Piszemy o systemach, które rzuciły cień na cały XX wiek. Każdy z nich wyznaczył sobie wroga klasowego lub rasowego. Każdy z nich stworzył swój archipelag obozów pracy, obozów zagłady. Każdy z nich terroryzował miliony ludzi i każdy pochłonął miliony istnień ludzkich. W jaki sposób te systemy zapewniały sobie rząd dusz? Jak chciały wychować nowego człowieka, takiego, który był im potrzebny? Co obiecywały, a co realnie przyniosły? Kto i dlaczego je wspierał? Kto – wreszcie – ostrzegał przed nimi, widząc od początku zło w nich zawarte? – To tylko najważniejsze z pytań, które stawiamy w tym numerze.
I jeszcze jedno, czy zagrożenie totalitaryzmem mamy już za sobą? Czy dziś nie mamy do czynienia z nawrotami tej choroby? Czy w naszym świecie totalitaryzm nie kusi już nikogo mirażem raju na ziemi?
Dodatkiem do „Biuletynu IPN” jest płyta DVD z filmem fabularnym „Niedzielne igraszki” w reżyserii Roberta Glińskiego.
Spis treści
Dwa totalitaryzmy
Dwa totalitaryzmy – z prof. Wojciechem Roszkowskim rozmawiają Kinga Hałacńska i Jan M. Ruman
Mieczysław Ryba – Narodowy socjalizm i bolszewicki komunizm – próba porównania
Paweł Skibiński – Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI
Konrad Białecki – Dobrowolni współpracownicy. Przypadek Żywej Cerkwi i Niemieckich Chrześcijan
Anna Zechenter – Wyhodować niemiecką bestię
Mirosław Szumiło – Seks, komuna i donosy. Wychowanie nowego człowieka w Związku Sowieckim (PDF)
Krzysztof Sychowicz – Białostocczyzna między totalitaryzmami
Małgorzata Sokołowska – Gdynia między dwoma totalitaryzmami. „Problem kaszubski”
Filip Musiał – Proces kurii krakowskiej. Komuniści w walce z Kościołem
Waldemar Tyszuk – Reakcje na śmierć Józefa Stalina w 1953 roku w województwie białostockim
Adam Hlebowicz – Czy Rosja pamięta o Gułagu?
Sylwetki
Maciej Urbanowski – Janusz Krasiński – świadek dwóch totalitaryzmów
Paweł Wąs – Ofiara totalitaryzmów. Ksiądz Roch Łaski (1902–1949)
Tomasz Otocki – Polka na Łotwie. Ita Kozakiewicz (1955–1990)
Polskie rodziny
Jarosław Szarek – Niepodległościowy salon w zakładzie szklarskim
Wspomnienie
Śp. Dariusz Gałaszewski
Opowiedziane historie
Relacja Leszka Zabłockiego – Majdanek – obóz śmierci
