Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Idą kołnierze…” czyli o udostępnianiu, rozpowszechnianiu i cenzurze muzyki rockowej w latach osiemdziesiątych
Artykuł

„Idą kołnierze…” czyli o udostępnianiu, rozpowszechnianiu i cenzurze muzyki rockowej w latach osiemdziesiątych

Autor: Robert Spałek
W latach osiemdziesiątych muzyka rockowa była masowo rozpowszechniana i dystrybuowana dwoma kanałami: oficjalnym, koncesjonowanym przez władzę, oraz kanałem autonomicznym wobec władz, definiowanym jako niezależny (undergroundowy, alternatywny). Choć określenia te są mało precyzyjne, to oddają istotę rzeczy.
„Na komunistów nie będę robiła”. Opór przeciwko współzawodnictwu pracy
Artykuł

„Na komunistów nie będę robiła”. Opór przeciwko współzawodnictwu pracy

Autor: Bogusław Tracz
Pomimo zmasowanej akcji propagandowej zachęcającej do współzawodnictwa pracy, systemu nagród i wyróżnień dla przodowników oraz uznania ze strony władz partyjnych i państwowych, wielu robotników odnosiło się do tego zjawiska nieprzychylnie lub wręcz wrogo.
„Nie możemy już bardziej się zadłużać”. <i>Raporty ekspertów dla Edwarda Gierka 1976–1980</i>
Artykuł

„Nie możemy już bardziej się zadłużać”. Raporty ekspertów dla Edwarda Gierka 1976–1980

Autor: Marcin Dąbrowski
Od czasu upadku ekipy Edwarda Gierka w 1980 r. wiele osób w Polsce zadawało sobie pytanie, czy ówczesny I sekretarz KC PZPR miał świadomość pogarszającej się sytuacji w kraju. Dziś wiadomo, że Gierkowi i jego ekipie przedstawiano obszerne raporty o stanie gospodarki i nastrojach społeczeństwa.
„Niemy świadek” działań wojennych, czyli historia pewnej fotografii
Artykuł

„Niemy świadek” działań wojennych, czyli historia pewnej fotografii

Autor: Stefan Białek
We wrześniu i październiku 1939 r. media niemieckie prześcigały się w peanach wysławiających potęgę Wehrmachtu oraz rzekomy geniusz wodzowski Adolfa Hitlera – „Pierwszego Żołnierza Rzeszy Niemieckiej”. Jednocześnie starano się obarczyć Polaków winą za zniszczenia wojenne i cierpienia niewinnych istot.
„Nieustraszony żołnierz czerwony”. Przypadek Szymona Harnama
Artykuł

„Nieustraszony żołnierz czerwony”. Przypadek Szymona Harnama

Autor: Jerzy Bednarek
Bohater niniejszego tekstu naprawdę nazywał się Szaja Charnam, a spolszczoną wersję swojego imienia i nazwiska – Szymon Harnam – zawdzięcza łódzkim komunistom, którzy po wojnie uznali, że jego pochodzenie należy z jakiegoś powodu spolonizować.
„O wielkości, mądrym przywództwie i wielkiej osobowości drogiego przywódcy”, czyli kilka uwag o systemie politycznym Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej
Artykuł

„O wielkości, mądrym przywództwie i wielkiej osobowości drogiego przywódcy”, czyli kilka uwag o systemie politycznym Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej

Autor: Przemysław Benken
Zrozumienie fenomenu komunizmu w jego wersji koreańskiej wymaga uprzedniego zapoznania się z rzeczywistością społeczną i kulturową, w jakiej się ta odmiana totalitaryzmu mogła zakorzenić i rozrosnąć.
„Polska Ludowa” jako projekt modernizacyjny
Artykuł

„Polska Ludowa” jako projekt modernizacyjny

Autor: Jan Olaszek
Spojrzenie na historię rządzonej przez komunistów Polski przez pryzmat modernizacji nie oznacza ani obrony tego systemu lub tych, którzy nim rządzili, ani zanegowania dokonywanych w jego imieniu zbrodni, ale pozwala lepiej zrozumieć ówczesne postawy społeczne.
„Pomożecie?” Edward Gierek w Szczecinie i Gdańsku (24/25 stycznia 1971 roku)
Artykuł

„Pomożecie?” Edward Gierek w Szczecinie i Gdańsku (24/25 stycznia 1971 roku)

Autor: Sebastian Ligarski
Po tragedii Grudnia ’70 napięcie społeczne nie opadało i przez Polskę przetaczały się kolejne protesty. Skłoniło to nowe kierownictwo partii do bezprecedensowych wizyt w stoczniach Wybrzeża.
„Poprawianie” zdjęć w niemieckiej propagandzie
Artykuł

„Poprawianie” zdjęć w niemieckiej propagandzie

Autor: Konrad Ślusarski
Władze III Rzeszy od początku wojny doceniały wagę propagandy i wykorzystywały ją najintensywniej ze wszystkich walczących państw. Czyniono to nie tylko przez odpowiednio redagowane komunikaty i informacje przekazywane w środkach przekazu (radio, gazety, komunikaty prasowe), ale też korzystano z nowych mediów wizualnych: filmu i fotografii.
„Udział Polski w rozbiorze Czechosłowacji” – fałszywa klisza antypolskiej opowieści
Artykuł

„Udział Polski w rozbiorze Czechosłowacji” – fałszywa klisza antypolskiej opowieści

Autor: Sebastian Pilarski
Jeszcze przed wybuchem II wojny w świadomość Polaków i innych narodów europejskich zaczęto wdrukowywać kłamliwą opowieść o „polskim udziale” w rozbiorze Republiki Czechosłowackiej. Najwyższy czas, by na początek choćby odbiorca polski zaczął otrzymywać rzetelną informację o tamtym wydarzeniu.
„Wielka niemiecka kampania przeciwko Polsce”
Artykuł

„Wielka niemiecka kampania przeciwko Polsce”

Autor: Paweł Głuszek
Niemiecka propaganda od początku kampanii wrześniowej przedstawiała wojnę z Polską jako nieustające pasmo sukcesów armii niemieckiej, co nie do końca było zgodne z prawdą. Wyrazem propagandowych wysiłków było wydanie w 1940 r. albumu „Der grosse Deutsche Feldzug gegen Polen. Eine Chronik des Krieges in Wort und Bild”.
„Wielki Agitator”. Centralna Wystawa Rolnicza w Lublinie w 1954 r.
Artykuł

„Wielki Agitator”. Centralna Wystawa Rolnicza w Lublinie w 1954 r.

Autor: Małgorzata Choma-Jusińska
Wystawy rolnicze i przemysłowe mają długą tradycję. Od drugiej połowy XIX, pod patronatem polskich towarzystw gospodarczych, promowano w ten sposób nowoczesne rozwiązania, również w hodowli zwierząt i uprawie roślin. W okresie powojennym wystawy, poza celem reklamowym i edukacyjnym, realizowały zadania związane z polityką władz komunistycznych wobec wsi i rolnictwa.
„Z dubeltówką w jednej, a legitymacją partyjną w drugiej ręce”. Sprawa karna prokuratora Witolda Rozwensa (1978-1980)
Artykuł

„Z dubeltówką w jednej, a legitymacją partyjną w drugiej ręce”. Sprawa karna prokuratora Witolda Rozwensa (1978-1980)

Autor: Elżbieta Romanowska
W sierpniu 1978 r. głośne stało się śmiertelne postrzelenie trzyletniego dziecka w gajówce Szadek przez prokuratora Witolda Rozwensa, wysokiej rangi pracownika Prokuratury Generalnej w Warszawie, zawodowego oficera Ludowego Wojska Polskiego. Popełnił on jedno z najcięższych przestępstw, o których mówią przepisy prawa. Czyn ten wymagał społecznego oburzenia i stosownego napiętnowania. Kim zatem był prokurator Rozwens?
<i>Pro Memoria</i>. Usuwanie krzyży – nowa odsłona 1984
Artykuł

Pro Memoria. Usuwanie krzyży – nowa odsłona 1984

Autor: Adam Szpotański
Komuniści parokrotnie w okresie PRL próbowali usunąć krzyże z przestrzeni publicznej. I faktycznie niekiedy fizycznie im się to udawało. Nie byli jednak wstanie usunąć ich z serc ani umysłów Polaków, stąd też po jakimś czasie (krótszym czy dłuższym) ponownie wracały one na swoje miejsce.
22 lipca 1953 r. „Urodziny” systemu władzy w Polsce w cieniu buntów w Czechosłowacji i NRD
Artykuł

22 lipca 1953 r. „Urodziny” systemu władzy w Polsce w cieniu buntów w Czechosłowacji i NRD

Autor: Paweł Sasanka
Po śmierci Stalina stalinizm w Polsce miał się dobrze, ale wiosną i wczesnym latem 1953 r. za kulisami władzy było nerwowo. Powodem były bunty w krajach satelickich Związku Sowieckiego w Europie Środkowej.
22 lipca. Korzenie największego święta PRL
Artykuł

22 lipca. Korzenie największego święta PRL

Autor: Robert Jankowski
Dzień 22 lipca w okresie PRL rokrocznie był uroczyście obchodzony jako Narodowe Święto Odrodzenia Polski.
Akcja „N” – wojna psychologiczna Armii Krajowej
Artykuł

Akcja „N” – wojna psychologiczna Armii Krajowej

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Gen. Stefan Grot-Rowecki szczególną wagę przywiązywał do podważania morale niemieckiego wojska oraz ludności cywilnej. Destrukcyjna antyniemiecka działalność propagandowa miała tym bardziej istotne znaczenie w obliczu przygotowywanego powstania powszechnego.
Akta Urzędu Bezpieczeństwa jak plotkarski magazyn. Życie Jana Brzechwy pod obserwacją
Artykuł

Akta Urzędu Bezpieczeństwa jak plotkarski magazyn. Życie Jana Brzechwy pod obserwacją

Autor: Artur Kuprianis
Jan Brzechwa, współcześnie pamiętany głównie jako autor niezwykle popularnych wierszy dla dzieci, pozostaje postacią kontrowersyjną, głównie za sprawą swojej powojennej twórczości, wychwalającej system komunistyczny w jego najbrutalniejszej, stalinowskiej odmianie. Jednak nawet otwarte zaangażowanie na rzecz systemu sowieckiego nie umiejscowiło go poza zainteresowaniem UB.
Antyklerykalne publikacje ks. Leonarda Świderskiego
Artykuł

Antyklerykalne publikacje ks. Leonarda Świderskiego

Autor: Łucja Marek
Na początku lat sześćdziesiątych XX w. aparat bezpieczeństwa PRL przeprowadził serię ogólnopolskich akcji kolportażu anonimów i publikacji wspominkowych, których celem była kompromitacja duchowieństwa oraz dezintegracja środowiska.
Antypolskie postawy kolonistów niemieckich na Mazowszu przed wybuchem drugiej wojny światowej
Artykuł

Antypolskie postawy kolonistów niemieckich na Mazowszu przed wybuchem drugiej wojny światowej

Autor: Marta Milewska
Dojście Hitlera do władzy spowodowało szerzenie się narodowego socjalizmu w Europie. Docierające również na Mazowsze idee faszystowskie podobały się niektórym Niemcom – część identyfikowała się z nimi, a niektórzy nawet zaczęli propagować je w różnych częściach regionu.
Antysowieckie protesty w Polsce w latach 1945-1989
Artykuł

Antysowieckie protesty w Polsce w latach 1945-1989

Autor: Sebastian Ligarski
Od momentu zakończenia II wojny światowej Polacy podjęli walkę z sowiecka dominacją w Polsce. Dla żołnierzy podziemia niepodległościowego pokonanie Niemiec nie było końcem walki o wolność i niepodległość.
Apel sztokholmski i jego odbiór w polskim społeczeństwie w 1950 r.
Artykuł

Apel sztokholmski i jego odbiór w polskim społeczeństwie w 1950 r.

Autor: Krzysztof Łagojda
Apel sztokholmski w obronie pokoju na świecie był największą akcją propagandową w okresie stalinowskim, nie tylko w Polsce, ale w całym bloku wschodnim. Komuniści wszelkimi możliwymi sposobami dążyli do zmiany wizerunku, by przedstawić się jako strona, która walczy z amerykańskim imperializmem i broni pokoju na świecie.
Bitwa pod Lenino. Fałszywy mit
Artykuł

Bitwa pod Lenino. Fałszywy mit

Autor: Przemysław Benken
Bitwa pod Lenino, mimo upływu lat i postępu badań naukowych, wciąż budzi w społeczeństwie polskim silne emocje. Wynika to z faktu, iż komuniści starcie to, niezależnie od jego rzeczywistego przebiegu i rezultatów, wykorzystali do kształtowania historycznej narracji na temat ich wkładu w ostateczne zwycięstwo nad nazizmem.
Boże Ciało 1949 roku w Lublinie
Artykuł

Boże Ciało 1949 roku w Lublinie

Autor: Marcin Krzysztofik
W czerwcu 1949 roku Lublin stał się sceną jednej z pierwszych prowokacji wymierzonych w środowiska religijne i akademickie w Polsce Ludowej. Po procesji Bożego Ciała, w tłum uczestników powoli wjechał samochód funkcjonariuszy UB, wywołując zamieszki.
Broszura „Katyń” wydana w Generalnym Gubernatorstwie w 1943 r.
Artykuł

Broszura „Katyń” wydana w Generalnym Gubernatorstwie w 1943 r.

Autor: Witold Wasilewski
W kwietniu i maju 1940 r. funkcjonariusze NKWD ZSRS zamordowali w Lesie Katyńskim 4415 polskich jeńców, w większości oficerów WP. W końcu lutego 1943 r., niemieckie władze wojskowe, po informacjach od miejscowych chłopów, rozpoczęły badania w tym rejonie i w konsekwencji odnalazły zwłoki tysięcy pomordowanych Polaków.
Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne. Dywersja w ruchu katolików świeckich w PRL na przykładzie Gdańska
Artykuł

Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne. Dywersja w ruchu katolików świeckich w PRL na przykładzie Gdańska

Autor: Daniel Gucewicz
Pod koniec lat sześćdziesiątych grono kilkudziesięciu katolików z Gdańska, związanych między innymi z duszpasterstwami księży pallotynów i ojców dominikanów, podjęło starania o rejestrację Klubu Inteligencji Katolickiej w Gdańsku. Starania te spotkały się ze zdecydowaną odmową władz komunistycznych, przyniosły też zainteresowanie całym środowiskiem ze strony Służby Bezpieczeństwa.
Czerwcowa nienawiść
Artykuł

Czerwcowa nienawiść

Autor: Paweł Sasanka
Reakcja społeczeństwa na ogłoszoną w czerwcu 1976 r. podwyżkę cen zaskoczyła władze. Obawiając się rozszerzenia fali strajków, partia komunistyczna została zmuszona do wycofania się. Początkowo miało być to tylko chwilowe ustępstwo, a świadectwem tego jest wielka kampania propagandowa, wymierzona w uczestników protestów.
Czerwona Pomoc w Polsce
Artykuł

Czerwona Pomoc w Polsce

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Klęska bolszewików w wojnie z Polską w 1920 r. oznaczała powstrzymanie pochodu rewolucji na zachód Europy i uznanie za konieczne budowanie komunizmu w jednym kraju (Rosji, potem ZSRS).
Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?
Artykuł

Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?

Autor: Paweł Kosiński
Tylko Rzesza Niemiecka, ZSRS i Republika Słowacka przyjęły w 1939 r., że w wyniku ich agresji doszło do zawojowania (debellacji) Rzeczypospolitej, czyli pozbawienia dotychczasowego suwerena władzy zwierzchniej po zbrojnym zajęciu terytorium państwa i przejęciu nad nim całkowitej kontroli.
Czy pomniki wdzięczności armii sowieckiej w Polsce powstawały spontanicznie?
Artykuł

Czy pomniki wdzięczności armii sowieckiej w Polsce powstawały spontanicznie?

Autor: Damian Markowski
Zajęcie Polski przez Armię Czerwoną postawiło komunistów przed koniecznością propagandowego uzasadnienia tych działań. Zaczęto więc – za propagandą sowiecką – przedstawiać koniec okupacji niemieckiej jako „wyzwolenie”, do którego nie doszłoby, gdyby nie ofiara setek tysięcy żołnierzy sowieckich.
Dawne techniki retuszu fotografii
Artykuł

Dawne techniki retuszu fotografii

Autor: Konrad Ślusarski
Często uważa się, że modyfikowanie obrazu fotograficznego i jego obróbka stała się możliwa dopiero po pojawieniu się fotografii cyfrowej i oprogramowania komputerowego do edycji obrazów cyfrowych. Sąd ten jest jednak błędny.
Demokracja na sowiecką modłę – wybory do Sejmu z 19 stycznia 1947 roku
Artykuł

Demokracja na sowiecką modłę – wybory do Sejmu z 19 stycznia 1947 roku

Autor: Waldemar Kowalski
Zwycięstwo w powszechnym głosowaniu do Sejmu miało zapewnić komunistom pełnię władzy – tak też się stało, ale za cenę fałszerstwa wyborczego oraz represji, jakie dotknęły tysięcy Polaków, głównie działaczy opozycji.
Dlaczego Gomułka kłamał i milczał w sprawie Katynia?
Artykuł

Dlaczego Gomułka kłamał i milczał w sprawie Katynia?

Autor: Robert Spałek
Najprostsza i bliska prawdy odpowiedź na postawione w tytule pytanie brzmi: bo był komunistą. To dla niektórych kończy temat, skoro już znamy konkluzję, ale przecież ciekawie byłoby zajrzeć za kulisy dawnej polityki i dowiedzieć się czegoś więcej.
Dobrowolni współpracownicy. Przypadek Żywej Cerkwi i Niemieckich Chrześcijan
Artykuł

Dobrowolni współpracownicy. Przypadek Żywej Cerkwi i Niemieckich Chrześcijan

Autor: Konrad Białecki
Reżimy totalitarne z założenia nie były zainteresowane funkcjonowaniem w rządzonych przez siebie państwach innych podmiotów mogących stanowić konkurencję ideową dla ich oferty proponowanej i narzucanej społeczeństwom.
Dożynki Centralne. Białystok 1973
Artykuł

Dożynki Centralne. Białystok 1973

Autor: Damian Marculewicz
Bez wątpienia jednym z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Białegostoku były Dożynki Centralne. Z polecenia kierownictwa KC PZPR miały się one odbyć 2 września 1973 r.
Dwie wizje „nowej Polski”
Artykuł

Dwie wizje „nowej Polski”

Autor: Mirosław Szumiło
W końcowej fazie II wojny światowej i w latach powojennych zderzyły się ze sobą dwie wizje „nowej Polski” wyzwolonej spod okupacji niemieckiej i odbudowywanej z pożogi wojennej. Społeczeństwo opowiadało się w ogromnej większości za programem prezentowanym przez Rząd RP na uchodźstwie i ugrupowania tworzące Polskie Państwo Podziemne. Jednakże na terenach uwolnionych od Niemców instalowano władze komunistyczne przyniesione na sowieckich bagnetach, które stopniowo wprowadzały w życie swój projekt Polski „ludowej”.
Edukacja polskich komunistów na przykładzie Międzynarodowej Szkoły Leninowskiej
Artykuł

Edukacja polskich komunistów na przykładzie Międzynarodowej Szkoły Leninowskiej

Autor: Elżbieta Kowalczyk
System edukacyjny dla polskich komunistów w ZSRS w okresie międzywojennym to niezwykle ciekawe zagadnienie i mało rozpoznane. W związku z nim pojawia się szereg pytań o przyczyny wyjazdu polskich komunistów na nauki aż do ZSRS: kto wyjeżdżał i kto ich typował? Czego się tam uczyli i pod jakimi auspicjami?
Erich Keyser. Nazista-mediewista i polityka historyczna w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie
Biogram / Biografia

Erich Keyser. Nazista-mediewista i polityka historyczna w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie

Autor: Mateusz Maleszka
Totalitarny charakter nazizmu przejawiał się między innymi dążeniem, by każdy aspekt ludzkiej egzystencji podporządkowany został ideologii. Dotyczyło to również wszelkich dziedzin nauki w tym i nauk humanistycznych.
España ’82. Emocje nie tylko piłkarskie
Artykuł

España ’82. Emocje nie tylko piłkarskie

Autor: Grzegorz Majchrzak
W lipcu 1982 r. po wygranym 3:2 meczu z Francją reprezentacja Polski w piłce nożnej zdobyła drugi medal mistrzostw świata. Ten ostatni duży sukces naszego futbolu rodził się w bólach. Tym bardziej że sport i polityka przeplatały się w tym przypadku wyjątkowo mocno.
Ferdynand Goetel – wyklęty za prawdę o Katyniu
Artykuł

Ferdynand Goetel – wyklęty za prawdę o Katyniu

Autor: Waldemar Kowalski
Uznawany był przez Sowietów i komunistów znad Wisły za pomocnika III Rzeszy. Powód, dla którego przyczepiono mu łatkę kolaboranta, to udział w delegacji, która wiosną 1943, na wniosek Niemców, badała doły śmierci polskich oficerów w Lesie Katyńskim. Prawda o zbrodni miała nigdy nie wyjść na jaw.
Gdynia między dwoma totalitaryzmami. „Problem kaszubski”
Artykuł

Gdynia między dwoma totalitaryzmami. „Problem kaszubski”

Autor: Małgorzata Sokołowska
Austriacy skutecznie wmówili światu, że Mozart to Austriak, a Hitler Niemiec – choć było odwrotnie. Nam przez lata wmawiano, że formacja zdrajców, skupiona w szeregach Polskiej Partii Robotniczej przysłanej przez Sowietów, to patrioci. I to ci właśnie „patrioci” decydowali, kto pozostał w czasie wojny dobrym Polakiem.
Geneza Kominternu – czyli w jakim celu powstała światowa centrala ruchu komunistycznego?
Artykuł

Geneza Kominternu – czyli w jakim celu powstała światowa centrala ruchu komunistycznego?

Autor: Elżbieta Kowalczyk
Rozwój technologiczny i wzrost uprzemysłowienia w państwach europejskich w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. spowodował pojawienie się na scenie polityczno-społecznej nowej klasy robotniczej.
Głosowanie w cieniu represji. Trudne referendum 1946 roku
Artykuł

Głosowanie w cieniu represji. Trudne referendum 1946 roku

Autor: Michał Siedziako
Pierwsze powojenne głosowanie powszechne, w którym wzięli udział Polacy, nie miało, wbrew ustaleniom tzw. Wielkiej Trójki, nic wspólnego z demokracją, a tym bardziej nie było „wolne i nieskrępowane”. Autentyczne referendum ukazałoby sprzeciw społeczeństwa wobec narzuconej władzy sowieckiej.
Głośno, hucznie i wesoło! Sylwester w PRL
Artykuł

Głośno, hucznie i wesoło! Sylwester w PRL

Autor: Agata Grzywacz
Wodzirej, orkiestra na żywo i oczywiście eleganckie stroje. Życzono sobie przeważnie, by nadchodzący Nowy Rok był lepszy od poprzedniego... „Nikomu nie wolno było narzekać” – propaganda sukcesu wykluczała to kategorycznie!
Gospodarka centralnie sterowana
Artykuł

Gospodarka centralnie sterowana

Autor: Filip Musiał
Rok 1948 otwierał przed komunistami nowe perspektywy także w gospodarce. Likwidacja powszechnego oporu sprawiła, że mogli powoli przenosić nacisk ze sfery politycznej na pozostałe dziedziny życia społecznego.
Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie w PRL – propaganda i rzeczywistość
Artykuł

Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie w PRL – propaganda i rzeczywistość

Autor: Daniel Szlachta
W okresie PRL na tle innych regionów Polski Górny Śląsk i Zagłębie wyróżniały się rozwojem przemysłu i węgla kamiennego. Eksport czarnego złota stał się zaś podstawą naszej powojennej gospodarki.
Grudzień 1970. Pamięć, skutki i paradoksy
Artykuł

Grudzień 1970. Pamięć, skutki i paradoksy

Autor: Daniel Wicenty
Dziesięcioletnie panowanie Edwarda Gierka poprzedziła jedna z większych tragedii w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Brutalne stłumienie strajków oraz demonstracji robotniczych i społecznych w wielu miastach Polski przyniosło 45 ofiar śmiertelnych (w tym milicjant i 2 żołnierzy), 1165 rannych oraz skryte represje, którymi dotknięte zostały m.in. rodziny zabitych i strajkujący robotnicy.
Hala pod specjalnym nadzorem
Artykuł

Hala pod specjalnym nadzorem

Autor: Bogusław Tracz
Wiosną 1971 r. dobiegła końca budowa największej w kraju hali widowisko-sportowej. Zlokalizowany w centrum Katowic nowoczesny kompleks z dominującą kopułą, kojarzącą się z wyobrażeniem latającego talerza, był dumą i oczkiem w głowie rządzących.
I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS
Artykuł

I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS

Autor: Tomasz Stempowski
17 sierpnia 1934 r. w Domu Związków w Moskwie rozpoczął się I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich. W trakcie trwających do 1 września obrad przyjęto statut Związku Pisarzy ZSRS i uznano realizm socjalistyczny za metodę twórczą obowiązującą pisarzy sowieckich.
Jak powstała Dolinka Katyńska
Artykuł

Jak powstała Dolinka Katyńska

Autor: Jacek Sawicki
Wielkiej osobistej odwagi i determinacji wymagały działania, podjęte w dobie stalinizmu, jak odnotowana w aktach UB w 1950 r. prośba grupy kobiet do prezydenta Bieruta o wstawiennictwo i spowodowanie wypuszczenia ich mężów z Rosji sowieckiej. Nie wiedziały, dlaczego nie wracają, ani nawet czy żyją.
Jak wychować <i>homo postsovieticusa</i>? Polityka historyczna współczesnej Rosji
Artykuł

Jak wychować homo postsovieticusa? Polityka historyczna współczesnej Rosji

Autor: Henryk Głębocki
„Jak odbudować Rosję?” – pytanie Aleksandra Sołżenicyna, zadane w tytule jego głośnej książki napisanej w obliczu rozpadu imperium sowieckiego jako program dla odradzającej się Rosji, stawiali sobie po 1991 r. liczni rosyjscy politycy i intelektualiści.

Jerzy Urban. Rzecznik prasowy komunistycznych rządów w latach 80. XX wieku. Główny propagandysta dyktatury Wojciecha Jaruzelskiego.

Autor: Rafał Dudkiewicz, Michał Przeperski, Grzegorz Majchrzak
Josef Goebbels – mistrz propagandy III Rzeszy
Artykuł

Josef Goebbels – mistrz propagandy III Rzeszy

Autor: Marcin Przegiętka
Jedną z cech wyróżniających państwa totalitarne jest indoktrynacja całego społeczeństwa. W III Rzeszy Josef Goebbels stworzył aparat propagandy, za pomocą którego nadzorował wszystkie środki przekazu (prasę, radio, film) oraz literaturę i sztukę. W ten sposób kształtował poglądy i postawy Niemców.
Kara nagany i infamii dla polskich aktorów grających w filmie „Heimkehr”
Artykuł

Kara nagany i infamii dla polskich aktorów grających w filmie „Heimkehr”

Autor: Paweł Popiel
Niemiecki wyraz „Heimkehr” oznacza w języku polskim tyle co „powrót do ojczyzny”. Tak właśnie niemieccy, narodowosocjalistyczni filmowcy zatytułowali zrealizowany w 1941 r. film, przedstawiający propagandową wizję losów niemieckiej mniejszości narodowej w Polsce w 1939 r.
Katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu
Artykuł

Katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu

Autor: Dariusz Zalewski
W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 r. w elektrowni jądrowej w Czarnobylu doszło do największej katastrofy w historii energetyki jądrowej. Była to tragedia o skutkach znacznie wykraczających poza miejsce zdarzenia.
Katyniem o względy antykomunistycznego kołtuna
Artykuł

Katyniem o względy antykomunistycznego kołtuna

Autor: Grzegorz Wołk
Sowiecka zbrodnia na polskich oficerach bywa określana „kłamstwem założycielskim PRL”. Jak silne emocje budziła wśród sprawujących władzę pokazuje przykład jednego z najbliższych doradców gen. Wojciecha Jaruzelskiego.
Katyń 1940. Świadkowie i świadectwa
Artykuł

Katyń 1940. Świadkowie i świadectwa

Autor: Tadeusz Wolsza
W sprawie zbrodni katyńskiej kraje zainteresowane (m.in. Niemcy, ZSRS, Polska i USA) zdołały przesłuchać od kilkunastu do kilkudziesięciu świadków. Były wśród nich osoby wiarygodne i konfabulujące, świadectwa te mają więc różną rangę: często są kapitalnie ważne, niekiedy zaś – wręcz bezwartościowe.
Katyń w niemieckiej propagandzie
Artykuł

Katyń w niemieckiej propagandzie

Autor: Radosław Morawski
11 kwietnia 1943 roku niemiecka agencja Transocean podała komunikat o odnalezieniu w lesie Kozie Góry koło Katynia zwłok 10 tys. polskich oficerów rozstrzelanych przez NKWD trzy lata wcześniej. Doniesienia z ekshumacji przeprowadzonych w Katyniu Niemcy postanowili wykorzystać do własnych celów.
Katyń: PPR-owska szkoła kłamstwa
Artykuł

Katyń: PPR-owska szkoła kłamstwa

Autor: Piotr Gontarczyk
11 kwietnia 1943 r. Niemcy rozpoczęli akcję propagandową, związaną z odnalezieniem w Katyniu zbiorowych mogił polskich oficerów zamordowanych w 1940 r. przez NKWD. Uliczne megafony w GG i prasa gadzinowa podawały nazwiska ofiar i informacje o znalezionych przy nich dokumentach i rzeczach osobistych.
Kolejka – symbol późnego PRL
Artykuł

Kolejka – symbol późnego PRL

Autor: Michał Przeperski
Kolejka to obrazek-symbol opisujący rzeczywistość lat osiemdziesiątych w naszym kraju. Choć dzisiaj trudno to zrozumieć, Polacy spędzali w nich codziennie po kilka godzin. A przy tym dawali sobie radę z obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi!
Komisja Burdenki. Budowa kłamstwa katyńskiego
Artykuł

Komisja Burdenki. Budowa kłamstwa katyńskiego

Autor: Bożena Witowicz
Wobec odkrycia masowych grobów w Katyniu, Sowieci przyjęli strategię przerzucania odpowiedzialności za zbrodnię na Niemców. W odpowiedzi na „niemieckie insynuacje” powołali 13 stycznia 1944 r. – dokładnie 8 miesięcy po odkryciu grobów – własną komisję śledczą pod przewodnictwem Nikołaja Burdenki. Jej raport stał się fundamentem kłamstwa katyńskiego.
Kongres założycielski PZPR
Artykuł

Kongres założycielski PZPR

Autor: Robert Spałek
15 grudnia 1948 r. w wyremontowanej Auli Politechniki Warszawskiej otwarto o godz. 10.00 tygodniowe obrady kongresu założycielskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Inaugurację transmitowano przez radio, a towarzyszyło jej wycie syren fabrycznych w całym kraju.
Koniec z klerykalnymi „sztuczkami teatralnymi” – epizody walki z Kościołem katolickim w okresie stalinizmu w województwie śląskim
Artykuł

Koniec z klerykalnymi „sztuczkami teatralnymi” – epizody walki z Kościołem katolickim w okresie stalinizmu w województwie śląskim

Autor: Adam Dziurok
Polityka eliminowania wpływów Kościoła katolickiego w społeczeństwie obejmowała niemal każdą jego aktywność w przestrzeni publicznej. Mechanizm ten, dotykający szeroko pojętej sfery kultury, zawłaszczanej przez władze komunistyczne do celów politycznych, dotyczył także przedstawień teatralnych.
Konsternacja i manipulacje, czyli jak media (nie)informowały o śląsko-dąbrowskich protestach 1980 r.
Artykuł

Konsternacja i manipulacje, czyli jak media (nie)informowały o śląsko-dąbrowskich protestach 1980 r.

Autor: Jarosław Neja
Wieczorem 28 sierpnia 1980 r. załoga Kopalni Węgla Kamiennego „Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu-Zdroju przerwała pracę. W jej ślady poszły załogi kolejnych kopalń i zakładów w mieście i innych ośrodkach Rybnickiego Okręgu Węglowego. Zapoczątkowało to wielką falę strajków kluczowych zakładów pracy województwa katowickiego.
Lenino jako mit założycielski ludowego Wojska Polskiego
Artykuł

Lenino jako mit założycielski ludowego Wojska Polskiego

Autor: Irena Siwińska
Rzekome zwycięstwo nad Niemcami w bitwie pod Lenino (obecnie na Białorusi) 12–13 października 1943 r. było wielkim propagandowym kłamstwem, przedstawianym przez wiele lat jako wspólny sukces Armii Czerwonej oraz debiutującej wówczas w boju 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki – zalążka przyszłego tzw. ludowego Wojska Polskiego.
Literaci wobec <i>Poematu dla dorosłych</i>
Artykuł

Literaci wobec Poematu dla dorosłych

Autor: Jan Olaszek
Pod koniec sierpnia 1955 r. na łamach „Nowej Kultury” ukazał się najbardziej znany utwór literacki polskiej odwilży, czyli Poemat dla dorosłych Adama Ważyka. Wyłaniał się z niego obraz życia robotników skrajnie odmienny od tego oficjalnie lansowanego.
Made in MSW
Artykuł

Made in MSW

Autor: Grzegorz Majchrzak
Służba Bezpieczeństwa, czy szerzej resort spraw wewnętrznych, nigdy nie uczestniczył w tak dużym stopniu w działalności środków masowego przekazu, jak w stanie wojennym.
Miasto w cieniu Kombinatu
Artykuł

Miasto w cieniu Kombinatu

Autor: Tomasz Gonet
W dekadzie lat siedemdziesiątych XX w. za zachodnie kredyty zbudowano w Polsce kolejne wielkie zakłady przemysłowe. Industrializacja gwałtownie zmieniła oblicze rozwijających się miast. Szczególnie drastycznie zmieniła się Dabrowa Górnicza.
Mit „bitwy” pod Gruszką należy wreszcie odczarować!
Artykuł

Mit „bitwy” pod Gruszką należy wreszcie odczarować!

Autor: Marek Jedynak
Chociaż od upadku Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej minęło już wiele lat, to na Kielecczyźnie wciąż pokutuje mit powstały w latach sześćdziesiątych XX w. Mit związany wpływowym działaczem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – „towarzyszem” Mieczysławem Moczarem „Mietkiem” (właśc. Mikołajem Demką).
Mitologia wyzwolenia Warmii i Mazur przez Armię Czerwoną
Artykuł

Mitologia wyzwolenia Warmii i Mazur przez Armię Czerwoną

Autor: Waldemar Brenda
Kreowana przez komunistów polityka historyczna miała uzasadniać nadrzędną rolę Związku Sowieckiego i przewodnią rolę Polskiej Partii Robotniczej (od 1948 r. Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej). Jednym z historycznych mitów było twierdzenie o wyzwoleniu Polski przez Armię Czerwoną w II wojnie światowej.
Młodzież nie chce Stalinogrodu
Artykuł

Młodzież nie chce Stalinogrodu

Autor: Adam Dziuba
Dzień śmierci Józefa Stalina, 5 marca 1953 r. był początkiem politycznej „odwilży” w Związku Sowieckim. Dotarła ona – choć z opóźnieniem – także do krajów satelickich, jednak w tym czasie w Polsce na żadne zmiany się nie zanosiło. Przeciwnie, totalitarny reżim osiągnął szczyt swej potęgi, co uwidaczniało się zwłaszcza w poziomie jego represyjności.
Nie mógł żyć w kłamstwie... Historia Walentego Badylaka
Artykuł

Nie mógł żyć w kłamstwie... Historia Walentego Badylaka

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
21 marca 1980 r. Walenty Badylak, przykuł się łańcuchem do studzienki na Rynku Głównym w Krakowie i podpalił, protestując przeciwko zakłamywaniu przez władze zbrodni katyńskiej, demoralizacji młodzieży i niszczeniu rzemiosła.
Niemcy w Katyniu w 1943 roku
Artykuł

Niemcy w Katyniu w 1943 roku

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Po klęsce pod Stalingradem eksperci, wysłani przez dowództwo sił lądowych III Rzeszy, rozpoczęli ekshumację ciał polskich oficerów w Katyniu. Na miejscu sowieckiej zbrodni pracowały także dwie inne komisje.
Niemiecki film propagandowy z okresu II wojny światowej
Artykuł

Niemiecki film propagandowy z okresu II wojny światowej

Autor: Radosław Kurek
Klęska aliantów w kampanii francuskiej (maj-czerwiec 1940 r.) przyniosła początek okupacji niemieckiej we Francji. Jedną z jednostek rozmieszczonych w okupowanym kraju był Landesschützen-Bataillon 591. Wiele wskazuje na to, że to właśnie w tym batalionie, prawdopodobnie wczesną wiosną 1941 r., powstał film, który trafił do zasobu archiwalnego IPN.
Niemieckie taśmy filmowe z czasów wojny odnalezione w Poznaniu
Artykuł

Niemieckie taśmy filmowe z czasów wojny odnalezione w Poznaniu

Autor: Hanna Budzyńska
Poznański muzykolog Marian Sobieski po wojnie powrócił do pracy na Uniwersytecie Poznańskim. W gabinecie przy ul. Wieniawskiego 1 znalazł jednak taśmy filmowe, które nie należały do uczelni. Tak w jego ręce trafiły niemieckie nagrania filmowe z czasów wojny i okupacji.
Niepewność początków odwilży
Artykuł

Niepewność początków odwilży

Autor: Jan Olaszek
Rozpoczęte na początku 1955 r. zmiany w polityce kulturalnej władz PRL zarysowały nową sytuację w relacjach rządzących z ludźmi pióra oraz wewnątrz tworzonego przez tych drugich środowiska.
Nieudana operacja pod fałszywą flagą. Kulisy i przebieg prowokacji gliwickiej 31 sierpnia 1939 roku
Artykuł

Nieudana operacja pod fałszywą flagą. Kulisy i przebieg prowokacji gliwickiej 31 sierpnia 1939 roku

Autor: Bogusław Tracz
Wczesnym rankiem we wtorek 15 sierpnia 1939 r. z centrum szkoleniowego niemieckiej Służby Bezpieczeństwa (Sicherheitsdienst, SD) w Bernau pod Berlinem wyjechały dwa samochody osobowe, w których siedziało siedmiu mężczyzn. W eleganckich, choć nierzucających się w oczy cywilnych ubraniach sprawiali wrażenie biznesmenów w podróży służbowej.
Norymberga – śladami nazistowskiej przeszłości
Artykuł

Norymberga – śladami nazistowskiej przeszłości

Autor: Remigiusz Ławniczak
W czasie alianckich nalotów bombowych w 1945 r. historyczne centrum Norymbergi zniszczone zostało w 90 procentach. Tym niemniej ślady nazistowskiej przeszłości w mieście przetrwały.
O czym pisano na łamach Nowego Kuriera Warszawskiego?
Artykuł

O czym pisano na łamach Nowego Kuriera Warszawskiego?

Autor: Rafał Borkowski
Wraz z utworzeniem na okupowanych ziemiach polskich Generalnego Gubernatorstwa, polskie czasopisma zostały zlikwidowane, a ich miejsce zajęły tytuły podporządkowane władzom niemieckim. Gazety te miały kształtować w polskim społeczeństwie postawy i sposób myślenia pożądane przez okupanta.
Od zbrodni do mitologii
Artykuł

Od zbrodni do mitologii

Autor: Maciej Korkuć
W propagandzie PRL obowiązywała teza, że Sowieci chcieli pomóc Warszawie w dniach powstańczych walk 1944 roku, ale nie zdołali z przyczyn obiektywnych. Szybkie zdobycie Krakowa w styczniu 1945 roku miało zaś być dowodem na sowieckie poświęcenie, podbudowane umiłowaniem naszej kultury i zabytków.
Odcienie zdrady. Początki literatury okresu PRL
Artykuł

Odcienie zdrady. Początki literatury okresu PRL

Autor: Marek Klecel
Polski socrealizm miał być wierną kopią programu sowieckiego. Jednakże początków tak zaprogramowanej kultury i literatury należy szukać wcześniej, nie dopiero po wojnie, lecz na jej początku w latach 1939–1941, na okupowanych po 17 września przez Związek Sowiecki terenach polskich Kresów Wschodnich, głównie we Lwowie.
Odkrycie zbrodni w Lesie Katyńskim
Artykuł

Odkrycie zbrodni w Lesie Katyńskim

Autor: Witold Wasilewski
Doniesienia z początku 1943 r. uruchomiły ciąg zdarzeń, który doprowadził do ujawnienia sowieckiej zbrodni. Jednak same zeznania świadków, którzy nie widzieli momentu jej popełnienia, nie mogły jednak stanowić niepodważalnego dowodu. Trudno też było na ich podstawie ustalić skalę zbrodni. Niezbędne okazało się odnalezienie i przebadanie koronnego dowodu każdego morderstwa – zwłok ofiar.
Opamiętajcie się!
Artykuł

Opamiętajcie się!

Autor: Grzegorz Majchrzak
Czyn Ryszarda Siwca nie był spontanicznym gestem, lecz przemyślanym, zaplanowanym aktem. Zanim podpalił się w dniu 8 września 1968 r., poczynił staranne przygotowania.
ORMO – „zbrojne ramię ludu”
Artykuł

ORMO – „zbrojne ramię ludu”

Autor: Paweł Popiel
W roku 1968 PZPR do pacyfikacji marcowych demonstracji studenckich użyła tzw. „aktywu robotniczego”, w rzeczywistości składającego się z pośpiesznie zmobilizowanych do tego zadania członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Pod nazwą tą kryła się paramilitarna organizacja podporządkowana milicji.
Ostatnie podrygi komuny
Artykuł

Ostatnie podrygi komuny

Autor: Krzysztof Osiński
Na początku 1989 r. partia komunistyczna w Polsce znajdowała się w stanie zapaści. Próbą ratunku upadającego systemu były rozmowy z opozycją przy Okrągłym Stole, a później wybory parlamentarne, do których dopuszczono przedstawicieli „Solidarności”.
Pan Samochodzik kontra „Warszyc”
Artykuł

Pan Samochodzik kontra „Warszyc”

Autor: Tomasz Toborek
Rozprawa z niepodległościowym podziemiem po drugiej wojnie światowej trwała przez niemal dekadę – do połowy lat pięćdziesiątych. Miała wówczas charakter bezpardonowej walki zmierzającej do fizycznej eliminacji politycznych przeciwników.
Peerelowska laicyzacja w mikroskali – instalowanie świeckości na Suwalszczyźnie
Artykuł

Peerelowska laicyzacja w mikroskali – instalowanie świeckości na Suwalszczyźnie

Autor: Jarosław Schabieński
Komunistyczna władza w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w. włożyła ogromny wysiłek organizacyjny, podejmując próbę zmiany świadomości społecznej i wprowadzenia tzw. obrzędowości świeckiej. Akcje tę prowadzono na poziomie lokalnym.
Perełki partyjnej nowomowy
Artykuł

Perełki partyjnej nowomowy

Autor: Adam Massalski
Przez wiele lat po przejęciu rządów przez obóz komunistyczny w Polsce, elitę władzy, zwłaszcza na niższych szczeblach hierarchii partyjnej, stanowili ludzie o bardzo niskim wykształceniu. W tak zwanym systemie demokracji socjalistycznej, charakteryzującym się stałą kontrolą ze strony kierownictwa partii, starającego się oczyszczać swe szeregi z tak zwanych „wrogich elementów”, w odruchu samozachowawczym przejmowali oni nie tylko postawy, ale także sposób wypowiedzi przywódców partyjnych. Zjawisko to można nazwać „nowomową” elit partyjnych, często nawet niezrozumiałą dla działaczy nią się posługujących.
Petycyjna histeria
Artykuł

Petycyjna histeria

Autor: Jarosław Neja
W styczniu 1979 r. biskup katowicki Herbert Bednorz wystosował list do I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka. W imieniu swoich diecezjan prosił o zgodę na możliwość zorganizowania w ramach zapowiadanej na lato pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny spotkania z papieżem w Piekarach Śląskich.
Plakat w III Rzeszy
Artykuł

Plakat w III Rzeszy

Autor: Soraya Kuklińska
W narodowym socjalizmie olbrzymią rolę odgrywała propaganda i sztuka. Na szerokie masy społeczeństwa duży wpływ miały plakaty: reklamowe, werbunkowe i propagandowe.
Plakat z karykaturą Leonida Breżniewa
Artykuł

Plakat z karykaturą Leonida Breżniewa

Autor: Przemysław Zwiernik
Jedną z form działalności opozycyjnej w latach osiemdziesiątych było wydawanie nieocenzurowanych czasopism, książek i druków ulotnych. Rozwijająca się intensywnie w latach 1980–1981 niezależna działalność wydawnicza stała się jednak powodem wielu działań operacyjnych i śledczych realizowanych przez SB oraz Prokuraturę Wojewódzką.
Pod czerwonym butem
Artykuł

Pod czerwonym butem

Autor: Sławomir Kalbarczyk
To nie była „zwykła” napaść, bo nawet zakładając, że każda agresja jest wyjątkowa, musimy w tej sowieckiej z 17 września 1939 roku dostrzec cechy zupełnie niespotykane. Po raz pierwszy bodaj w dziejach zdarzyło się, że jedno państwo, najeżdżając drugie, twierdziło, że to drugie… nie istnieje.
Pogrom Żydów w Kielcach 4 lipca 1946 r. – podziemie w roli oskarżonego
Artykuł

Pogrom Żydów w Kielcach 4 lipca 1946 r. – podziemie w roli oskarżonego

Autor: Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki
Bezpośrednio po pogromie, władze komunistyczne oskarżyły podziemie (oraz ogólnie tzw. reakcję) o spowodowanie zajść antyżydowskich. Przez wiele tygodni teza ta była podtrzymywana przez oficjalną propagandę, później natomiast, z nieznanych bliżej przyczyn, oskarżenia te zostały „wyciszone”.
Pogrzeb Stalina – film dokumentalny Siergieja Łoźnicy
Artykuł

Pogrzeb Stalina – film dokumentalny Siergieja Łoźnicy

Autor: Hubert Kuberski
Reżyser ze swymi współpracownikami mnóstwo czasu spędzili nad renowacją nagrań filmowych i dźwiękowych w „Pogrzebie Stalina”. Zmontowane kadry czarno-białe z kolorowymi pokazują i przywołują wydarzenia sprzed 70 lat.
Polowanie na dyrektora
Artykuł

Polowanie na dyrektora

Autor: Paweł Niziołek
Wydany w 1946 r. zakaz organizacji pochodów związanych z obchodami Trzeciego Maja był przyczynkiem do ostrych starć pomiędzy społeczeństwem, a komunistycznym aparatem represji. Szczególnie traumatyczne były jednak wydarzenia w Janowie, gdzie komuniści publicznie zamordowali organizatora lokalnych uroczystości – Kazimierza Marcinkiewicza, dyrektora miejscowej szkoły i członka WiN.
Polski Biały Krzyż
Artykuł

Polski Biały Krzyż

Autor: Aleksandra Rybińska-Bielecka
Polski Biały Krzyż jest stowarzyszeniem zapomnianym. Większość osób zapytanych o organizację społeczną, która w II RP zajmowała się udzielaniem pomocy humanitarnej w czasie klęsk i wojen, wskazuje na Polski Czerwony Krzyż…
Polskie podziemie niepodległościowe w kinematografii PRL
Artykuł

Polskie podziemie niepodległościowe w kinematografii PRL

Autor: Marcin Jurek
Komuniści na wszelkie sposoby starali się zohydzić postaci powojennej konspiracji. Miały temu służyć także propagandowe filmy fabularne.
Powstanie Styczniowe w polityce historycznej epoki PRL – między propagandą, a inspiracją dla niepokornych
Artykuł

Powstanie Styczniowe w polityce historycznej epoki PRL – między propagandą, a inspiracją dla niepokornych

Autor: Michał Szukała
W 1946 r. zmarli ostatni żołnierze Powstania Styczniowego – Antoni Süss i Feliks Bartczuk. W odrodzonej Polsce byli żywymi pomnikami, symbolami trwającej przez pokolenia walki o niepodległość. W rodzącej się u schyłku ich życia dyktaturze komunistycznej ich idee były wykorzystywane do legitymizacji nowego ustroju i jego ideologii.
Powszechna Organizacja „Służba Polsce”
Artykuł

Powszechna Organizacja „Służba Polsce”

Autor: Wojciech Kujawa
25 lutego 1948 r. Sejm przyjął ustawę o powszechnym obowiązku przysposobienia zawodowego, wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego młodzieży i tym samym powołał Powszechną Organizację „Służba Polsce”.
Proces Adama Doboszyńskiego
Artykuł

Proces Adama Doboszyńskiego

Autor: Paweł Tomasik
Przez 12 dni, od 18 czerwca do 11 lipca 1949 r., przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie toczył się jeden z najgłośniejszych procesów pokazowych w Polsce okresu stalinowskiego. Skazano w nim na śmierć działacza politycznego, publicystę i ideologa ruchu narodowego inż. Adama Doboszyńskiego.