Trudna historia Polski w XX wieku – okupacja niemiecka i sowiecka, a później sowiecka dominacja i rządy komunistów – wszystko to sprawiło, że przez dziesięciolecia obowiązywał całkowicie zakłamany i fałszywy obraz polskiej historii. Także w przestrzeni publicznej wznoszono dziesiątki propagandowych obiektów sławiących Armię Czerwoną, która nie przyniosła Polsce wolności, lecz kolejne zniewolenie.
IPN, jako najważniejsza polska instytucja polityki pamięci, podjął ogromny wysiłek dekomunizacji przestrzeni publicznej i usuwania takich propagandowych symboli sowieckiej dominacji. Wiele udało się osiągnąć, ale wciąż jeszcze ta misja nie została zakończona. Tym bardziej niepokoi opór części środowisk samorządowych, które – „pudrując” przekaz i symbolikę tych obiektów – chcą je zachować.
Niesłychanie ważnym wyzwaniem jest znalezienie właściwej ścieżki dotarcia z wiedzą historyczną do młodego pokolenia. Dlatego działania Instytutu Pamięci Narodwej zmierzają do zaktywizowania młodzieży i zainteresowania jej przeszłością. Współczesny świat bardzo się zmienia, z tego powodu w Instytucie powołano Biuro Nowych Technologii, które ma zainteresować młodych ludzi historią poprzez gry komputerowe i wirtualną rzeczywistość. Przekaz, który płynie z Instytutu, musi wykorzystywać najnowsze rozwiązania technologiczne.
Warto też mieć narzędzia do sprawdzania skuteczności tej metody. Takim narzędziem są kongresy, również regionalne, organizowane od 2023 roku przez IPN. Nadchodzący Kongres Przyszłości Narodowej odbędzie się w Łodzi (15-16 października). Ma pokazać młodym ludziom, że nie są odseparowani od przeszłości. Wolność, z której dziś korzystamy, została kiedyś wywalczona przez ich poprzedników, młodych wówczas ludzi, którzy – mimo ogromnego ryzyka – nie wahali się przeciwstawić komunizmowi. Kongres ma pokazać, że wolność nie jest dana raz na zawsze. Jest wartością, o którą trzeba dbać i jej bronić.
Tylko pamięć oparta na prawdzie ma w sobie ogromny walor tworzenia współczesnej świadomości i budowania przyszłości. Musimy odpowiedzieć sobie na pytanie: co chcemy pokazać i przekazać przyszłym pokoleniom?
Materiał pierwotnie ukazał się na kanale dziennika „Rzeczpospolita”.
