Dodatek historyczny poświęcony miejscom pamięci ukazał się 23 października 2024 r.
W numerze:
- dr Karol Nawrocki, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Trwałe ślady pamięci
Niemiecki nazizm i sowiecki komunizm przyniosły Polakom hekatombę i chciały skazać swoje ofiary na zapomnienie. My jednak – na przekór tym wysiłkom – pamiętamy. - Adam Siwek, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN, Fort III Pomiechówek – cisza pamięci
Przez długie powojenne dziesięciolecia Fort III Twierdzy Modlin nie funkcjonował w powszechnej pamięci, budząc zainteresowanie jedynie miłośników architektury militarnej i rozproszonej grupy rodzin, których bliscy zostali zamordowani w tym strasznym miejscu w latach 1941–1945. - Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach, Gloria Victis
Jest w Katowicach miejsce niezwykłe. Przestrzeń, w sercu której znajduje się pomnik nawiązujący formą do otwartej księgi. Wyryta na jednej stronie inskrypcja przypomina żołnierzy i członków powojennych organizacji niepodległościowych. Tych, których śmierć była pośrednim lub bezpośrednim wynikiem procesów sądowych toczących się przed Wojskowymi Sądami Rejonowymi w latach 40 i 50 ubiegłego wieku. Tych, których reżim komunistyczny skazał na zapomnienie poprzez potajemny i bezimienny pochówek. Widniejący na drugiej stronie wizerunek orła wojskowego stanowi nawiązanie do etosu Armii Krajowej, z której tradycji wywodzą się żołnierze niezłomni. Nad nim góruje inwokacja „Gloria Victis” nawiązująca do symbolicznego Pomnika Nagrobnego Żołnierzy II Konspiracji z Katowic Panewnik, który powstał w latach 2001-2006 w wyniku dążeń środowisk kombatanckich. Obok pomnika powiewa flaga biało-czerwona, symbol Ojczyzny, za którą upamiętnieni zdecydowali się oddać życie. - dr hab. Tomasz Balbus, naczelnik Oddziałowego Archiwum IPN we Wrocławiu i dr Krzysztof Łagojda – Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN we Wrocławiu, Niezłomni z Osobowic. Nowa kwatera ofiar terroru komunistycznego
Pola 81A i 120 na cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu to unikatowe i jedyne w skali kraju zachowane kwatery więzienne, gdzie w latach 40. i 50. XX w. grzebane były ofiary systemu komunistycznego, stracone oraz zmarłe w więzieniu nr 1 oraz nr 2 we Wrocławiu w wyniku zbrodniczych wyroków sądowych. Wiele z nich to osoby zasłużone dla Polskiego Państwa Podziemnego w czasach II wojny światowej i tzw. drugiej konspiracji, które po zakończeniu działań wojennych podporządkowały swoje życie walce z narzuconym Polsce systemem komunistycznym. Poczesne miejsce w panteonie Żołnierzy Niezłomnych na Dolnym Śląsku zajęli działacze Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość: ppłk. Ludwik Marszałek, ppor. Stanisław Dydo, ppor. Władysław Cisek, kpt. Jan Klamut, kpt. Roman Szczur Szumski i wielu innych.
