Sytuacja ta od samego początku wywoływała sprzeciw i frustrację społeczeństw zmuszonych do zależności od Moskwy. Skutkiem tego — w warunkach biedy i wszechobecnych represji — w 1956 r. w Polsce i na Węgrzech doszło do protestów, które zostały krwawo spacyfikowane przez komunistyczny reżim.
28 czerwca na poznańskie ulice wyszli robotnicy z największych w regionie zakładów pracy. Główną przyczyną niezadowolenia była zła sytuacja ekonomiczna – skutek błędów w polityce gospodarczej, nastawionej na priorytetową rozbudowę przemysłu ciężkiego, bez względu na koszty społeczne i poziom życia mieszkańców.
Jednak w trakcie marszu na niesionych ulicami miasta transparentach pojawiły się także hasła polityczne. Domagano się liberalizacji życia społeczno‑politycznego oraz demokratycznych wyborów. Władze nie chciały rozmawiać z protestującymi. Pod siedzibą wojewódzkich władz aparatu bezpieczeństwa padły strzały do demonstrantów. Przez kilka godzin w mieście trwały walki, a zbrojny opór ostatecznie przełamały czołgi. Bilans tych wydarzeń był tragiczny: zginęło kilkadziesiąt osób, kilkaset zostało rannych.
Sytuacja na Węgrzech miała podobne przyczyny, jednak tam konflikt miał bardziej dramatyczny przebieg. Interwencja sowiecka zatrzymała polityczne reformy i przyniosła zmianę władzy na Węgrzech. Bilans walk był jeszcze bardziej tragiczny niż w Poznaniu: zginęło kilka tysięcy osób, wielu odniosło rany. Z Węgier wyjechało wtedy ponad 200 tysięcy osób.
Historia robotniczego protestu na ulicach Poznania należy, obok Powstania Wielkopolskiego, do najważniejszych wydarzeń minionego wieku. Wywarła trwały ślad w świadomości Wielkopolan. Pamięć o tych wydarzeniach jest przechowywana wśród rodzin uczestników i świadków tych wydarzeń, kultywowana przez miejscowe władze, ośrodki kulturalne i wiele indywidualnych osób, zaangażowanych w upamiętnianie czynów niepodległościowych.
O tym wszystkim mówi gość audycji dr Rafał Kościański – rzecznik prasowy IPN, autor książek o Poznańskim Czerwcu 1956.
Zapraszamy!
redaktor prowadzący: Paweł Lekki
wydawca: Małgorzata Frydrych
produkcja: Wydział Realizacji Projektów Medialnych – Biuro Rzecznika Prasowego IPN
