkopolanin, zdolny prawnik z doświadczeniem pracy w kilku spółkach państwowych i miejskich, a także zarządzania stolicą Wielkopolski. W grudniu 1940 r. Cyryl Ratajski został mianowany przez gen. Władysława Sikorskiego Głównym Delegatem Rządu na Generalne Gubernatorstwo. Udźwignął ciężar odpowiedzialności i zdołał zorganizować cywilne struktury Podziemnego Państwa Polskiego.
Człowiek ciekawych czasów – Zbigniew Przyrowski
POLECAMY
Artykuł

Człowiek ciekawych czasów – Zbigniew Przyrowski

Autor: Katarzyna Wasilewska
Mało kto wie, że autor znany jako redaktor „Młodego Technika” pochodził z Suwalszczyzny.
Czy brat gen. Korczyńskiego był niemieckim kapusiem?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Czy brat gen. Korczyńskiego był niemieckim kapusiem?

Autor: Paweł Sztama
Grzegorz Korczyński, a w zasadzie Stefan Kilanowicz, jest jednym z najbardziej znanych funkcjonariuszy organów represji Polski „ludowej”. Miał młodszego brata – Jerzego Kilanowicza. W pierwszych latach II wojny światowej, gdy Korczyński działał we Francji, a Kilanowicz przebywał w Warszawie. Obaj bracia utrzymywali ze sobą ścisły kontakt.
2 3 4 5 6 następna > dalej o 5 >>
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510