Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„<i>Polnische Bürgermeister und der Holocaust: Besatzung, Verwaltung und Kollaboration</i>” – fałszywy obraz Holokaustu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Polnische Bürgermeister und der Holocaust: Besatzung, Verwaltung und Kollaboration” – fałszywy obraz Holokaustu

Autor: Michał Szukała
Badania stosunków polsko-żydowskich w czasie II wojny światowej niezmiennie wywołują zainteresowanie i ogromne dyskusje, nie tylko w wąskim gronie historyków, ale również polityków i publicystów. Szczególne emocje wzbudza stawiany przez część historyków fałszywy zarzut masowego udziału Polaków w podjętej przez Niemców eksterminacji ludności żydowskiej.
„Aktion Saybusch”. Wysiedlenia Polaków na Żywiecczyźnie w 1940 r.
POLECAMY
Artykuł

„Aktion Saybusch”. Wysiedlenia Polaków na Żywiecczyźnie w 1940 r.

Autor: Mirosław Sikora
Po zakończeniu kampanii polskiej, w listopadzie 1939 r. ziemie zachodnie II RP przyłączone zostały do III Rzeszy. Utworzono z nich nowe wschodnie prowincje Niemiec jak Kraj Warty i Gdańsk-Prusy Zachodnie lub wcielono je do już istniejących, jak Prusy Wschodnie i Górny Śląsk.
„Czyste ręce” Wehrmachtu – zbrodnie popełnione przez żołnierzy niemieckich na ludności cywilnej w zachodniej części woj. łódzkiego
TYLKO U NAS
Artykuł

„Czyste ręce” Wehrmachtu – zbrodnie popełnione przez żołnierzy niemieckich na ludności cywilnej w zachodniej części woj. łódzkiego

Autor: Joanna Żelazko
Lata II wojny światowej to dla ludności okupowanej Polski okres strat nie tylko materialnych, ale przede wszystkim cierpienia, którego doświadczyli ludzie.
„Morderca w białych rękawiczkach”. Willi Haase
TYLKO U NAS
Artykuł

„Morderca w białych rękawiczkach”. Willi Haase

Autor: Roman Gieroń
W czerwcu 1951 r. w Krakowie rozpoczął się proces byłego szefa sztabu dowódcy SS i Policji dystryktu krakowskiego SS-Sturmbannführera Williego Haase. Był to wysokiej rangi funkcjonariusz SS zaangażowany w realizację Aktion „Reinhardt”, który po wojnie został osądzony za swoje zbrodnie.
„Niemy świadek” działań wojennych, czyli historia pewnej fotografii
TYLKO U NAS
Artykuł

„Niemy świadek” działań wojennych, czyli historia pewnej fotografii

Autor: Stefan Białek
We wrześniu i październiku 1939 r. media niemieckie prześcigały się w peanach wysławiających potęgę Wehrmachtu oraz rzekomy geniusz wodzowski Adolfa Hitlera – „Pierwszego Żołnierza Rzeszy Niemieckiej”. Jednocześnie starano się obarczyć Polaków winą za zniszczenia wojenne i cierpienia niewinnych istot.
„Oddajcie nam naszych mężów”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Oddajcie nam naszych mężów”

Autor: Joanna Lubecka
W środku II wojny światowej, w Berlinie – stolicy totalitarnego państwa, realizującego politykę zagłady Żydów – na ulicy Rosenstraße przez kilka dni odbywała się demonstracja niemieckich kobiet w obronie aresztowanych żydowskich mężów. Wszystkich uwolniono, żaden z nich nie zginął. Demonstracja kobiet na Rosenstraße była prawdopodobnie jedynym udanym protestem w obronie prześladowanych Żydów.
„Polacy! Boże! Polacy!”. Wyzwolenie obozu w Oberlangen
POLECAMY
Artykuł

„Polacy! Boże! Polacy!”. Wyzwolenie obozu w Oberlangen

Autor: Wojciech Kujawa
Polki, uczestniczki Powstania Warszawskiego, które trafiły do Stalagu VI C, znajdowały się w szczególnie ciężkiej sytuacji. Tym większa była ich radość, gdy przez druty dostrzegły pierwsze alianckie czołgi – należące, jak się okazało, do 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka.
„Poprawianie” zdjęć w niemieckiej propagandzie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

„Poprawianie” zdjęć w niemieckiej propagandzie

Autor: Konrad Ślusarski
Władze III Rzeszy od początku wojny doceniały wagę propagandy i wykorzystywały ją najintensywniej ze wszystkich walczących państw. Czyniono to nie tylko przez odpowiednio redagowane komunikaty i informacje przekazywane w środkach przekazu (radio, gazety, komunikaty prasowe), ale też korzystano z nowych mediów wizualnych: filmu i fotografii.
„Rasowo wartościowe”. Germanizacja dzieci polskich
POLECAMY
Artykuł

„Rasowo wartościowe”. Germanizacja dzieci polskich

Autor: Jacek Wróbel
W czasie II wojny światowej III Rzesza realizowała program rabunku i germanizacji dzieci z Polski i innych okupowanych krajów, szczególnie z Europy Środkowo-Wschodniej. Program ten był częścią niemieckiego Generalnego Planu Wschodniego (Generalplan Ost), który przewidywał zasiedlenie okupowanej Polski ludnością niemiecką oraz wysiedlenie (bądź wręcz eksterminację) ludności polskiej.
„Rezultatem tej historii jest nienawiść”. Niemcy, Polacy i Rosjanie na Dolnym Śląsku po wojnie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Rezultatem tej historii jest nienawiść”. Niemcy, Polacy i Rosjanie na Dolnym Śląsku po wojnie

Autor: Joanna Hytrek-Hryciuk
Popularne powiedzenie mówi: „Są trzy rzeczy, które nie znają granic – wyobraźnia, głupota i Armia Czerwona”.
„Starzy i młodzi, chorzy i dzieci, wszyscy z tobołkami…”. Zagłada jasielskich Żydów
POLECAMY
Artykuł

„Starzy i młodzi, chorzy i dzieci, wszyscy z tobołkami…”. Zagłada jasielskich Żydów

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
Latem 1942 r., w ramach działań prowadzonych podczas tzw. Aktion „Reinhardt”, Niemcy przystąpili do deportacji Żydów z getta w Jaśle – mieście będącym siedzibą władz Kreishauptmannschaft (powiat) Jaslo. Zamordowano większość tamtejszej społeczności żydowskiej. Do końca 1942 r. getto zostało zlikwidowane. Po tzw. aryjskiej stronie w Jaśle i okolicach ukrywali się już tylko nieliczni Żydzi.
„Udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”. Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 r.
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

„Udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”. Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 r.

Autor: Robert Jankowski
18 listopada 1965 r., w trakcie dobiegających końca obrad Soboru Watykańskiego II, polscy biskupi wystosowali do biskupów niemieckich list z zaproszeniem do udziału w uroczystych obchodach przypadającego na kolejny rok tysiąclecia chrztu Polski.
„Wielka niemiecka kampania przeciwko Polsce”
POLECAMY
Artykuł

„Wielka niemiecka kampania przeciwko Polsce”

Autor: Paweł Głuszek
Niemiecka propaganda od początku kampanii wrześniowej przedstawiała wojnę z Polską jako nieustające pasmo sukcesów armii niemieckiej, co nie do końca było zgodne z prawdą. Wyrazem propagandowych wysiłków było wydanie w 1940 r. albumu „Der grosse Deutsche Feldzug gegen Polen. Eine Chronik des Krieges in Wort und Bild”.
„Z Polską małżeństwo z rozsądku, a nie z miłości”
POLECAMY
Artykuł

„Z Polską małżeństwo z rozsądku, a nie z miłości”

Autor: Marcin Przegiętka
Zacytowane wyżej słowa zapisał 2 grudnia 1936 Goebbels po posiedzeniu rządu, na którym Hitler mówił o obowiązującej od niemal trzech lat polsko-niemieckiej deklaracji o niestosowaniu przemocy. Czy rzeczywiście odprężenie w relacjach z Polską było podyktowane jedynie bieżącą sytuacją międzynarodową?
„Zastraszali tymczasowością polskości na tutejszych ziemiach …”
TYLKO U NAS
Artykuł

„Zastraszali tymczasowością polskości na tutejszych ziemiach …”

Autor: Daniel Czerwiński
Choć w latach sześćdziesiątych formalnie „problemu niemieckiego w Polsce nie było”, to Służba Bezpieczeństwa prowadziła intensywne działania, kompletnie przeczące temu stwierdzeniu.
„Zdrowi powinni zabijać chorych”. Biologiczne i moralne uzasadnienie akcji T4
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

„Zdrowi powinni zabijać chorych”. Biologiczne i moralne uzasadnienie akcji T4

Autor: Joanna Lubecka
Zabijanie chorych i słabszych próbowano w III Rzeszy uzasadniać ekonomicznie, a nawet moralnie. Jednak sami autorzy akcji eutanazji nie byli przekonani do tych argumentów, skoro swoje działania utrzymywali w tajemnicy zarówno przed społeczeństwem niemieckim, jak i przed opinią międzynarodową.
<i>Fala płynie z tobołami na plecach, w rękach</i>… Zagłada Żydów z Mielca
TYLKO U NAS
Artykuł

Fala płynie z tobołami na plecach, w rękach… Zagłada Żydów z Mielca

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
Mielec został zajęty przez wojska niemieckie 13 września 1939 r. W tamtym okresie w mieście mieszkało niemal 5,5 tys. Żydów. Dwa lata później większość z nich została z miasta przez okupanta wywieziona. Pozostali tylko ci, których zamknięto w obozach pracy w Mielcu i okolicznych miejscowościach.
<i>Polenaktion</i>, czyli deportacja Żydów pochodzenia polskiego z Niemiec do Polski (28-29 października 1938) – relacja Zyndela Grynszpana
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Polenaktion, czyli deportacja Żydów pochodzenia polskiego z Niemiec do Polski (28-29 października 1938) – relacja Zyndela Grynszpana

Autor: Szymon Pietrzykowski
W ciągu kilku jesiennych nocy i dni 1938 r. liczebność społeczności żydowskiej na terenie województwa poznańskiego (ok. 50 tys. osób) powiększyła się znacząco w związku z deportacją z Niemiec przez władze III Rzeszy ok. 17 tys. Żydów polskiego pochodzenia w ramach tzw. Polenaktion.
<i>Porrajmos</i>. Zagłada Cyganów na Wołyniu podczas okupacji niemieckiej (1941-1944)
TYLKO U NAS
Artykuł

Porrajmos. Zagłada Cyganów na Wołyniu podczas okupacji niemieckiej (1941-1944)

Autor: Magdalena Semczyszyn
Zagłada Cyganów określana w jednym z dialektów romskich jako Porrajmos („zniszczenie”) lub Samudaripen („masowy mord”), według różnych danych pochłonęła przynajmniej 500 tys. ofiar w całej Europie. Wiedza na ten temat jest jednak nadal niewystarczająca i mało znana.
<i>Sonderaktion Krakau</i> – perspektywa żon i dzieci
PAMIĘTAMY
Artykuł

Sonderaktion Krakau – perspektywa żon i dzieci

Autor: Anna Czocher
Policyjna akcja uwięzienia krakowskich profesorów, nazywana popularnie Sonderaktion Krakau (w niemieckich dokumentach określana jako Aktion gegen Universitätsprofessoren – Akcja przeciwko profesorom uniwersyteckim), była częścią planowej likwidacji polskich warstw przywódczych i opiniotwórczych przez niemieckiego okupanta.
Agresja Niemiec i ZSRS na Polskę we wrześniu 1939 roku
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Agresja Niemiec i ZSRS na Polskę we wrześniu 1939 roku

Autor: Marek Gałęzowski
Władze polskie za główne niebezpieczeństwo dla niepodległości państwa uważały możliwość agresji ZSRS. Drugi z wielkich sąsiadów Polski – Niemcy – na mocy postanowień traktatu wersalskiego dysponował przez dłuższy czas jedynie stutysięczną armią, niemal całkowicie pozbawioną ciężkiej broni.
Akcja „Erntefest” w obozie na Majdanku
POLECAMY
Artykuł

Akcja „Erntefest” w obozie na Majdanku

Autor: Irena Siwińska
Dzień 3 listopada 1943 r. na Majdanku (KL Lublin) został nazwany „krwawą środą”. W zbiorowej egzekucji zamordowano wówczas 18 tys. Żydów. Był to najbardziej dramatyczny akord akcji eksterminacyjnej w dystrykcie lubelskim, której niemieccy organizatorzy nadali makabryczny kryptonim „Erntefest” – dożynki.
Antypolskie postawy kolonistów niemieckich na Mazowszu przed wybuchem drugiej wojny światowej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Antypolskie postawy kolonistów niemieckich na Mazowszu przed wybuchem drugiej wojny światowej

Autor: Marta Milewska
Dojście Hitlera do władzy spowodowało szerzenie się narodowego socjalizmu w Europie. Docierające również na Mazowsze idee faszystowskie podobały się niektórym Niemcom – część identyfikowała się z nimi, a niektórzy nawet zaczęli propagować je w różnych częściach regionu.
Archiwum Senyka – na tropie zaginionych dokumentów
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Archiwum Senyka – na tropie zaginionych dokumentów

Autor: Magdalena Gibiec
Archiwum Senyka znalezione przez wywiad ČSR w 1933 r. i przekazane polskim władzom, wykorzystano zbyt późno, by zapobiec zabójstwu Bronisława Pierackiego, dało ono jednak podstawy do sformułowania aktu oskarżenia przeciw Stepanowi Banderze i innym członkom OUN zaangażowanym w antypolską działalność.
Arthur Greiser – droga do upadku
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Arthur Greiser – droga do upadku

Autor: Justyna Pera
Co wydarzyło się w życiu urodzonego w Środzie Wielkopolskiej Niemca, że zradykalizował swoje poglądy względem Polaków i Żydów? Jakie skutki przyniosła ta ewolucja we wzorcowego nazistę? Jak wyglądały jego rządy w Warthegau, a przede wszystkim jakie nastroje społeczne wzbudzał proces i egzekucja byłego Gaulaitera?
Arthur Greiser – wzorcowy nazista
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Arthur Greiser – wzorcowy nazista

Autor: Wojciech Wichert
Arthur Greiser był wysokim rangą politykiem, który zainicjował Holocaust w okupowanej przez Niemcy Polsce. Na terenie rządzonego przez niego Kraju Warty (Reichsgau Wartheland), wprowadzał ludobójcze i rasistowskie praktyki, dzięki czemu mógł nazywać ziemie mu podległe „okręgiem wzorcowym”.
Arthur Greiser. Zbrodnia i kara
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Arthur Greiser. Zbrodnia i kara

Autor: Justyna Pera
Arthur Greiser chciał jak najszybciej wykonać ambitne zadanie nałożone przez Adolfa Hitlera, jakim było zniemczenie terenów Wielkopolski, Kujaw i części ziemi łódzkiej. Zakładał, że w ciągu 10 lat Warthegau stanie się „kwitnącym niemieckim landem”, a po 30 latach słowo „polski” stanie się terminem historycznym.
Auschwitz a front wschodni
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Auschwitz a front wschodni

Autor: Zdzisław Jurkowski
W literaturze historycznej od lat dyskutowany jest temat braku właściwej reakcji Zachodu na zagładę Żydów i innych narodów oraz próba odpowiedzi na pytanie: dlaczego alianci zachodni w 1944 nie zbombardowali krematoriów lub linii kolejowych prowadzących do obozu w Auschwitz-Birkenau, aby ją przerwać?
B jak „Barbarossa”
POLECAMY
Artykuł

B jak „Barbarossa”

Autor: Robert Buliński
W nocy, 22 czerwca 1941 r., III Rzesza rozpoczęła agresję wojskową przeciwko Związkowi Socjalistycznych Republik Sowieckich, znaną jako operacja o krypt. ️„Barbarossa” (Fall „Barbarossa”).
Berezowska - artystka, która obraziła Hitlera
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Berezowska - artystka, która obraziła Hitlera

Autor: Sylwia Szyc
W 1934 r. Maja Berezowska otrzymała propozycję przygotowania jedenastu ilustracji do satyrycznego artykułu „Miłostki słodkiego Adolfa”. Tytułowym Adolfem był nie kto inny, jak przywódca III Rzeszy – Hitler. Ceną za prześmiewcze ilustracje okazała się nie tylko grzywna zasądzona we francuskim sądzie, ale i brutalne prześladowania w trakcie II wojny światowej.
Bezużyteczne życie
POLECAMY
Artykuł

Bezużyteczne życie

Autor: Mateusz Szpytma
Rządy Adolfa Hitlera w Niemczech i jego polityka w latach 1939-1945 to nie tylko ofiary działań zbrojnych, więzień, obozów koncentracyjnych, pacyfikacji. Jednymi z pierwszych ofiar nazizmu byli psychicznie chorzy.
Bezwarunkowa kapitulacja niemieckiej III Rzeszy 8 maja 1945 roku
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Bezwarunkowa kapitulacja niemieckiej III Rzeszy 8 maja 1945 roku

Autor: Barbara Świtalska-Starzeńska
8 maja, w kwaterze głównej gen. Dwighta Eisenhowera w Reims nastąpiła bezwarunkowa kapitulacja Niemiec i ich sił zbrojnych. Na prośbę Józefa Stalina ceremonię kapitulacji powtórzono 9 maja, krótko po północy, w głównej kwaterze marsz. Gieorgija Żukowa, która znajdowała się w Berlinie-Karlshorst.
Biała Róża
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Biała Róża

Autor: Soraya Kuklińska
Przykład Białej Róży pokazywał, że opór wobec nazistów był możliwy, ale za cenę własnego życia. Większość Niemców zdawała sobie sprawę ze zbrodni, jakich dopuszczano się w imię trwania Trzeciej Rzeszy. Wiedza o tym, co działo się w obozach koncentracyjnych i na froncie, była powszechna. Jednak tylko nieliczni przeciwstawiali się reżimowi.
Białostocczyzna między totalitaryzmami
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Białostocczyzna między totalitaryzmami

Autor: Krzysztof Sychowicz
W wyniku zawartego 23 sierpnia 1939 r. pomiędzy Niemcami a Związkiem Sowieckim paktu Ribbentrop-Mołotow przypieczętowany został los niepodległej Polski. W tajnej klauzuli paktu terytorium II Rzeczypospolitej zostało podzielone wzdłuż rzek Pisy, Narwi, Wisły i Sanu. Porozumienie to otworzyło niemieckiej III Rzeszy i Sowietom drogę do agresji na Polskę.
Borys Smysłowski-Holmston
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Borys Smysłowski-Holmston

Autor: Ryszard Sodel
Był jednym z kilku przedstawicieli rosyjskiej białej emigracji, którzy dali o sobie znać w czasie II wojny światowej. Jednak jego nazwisko utrwaliło się w historii tego okresu w sposób szczególny.
Brak zgody Polski na przemarsz wojsk sowieckich w 1939 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Brak zgody Polski na przemarsz wojsk sowieckich w 1939 r.

Autor: Sebastian Pilarski
Historycy wielokrotnie analizowali kwestię ewentualnej zgody polskiego rządu na przemarsz wojsk sowieckich przez terytorium Rzeczypospolitej w 1939 r. W sierpniu tego roku Moskwa podjęła kolejną próbę uzyskania aprobaty dla planów wprowadzenia Armii Czerwonej do Polski, jako kraju objętego wielostronnymi gwarancjami pomocy na wypadek zagrożenia ze strony Niemiec.
Brunatni ekolodzy w czasach narodowego socjalizmu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Brunatni ekolodzy w czasach narodowego socjalizmu

Autor: Joanna Lubecka
Rzesza Niemiecka z pewnością nie kojarzy nam się z ochroną przyrody, a jednak pierwsze sformalizowane i inspirowane przez państwo ruchy ekologiczne miały swój początek w Trzeciej Rzeszy.
Centrala Gestapo w Berlinie
TYLKO U NAS
Artykuł

Centrala Gestapo w Berlinie

Autor: Marcin Przegiętka
Gdy narodowi socjaliści doszli do władzy w styczniu 1933 roku, Gestapo nie powstało z dnia na dzień. Tworzenie policji politycznej, której zadaniem było zwalczanie wrogów, było długotrwałym procesem.
Ciężarne robotnice przymusowe w obozie przejściowym w Pile (Durchgangslager Schneidemühl) w latach 1943-1945
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ciężarne robotnice przymusowe w obozie przejściowym w Pile (Durchgangslager Schneidemühl) w latach 1943-1945

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Obóz przejściowy w Pile (Durchgangslager Schneidemühl) funkcjonował w latach 1942-1945. Był przeznaczony dla Polaków i Rosjan, wywożonych następnie w głąb III Rzeszy. Po upadku Powstania Warszawskiego do obozu trafiła ponadto grupa wypędzonych mieszkańców stolicy.
Claus von Stauffenberg i zamach na Hitlera
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Claus von Stauffenberg i zamach na Hitlera

Autor: Soraya Kuklińska
W systemach totalitarnych jednostka nie ma prawa myśleć inaczej niż nakazują jej wytyczne partii. Zagrożeniem dla ideologii był nawet bierny opór lub niezależne myślenie. Wszelki bunt karano zamknięciem w obozie lub śmiercią. Wśród osób, które decydowały się na wyrażenie sprzeciwu byli cywile, duchowni i wojskowi. Tymi ostatnimi przeważnie jednak nie kierowały pobudki moralne.
Co Niemcy wiedzą o realiach II wojny światowej w Polsce?
TYLKO U NAS
Artykuł

Co Niemcy wiedzą o realiach II wojny światowej w Polsce?

Autor: Renata Lesiakowska
II wojna światowa, jedno z najbardziej traumatycznych przeżyć w dziejach społeczeństw europejskich, została opisana w licznych opracowaniach naukowych i popularnonaukowych, stała się także inspiracją kilku pokoleń twórców. W ostatnich dekadach można zaobserwować wzrost zainteresowania tematyką wojenną, która stała się częścią kultury popularnej.
Czarownice a Trzecia Rzesza. Niemieckie badania nad praktykami magicznymi
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Czarownice a Trzecia Rzesza. Niemieckie badania nad praktykami magicznymi

Autor: Mateusz Maleszka
Praktycznie każdy z zainteresowanych historią ideologii nazistowskiej słyszał o okultystycznych zainteresowaniach części politycznych decydentów Trzeciej Rzeszy.
Czerwona Orkiestra – Rote Kapelle
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Czerwona Orkiestra – Rote Kapelle

Autor: Soraya Kuklińska
Nie wszystkim Niemcom odpowiadała ideologia nazistowska. Już w połowie lat trzydziestych powstawały luźne grupy ludzi, które dyskutowały o polityce. Większość z nich z czasem przestała istnieć. Po części spowodowane to było zmianą poglądów. Społeczeństwu w znacznej mierze podobały się zmiany, szczególnie ekonomiczne, jakie następowały dzięki działaniom NSDAP.
Czy pakt Ribbentrop-Mołotow był „paktem dwóch marksistowskich ideologii”?
O TYM SIĘ MÓWI
Debata

Czy pakt Ribbentrop-Mołotow był „paktem dwóch marksistowskich ideologii”?

Autor: Marcin Przegiętka
Pakt Ribbentrop-Mołotow nie był i nie miał być sojuszem opartym na wspólnej ideologii Niemiec i Związku Sowieckiego, ponieważ takiej wspólnej ideologii nie było. Pakt był dowodem doraźnej wspólnoty interesów, która na krótko – zaledwie na dwa lata – połączyła Hitlera i Stalina.
Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?

Autor: Paweł Kosiński
Tylko Rzesza Niemiecka, ZSRS i Republika Słowacka przyjęły w 1939 r., że w wyniku ich agresji doszło do zawojowania (debellacji) Rzeczypospolitej, czyli pozbawienia dotychczasowego suwerena władzy zwierzchniej po zbrojnym zajęciu terytorium państwa i przejęciu nad nim całkowitej kontroli.
Czy Polska w 1939 roku miała plan wojny z Niemcami?
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Czy Polska w 1939 roku miała plan wojny z Niemcami?

Autor: Arkadiusz Wingert
O polskim planie wojny wypowiadali się zarówno pamiętnikarze, dokumentaliści, jak i autorzy licznych opracowań. Mimo upływu prawie siedemdziesięciu pięciu lat od zakończenia wojny, problem wciąż nie został wyczerpująco przebadany.
Dachau i śmierć są synonimami
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dachau i śmierć są synonimami

Autor: Anna Jagodzińska, Tomasz Ceran
Płk William Quinn z 7. Armii Amerykańskiej, wyzwalając w maju 1945 r. obóz koncentracyjny w Dachau, napisał w raporcie: „Oddziały nasze zastały tam widoki, jęki tak straszne, że aż nie do uwierzenia, okrucieństwa tak ogromne, że aż niepojęte dla normalnego umysłu. Dachau i śmierć są synonimami”.
Davida Cesaraniego obraz losów Żydów w latach 1933-1949
TYLKO U NAS
Artykuł

Davida Cesaraniego obraz losów Żydów w latach 1933-1949

Autor: Martyna Grądzka-Rejak
„Ta książka narodziła się z obawy przed rozdźwiękiem między, z jednej strony, odwołaniami do Holokaustu w kulturze masowej, edukacji i jego upamiętnianiu a – z drugiej – odkryciami badaczy różnych dyscyplin, działających w obrębie struktury akademickiej i poza nią.”
Defilada najeźdźców. Hitler w Warszawie
POLECAMY
Artykuł

Defilada najeźdźców. Hitler w Warszawie

Autor: Konrad Ślusarski
5 października 1939 r., w tydzień po kapitulacji Warszawy, do zdobytej przez Wehrmacht stolicy Polski przybył przywódca III Rzeszy Adolf Hitler i przyjął defiladę zwycięstwa – kończącą w opinii Niemców kampanię.
Audio/Video

Dlaczego sprawa zadośćuczynienia wobec Polski ze strony Niemiec jest tak drażliwą kwestią dla elit niemieckich? W jaki sposób historycy niemieccy opowiadali i opowiadają o zaangażowaniu Niemców w II wojnę światową?

Autor: Krzysztof Rak, Rafał Kotomski, Rafał Dudkiewicz
Dobrowolni współpracownicy. Przypadek Żywej Cerkwi i Niemieckich Chrześcijan
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dobrowolni współpracownicy. Przypadek Żywej Cerkwi i Niemieckich Chrześcijan

Autor: Konrad Białecki
Reżimy totalitarne z założenia nie były zainteresowane funkcjonowaniem w rządzonych przez siebie państwach innych podmiotów mogących stanowić konkurencję ideową dla ich oferty proponowanej i narzucanej społeczeństwom.
Droga do wojny
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Droga do wojny

Autor: Bartłomiej Noszczak
Na początku lat dwudziestych XX w. Niemcy i Rosja podjęły współpracę polityczno-wojskową. Łączyło je dążenie do zburzenia porządku politycznego zbudowanego w Europie na fundamencie Traktatu Wersalskiego. Z czasem ambicje imperialne obu państw doprowadziły do nowej wojny.
Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI

Autor: Paweł Skibiński
Czym jest komunizm abp Achille Ratti – późniejszy Pius XI – mógł poznać, będąc nuncjuszem apostolskim w Polsce w czasie wojny z bolszewikami. Zagrożenie ze strony nazizmu ukazał mu nuncjusz w Niemczech. Encykliki wydane przez Piusa XI w marcu 1937 r. wskazują, że postawa papieża miała charakter antytotalitarny, bez czynienia zasadniczych rozróżnień między dwiema podstawowymi formami totalitaryzmu.
Dwie okupacje
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Dwie okupacje

Autor: Włodzimierz Suleja
28 września, zanim umilkły ostatnie strzały, Hitler i jego najlepszy sojusznik dokonali podziału łupów. Dzień wcześniej po raz kolejny zjawił się w Moskwie Ribbentrop. Tym razem jego celem było podpisanie traktatu „o granicach i przyjaźni”. Ton owego dokumentu był cyniczny. Ustalenia – konkretne.
Działalność domu dla niemowląt i starców im. św. Józefa w Wąsoszu w latach 1943-1945
TYLKO U NAS
Artykuł

Działalność domu dla niemowląt i starców im. św. Józefa w Wąsoszu w latach 1943-1945

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Zakład w Wąsoszu utworzono w czerwcu 1943 r. Umieszczano w nim m.in. dzieci polskich robotnic przymusowych oraz wysiedlone z Warszawy w sierpniu 1944 r. Z ogólnej liczby co najmniej 489 dzieci, które przeszły przez placówkę w Wąsoszu, końca wojny doczekało najprawdopodobniej zaledwie 39 z nich.
Działalność obozu położniczego i aborcyjnego w Waltrop-Holthausen w latach 1943-1945
TYLKO U NAS
Artykuł

Działalność obozu położniczego i aborcyjnego w Waltrop-Holthausen w latach 1943-1945

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
„Kiedy urodziłam dziecko, pielęgniarka zawinęła je w łachmany i zaniosła do innej sali z nowo narodzonymi dziećmi. Musiałam natychmiast wstać i dołączyć do kobiet, które urodziły. Nie otrzymałyśmy niczego, żadnej bawełny i nic więcej, żadnych lekarstw” - wspominała jedna z polskich pracownic przymusowych.
Dzieci z Przemysłowej – niemiecki obóz w Łodzi
POLECAMY
Artykuł

Dzieci z Przemysłowej – niemiecki obóz w Łodzi

Autor: Artur Ossowski
„Czym dłużej tu byliśmy, tym bardziej dyscyplina się zaostrzała, tym łatwiej było spostrzec, że wszystko zmierza do udręczenia, umęczenia nas” – wspominał Stefan Marczewski, jeden z nastoletnich więźniów. Przez obóz sąsiadujący z łódzkim gettem przeszło od 2 do ponad 3 tys. polskich dzieci.
Dziennik próżności Hansa Franka
TYLKO U NAS
Źródło historyczne

Dziennik próżności Hansa Franka

Autor: Paweł Kosiński
Hans Frank należał do głównych współautorów i realizatorów niemieckiej polityki eksterminacyjnej. Był odpowiedzialny za masowe zbrodnie, eksploatację gospodarczą oraz grabież i niszczenie dzieł sztuki na ziemiach polskich niewcielonych do III Rzeszy. Dzięki jego próżności powstało niepowtarzalne źródło historyczne – dziennik urzędowy gubernatora generalnego.
Egzekucja 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju
TYLKO U NAS
Artykuł

Egzekucja 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
W historiografii polskiej utarł się pogląd, jakoby po przeprowadzeniu udanego zamachu na Maxa Petera okupant niemiecki nie zastosował represji wobec miejscowej ludności. W rzeczywistości, 19 lipca 1944 r. w Lesie Wełeckim rozstrzelano dwadzieścia dziewięć osób –żołnierzy Armii Krajowej lub Batalionów Chłopskich.
Egzekucja 26 listopada 1943 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Egzekucja 26 listopada 1943 r. w Lesie Wełeckim koło Buska-Zdroju

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
W okresie okupacji niemieckiej Las Wełecki był miejscem kaźni mieszkańców Kreishauptmannschaft Busko. Egzekucje na jego terenie rozpoczęły się w 1941 r., a nasiliły się w latach 1943–1944. Ostatniej zbrodni dokonano na powyższym terytorium 12 stycznia 1945 r., dzień przed wkroczeniem Sowietów do Buska-Zdroju.
Egzekucje mieszkanek Radomia w Lesie we Włoszczowicach oraz w Lesie Skrzypiowskim
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Egzekucje mieszkanek Radomia w Lesie we Włoszczowicach oraz w Lesie Skrzypiowskim

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
W Radomiu 24 stycznia 1941 r. o godzinie 4 rano przeprowadzono masowe aresztowania. Aresztowano co najmniej 335 osób, w tym najprawdopodobniej 38 kobiet. Wśród aresztowanych znajdowali się członkowie organizacji polskiego podziemia oraz inteligencji.
Ekonomia i Zagłada. Podobozy KL Stutthof w okolicach Torunia (1944-1945)
TYLKO U NAS
Artykuł

Ekonomia i Zagłada. Podobozy KL Stutthof w okolicach Torunia (1944-1945)

Autor: Tomasz Ceran
W sierpniu 1944 r. w czterech podobozach KL Stutthof w okolicy Torunia umieszczono 5000 Żydówek z krajów Europy. W ramach Komanda Budowlanego pracowały przy budowie fortyfikacji wzdłuż Wisły. Większość z nich nie dożyła wyzwolenia. Ideologia okazała się ważniejsza od ekonomii. Praca czyniła martwym.
Eksterminacja dzieci polskich robotnic przymusowych w Spital am Pyhrn
TYLKO U NAS
Artykuł

Eksterminacja dzieci polskich robotnic przymusowych w Spital am Pyhrn

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Problem ciężarnych robotnic przymusowych stanowił szczególne wyzwanie dla niemieckiego systemu pracy niewolniczej. Jedną z metod jego rozwiązania była organizacja placówek, w których umieszczać miano odebrane im dzieci. „Żłobek dla niemowląt i małych dzieci robotnic wschodnich w Spital am Pyhrn” był najprawdopodobniej pierwszą tego typu instytucją.
Erich Keyser. Nazista-mediewista i polityka historyczna w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Erich Keyser. Nazista-mediewista i polityka historyczna w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie

Autor: Mateusz Maleszka
Totalitarny charakter nazizmu przejawiał się między innymi dążeniem, by każdy aspekt ludzkiej egzystencji podporządkowany został ideologii. Dotyczyło to również wszelkich dziedzin nauki w tym i nauk humanistycznych.
Erich von dem Bach-Zelewski
POLECAMY
Biogram / Biografia

Erich von dem Bach-Zelewski

Autor: Anna Zechenter
Powoływał się na rycerski kodeks honorowy, przesłuchiwany przez prokuratora z Polski, przyznawał się do polskich korzeni. Generał Waffen-SS i policji Erich von dem Bach-Zelewski, odpowiedzialny za zagładę powstańczej Warszawy i masakrę dziesiątków tysięcy jej mieszkańców, nigdy nie odpowiedział za to przed sądem.
Exodus z Polski Gierka
TYLKO U NAS
Artykuł

Exodus z Polski Gierka

Autor: Sebastian Rosenbaum
Lata siedemdziesiąte prezentuje się czasem jako okres względnej prosperity w szarzyźnie PRL. Tym bardziej zaskakuje, że właśnie w dekadzie rządów Edwarda Gierka kraj zdecydowało się opuścić ponad 200 tys. osób.
Geopolityka
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Geopolityka

Autor: Krzysztof Kawalec
Słowo „geopolityka” należy do niemiłosiernie nadużywanych w debacie publicznej; także w odniesieniu do zastosowań, w których raczej dezorientuje, niż odzwierciedla istotę problemu.
Hans Frank – ,,niemiecki król Polski”
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Hans Frank – ,,niemiecki król Polski”

Autor: Wojciech Wichert
Rezydujący w czasie wojny w Krakowie Hans Frank nazywał siebie ,,niemieckim królem Polski”, który na terenie Generalnego Gubernatorstwa przywróci cywilizację poprzez usunięcie z tych ziem Żydów i wszelkich śladów ,,polskiego barbarzyństwa” oraz zacofania.
Harry Siegmund. Ambitny pomocnik Arthura Greisera
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Harry Siegmund. Ambitny pomocnik Arthura Greisera

Autor: Wojciech Wichert
Harry Siegmund był niemiecko-bałtyckim prawnikiem administracyjnym, członkiem SS i urzędnikiem ministerialnym w okresie III Rzeszy. Na pozór zdawałoby się, że to dość anonimowa postać w katalogu znanych funkcjonariuszy nazistowskich.
Hassliebe. Niemiecki strach i fascynacja wobec Rosji po 1918 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Hassliebe. Niemiecki strach i fascynacja wobec Rosji po 1918 r.

Autor: Joanna Lubecka
W okresie międzywojennym ambiwalentne podejście Niemiec do Rosji stało się jeszcze bardziej spolaryzowane. Rewolucja bolszewicka była ucieleśnieniem wszystkich negatywnych stereotypów: bolszewik był brudnym, ordynarnym i brutalnym barbarzyńcą.
Heinrich Himmler – konstruktor machiny zagłady Trzeciej Rzeszy
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Heinrich Himmler – konstruktor machiny zagłady Trzeciej Rzeszy

Autor: Wojciech Wichert
Heinrich Himmler – druga osoba w nazistowskich Niemczech i makiaweliczny polityk – skupił w swoich rękach niewyobrażalną wprost władzę. Jak to możliwe, że niepozorny człowiek zmienił się w potwora odpowiedzialnego za największe zbrodnie XX wieku – Holocaust, obozy zagłady i masowe mordowanie ludzi?
Hitler i Stalin: żywoty równoległe
POLECAMY
Artykuł

Hitler i Stalin: żywoty równoległe

Autor: Marek Klecel
Hitler popełnił samobójstwo na kilka dni przed kapitulacją Niemiec, zostawiając swemu narodowi przesłanie, by „zachował jego ducha”. Stalin zmarł śmiercią naturalną po zbudowaniu sowieckiego imperium na milionach trupów i zostawił po sobie ludobójczy system działający jeszcze przez niemal pół wieku.
Hitler jako człowiek religijny?
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Hitler jako człowiek religijny?

Autor: Joanna Lubecka
Adolf Hitler oficjalnie wielokrotnie podkreślał rolę chrześcijaństwa jako fundamentu państwowości niemieckiej. Prywatnie demonstrował pogardę dla chrześcijaństwa, a religię traktował instrumentalnie.
Hitler-Jugend na Górnym Śląsku
TYLKO U NAS
Artykuł

Hitler-Jugend na Górnym Śląsku

Autor: Mirosław Węcki
W III Rzeszy zadanie indoktrynacji młodzieży wykonywała Hitler-Jugend. W okresie II wojny światowej na polskich terenach wcielonych do Niemiec, zwłaszcza na Górnym Śląsku, organizacja ta stała się istotnym narzędziem nazistowskiej polityki narodowościowej.
Inwazja III Rzeszy na Jugosławię i Grecję
POLECAMY
Artykuł

Inwazja III Rzeszy na Jugosławię i Grecję

Autor: Jacek Wróbel
6 kwietnia 1941 r. Niemcy uderzyły jednocześnie na Jugosławię i Grecję. Tego samego dnia na Jugosławię uderzyły również Włochy, już wcześniej prowadzące wojnę z Grecją. 11 kwietnia do wojny przeciwko Jugosławii włączyły się Węgry. Z kolei po stronie Grecji walczył Brytyjski Korpus Ekspedycyjny (BKE).
Inwazja Wehrmachtu na Polskę i zbrodnie niemieckich grup operacyjnych jesienią 1939 roku
PAMIĘTAMY
Artykuł

Inwazja Wehrmachtu na Polskę i zbrodnie niemieckich grup operacyjnych jesienią 1939 roku

Autor: Marcin Przegiętka
Druga wojna światowa kosztowała życie ok. 5,9 mln obywateli Rzeczypospolitej. Zdecydowaną większość z nich stanowią ofiary III Rzeszy Niemieckiej, która 1 września 1939 r. zaatakowała Polskę bez wypowiedzenia wojny.
Jak Niemcy podbijali Afrykę?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jak Niemcy podbijali Afrykę?

Autor: Joanna Lubecka
Udział Cesarstwa Niemieckiego w podboju Afryki, choć spóźniony, zakończył się sukcesem. Budując niemieckie imperium kolonialne, przetestowano tam czystki etniczne, eksterminację ludności posuniętą aż do ludobójstwa.
Joachim Gauck. Nie tylko twórca Urzędu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Joachim Gauck. Nie tylko twórca Urzędu

Autor: Andrzej Grajewski
Nazwisko Gaucka stało się synonimem rozliczeń z komunizmem, a stworzony przez niego urząd, zwany potocznie Urządem Gaucka – wzorem dla podobnych instytucji w Europie Środkowej.
Johann Giselbert książę zu Salm-Horstmar
TYLKO U NAS
Artykuł

Johann Giselbert książę zu Salm-Horstmar

Autor: Piotr Chmielowiec
W trakcie wojny niemiecko-polskiej we wrześniu 1939 r. zginęło czterech książąt służących w Wehrmachcie, dwóch z wojsk pancernych i dwóch z piechoty. Wśród nich znajdował się kpt. Johann Giselbert Alexander Leopold Rudolf Friedrich książę zu Salm-Horstmar, który poległ pod Łańcutem 9 IX 1939 r.
Josef Goebbels – mistrz propagandy III Rzeszy
TYLKO U NAS
Artykuł

Josef Goebbels – mistrz propagandy III Rzeszy

Autor: Marcin Przegiętka
Jedną z cech wyróżniających państwa totalitarne jest indoktrynacja całego społeczeństwa. W III Rzeszy Josef Goebbels stworzył aparat propagandy, za pomocą którego nadzorował wszystkie środki przekazu (prasę, radio, film) oraz literaturę i sztukę. W ten sposób kształtował poglądy i postawy Niemców.
Kapitulacja twierdzy Modlin
POLECAMY
Artykuł

Kapitulacja twierdzy Modlin

Autor: Ryszard Sodel
29 września 1939 r. skapitulowała twierdza Modlin. Straty polskie w czasie obrony wyniosły ok. 1300 zabitych, w tym m.in. 50 oficerów i podchorążych.
Karl Chmielewski „Diabeł z Gusen” – pierwszy komendant KL Gusen
POLECAMY
Artykuł

Karl Chmielewski „Diabeł z Gusen” – pierwszy komendant KL Gusen

Autor: Tomasz Cieślak
Napisać o nim, że był tylko komendantem KL Gusen I, to tak jakby nie napisać o nim zbyt wiele… Więźniowie nadali mu bardziej oddający jego charakter przydomek – „Diabeł z Gusen”.
Karl Richard Josef Streibel. Komendant Obozu szkoleniowego SS w Trawnikach (SS-Ausbildungslager Trawniki) 1942–1944
TYLKO U NAS
Artykuł

Karl Richard Josef Streibel. Komendant Obozu szkoleniowego SS w Trawnikach (SS-Ausbildungslager Trawniki) 1942–1944

Autor: Artur Podgórski
Karl Streibel, urodził się 11 października 1903 r. w Neustadt/Oberschlesien (Prudnik, Górny Śląsk). Po ukończeniu szkoły powszechnej rozpoczął naukę w szkole kupieckiej, w zakresie detalicznej sprzedaży żywności. W latach 1918–1922 pracował w Ziegenhals (Głuchołazy) jako pomocnik sprzedawcy.
Karolewo 1939. Zbrodnie w obozie Selbstschutz Westpreussen
TYLKO U NAS
Artykuł

Karolewo 1939. Zbrodnie w obozie Selbstschutz Westpreussen

Autor: Izabela Mazanowska
Zbrodnie niemieckie w okupowanej Polsce to nie tylko obozy koncentracyjne czy obozy zagłady. W pierwszych miesiącach okupacji dziesiątki tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej zostało bestialsko zamordowanych przez swoich niemieckich sąsiadów służących w lokalnych formacjach Selbstschutzu.
Karoliny Lanckorońskiej wojna z III Rzeszą
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Karoliny Lanckorońskiej wojna z III Rzeszą

Autor: Anna Zechenter
Aresztowana przez Niemców Karolina Lanckorońska prowadziła zza krat krucjatę przeciwko Hansowi Krügerowi, jednemu z morderców polskich uczonych na lwowskich Wzgórzach Wuleckich w 1941 r. Kiedy zbrodniarz stanął po wojnie przed sądem, został skazany „tylko” za eksterminację Żydów, bo nikt nie chciał słuchać jej zeznań o zagładzie polskich elit.
KL Auschwitz-Birkenau – śledztwo Instytutu Pamięci Narodowej
TYLKO U NAS
Wywiad

KL Auschwitz-Birkenau – śledztwo Instytutu Pamięci Narodowej

Autor: Łukasz Gramza, Rafał Leśkiewicz
O śledztwie w sprawie KL Auschwitz-Birkenau, z prokuratorem Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Krakowie Łukaszem Gramzą, prowadzącym to postępowanie rozmawia redaktor naczelny portalu przystanekhistoria.pl dr Rafał Leśkiewicz.
Kobiety z Ravensbrück. Historia niemieckiego obozu według Sarah Helm
POLECAMY
Artykuł

Kobiety z Ravensbrück. Historia niemieckiego obozu według Sarah Helm

Autor: Zbigniew Stanuch
Ravensbrück – najcięższy i najokrutniejszy obóz koncentracyjny dla kobiet. Położony w malowniczej scenerii niemieckich lasów, nieopodal jeziora, ok. 80 km od Berlina. Po wojnie wielu osobom będzie się kojarzył z piekłem na ziemi – ze względu na ból i cierpienie, którego tam doświadczyły osadzone.
Audio/Video

Komentarz zastępcy prezesa IPN Karola Polejowskiego dotyczący wystawy „Nasi Chłopcy” prezentowanej w Muzeum Gdańska. Czy uczciwie i należycie przedstawiono tam tragiczną historię dziesiątków tysięcy Polaków zmuszonych do służby w siłach zbrojnych III Rzeszy?

Autor: Karol Polejowski
Konferencja poczdamska
POLECAMY
Artykuł

Konferencja poczdamska

Autor: Bożena Witowicz
Niekiedy nazywana też konferencją berlińską, była trzecią i ostatnią z konferencji „Wielkiej Trójki”. Zapadły na niej główne decyzje polityczne dotyczące powojennego porządku świata, szczególnie Europy, oraz rozliczenia nazistowskich zbrodni.
Konferencja w Évian w lipcu 1938 r. Próba pomocy uchodźcom żydowskim z Niemiec i Austrii?
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Konferencja w Évian w lipcu 1938 r. Próba pomocy uchodźcom żydowskim z Niemiec i Austrii?

Autor: Kinga Czechowska
Choć problemy uchodźstwa i przymusowych migracji kojarzymy najczęściej ze stanem wojny, międzywojenna Europa doświadczała także i innych źródeł tego kryzysu. Antyżydowska polityka Niemiec epoki Hitlera zmuszała kolejne grupy osób do opuszczania swojego kraju i szukania pomocy poza jego granicami.
Koniec państwa kaprali. Likwidacja Prus przez Sojuszniczą Aliancką Radę Kontroli Niemiec
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Koniec państwa kaprali. Likwidacja Prus przez Sojuszniczą Aliancką Radę Kontroli Niemiec

Autor: Ryszard Sodel
Ustanowienie nowego porządku europejskiego w rezultacie II wojny światowej było źródłem licznych przekształceń politycznych. Symboliczne znaczenie miała likwidacja przez Sojuszniczą Aliancką Radę Kontroli Niemiec państwowości pruskiej – z polskiego punktu widzenia niewątpliwie spóźniona o kilka stuleci.
Krótka historia wielkiej emigracji. Polacy w Zagłębiu Ruhry przed I wojną światową
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Krótka historia wielkiej emigracji. Polacy w Zagłębiu Ruhry przed I wojną światową

Autor: Kamil Frączkiewicz
Zagłębie Ruhry to jeden z największych na świecie obszarów koncentracji przemysłu ciężkiego. Chociaż niedawno zamknięto tam ostatnią kopalnię węgla kamiennego, to tu i ówdzie nadal dostrzec można w krajobrazie górujące nad okolicą szyby kopalniane.
Kto ty jesteś? Repatriacja dzieci polskich po II wojnie światowej
POLECAMY
Artykuł

Kto ty jesteś? Repatriacja dzieci polskich po II wojnie światowej

Autor: Ewa Wójcicka
W wyniku II wojny światowej ok. 1,5 miliona polskich dzieci zostało sierotami lub półsierotami. Zapewnienie im opieki nie było jedynym problemem po 1945 r. Ważnym wyzwaniem było też wyszukiwanie polskich dzieci wywiezionych na tereny III Rzeszy i umożliwianie im powrotu do rodzinnego kraju.
Ku przestrodze wrogom III Rzeszy…
TYLKO U NAS
Artykuł

Ku przestrodze wrogom III Rzeszy…

Autor: Aleksandra Szafrańska
Z piersi zszokowanych mieszkańców wydobył się przeraźliwy krzyk, słychać było płacz kobiet i dzieci. Ludzie odwracali głowy, żeby nie patrzeć. Bali się jednak odejść z powodu grożących kar.
KZ-Staat. Obozy niemieckie i ich rola w systemie państwowego terroru (1933–1945)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

KZ-Staat. Obozy niemieckie i ich rola w systemie państwowego terroru (1933–1945)

Autor: Bartosz Januszewski
Szacuje się, że przez wszystkie typy niemieckich obozów, więzień policyjnych oraz gett w okresie III Rzeszy przeszło 18 mln osób. Aż 11 mln z nich zagłodzono, zakatowano, zastrzelono i zagazowano.
Legenda katowickiej wieży
POLECAMY
Artykuł

Legenda katowickiej wieży

Autor: Grzegorz Bębnik
Rankiem 4 września 1939 roku podeszła pod Katowice 239. Dywizja Piechoty gen. mjra Ferdinanda Neulinga, podporządkowana 3. Odcinkowi Grenschutzu dowodzonemu przez gen. leut. Georga Brandta. Miała zająć miasto opuszczone już wówczas przez regularne oddziały Wojska Polskiego i polską administrację.
Listy z „piekła kobiet”. Korespondencja Jadwigi Seifert z Ravensbrück
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Listy z „piekła kobiet”. Korespondencja Jadwigi Seifert z Ravensbrück

Autor: Radosław Kurek
Jadwiga Seifert, nauczycielka z Nawojowej, od pierwszych dni okupacji niemieckiej aktywnie zaangażowała się w działalność podziemia niepodległościowego. Rychło przypłaciła to aresztowaniem i zesłaniem do „piekła kobiet”, jak często nazywany jest obóz koncentracyjny w Ravensbrück.
Listy z Moabitu. Egzekucja Krystyny Wituskiej
POLECAMY
Artykuł

Listy z Moabitu. Egzekucja Krystyny Wituskiej

Autor: Ewa Wójcicka
26 czerwca 1944 r. w więzieniu „Roter Ochse” w Halle/Saale wykonany został wyrok śmierci na 24-letniej Krystynie Urszuli Wituskiej ps. „Kasia”.
Londyn i Monachium śladami Józefa Mackiewicza
TYLKO U NAS
Artykuł

Londyn i Monachium śladami Józefa Mackiewicza

Autor: Remigiusz Ławniczak
Józef Mackiewicz to jeden z polskich pisarzy, którego komuniści w okresie Polski „ludowej” za wszelką ceną starali się wymazać z historii polskiej literatury. Nie drukowano jego książek, a nazwiska nie można było znaleźć w encyklopediach, słownikach biograficznych, antologiach. Powodem była nieprzejednana antykomunistyczna postawa pisarza.
Maczków. Ziemia dana Polakom na chwilę
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Maczków. Ziemia dana Polakom na chwilę

Autor: Paweł Głuszek
Miejscowość Haren w brytyjskiej strefie okupacyjnej w Niemczech, przemianowana na „Maczków”, przez pewien czas była namiastką wolnej ojczyzny dla Polaków przebywających w tym rejonie – zarówno żołnierzy, jak i byłych robotników przymusowych, jeńców wojennych oraz więźniów obozów koncentracyjnych.
2 3 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510