Dodatek specjalny do tygodnika „Do Rzeczy” nr 31/2024 z okazji 80. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.
W dodatku:
- dr Karol Nawrocki, prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Powstańczy bój o wolną Polskę
Przesłanie akcji „Burza”, a potem Powstania Warszawskiego było jasne: Polacy chcą sami stanowić o sobie i nie godzą się na zastąpienie jednej niewoli inną. - dr Robert Spałek, Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Warszawie – Powstanie Warszawskie w polityce mocarstw
Powstanie Warszawskie wybuchło bez porozumienia z sojusznikami zachodnimi, mimo to polska strona liczyła, że premier brytyjski Winston Churchill i prezydent USA Franklin D. Roosevelt wesprą powstańców pomocą wojskową, a dodatkowo nakłonią do niej sowieckiego przywódcę – Józefa Stalina. Tymczasem dla mocarstw anglosaskich Rzeczpospolita była w tym momencie już tylko słabym i uciążliwym petentem, skłóconym ze Związkiem Sowieckim, czyli z najważniejszym sprzymierzeńcem świata antyfaszystowskiego, zarazem państwem, które brało na siebie główny ciężar walki z Niemcami. - Magdalena Poręba, Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Warszawie – Kobiety Powstania Warszawskiego – ciche bohaterki walki o wolność
„[…] Najczęściej pisze się o walkach, barykadach, strzelaniu, odwadze, ale rzadko mówi się, że powstanie, że w ogóle wojna to ciężka praca. Nieraz nudna, nieraz męcząca praca, która zwala z nóg. To moje zatrzymanie się na powstaniu. Na całe życie. Wewnętrzne zatrzymanie się na tym najważniejszym, najpiękniejszym i najbardziej doniosłym okresie w moim życiu. Już nigdy nic nie będzie takie. To jest coś niepowtarzalnego i nieporównywalnego z niczym innym, co było potem […].” – Teresa Sułowska-Bojarska - dr Damian Sitkiewicz, Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Warszawie – Powstanie Warszawskie jako element ogólnopolskiej akcji „Burza”
O zbrojnym wystąpieniu przeciwko okupantom w podziemiu niepodległościowym myślano już u schyłku 1939 r. Wraz z rozrostem struktur konspiracyjnych i zmieniającą się dynamicznie sytuacją polityczną w okupowanej Polsce wstępne hasło o powstaniu uszczegóławiano, tworząc z czasem jego koncepcję. Kluczowy wpływ na nią miał front niemiecko-sowiecki, który po klęskach Niemiec pod Stalingradem i Kurskiem w 1943 r. coraz bardziej przesuwał się w kierunku międzywojennej granicy RP.
