Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Poseł, przemysłowiec, społecznik, kurator Ossolineum. Ostatni ordynat przeworski Andrzej ks. Lubomirski (1862–1953)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Poseł, przemysłowiec, społecznik, kurator Ossolineum. Ostatni ordynat przeworski Andrzej ks. Lubomirski (1862–1953)

Autor: Łukasz Chrobak
Jeszcze przed 1918 r. w swoich przemyśleniach zawarł ideę, że najlepszą drogą do odzyskania przez Polskę niepodległości jest dynamiczny rozwój przemysłu w oparciu o polski kapitał. Od 1882 do 1944 r., przez sześćdziesiąt dwa lata, pełnił też funkcję kuratora Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie.
Postawy społeczeństwa polskiego wobec okupantów. Kultura polska w konspiracji
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Postawy społeczeństwa polskiego wobec okupantów. Kultura polska w konspiracji

Autor: Marek Gałęzowski
Opór społeczeństwa polskiego w czasie okupacji niemieckiej wyrażał się nie tylko w walce bieżącej i przygotowaniach do powstania zbrojnego w szeregach Armii Krajowej.
Powojenna Polska oczami obieżyświata. O <i>Between Fear and Hope</i> Szmuela Lejba Sznajdermana
TYLKO U NAS
Artykuł

Powojenna Polska oczami obieżyświata. O Between Fear and Hope Szmuela Lejba Sznajdermana

Autor: Mateusz Lisak
Szkielety budynków, spalone ściany oraz nieliczne, pojedyncze światełka pojawiające się nocą wśród zgliszczy. Pomimo upłynięcia ponad roku od zakończenia wojny, w oczach Sznajdermana miasto dalej przypominało pole bitwy.
Poznać smak Czynu. Antoni Libera
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Poznać smak Czynu. Antoni Libera

Autor: Justyna Błażejowska
Jako młody i zdolny krytyk literacki powinien „bujać w obłokach ezoterycznej poezji”. Mimo to chciał poznać smak Czynu. Zawodowo zajmował się twórczością Samuela Becketta, więc niezwykle dotkliwie odczuwał szykanę w postaci trwającego latami braku możliwości opuszczania granic PRL.
Półtora wieku Muzeum Polskiego w Rapperswilu – „Magna Res Libertas”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Półtora wieku Muzeum Polskiego w Rapperswilu – „Magna Res Libertas”

Autor: Małgorzata Ptasińska
W dziejach Polski, w dążeniu Polaków do odzyskania niepodległości zarówno w XIX, jak i XX wieku szczególną rolę odegrało Muzeum Polskie w Rapperswilu nad Jeziorem Zuryskim, które zostało otwarte dla publiczności 23 października 1870 roku.
Profesor Roman Ingarden w aktach SB
TYLKO U NAS
Artykuł

Profesor Roman Ingarden w aktach SB

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Profesor Roman Ingarden, wybitny polski filozof, znany w kraju i za granicą. Był inwigilowany przez aparat bezpieczeństwa w Krakowie w pierwszej połowie lat 50. oraz na początku lat 60. w związku z akcjami wymierzonymi w środowisko naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Przemysław Gintrowski (1951–2012)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Przemysław Gintrowski (1951–2012)

Autor: Paweł Popiel
Pieśniarz, inżynier, nauczyciel, kompozytor muzyki filmowej. 20 października 2012 r. zmarł Przemysław Gintrowski.
Puszka Pandory czyli Stefania Zahorska
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Puszka Pandory czyli Stefania Zahorska

Autor: Paweł Chojnacki
Kraków 1889 – 1961 Londyn. Intelektualistka potężnego formatu (kształcona w Budapeszcie, Krakowie, Berlinie). Osoba wielu talentów i pasji: tłumaczka przysięgła z języka węgierskiego, krytyczka sztuki (prekursorska w dziedzinie refleksji nad filmem i psychoanalizą), historyczka mody. Wnikliwa sędzia obu totalitaryzmów – reportażystka z darem wiwisekcji.
Radio Wolna Europa. Głos wolności, głos nadziei
POLECAMY
Artykuł

Radio Wolna Europa. Głos wolności, głos nadziei

Autor: Rafał Opulski
30 czerwca 1994 r. Rozgłośnia Polska Radia Wolna Europa nadała ostatnią audycję. Przez ponad 40 lat była naszym głosem wolności.
Ratowanie dóbr kultury w czasie II wojny światowej. Ludzie, taktyka, metody
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ratowanie dóbr kultury w czasie II wojny światowej. Ludzie, taktyka, metody

Autor: Maria Romanowska-Zadrożna
Pokolenie, do którego należeli Stanisław Lorentz, Jan Zachwatowicz, Karol Estreicher, Michał Walicki, Bohdan Urbanowicz, Józef Dutkiewicz, Jerzy Szablowski, Bogdan Treter i wielu innych, wiedziało, że naród i pomniki jego kultury to jedno.
Ratowanie zbiorów bibliotecznych w powojennej Polsce
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ratowanie zbiorów bibliotecznych w powojennej Polsce

Autor: Ryszard Nowicki
W wyniku II wojny światowej biblioteki w Polsce doznały olbrzymich strat. Wraz z ustaniem działań wojennych przystąpiono do ratowania księgozbiorów. Dzięki temu udało się ocalić ponad 10 mln tomów.
Reymont metafizyczny
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Reymont metafizyczny

Autor: Tomasz Szutro
Ten znakomity realista (nawet naturalista) wydobywał jednocześnie z przedstawianej rzeczywistości tony metafizyczne. To właśnie duchowy aspekt wydaje się istotą tego pisarstwa. Portretował wszak Reymont nasze uniwersum w wymiarze apokaliptycznym, to świat między piekłem a niebem, a pośród nas mieszkają istoty z „tamtych” sfer – zarówno świetliste duchy, jak i demony.
Roman Wilhelmi. „Tylko aktorstwo mnie pogrąża całkowicie. Oddaję się mu bez reszty, bo ten zawód jest dla mnie wszystkim…”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Roman Wilhelmi. „Tylko aktorstwo mnie pogrąża całkowicie. Oddaję się mu bez reszty, bo ten zawód jest dla mnie wszystkim…”

Autor: Katarzyna Adamów
6 czerwca 1936 roku w Poznaniu urodził się wybitny aktor teatralny i filmowy Roman Wilhelmi. Znamy go z niezapomnianych ról: porucznika Olgierda Jarosza, dozorcy Stanisława Anioła czy cwaniaczka Nikodema Dyzmy.
Romans kina i swastyki
POLECAMY
Artykuł

Romans kina i swastyki

Autor: Katarzyna Adamów
Berta Helene Amalie Riefenstahl, zwana zdrobniale „Leni”, to jedna z najbardziej kontrowersyjnych artystek XX w. Była genialnym filmowcem i fotografem, ale zastrzeżenia wzbudzała i do dziś wzbudza tematyka filmów, które przyniosły jej rozgłos.
Romantyzm
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Romantyzm

Autor: Włodzimierz Suleja
Polacy nie byli w stanie zniwelować przewagi wrogiego oręża. Potrafili natomiast posługiwać się wyjątkowo skutecznie inną, w odmiennej sferze funkcjonującą bronią. Dostarczał jej romantyzm.
Rozgłośnia Harcerska – medialny fenomen PRL
TYLKO U NAS
Artykuł

Rozgłośnia Harcerska – medialny fenomen PRL

Autor: Robert Spałek
Niewątpliwym fenomenem medialnym PRL była Rozgłośnia Harcerska, prawdopodobnie jedyna oficjalna stacja radiowa w bloku sowieckim funkcjonująca poza strukturami państwowymi i emitująca legalne audycje.
Róża i marmur czyli Jan Lechoń
POLECAMY
Artykuł

Róża i marmur czyli Jan Lechoń

Autor: Paweł Chojnacki
Warszawa 1899 – 1956 Nowy Jork. Właściwe nazwisko – Leszek Serafinowicz. Pierwszy polski poeta XX wieku („Karmazynowy poemat”, „Srebrne i czarne” i inne), Skamandryta, eseista, historyk kultury („O literaturze polskiej”), redaktor („Tygodnik Polski”).
Ryszard Riedel (1956 – 1994)
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Ryszard Riedel (1956 – 1994)

Autor: Kinga Mierzejewska
Któż z nas nie śpiewał przy ognisku „Whisky”, „Czerwony jak cegła”, „Skazany na bluesa” czy „Wehikuł czasu”? Wszyscy znamy też ikoniczny „Sen o Victorii”. Autor tych piosenek już za życia był hippisowską legendą.
Sándor Márai (1900-1989) – świadek wieku totalitaryzmów
POLECAMY
Artykuł

Sándor Márai (1900-1989) – świadek wieku totalitaryzmów

Autor: Maciej Mazurkiewicz
Skazanie Sándora Máraia przez komunistów na wieloletnią banicję sprawiło, że dopiero stosunkowo niedawno zaistniała możliwość zapoznania szerszego grona czytelników z twórczością pisarską, poetycką i publicystyczną tego wybitnego węgierskiego autora.
Satyry patetyczne czyli Marian Hemar
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Satyry patetyczne czyli Marian Hemar

Autor: Paweł Chojnacki
Telegram: Lwów 1901 – 1972 Dorking, Surrey. Poeta, dramaturg („Piękna Lucynda”), autor tekstów przebojowych piosenek („Ten wąsik”), kompozytor i humorysta. Wysublimowany tłumacz „Sonetów” Williama Szekspira i „Ód” Horacjusza.
Seks, komuna i donosy. Wychowanie nowego człowieka w Związku Sowieckim
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Seks, komuna i donosy. Wychowanie nowego człowieka w Związku Sowieckim

Autor: Mirosław Szumiło
Każda rewolucja społeczna, burząca stary porządek, szukała poparcia przede wszystkim wśród młodzieży. Przywódca bolszewików Włodzimierz Lenin wielokrotnie podkreślał, że nowy ustrój – komunizm – zostanie zbudowany przez nowe pokolenie wychowane w duchu komunistycznym.
Sergiusz Piasecki – antykomunista
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sergiusz Piasecki – antykomunista

Autor: Grzegorz Łukomski
Barwność życiorysu Piaseckiego wystarczyłaby do obdzielenia kilku biografii. Walka z bolszewikami i praca wywiadowcza dla Polski, przemyt i pospolity bandytyzm, które zaprowadziły go do celi więzienia na Świętym Krzyżu – wreszcie niespodziewana, błyskotliwa kariera literacka, która przyniosła mu wolność. Wątki te nierzadko przysłaniają właściwą kwestię jego dorobku.
Audio/Video

Sergiusz Piasecki w okresie dzieciństwa Barbary Fairbairn opiekował się nią w Wielkiej Brytanii. To właśnie ona została dysponentką grobu pisarza w Hastings. Oddział IPN we Wrocławiu odnalazł ją w Australii...

Autor: Barbara Fairbairn
Sergiusz Piasecki. Żołnierz i pisarz-antykomunista
O TYM SIĘ MÓWI
Biogram / Biografia

Sergiusz Piasecki. Żołnierz i pisarz-antykomunista

Autor: Marek Jończyk
Wśród sław polskiej literatury połowy XX wieku, jednym tchem wymieniamy nazwiska Gombrowicza, Iwaszkiewicza, Dąbrowskiej, Nałkowskiej czy Miłosza. Próżno, zwłaszcza w czasach PRL-u, szukać wśród nich człowieka, który swoim życiorysem mógłby obdarzyć co najmniej kilka osób.
Seweryna Maria Szmaglewska i jej „Dymy nad Birkenau”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Seweryna Maria Szmaglewska i jej „Dymy nad Birkenau”

Autor: Ewa Wójcicka
Od wczesnego dzieciństwa chętnie czytała książki, znajdujące się w biblioteczce ojca, który był pisarzem gminnym. Prenumerował on również pisma, w których publikowano, chętnie czytane przez Sewerynę, fragmenty prozy Elizy Orzeszkowej czy Henryka Sienkiewicza.
Silva rerum czyli Mieczysław Grydzewski
POLECAMY
Biogram / Biografia

Silva rerum czyli Mieczysław Grydzewski

Autor: Paweł Chojnacki
Warszawa 1894 – 1970 Londyn. Redaktor „Wiadomości”, a wcześniej: „Pro Arte et Studio”, „Wiadomości Literackich” (Warszawa) oraz „Wiadomości Polskich Politycznych i Literackich” (Paryż – Londyn), jak i legendarnego „Skamandra”. Rówieśnik, przyjaciel i orędownik jego poetów, zwany „szóstym Skamandrytą”.
Siła bezsilnych. Václav Havel (1936–2011)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Siła bezsilnych. Václav Havel (1936–2011)

Autor: Andrzej Grajewski
Jego zdjęcie z listopada 1989 r., gdy uśmiechnięty przemawia z balkonu wydawnictwa Melantrich do tłumów na pl. św. Wacława, weszło do światowej ikonografii jako jeden z symboli upadku komunizmu w Europie Środkowej.
Skirmuntowie. Saga kresowa
POLECAMY
Artykuł

Skirmuntowie. Saga kresowa

Autor: Agnieszka Łuczak
W ziemiańskim rodzie Skirmuntów znajdziemy m.in. pioniera przemysłu, zdolnego kompozytora i wysoko postawionego dyplomatę.
Służba Bezpieczeństwa wobec Jacka Kaczmarskiego, czyli obława na „znanego wykonawcę ballad o tematyce politycznej”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Służba Bezpieczeństwa wobec Jacka Kaczmarskiego, czyli obława na „znanego wykonawcę ballad o tematyce politycznej”

Autor: Rafał Opulski
Pracownicy SB z rosnącym zaniepokojeniem śledzili karierę Jacka Kaczmarskiego. Informowali swoich przełożonych, że autor „Obławy” występuje na „antysocjalistycznych” wiecach i strajkach, wspierając opozycję. W jednym z dokumentów komunistycznego aparatu represji opisano go jako „znanego wykonawcę ballad o tematyce politycznej”.
Służyć piórem. Juliusz Kaden-Bandrowski (1885–1944)
POLECAMY
Artykuł

Służyć piórem. Juliusz Kaden-Bandrowski (1885–1944)

Autor: Marek Klecel
Był już uznanym pisarzem, gdy po wybuchu Wielkiej Wojny w 1914 r. wstąpił do Legionów Polskich w Krakowie. Nie przerwał jednak pracy pisarskiej i w czasie tego wojennego, dziejowego przełomu postanowił oddać swe pióro służbie walki zbrojnej, poświęcić je dla szans odzyskania przez Polskę niepodległości.
Soborowe publikacje ex-benedyktyna
POLECAMY
Artykuł

Soborowe publikacje ex-benedyktyna

Autor: Łucja Marek
W czasie Soboru Watykańskiego II wydawnictwo „Czytelnik” opublikowało cykl książek Jana Wnuka poświęcony udziałowi i postawie polskich biskupów na kolejnych sesjach Soboru. Publikacje te wpisywały się w politykę osłabiania autorytetu hierarchów Kościoła i konfliktowania ich ze społeczeństwem.
Socrealizm w Polsce
TYLKO U NAS
Artykuł

Socrealizm w Polsce

Autor: Piotr Majewski
Realizm socjalistyczny jest pochodną doktryny artystycznej i estetycznej, a przede wszystkim sposobu uprawiania polityki kulturalnej, jakie praktykowano w ZSRS od początku lat 30. XX w.
Spod polskich strzech aż po brytyjską gazetę – początki polskiej prasy dla kobiet wiejskich w czasie wojny i pokoju w I połowie XX wieku.
TYLKO U NAS
Artykuł

Spod polskich strzech aż po brytyjską gazetę – początki polskiej prasy dla kobiet wiejskich w czasie wojny i pokoju w I połowie XX wieku.

Autor: Agnieszka Klarman
Rozkwit prasy przeznaczonej dla kobiet na wsi szedł w parze z prężnym rozwojem ruchu ludowego na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku. Pisma spełniały ważną rolę w czasie zaborów, wolnej Polski, a także podczas zmagań wojennych, były przedrukowywane nawet u brytyjskich wydawców.
Społeczeństwo „małej stabilizacji”
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Społeczeństwo „małej stabilizacji”

Autor: Adam Dziurok
Społeczeństwo, doświadczone terrorem okresu stalinowskiego, doceniało powiew swobody. Na fali październikowej „odwilży” zezwolono na przyjazdy ludności polskiej ze Związku Sowieckiego oraz kontrolowaną emigrację do Niemiec.
Stanisław Appenzeller. Dwa życiorysy
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Stanisław Appenzeller. Dwa życiorysy

Autor: Dariusz Dąbrowski
Osoba z takim pochodzeniem, profesją i życiorysem musiała być postacią barwną. Znany w literaturze bardziej jako Stan Appenzeller, malarz z korzeniami szwajcarsko-polskimi był, jak się okazuje, człowiekiem o dwóch obliczach. Obu zasługujących na uznanie i pamięć.
Stanisław Bareja
POLECAMY
Biogram / Biografia

Stanisław Bareja

Autor: Paweł Zielony
Miał niesamowite wyczucie publiczności. Robił filmy, które przyciągały widzów. Był niejako kronikarzem dokumentującym ówczesną rzeczywistość, w której dzisiaj widać absurd, surrealizm tamtych lat. Musiał jednak zmagać się także z negatywną postawą części środowiska filmowego, uwagami cenzury oraz opiniami nieprzychylnych dziennikarzy z prasy codziennej czy fachowej.
Stanisław Grzesiuk. Boso, ale w ostrogach
POLECAMY
Artykuł

Stanisław Grzesiuk. Boso, ale w ostrogach

Autor: Ewa Wójcicka
6 maja 1918 r. w Małkowie urodził się Stanisław Grzesiuk – bard Czerniakowa, autor książek pt. „Pięć lat kacetu”, „Boso, ale w ostrogach”, „Na marginesie życia”, oraz tekstów piosenek, m.in: „Nie masz cwaniaka nad warszawiaka”, „Ballada o Felku Zdankiewiczu”, pieśniarz.
Staszek i „Prosto z Mostu”
TYLKO U NAS
Artykuł

Staszek i „Prosto z Mostu”

Autor: Maciej Zakrzewski
Zamordowany przez Niemców 12 czerwca 1941 roku w Palmirach Stanisław Piasecki był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego życia intelektualnego czasu II RP. Tej postaci – usuwanej przez lata w niepamięć – wypada przywrócić należne miejsce w szeregu twórców polskiej kultury XX wieku.
Stefania Grodzieńska-Jurandot (1914–2010)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Stefania Grodzieńska-Jurandot (1914–2010)

Autor: Wojciech Kujawa
2 września 1914 r. w Łodzi urodziła się polska pisarka, aktorka estradowa i teatralna, tancerka żydowskiego pochodzenia Stefania Grodzieńska-Jurandot. W latach dwudziestych mieszkała w Moskwie, Berlinie oraz Łodzi, gdzie uczęszczała do szkoły baletowej.
Strajk o „chopinowski” fortepian
TYLKO U NAS
Artykuł

Strajk o „chopinowski” fortepian

Autor: Kamil Dworaczek
W latach solidarnościowej rewolucji 1980-1981 w Polsce powstał szeroki ruch społeczny domagający się istotnych zmian w kraju. Tworzyli go robotnicy, pracownicy umysłowi, rolnicy, studenci…
Studium fenomenu adiutanta. „O legendzie Wieniawy”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Studium fenomenu adiutanta. „O legendzie Wieniawy”

Autor: Paweł Chojnacki
W ogłoszonej niedawno książce „Piłsudski…” Krzysztof Kloc rozpatruje na ponad czterystu pięćdziesięciu stronach „Studium fenomenu Komendanta”. My – na kilku – zmierzmy się z żywym i sensacyjnym wdziękiem jego przybocznego.
Stulecie Zbigniewa Herberta
PAMIĘTAMY
Artykuł

Stulecie Zbigniewa Herberta

Autor: Agnieszka Szajewska
Historia życia Zbigniewa Herberta to opowieść o wędrowcu i o tym, co dla wielu jego rówieśników oznaczało być Polakiem. Pozostał częścią historii, na której przebieg nie miał wpływu.
Symbol narodowej wolności
TYLKO U NAS
Artykuł

Symbol narodowej wolności

Autor: Robert Buliński
W zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej przechowywana jest cenna pamiątka z czasu I wojny światowej: biało-czerwona kokarda, która była noszona 3 maja 1916 r. podczas wielkiej demonstracji narodowej w Warszawie.
Szczęśliwe ocalenie zamku łańcuckiego w 1944 r.
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Szczęśliwe ocalenie zamku łańcuckiego w 1944 r.

Autor: Łukasz Chrobak
Muzeum na zamku w Łańcucie może pochwalić się znaczną ilością swojego dawnego wyposażenia, co jest w znacznej mierze konsekwencją tego, że – w przeciwieństwie do wielu innych zabytkowych kompleksów – uniknął on katastrofy w końcowej fazie wojny. Jak doszło do tego, że nie został zniszczony w 1944 r. w wyniku przejścia frontu i reformy rolnej?
Sztuka i architektura Niepodległej
POLECAMY
Artykuł

Sztuka i architektura Niepodległej

Autor: Maria Chodyko
Kiedy Polska odzyskiwała niepodległość, historia sztuki formowała się jako dyscyplina akademicka oparta na heglowskiej tezie o manifestowaniu się w historii „ducha dziejów”, który przejawiając się w dojrzałej postaci jako „duch narodowy”, przybiera formy charakterystyczne dla danej społeczności.
Sztuka teatru jako nauczycielka historii
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sztuka teatru jako nauczycielka historii

Autor: Tomasz A. Żak
O ile modlitwa (załóżmy, że to siostra teologii) jest jednym z koniecznych warunków na drodze do zbawienia, o tyle sztuka (załóżmy, że to siostra historii) jest najlepszym nauczycielem naszej tożsamości.
Sztuka zdegenerowana
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Sztuka zdegenerowana

Autor: Tomasz Stempowski
19 lipca 1937 r. w Monachium otwarto wystawę „Sztuka zdegenerowana” (Entartete Kunst). Znalazły się na niej dzieła wielu wybitnych twórców awangardowych, m.in.: Kandinskiego, Klee, Noldego, Chagalla, Grosza, Kirchnera, Ernsta, Dixa, Beckmanna, a także polskiego malarza Jankiela Adlera.
Szwajcar, czyli szpion
POLECAMY
Biogram / Biografia

Szwajcar, czyli szpion

Autor: Filip Gańczak
Był czwartek, 26 czerwca 1941 roku – piąty dzień wojny III Rzeszy ze Związkiem Radzieckim. Oddziały Wehrmachtu posuwały się szybko na wschód, ale sowiecka bezpieka nadal pracowała. W mieszkaniu Eugeniusza Bodo przy ulicy Kogonowskiej we Lwowie zjawiło się tego dnia dwóch enkawudzistów.
Śmierć Henryka Giedroycia. Koniec Księstwa Giedroyciów w Maisons-Laffitte
TYLKO U NAS
Wspomnienie

Śmierć Henryka Giedroycia. Koniec Księstwa Giedroyciów w Maisons-Laffitte

Autor: Małgorzata Ptasińska
Był najmłodszym bratem Jerzego Giedroycia, twórcy paryskiej „Kultury”. Urodził się 12 stycznia 1922 roku w wolnej Polsce. W niespełna cztery lata po przeniesieniu rodziny Giedroyciów z Mińska Litewskiego do Warszawy.
Śmierć poetki. Krystyna Krahelska (1914–1944)
POLECAMY
Artykuł

Śmierć poetki. Krystyna Krahelska (1914–1944)

Autor: Marek Klecel
Zginęła w pierwszej dobie Powstania Warszawskiego. Za nią poszli wkrótce inni młodzi poeci. Kilka lub kilkanaście dni później zmarli Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy, Zdzisław Stroiński, a po nich, już we wrześniu, Józef Szczepański, autor proroczego wiersza Czerwona zaraza.
Śmierć Wacława Bojarskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Śmierć Wacława Bojarskiego

Autor: Marek Gałęzowski
Niespełna dwudziestoletni poeta, prozaik, krytyk literacki, współzałożyciel pisma „Sztuka i Naród”, zmarł jedenaście dni po ciężkim zranieniu go przez Niemców na jednej z ulic rodzinnej Warszawy.
Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju w 1948 r.
POLECAMY
Artykuł

Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju w 1948 r.

Autor: Krzysztof Pawluczuk
25 sierpnia 1948 r. we Wrocławiu zainaugurowano Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju. Uczestniczyło w nim około czterystu przedstawicieli świata nauki, kultury i środków masowego przekazu, pochodzących z kilkudziesięciu państw. Samo wydarzenie zostało całkowicie wykreowane i przeprowadzone według politycznych instrukcji ZSRS.
Święto Niepodległości za drutami
POLECAMY
Artykuł

Święto Niepodległości za drutami

Autor: Sławomir Kalbarczyk
O Święcie Niepodległości Polacy pamiętali także w skrajnie ciężkich warunkach niewoli jenieckiej w Związku Sowieckim. W 1939 roku 11 Listopada obchodzono m.in. w obozie w Starobielsku.
Święty Brat Albert. Powstaniec, artysta, zakonnik, opiekun ubogich
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Święty Brat Albert. Powstaniec, artysta, zakonnik, opiekun ubogich

Autor: s. Krzysztofa Babraj
Adam Hilary Bernard Chmielowski herbu Jastrzębiec, pierworodny syn Wojciecha i Józefy z Borzysławskich, przyszedł na świat w Igołomi k. Krakowa 20 sierpnia 1845 r.
Tadeusz Fijewski (1911-1978)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Tadeusz Fijewski (1911-1978)

Autor: Ewa Wójcicka
Wzbudził zachwyt widzów jako subiekt Ignacy Rzecki w ekranizacji „Lalki”, ale również rolą Wyderki wygłaszającego odczyt „Alkohol to zguba ludzkości” w komedii „Wiosna panie sierżancie” z 1974 r. Wówczas miał już za sobą liczne kreacje w teatrze, filmie oraz audycjach radiowych. Niestety towarzyszył mu również naznaczony wojną bagaż życiowych doświadczeń.
Tajna Rada Teatralna
POLECAMY
Artykuł

Tajna Rada Teatralna

Autor: Aneta Nisiobęcka
We wrześniu 1939 r. prezydent Warszawy w rozmowie z Bohdanem Korzeniewskim wyjaśnił, że w okolicznościach wojny nie będzie możliwości legalnego uruchomienia szkoły teatralnej. Dyskusje Edmunda Wiercińskiego i Bohdana Korzeniewskiego w sprawie otwarcia tajnych kompletów teatralnych stały się zalążkiem idei powołania Tajnej Rady Teatralnej.
Tajne nauczanie w KL Ravensbrück
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Tajne nauczanie w KL Ravensbrück

Autor: Soraya Kuklińska
W roku 1940 w obozie koncentracyjnym Ravensbrück rozpoczęto tajne nauczanie. Młode więźniarki wykorzystywały każdą wolną od pracy chwilę. Uczyły się między pracą a posiłkiem – kosztem wypoczynku – a nawet podczas stania na apelach.
Tajny UJ. Majowy początek roku akademickiego
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Tajny UJ. Majowy początek roku akademickiego

Autor: Anna Czocher
Pierwszy kurs tajnego Uniwersytetu Jagiellońskiego – złożony z wykładowcy i sześciu studentów zespół polonistyczno-slawistyczny – rozpoczął zajęcia w maju roku 1942.
Tak warto żyć. Barbara Otwinowska (1924–2018)
POLECAMY
Wspomnienie

Tak warto żyć. Barbara Otwinowska (1924–2018)

Autor: Wojciech Kujawa
Na cmentarzu w Umiastowie k. Ożarowa Mazowieckiego w styczniu 2018 r. pożegnaliśmy prof. Barbarę Otwinowską – łączniczkę i sanitariuszkę AK, więzioną w okresie stalinowskim. Była wybitnym naukowcem, badaczką literatury.
Talent dla Polski. Rodzina Lutosławskich
POLECAMY
Artykuł

Talent dla Polski. Rodzina Lutosławskich

Autor: Agnieszka Łuczak
Witolda Lutosławskiego, słynnego kompozytora, zna cały świat. Nie wszyscy jednak wiedzą, że jest on tylko jednym z wybitnych przedstawicieli rodu, którego osiągnięcia i dramaty są niemal symboliczne dla losów polskich rodzin w XX w.
Teatr Rapsodyczny w czasie okupacji niemieckiej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Teatr Rapsodyczny w czasie okupacji niemieckiej

Autor: Marta Burghardt
Pięcioro młodych, nieprzeciętnych ludzi spotkało się w czasach wojny i okupacji i stworzyło fenomenalny teatr.
Teczka „Przechowywać trwale” z Wojskowego Biura Historycznego, czyli spór o „Pierwszą Brygadę”
TYLKO U NAS
Artykuł

Teczka „Przechowywać trwale” z Wojskowego Biura Historycznego, czyli spór o „Pierwszą Brygadę”

Autor: Kinga Hałacińska
W 1918 r. cała Polska jak długa i szeroka rozbrzmiewała melodią, która wówczas zyskała nazwę „My, Pierwsza Brygada”. Usłyszał ją nawet wracający z Magdeburga Józef Piłsudski, gdy wychylił się z okna wagonu kolejowego. Kilka lat później anonimowy charakter utworu stał się zarzewiem sporu między dwoma domniemanymi autorami i dawnymi oficerami Legionów – Andrzejem Hałacińskim i Tadeuszem Biernackim.
Terapia śmiechowa. Serial Barei i jego tajemnice
POLECAMY
Wywiad

Terapia śmiechowa. Serial Barei i jego tajemnice

Autor: Janusz Płoński, Karolina Wichowska
Cenzorka nie wychwyciła aluzji o Katyniu, nie skojarzyła opowieści Majewskiego z drugoobiegową relacją uciekiniera stamtąd – mówi Janusz Płoński, współscenarzysta serialu „Alternatywy 4”, w rozmowie z Karoliną Wichowską
The Rolling Stones w Warszawie
POLECAMY
Artykuł

The Rolling Stones w Warszawie

Autor: Paweł Tomasik
W kwietniu 1967 r. na dwóch koncertach w Warszawie wystąpił zespół The Rolling Stones. Jest to wydarzenie często przypominane i do dziś wzbudzające emocje.
Tragiczna śmierć Kazimierza Junoszy-Stępowskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Tragiczna śmierć Kazimierza Junoszy-Stępowskiego

Autor: Aneta Nisiobęcka
5 lipca 1943 r. w mieszkaniu przy ul. Poznańskiej 38 padły strzały. Oddział egzekucyjny polskiego podziemia wykonał wyrok śmierci za kolaborację z okupantem hitlerowskim. Śmiertelne kule dosięgły wybitnego polskiego aktora, Kazimierza Junoszę-Stępowskiego.
Trudna biografia. Roman Zimand „Leopolita” (1926–1992)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Trudna biografia. Roman Zimand „Leopolita” (1926–1992)

Autor: Justyna Błażejowska
„Jest to biografia, którą trudno nosić, ale staram się, jak potrafię” – mówił w rozmowie z Barbarą N. Łopieńską i Ewą Szymańską, autorkami głośnej książki Stare numery, poświęconej fenomenowi tygodnika „Po prostu”.
Twórcy i naukowcy pod presją
POLECAMY
Artykuł

Twórcy i naukowcy pod presją

Autor: Filip Musiał
Po wojnie oświata znajdowała się w dramatycznej sytuacji. Nie licząc strat materialnych, szczególnie dotkliwe były straty osobowe, będące konsekwencją polityki obu okupantów ukierunkowanej na eksterminację polskich elit intelektualnych.
Utworzenie i działalność Towarzystwa Kultury Moralnej w latach 1958-1973
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Utworzenie i działalność Towarzystwa Kultury Moralnej w latach 1958-1973

Autor: Bogusław Wójcik
Meandry funkcjonowania przestrzeni społecznej w czasach PRL skrywają nadal wiele białych plam. Do wątków domagających się naświetlenia należy m.in. historia Towarzystwa Kultury Moralnej (TKM) w czasach prezesury prof. Tadeusza Kotarbińskiego.
Walka o wolne słowo – Wszechnica Górnośląska (1980–1981)
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Walka o wolne słowo – Wszechnica Górnośląska (1980–1981)

Autor: Tomasz Kurpierz
Jednym z podstawowych celów, jakie od jesieni 1980 r. przyświecały członkom NSZZ „Solidarność” i innych opozycyjnych organizacji, było przełamanie monopolu informacyjnego władz komunistycznych.
Wdzięczność Marii Breiter
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wdzięczność Marii Breiter

Autor: Marek Gałęzowski
Nazywana Rysią, albo Rysiunią, była żoną Emila Breitera, nie tylko znanego adwokata, ale przede wszystkim jednego z najwybitniejszych krytyków literackich dwudziestolecia międzywojennego w Polsce, przyjaciela wszystkich pięciu „Skamandrytów”, a także czołowego pisarza wywodzącego się ze środowiska I Brygady Legionów – Juliusza Kadena-Bandrowskiego.
Wiersz który zmienił los. O Annie Upirów, jeleniogórskiej poetce Solidarności
POLECAMY
Artykuł

Wiersz który zmienił los. O Annie Upirów, jeleniogórskiej poetce Solidarności

Autor: Łukasz Sołtysik
W lutym 1974 r. napisała wiersz pt. Do kobiet, który zamierzała w Dniu Kobiet rozprowadzić w zakładzie. Ktoś o tych planach się dowiedział i —po donosie do dyrekcji — biurko Anny Upirów zostało przeszukane. Odnaleziony utwór jednoznacznie został oceniony jako antysocjalistyczny, a ona sama – zwolniona z pracy.
Wiersze Adama Zagajewskiego w Bibliotece Akademii Spraw Wewnętrznych
POLECAMY
Artykuł

Wiersze Adama Zagajewskiego w Bibliotece Akademii Spraw Wewnętrznych

Autor: Witold Wasilewski
Materiały wydawane w „drugim obiegu” wpadały zwykle w ręce funkcjonariuszy MSW podczas działań operacyjnych, czy mówiąc wprost represyjnych. Niektóre druki bezdebitowe trafiły do zasobu Akademii Spraw Wewnętrznych, gdzie wykorzystywane były przez aparat bezpieczeństwa.
Wiesław Drzewicz (1927–1996)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Wiesław Drzewicz (1927–1996)

Autor: Kinga Mierzejewska
Był aktorem charakterystycznym o oryginalnej powierzchowności i niepowtarzalnym, chrapliwym głosie. Znakomicie sprawdzał się w radiu. Jego role filmowe – głównie epizodyczne – zapadały w pamięć widzów. Najbardziej jednak Wiesław Drzewicz kojarzony jest z rolą zgryźliwego czarodzieja Gargamela.
Wiesław Gołas. Aktor z Szarych Szeregów
POLECAMY
Artykuł

Wiesław Gołas. Aktor z Szarych Szeregów

Autor: Ewa Wójcicka
Był aktorem wszechstronnym, bawił w komediach, wzruszał w rolach dramatycznych. Jego dorobek aktorski to nie tylko filmy, seriale, ale również kreacje teatralne, telewizyjne oraz niezapomniane wykonania skeczy i piosenek kabaretowych.
Witkacy – świadek początku i końca niepodległości
POLECAMY
Artykuł

Witkacy – świadek początku i końca niepodległości

Autor: Marek Klecel
Witkacy, czyli Stanisław Ignacy Witkiewicz, pisarz, malarz i filozof, brał udział w I wojnie światowej w Rosji, był świadkiem rewolucji komunistycznej, pod wpływem której szybko wrócił do Polski.
Witold Hulewicz – poeta, radiowiec i konspirator
POLECAMY
Biogram / Biografia

Witold Hulewicz – poeta, radiowiec i konspirator

Autor: Izabella Kopczyńska
Witold Hulewicz zapisał się na kartach historii jako literat, tłumacz, krytyk i pracownik rozgłośni radiowej Polskiego Radia. W Wielkopolsce odegrał swoją rolę jako organizator łączności podczas Powstania Wielkopolskiego i wydawca czasopisma „Zdrój”. Jego drogi prowadziły do Poznania, Wilna i Warszawy, a zakończyły się w sposób tragiczny w Palmirach.
Władysław Broniewski. Poeta z karabinem
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Władysław Broniewski. Poeta z karabinem

Autor: Artur Kuprianis
Władysław Broniewski jest, podobnie jak jego twórczość, ciężki do zaszufladkowania. Gorący patriota, żołnierz Legionów, więzień NKWD – ale i „pierwszy poeta” powojennego reżimu, autor takich „klasyków” komunistycznej propagandy, jak choćby Słowo o Stalinie. Co kierowało tak ciężkimi do pogodzenia decyzjami popularnego poety?
Władysław Szpilman (1911-2000)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Władysław Szpilman (1911-2000)

Autor: Irena Siwińska
6 lipca 2000 r. zmarł kompozytor i pianista Władysław Szpilman (pseud. „Al Legro”). Na kanwie jego wspomnień z okupowanej stolicy, opisanych uprzednio w książce, powstał scenariusz obsypanego nagrodami filmu Romana Polańskiego pt. „Pianista” (2002).
Wojenne losy „Kamieni na Szaniec”
POLECAMY
Artykuł

Wojenne losy „Kamieni na Szaniec”

Autor: Ewa Wójcicka
Książka Aleksandra Kamińskiego, opowiadająca o losach Jana Bytnara, Tadeusza Zawadzkiego i Macieja Dawidowskiego, miała olbrzymi wpływ na ukształtowanie się wyobrażeń polskiego społeczeństwa na temat II wojny światowej, okupacji niemieckiej i polskiego podziemia. Wielu zapomina jednak o tym, że pierwsze wydania reportażu trafiły do czytelników jeszcze w trakcie wojny.
Wojenne losy Zamku Królewskiego w fotografiach
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wojenne losy Zamku Królewskiego w fotografiach

Autor: Zygmunt Walkowski
Literatura poświęcona losom Zamku Królewskiego w czasie II wojny światowej jest bardzo bogata. W książkach, albumach, przewodnikach, filmach i artykułach prasowych przez lata zgodnie podkreślano, że zburzenia Zamku dokonano po upadku Powstania Warszawskiego, ale podawane daty różnią się między sobą.
Wolność tragiczna i wspólnota polskiego losu. Kazimierz Wierzyński (1894–1969)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wolność tragiczna i wspólnota polskiego losu. Kazimierz Wierzyński (1894–1969)

Autor: Marek Klecel
Wierzyński należał do tego pierwszego szczęśliwego pokolenia pisarzy, którzy doczekali odzyskania upragnionej niepodległości. Część z nich, jak właśnie on, brała także czynny udział w jej ponownym zdobywaniu w czasie I wojny światowej.
Wolność według bohaterów prozy Sergiusza Piaseckiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Wolność według bohaterów prozy Sergiusza Piaseckiego

Autor: Małgorzata Misiak
Piasecki charakteryzował swoich bohaterów jako „ludzi żyjących w ciągłej atmosferze ryzyka na granicy utraty wolności i życia”. Zestawienie życia i wolności nie jest przypadkowe.
Wotum za odzyskanie Niepodległości
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wotum za odzyskanie Niepodległości

Autor: Agnieszka Łuczak
W roku 1990 pewna starsza pani przyniosła do Muzeum Archidiecezjalnego w Poznaniu zawiniątko. Znajdowały się w nim dwa palce ręki, dwa palce stopy oraz fragmenty szaty ze spiżowej figury Chrystusa Króla. Tyle ocalało z pomnika Najświętszego Serca Pana Jezusa, zwanego też pomnikiem Wdzięczności.
Wykłady, które przyciągały antykomunistów. Opozycyjne akcenty Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej we Wrocławiu w 1979 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

Wykłady, które przyciągały antykomunistów. Opozycyjne akcenty Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej we Wrocławiu w 1979 roku

Autor: Grzegorz Waligóra
W drugiej połowie lat 70. jedną z ważniejszych form działalności opozycyjnej stała się organizacja wykładów niezależnych od władz i od cenzury, podczas których poruszano pomijane i zafałszowane tematy. Nazwiska wykładowców, np. Bartoszewskiego czy Kisielewskiego, przyciągały tłumy.
Z nauczycielami na Podolu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Z nauczycielami na Podolu

Autor: Adam Hlebowicz
Pojechaliśmy. Zgodnie z pomysłem Prezesa IPN, żeby zorganizować studyjny wyjazd dla grupy nauczycieli na Kresy, najlepiej na te dalsze. Najpierw było letnie rozpoznanie terenu: gdzie można przenocować większą grupę ludzi, jak zorganizować sam pobyt, które miejsca odwiedzić, z kim się spotkać.
Za winy niepopełnione. Eugeniusz Bodo (1899–1943)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Za winy niepopełnione. Eugeniusz Bodo (1899–1943)

Autor: Bartosz Januszewski
Aktor, który jak żaden inny potrafił łączyć grę sceniczną, taniec i śpiew. Artysta wszechstronny, w latach trzydziestych był również reżyserem, scenarzystą i producentem. W międzywojennej Polsce osiągnął szczyty popularności i w 1939 r. podpisał kontrakt z jedną z amerykańskich wytwórni filmowych.
Zakazana poezja. Sprawa Konrada Doberschuetza
POLECAMY
Artykuł

Zakazana poezja. Sprawa Konrada Doberschuetza

Autor: Piotr Grzelczak
Brawurowy żołnierz AK i WSGO „Warta”, więzień NKWD i UB, a także niezwykle utalentowany dziennikarz i poeta. W 1959 roku skazany na 3 lata więzienia za twórczość „szkalującą ustrój demokratyczno-ludowy PRL”.
Zamek Królewski w Warszawie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zamek Królewski w Warszawie

Autor: Piotr Majewski
Nieprzypadkowo Zamek Królewski w Warszawie nazwany został przez współtwórcę koncepcji jego odbudowy i pierwszego dyrektora Aleksandra Gieysztora „dziełem sztuk scalonych”.
Zapomniany bohater: Jan Stanisław Kochanowski (1894-1942) przyrodnik grodzieński
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Zapomniany bohater: Jan Stanisław Kochanowski (1894-1942) przyrodnik grodzieński

Autor: Jan Szumski
Co łączy Świętego Maksymiliana Kolbego i Jana Kochanowskiego, przyrodnika grodzieńskiego, oprócz aktywnej działalności w Grodnie? Obydwaj zginęli oddając swe życie za innego, wykazując się wartą przypomnienia postawą obywatelską i chrześcijańską.
Zapomniany mecenas odrodzonej Rzeczypospolitej Maurycy Zamoyski (1871–1939)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Zapomniany mecenas odrodzonej Rzeczypospolitej Maurycy Zamoyski (1871–1939)

Autor: Aneta Mintzberg
Maurycy Ignacy Teodor Klemens Zamoyski, XV ordynat ordynacji Zamoyskich, członek Narodowej Demokracji i Ligi Narodowej, poseł I Dumy Rosyjskiej, współtwórca Macierzy Polskiej miał jedno marzenie – aby Polska stała się krajem niepodległym.
Zasady w czasach pogwałcenia zasad. Radziwiłłowie w XX wieku
POLECAMY
Artykuł

Zasady w czasach pogwałcenia zasad. Radziwiłłowie w XX wieku

Autor: Agnieszka Łuczak
Ród Radziwiłłów herbu Trąby wywodzi się z Wielkiego Księstwa Litewskiego, gdzie od XV w. piastował wysokie urzędy. Jego przedstawiciele już od XVI stulecia kształcili się na europejskich uniwersytetach, regularnie podróżowali za granicę. Nie brakuje w tej rodzinie osób wielce zasłużonych dla Polski.
Zbigniew Sawan (1904 – 1984). Artysta, amant, więzień Auschwitz
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Zbigniew Sawan (1904 – 1984). Artysta, amant, więzień Auschwitz

Autor: Arkadiusz Serwa
7 marca 1941 r. grupa zespołu bojowego „ZOM” wykonała wyrok na Igo Symie. Słynny aktor został zastrzelony przez polskie podziemie za działalność kolaboracyjną. Niemieckie władze okupacyjne natychmiast odpowiedziały terrorem. Niemcy m.in. zatrzymali wówczas w odwecie całą grupę aktorów. To wówczas znany amant polskiego kina, Zbigniew Sawan, trafił do obozu koncentracyjnego.
Ze Lwowa do Wrocławia. Ossolineum w latach 1939–1947
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ze Lwowa do Wrocławia. Ossolineum w latach 1939–1947

Autor: Dorota Sidorowicz-Mulak
Ossolineum zaczęło funkcjonować w zrujnowanym Wrocławiu w 1946 r., posiadając ok. 30 proc. przedwojennego zasobu, w tym fragment kolekcji założycielskiej Józefa Maksymiliana Ossolińskiego oraz darów Henryka Lubomirskiego.
Zesłaniec syberyjski, legionista, pisarz. Wacław Sieroszewski (1858–1945)
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Zesłaniec syberyjski, legionista, pisarz. Wacław Sieroszewski (1858–1945)

Autor: Marek Klecel
Był najstarszym, a zarazem najdłużej żyjącym spośród pisarzy, którzy wzięli udział w zdobywaniu niepodległości. Urodzony jeszcze przed Powstaniem Styczniowym, należał do grona ostatnich zesłańców syberyjskich. Ten trzykrotny więzień polityczny doświadczył dwóch wojen, doczekał odrodzenia Rzeczypospolitej w 1918 r. i widział początek nowego zniewolenia pod koniec II wojny światowej.
Zieja - na ekranie
DLA WNIKLIWYCH
Recenzja

Zieja - na ekranie

Autor: Hubert Kuberski
Robert Gliński powrócił do historii w swojej najnowszej fabule, poświęconej biografii katolickiego kapłana i legendy opozycji antykomunistycznej (Komitetu Obrony Robotników - KOR) – ks. Jana Ziei. Ten niekonwencjonalny kapłan zawiera w sobie potężną dawkę nieoczywistych zachowań w czasie XX wiecznych zawieruch.
Zniszczenie pomnika Chopina w 1940 r.
POLECAMY
Artykuł

Zniszczenie pomnika Chopina w 1940 r.

Autor: Robert Szcześniak
Pomysł postawienia pomnika wybitnemu kompozytorowi pojawił się w 1876 r. wśród członków Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Jednak ideę tę zaczęto realizować dopiero w 1901 r., kiedy car Mikołaj II wyraził ustną zgodę na utworzenie Komitetu Budowy Pomnika Fryderyka Chopina w Warszawie, który powstał rok później.
Zofia Nałkowska. Chcemy całego życia
POLECAMY
Biogram / Biografia

Zofia Nałkowska. Chcemy całego życia

Autor: Ewa Wójcicka
„Ludzie ludziom zgotowali ten los” – ta sentencja Zofii Nałkowskiej rozpoczyna „Medaliony” – cykl ośmiu opowiadań ukazujących okrucieństwo i dehumanizację w okresie II wojny światowej. Książka ta, opublikowana w 1946 r., należy do najbardziej znanych utworów tej autorki.
Związek Literatów Polskich a Wojciech Bąk
TYLKO U NAS
Artykuł

Związek Literatów Polskich a Wojciech Bąk

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
2 grudnia 1950 r. podczas zebrania Związku Literatów Polskich (ZLP) omawiano sprawę mieszkania Wojciecha Bąka – „podkreślano jego aspołeczną postawę, która wyrażała się zajmowaniem dwu pokojów z kuchnią przez osobę samotną”.
Żołnierz Chrystusowy. Wspomnienie o ks. prałacie Wacławie Karłowiczu
POLECAMY
Biogram / Biografia

Żołnierz Chrystusowy. Wspomnienie o ks. prałacie Wacławie Karłowiczu

Autor: Agnieszka Wygoda
Był jednym ze 150 kapelanów Powstania Warszawskiego. To on wyniósł z płonącej katedry słynącą łaskami figurę Chrystusa. Po wojnie poszukiwany przez bezpiekę, błąkał się po mazowieckich parafiach.
Żołnierze Wyklęci w filmach i serialach lat 1947–2017
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Żołnierze Wyklęci w filmach i serialach lat 1947–2017

Autor: Mariusz Solecki
Komuniści w rozprawie z podziemiem niepodległościowym użyli wszystkich możliwych środków – również obrazu filmowego. Także w wolnej Polsce powstawały filmy zniekształcające prawdę o Żołnierzach Wyklętych. Tych bez przekłamań wyprodukowano dotąd zaledwie kilka.
poprzednia < 1 2
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510