Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„<i>Let Poland Be Poland</i>”. Program, który obejrzały miliony ludzi
TYLKO U NAS
Artykuł

„Let Poland Be Poland”. Program, który obejrzały miliony ludzi

Autor: Piotr Abryszeński
Światło zapalone przez Jana Pawła II w papieskich apartamentach, będące odpowiedzią na wprowadzenie stanu wojennego, miało wielką moc. Podobnie uczynił prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan, zapalając świecę w swoim oknie w Białym Domu w wigilijny wieczór, a dzień wcześniej w przemówieniu telewizyjnym zachęcił do tego gestu swoich rodaków.
„Hiszpańska” afera Polski Ludowej
TYLKO U NAS
Artykuł

„Hiszpańska” afera Polski Ludowej

Autor: Janusz Wróbel
W dniu 18 maja 1949 r. Juliusz Katz-Suchy delegat Polski Ludowej w Organizacji Narodów Zjednoczonych wkraczał na salę obrad Zgromadzenia Ogólnego ONZ w przekonaniu, że będzie to dzień triumfu dyplomacji komunistycznej Polski.
„Linia przyjaznego sąsiedztwa”. Tajna umowa graniczna między PKWN a Związkiem Sowieckim
POLECAMY
Artykuł

„Linia przyjaznego sąsiedztwa”. Tajna umowa graniczna między PKWN a Związkiem Sowieckim

Autor: Bożena Witowicz
27 lipca 1944 r., ledwo kilka dni po utworzeniu, PKWN zawarł z ZSRS tajną umowę dotyczącą przebiegu powojennej wschodniej granicy Polski.
„Margaret – uważaj na czerwonego pająka!”. Wizyta Margaret Thatcher w Polsce
POLECAMY
Artykuł

„Margaret – uważaj na czerwonego pająka!”. Wizyta Margaret Thatcher w Polsce

Autor: Radosław Morawski
Margaret Thatcher, nazywana ze względu na swoja nieustępliwą politykę „Żelazną Damą”, odwiedziła Polskę w dniach 2-4 listopada 1988 r. – w szczególnym czasie przygotowań do rozmów Okrągłego Stołu. Wizyta ta nie przyniosła oczekiwanych przez władze PRL efektów, dała za to nadzieję polskiej opozycji na uzyskanie poparcia Zachodu.
„Pod schodami”, czyli świat niższego personelu MSZ (na przykładzie Polaków w ZSRS z okresu międzywojennego). Słów kilka
TYLKO U NAS
Artykuł

„Pod schodami”, czyli świat niższego personelu MSZ (na przykładzie Polaków w ZSRS z okresu międzywojennego). Słów kilka

Autor: Marcin Kruszyński
Myśląc o polityce zagranicznej II RP, patrzymy na nią przeważnie przez pryzmat czołowych postaci ją kształtujących oraz szefów placówek dyplomatycznych realizujących linię wypracowaną przez kierownictwo resortu. Umyka natomiast naszej uwadze „zaplecze” ambasad – świat pracowników niższego personelu tych placówek.
„Poland must be free!”. Polscy uchodźcy wobec niepodległości Indii
POLECAMY
Artykuł

„Poland must be free!”. Polscy uchodźcy wobec niepodległości Indii

Autor: Anna Płońska
Indie stały się schronieniem dla tysięcy Polaków, którzy zostali deportowani w głąb ZSRS w latach 1940-1941, a po podpisaniu układu Sikorski-Majski i ogłoszeniu „amnestii” odzyskali wolność i wraz z Armią Andersa opuścili „nieludzką ziemię”.
„Udział Polski w rozbiorze Czechosłowacji” – fałszywa klisza antypolskiej opowieści
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

„Udział Polski w rozbiorze Czechosłowacji” – fałszywa klisza antypolskiej opowieści

Autor: Sebastian Pilarski
Jeszcze przed wybuchem II wojny w świadomość Polaków i innych narodów europejskich zaczęto wdrukowywać kłamliwą opowieść o „polskim udziale” w rozbiorze Republiki Czechosłowackiej. Najwyższy czas, by na początek choćby odbiorca polski zaczął otrzymywać rzetelną informację o tamtym wydarzeniu.
„Wczoraj faszyści zamordowali G[iacomo] Matteottiego, dzisiaj dyktatura komunistyczna w Polsce zdradliwie zabiła księdza Jerzego Popiełuszkę”, czyli włoscy politycy wobec mordu na polskim kapłanie
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

„Wczoraj faszyści zamordowali G[iacomo] Matteottiego, dzisiaj dyktatura komunistyczna w Polsce zdradliwie zabiła księdza Jerzego Popiełuszkę”, czyli włoscy politycy wobec mordu na polskim kapłanie

Autor: Grzegorz Majchrzak
Oficjalna informacja z 30 października 1984, że porwany kilkanaście dni wcześniej (19 października) ksiądz Jerzy Popiełuszko został zamordowany, wywołała szeroki odzew na świecie.
(Nie)obecność Zagłady w Norymberdze
POLECAMY
Artykuł

(Nie)obecność Zagłady w Norymberdze

Autor: Szymon Pietrzykowski
27 lutego 1946 r., 67. dnia rozprawy przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze, sowiecki prokurator Lew Nikołajewicz Smirnow wezwał na świadka 33-letniego poetę, Abrahama Suckewera.
1943. Rok niepomyślnych znaków
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

1943. Rok niepomyślnych znaków

Autor: Włodzimierz Suleja
Społeczeństwo polskie nie miało złudzeń, że Niemcy zdolni są do popełnienia najpotworniejszych zbrodni. Z nadzieją, ale i obawą oczekiwano więc końca okupacji. Obawy potęgował zaś fakt, iż wyzwolenie nadejść miało ze wschodu, Armia Czerwona bowiem, po zwycięstwie stalingradzkim, zaczynała przejmować inicjatywę strategiczną.
1944: nowe zniewolenie
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

1944: nowe zniewolenie

Autor: Maciej Korkuć
Karta atlantycka stała się fundamentem określającym cele obozu państw alianckich w II wojnie światowej. Te stwierdzenia – uwzględniające prawa do wolności i suwerenności narodów – miały być dowodem moralnej wyższości obozu aliantów nad państwami Osi, które niosły innym narodom zniewolenie i podporządkowanie silniejszym.
Akt 5 listopada – przełom w czasie wielkiej wojny
POLECAMY
Artykuł

Akt 5 listopada – przełom w czasie wielkiej wojny

Autor: Jarosław Tęsiorowski
5 listopada 1916 roku to data przełomu. Wydana tego dnia odezwa była ważnym punktem na polskiej drodze do niepodległości. Po ponad wieku kończyła się zmowa mocarstw zaborczych, a sprawa polska stawała się – przynajmniej w deklaracjach – jednym z celów wojny.
Ambasadorzy o Polsce zdradzonej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ambasadorzy o Polsce zdradzonej

Autor: Marek Klecel
Dwaj ambasadorzy – polski w Stanach Zjednoczonych w czasie wojny i amerykański w Polsce powojennej – opisali w swych wspomnieniach sytuację naszej Ojczyzny na arenie międzynarodowej po napaści Niemiec na ZSRS 22 czerwca 1941 roku.
Amerykański oferent wywiadu wojskowego PRL w Kanadzie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Amerykański oferent wywiadu wojskowego PRL w Kanadzie

Autor: Marek Hańderek
W połowie lat 80. do ambasady PRL w Kanadzie zgłosił się amerykański obywatel pod pretekstem poszukiwania informacji na temat swoich przodków w Polsce. W rzeczywistości celem przybysza było zaoferowanie komunistycznemu wywiadowi zakupu tajnych dokumentów z branży zbrojeniowej – m.in. planów słynnego systemu Patriot.
Anna Handerek. Życie jest służbą
POLECAMY
Artykuł

Anna Handerek. Życie jest służbą

Autor: Anna Płońska
W czerwcu 1940 r. Anna Handerek została (wraz z bratem) wywieziona w głąb Związku Sowieckiego. Udało jej się przetrwać pobyt na „nieludzkiej ziemi” i dotrzeć do położonego w Indiach Osiedla Polskiego w Valivade, gdzie aktywnie włączyła się w pracę z młodzieżą.
Apel sztokholmski i jego odbiór w polskim społeczeństwie w 1950 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Apel sztokholmski i jego odbiór w polskim społeczeństwie w 1950 r.

Autor: Krzysztof Łagojda
Apel sztokholmski w obronie pokoju na świecie był największą akcją propagandową w okresie stalinowskim, nie tylko w Polsce, ale w całym bloku wschodnim. Komuniści wszelkimi możliwymi sposobami dążyli do zmiany wizerunku, by przedstawić się jako strona, która walczy z amerykańskim imperializmem i broni pokoju na świecie.
Archiwum Senyka – na tropie zaginionych dokumentów
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Archiwum Senyka – na tropie zaginionych dokumentów

Autor: Magdalena Gibiec
Archiwum Senyka znalezione przez wywiad ČSR w 1933 r. i przekazane polskim władzom, wykorzystano zbyt późno, by zapobiec zabójstwu Bronisława Pierackiego, dało ono jednak podstawy do sformułowania aktu oskarżenia przeciw Stepanowi Banderze i innym członkom OUN zaangażowanym w antypolską działalność.
Arthur Bliss-Lane. Ambasador czasu przełomu
POLECAMY
Artykuł

Arthur Bliss-Lane. Ambasador czasu przełomu

Autor: Jolanta Mysiakowska
16 czerwca 1894 r. na nowojorskim Brooklynie urodził się Arthur Bliss-Lane – amerykański dyplomata, ambasador Stanów Zjednoczonych w Warszawie w latach 1945–1947.
Barbie, naziści i narkokartele
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Barbie, naziści i narkokartele

Autor: Tomasz Kozłowski
Klaus Barbie, szef Gestapo w Lyonie, uniknął po wojnie sprawiedliwości. Okazał się cennym sojusznikiem wszystkich, którzy szukali człowieka do brudnej roboty: od CIA po kartele narkotykowe.
Bezwarunkowa kapitulacja niemieckiej III Rzeszy 8 maja 1945 roku
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Bezwarunkowa kapitulacja niemieckiej III Rzeszy 8 maja 1945 roku

Autor: Barbara Świtalska-Starzeńska
8 maja, w kwaterze głównej gen. Dwighta Eisenhowera w Reims nastąpiła bezwarunkowa kapitulacja Niemiec i ich sił zbrojnych. Na prośbę Józefa Stalina ceremonię kapitulacji powtórzono 9 maja, krótko po północy, w głównej kwaterze marsz. Gieorgija Żukowa, która znajdowała się w Berlinie-Karlshorst.
Brak zgody Polski na przemarsz wojsk sowieckich w 1939 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Brak zgody Polski na przemarsz wojsk sowieckich w 1939 r.

Autor: Sebastian Pilarski
Historycy wielokrotnie analizowali kwestię ewentualnej zgody polskiego rządu na przemarsz wojsk sowieckich przez terytorium Rzeczypospolitej w 1939 r. W sierpniu tego roku Moskwa podjęła kolejną próbę uzyskania aprobaty dla planów wprowadzenia Armii Czerwonej do Polski, jako kraju objętego wielostronnymi gwarancjami pomocy na wypadek zagrożenia ze strony Niemiec.
Co się stanie, gdy mnie zabraknie... Śmierć Piłsudskiego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Co się stanie, gdy mnie zabraknie... Śmierć Piłsudskiego

Autor: Roksana Szczypta-Szczęch
12 maja 1935 r. o godz. 20.45 w Belwederze zmarł Józef Piłsudski – jeden z Ojców Niepodległej, odrodzonej w 1918 r. po 123 latach zaborów i nieobecności na mapach świata.
Czechosłowacja i Węgry wobec Polski walczącej z bolszewikami
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Czechosłowacja i Węgry wobec Polski walczącej z bolszewikami

Autor: Sebastian Pilarski
Dwa państwa Europy Środkowo-Wschodniej – Czechosłowacja i Węgry – zajęły wobec toczącego się konfliktu między Polską a bolszewicką Rosją diametralnie różne stanowisko. Wynikało to z odmiennych kalkulacji politycznych Pragi i Budapesztu i miało poważny wpływ na stosunki z Warszawą w kolejnych latach.
Czechosłowacja wobec wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. i kwestii granicy z Polską
POLECAMY
Artykuł

Czechosłowacja wobec wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. i kwestii granicy z Polską

Autor: Sebastian Pilarski
Relacje polsko-czechosłowackie po dokonanej w styczniu 1919 r. przez armię I Republiki agresji na Śląsku Cieszyńskim były skomplikowane. W 1920 r. nową niekorzystną okolicznością stało się stanowisko Pragi wobec przebiegu wojny polsko-bolszewickiej.
Czy Armia Andersa nie chciała się bić na froncie wschodnim?
TYLKO U NAS
Artykuł

Czy Armia Andersa nie chciała się bić na froncie wschodnim?

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Zarzut, że Armia Andersa nie chciała się bić na froncie wschodnim i „uciekła” do Iranu pojawia się także w złagodzonej formie twierdzenia, że rząd polski, łamiąc układ Sikorski-Majski i polsko-sowiecką umowę wojskową z 14 sierpnia 1941 r., jednostronnie „wycofał” tę armię z ZSRS. Jest to tendencyjna interpretacja faktów.
Czy pakt Ribbentrop-Mołotow był „paktem dwóch marksistowskich ideologii”?
O TYM SIĘ MÓWI
Debata

Czy pakt Ribbentrop-Mołotow był „paktem dwóch marksistowskich ideologii”?

Autor: Marcin Przegiętka
Pakt Ribbentrop-Mołotow nie był i nie miał być sojuszem opartym na wspólnej ideologii Niemiec i Związku Sowieckiego, ponieważ takiej wspólnej ideologii nie było. Pakt był dowodem doraźnej wspólnoty interesów, która na krótko – zaledwie na dwa lata – połączyła Hitlera i Stalina.
Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?

Autor: Paweł Kosiński
Tylko Rzesza Niemiecka, ZSRS i Republika Słowacka przyjęły w 1939 r., że w wyniku ich agresji doszło do zawojowania (debellacji) Rzeczypospolitej, czyli pozbawienia dotychczasowego suwerena władzy zwierzchniej po zbrojnym zajęciu terytorium państwa i przejęciu nad nim całkowitej kontroli.
Audio/Video

Czy Polska był była istotnym partnerem dla Jugosławii? Jak wyglądało jugosłowiańskie spojrzenie na kryzysy społecznego polityczne w Polsce? Czy występowały różnice w recepcji tych wydarzeń w Jugosławii względem innych krajów komunistycznych?

Autor: Mateusz Sokulski
Czy Polska odrzucała sowieckie inicjatywy pokojowe w czasie wojny polsko-bolszewickiej?
TYLKO U NAS
Artykuł

Czy Polska odrzucała sowieckie inicjatywy pokojowe w czasie wojny polsko-bolszewickiej?

Autor: Marcin Kruszyński
Od końca 1917 r. w oficjalnych deklaracjach władze sowieckie wysuwały wobec Polski propozycje pokojowe. Jednakże Józef Piłsudski i rządzący II RP odnosili się do tych wypowiedzi nieufnie.
Czy polska placówka dyplomatyczna w Moskwie spełniła pokładane w niej nadzieje? Blaski i cienie relacji polsko-sowieckich w okresie międzywojennym
TYLKO U NAS
Artykuł

Czy polska placówka dyplomatyczna w Moskwie spełniła pokładane w niej nadzieje? Blaski i cienie relacji polsko-sowieckich w okresie międzywojennym

Autor: Marcin Kruszyński
Działalność polskich placówek tak dyplomatycznych jak konsularnych z okresu międzywojennego wciąż nie cieszy się dużym zainteresowaniem badaczy. Historycy nadal skupiają się bardziej na analizie raportów przygotowywanych przez pracowników Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MSZ) niż na ich autorach.
Déat nie chciał umierać za Gdańsk
POLECAMY
Artykuł

Déat nie chciał umierać za Gdańsk

Autor: Michał Wenklar
Na łamach francuskiego dziennika „l’Oeuvre” ukazał się 4 maja 1939 r. artykuł Marcela Déata pod tytułem Mourir pour Dantzig? (Umierać za Gdańsk?). Tekst ten stał się symbolem polityki appeasementu i niechęci części społeczeństwa francuskiego do zaangażowania w kłopotliwy sojusz z Polską.
Deklaracja wersalska z 3 czerwca 1918 roku – zapomniany akt założycielski II RP
TYLKO U NAS
Artykuł

Deklaracja wersalska z 3 czerwca 1918 roku – zapomniany akt założycielski II RP

Autor: Krzysztof Kawalec
W powodzi rocznicowych uroczystości związanych z mijającym stuleciem wydarzeń związanych z odzyskaniem przez Polskę niepodległości zupełnie zagubiło się niestety jedno z najważniejszych.
Audio/Video

Dlaczego sprawa zadośćuczynienia wobec Polski ze strony Niemiec jest tak drażliwą kwestią dla elit niemieckich? W jaki sposób historycy niemieccy opowiadali i opowiadają o zaangażowaniu Niemców w II wojnę światową?

Autor: Krzysztof Rak, Rafał Kotomski, Rafał Dudkiewicz
Dramat Polaków w Chinach
TYLKO U NAS
Artykuł

Dramat Polaków w Chinach

Autor: Janusz Wróbel
W dniu 6 listopada 1948 r. do biura Karola Rozmarka prezesa Kongresu Polonii Amerykańskiej (KPA) w Chicago dostarczono pilną depeszę nadaną w placówce Western Union w Szanghaju.
Droga do wojny
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Droga do wojny

Autor: Bartłomiej Noszczak
Na początku lat dwudziestych XX w. Niemcy i Rosja podjęły współpracę polityczno-wojskową. Łączyło je dążenie do zburzenia porządku politycznego zbudowanego w Europie na fundamencie Traktatu Wersalskiego. Z czasem ambicje imperialne obu państw doprowadziły do nowej wojny.
Drogi do Niepodległości
WARTO ZAJRZEĆ
Wywiad

Drogi do Niepodległości

Autor: Filip Gańczak, Andrzej Nowak
Nie powinniśmy przeciwstawiać pracy organicznej powstaniom, a wysiłków dyplomatycznych walce zbrojnej Legionów. Te różne formy starań o niepodległość Polski znakomicie się uzupełniały – mówi prof. Andrzej Nowak w rozmowie z dr. Filipem Gańczakiem
Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI

Autor: Paweł Skibiński
Czym jest komunizm abp Achille Ratti – późniejszy Pius XI – mógł poznać, będąc nuncjuszem apostolskim w Polsce w czasie wojny z bolszewikami. Zagrożenie ze strony nazizmu ukazał mu nuncjusz w Niemczech. Encykliki wydane przez Piusa XI w marcu 1937 r. wskazują, że postawa papieża miała charakter antytotalitarny, bez czynienia zasadniczych rozróżnień między dwiema podstawowymi formami totalitaryzmu.
Dynamit dla Wietnamu
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Dynamit dla Wietnamu

Autor: Janusz Wróbel
Podczas wojny w Wietnamie Stany Zjednoczone i rządzona przez komunistów Polska znalazły się w przeciwnych obozach. Ameryka próbowała uchronić Wietnam Południowy przed inwazją komunistów, natomiast Polska (PRL) wraz z innymi państwami komunistycznymi wspierała Wietnam Północny (DRW).
Dyplomaci ratujący Żydów: Wallenberg, Sławik i Sugihara
TYLKO U NAS
Artykuł

Dyplomaci ratujący Żydów: Wallenberg, Sławik i Sugihara

Autor: Roman Gieroń
„Kto ratuje jedno życie, jakby świat cały ratował” – czytamy na dyplomach nadawanych przez Yad Vashem. Podczas drugiej wojny światowej niektórzy przedstawiciele dyplomatyczni ratowali tysiące „światów”. Wiedza o ich czynach jest ciągle niedostateczna.
Działalność Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża jako przykład pomocy zagranicznej dla internowanych w stanie wojennym
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Działalność Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża jako przykład pomocy zagranicznej dla internowanych w stanie wojennym

Autor: Marta Marcinkiewicz
Od pierwszych dni stanu wojennego niemal wszystkie zachodnie organizacje charytatywne udzielały Polsce pomocy humanitarnej. Pierwszą organizacją, której MSW pozwoliło dokonać wizytacji w ośrodkach odosobnienia był Polski Czerwony Krzyż.
Działalność Romana Dmowskiego i Komitetu Narodowego Polskiego na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r.
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Działalność Romana Dmowskiego i Komitetu Narodowego Polskiego na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r.

Autor: Waldemar Tyszuk
„Osiągnąłem swój cel w 90 procentach” – tak, wedle relacji Władysława Konopczyńskiego, Roman Dmowski ocenił realizację polskich interesów w zapisach traktatu wersalskiego.
Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej. Dlaczego Polak i Węgier to dwa bratanki?
TYLKO U NAS
Artykuł

Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej. Dlaczego Polak i Węgier to dwa bratanki?

Autor: Maria Zima-Marjańska
Obchodzony od roku 2007 przez rządy Polski i Węgier Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej, przypadający na 23 marca, to dobry moment, by zgłębić dzieje relacji obu państw, które wielokrotne wspierały się w trudnych dziejowych momentach. Ich wspólna historia braterstwa urosła wszak do rangi światowego fenomenu.
Emánuel Aladár Korompay (1890-1940). Węgier w służbie Polsce
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Emánuel Aladár Korompay (1890-1940). Węgier w służbie Polsce

Autor: Maria Zima-Marjańska
Emánuelowi Aladárowi Korompayowi przyszło żyć w niespokojnych czasach. Swoimi wyborami oraz czynami dał przykład bohaterstwa i patriotyzmu wobec swojej drugiej ojczyzny – II Rzeczypospolitej.
Generał Kukliński
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Generał Kukliński

Autor: Filip Frąckowiak
W 1984 r. płk Ryszard Kukliński został przez sąd wojskowy w Warszawie skazany na karę śmierci za zdradę i zdegradowany. 11 listopada 2016 r. miałem zaszczyt odebrać z rąk prezydenta Andrzeja Dudy nominację generalską dla śp. Ryszarda Kuklińskiego.
Gorzki pokój. Traktat ryski 1921 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Gorzki pokój. Traktat ryski 1921 roku

Autor: Adam Hlebowicz
W listopadzie 1918 r. Polska odzyskała niepodległość po 123 latach niewoli, czekało ją jednak pięć trudnych lat zmagań o ostateczny kształt granic i ich międzynarodowe uznanie. Największe znaczenie i daleko idące konsekwencje dla losów Rzeczypospolitej i Europy miała wojna polsko-bolszewicka lat 1919–1920, zakończona podpisaniem traktatu pokojowego w Rydze 18 marca 1921 r.
Górny Śląsk pod kontrolą aliantów
TYLKO U NAS
Artykuł

Górny Śląsk pod kontrolą aliantów

Autor: Sebastian Rosenbaum
Od lutego 1920 r. do lipca 1922 r. władza nad górnośląskim obszarem plebiscytowym nie spoczywała w rękach niemieckich urzędników rejencji opolskiej czy prowincji górnośląskiej.
Granica polsko-węgierska. Spory i porozumienie
POLECAMY
Artykuł

Granica polsko-węgierska. Spory i porozumienie

Autor: Sebastian Pilarski
Ustanowienie granicy z Węgrami minister Józef Beck zaliczył do priorytetów polskiej polityki zagranicznej. Gdy w końcu udało się osiągnąć ten cel, korzyści okazały się mniejsze od spodziewanych.
Hassliebe. Niemiecki strach i fascynacja wobec Rosji po 1918 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Hassliebe. Niemiecki strach i fascynacja wobec Rosji po 1918 r.

Autor: Joanna Lubecka
W okresie międzywojennym ambiwalentne podejście Niemiec do Rosji stało się jeszcze bardziej spolaryzowane. Rewolucja bolszewicka była ucieleśnieniem wszystkich negatywnych stereotypów: bolszewik był brudnym, ordynarnym i brutalnym barbarzyńcą.
Historyczna misja prymasa Glempa
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Historyczna misja prymasa Glempa

Autor: Andrzej Grajewski
Kardynał Józef Glemp w 1988 r. odegrał ważną rolę w działaniach Stolicy Apostolskiej na Wschodzie. Budował mosty do rosyjskiego i białoruskiego prawosławia, prowadził dialog z grekokatolikami, tworzył warunki do odbudowy polskiego duszpasterstwa na Białorusi i Ukrainie.
Jak zginął ojciec Icchaka Szamira?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jak zginął ojciec Icchaka Szamira?

Autor: Paweł Kornacki
W 1989 r. premier Izraela Icchak Szamir powiedział, że Polacy wyssali antysemityzm z mlekiem matki. Wskazywał ich jako zabójców swego ojca. Wypadałoby wreszcie zapytać: Jak było naprawdę?
Jałta nie mogła nic zmienić
POLECAMY
Wywiad

Jałta nie mogła nic zmienić

Autor: Marek Kornat
Sowieci byli przekonani o nieuchronności rywalizacji i konfliktu dwóch światów. Nie było dla nich ważne, czy „kapitalistyczne otoczenie” ma formę państwa „faszystowskiego”, czy liberalno-kapitalistycznego. Jedno i drugie z zasady było przeciwnikiem - mówi prof. Marek Kornat.
Jałta z perspektywy innej niż polska
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Jałta z perspektywy innej niż polska

Autor: Waldemar Brenda
Jesteśmy przyzwyczajeni do patrzenia na konferencję krymską jako miejsce, gdzie przywódcy trzech mocarstw koalicji antyhitlerowskiej podejmowali decyzje dotyczące przyszłości Polski, no może jeszcze Niemiec. Tymczasem ustalenia zawarte w jałtańskim porozumieniu wpłynęły na los także wielu innych narodów Europy Środkowo-Wschodniej. Spójrzmy na znaczenie tego, co nazywamy umownie „Jałtą” z perspektywy innej niż polska.
Jan Paweł II i wielka polityka
PAMIĘTAMY
Artykuł

Jan Paweł II i wielka polityka

Autor: Paweł Skibiński
W naszej pamięci zaciera się powoli obraz świata, jaki zastał Jan Paweł II, gdy obejmował Stolicę Piotrową. Świat Anno Domini 1978 był przecież radykalnie różny nie tylko od tego, który znamy dzisiaj, ale przede wszystkim kompletnie odmienny od świata u końca pontyfikatu papieża-Polaka wiosną 2005 r. Z całą pewnością papież z Polski odegrał poważną rolę w tych przemianach.
Janusz Kazimierz Zawodny. Wychowała go Armia Krajowa
TYLKO U NAS
Artykuł

Janusz Kazimierz Zawodny. Wychowała go Armia Krajowa

Autor: Jarosław Tęsiorowski
O prawdę o Zbrodni Katyńskiej upominał się z taką samą stanowczością, z jaką system komunistyczny nazywał zbrodniczym. Wbrew poprawności politycznej panującej wśród elit intelektualnych Zachodu stawiał śmiałe, ale – jak się z czasem okazywało – trafne diagnozy geopolityczne.
Karol Burke i amerykańsko-polonijne reakcje na kampanię antysemicką w Polsce w 1968 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Karol Burke i amerykańsko-polonijne reakcje na kampanię antysemicką w Polsce w 1968 roku

Autor: Piotr Kardela
Szacuje się, że w latach 1968–1971 na skutek rozpętanej przez ekipę Władysława Gomułki kampanii antysemickiej, będącej składową wydarzeń Marca ‘68, z kraju wyjechało od 13 do 15 tys. osób, przede wszystkim polskich Żydów. Kampania ta skompromitowała ówczesny aparat władzy w Polsce, ale co gorsza radykalnie pogorszyła w świecie wizerunek Polaków jako narodu.
Katowicki „Zryw” w walczącym Budapeszcie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Katowicki „Zryw” w walczącym Budapeszcie

Autor: Jarosław Neja
Jesienią 1956 r. uwolnione na pewien czas z uścisku cenzury peerelowskie media poświęcały wiele miejsca powstaniu narodowemu na Węgrzech. Ponadto Polacy chętnie słuchali rozgłośni zachodnich, zwłaszcza Radia Wolna Europa i BBC, oraz relacji nielicznych naocznych świadków. Pod wpływem tych wiadomości ruszyła wielka akcja pomocy dla bratanków znad Dunaju.
Katyń – trudna droga do prawdy
POLECAMY
Artykuł

Katyń – trudna droga do prawdy

Autor: Dariusz Dąbrowski
W kwietniu 1990 r. Michaił Gorbaczow przekazał stronie polskiej listy przewozowe NKWD z obozów w Kozielsku i Ostaszkowie oraz spis jeńców w Starobielsku. Rosja oficjalnie przyznała się, że za zbrodnią katyńską stały służby sowieckie.
Konferencja poczdamska
POLECAMY
Artykuł

Konferencja poczdamska

Autor: Bożena Witowicz
Niekiedy nazywana też konferencją berlińską, była trzecią i ostatnią z konferencji „Wielkiej Trójki”. Zapadły na niej główne decyzje polityczne dotyczące powojennego porządku świata, szczególnie Europy, oraz rozliczenia nazistowskich zbrodni.
Konferencja pokojowa w Paryżu
Fragment publikacji
Artykuł

Konferencja pokojowa w Paryżu

Autor: Jolanta Mysiakowska-Muszyńska, Wojciech Jerzy Muszyński
Zawieszenie broni 11 listopada 1918 r. zastało Romana Dmowskiego w Waszyngtonie. W Paryżu zaś, dzięki staraniom Erazma Piltza, który skutecznie podtrzymywał zainteresowanie sprawą polską nad Sekwaną, 13 grudnia 1918 r. Francja de facto uznała KNP za rząd.
Konferencja w Évian w lipcu 1938 r. Próba pomocy uchodźcom żydowskim z Niemiec i Austrii?
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Konferencja w Évian w lipcu 1938 r. Próba pomocy uchodźcom żydowskim z Niemiec i Austrii?

Autor: Kinga Czechowska
Choć problemy uchodźstwa i przymusowych migracji kojarzymy najczęściej ze stanem wojny, międzywojenna Europa doświadczała także i innych źródeł tego kryzysu. Antyżydowska polityka Niemiec epoki Hitlera zmuszała kolejne grupy osób do opuszczania swojego kraju i szukania pomocy poza jego granicami.
Konferencja w Poczdamie. Ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki
POLECAMY
Artykuł

Konferencja w Poczdamie. Ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki

Autor: Joanna Lubecka
17 lipca 1945 r. rozpoczęła się konferencja nowego prezydenta USA Harry’ego Trumana, sowieckiego dyktatora Józefa Stalina i premierów Wielkiej Brytanii – Winstona Churchilla, którego po 11 dniach (po wygraniu wyborów przez Partię Pracy) zastąpił Clement Attlee.
Konflikt polsko-litewski
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Konflikt polsko-litewski

Autor: Artur Ochał
Przejęcie przez Polaków władzy w Warszawie w listopadzie 1918 r. i budowa niepodległego państwa zbiegły się w czasie z utworzeniem w Wilnie pierwszego rządu litewskiego. W grudniu oba powstające państwa podjęły konsultacje, ale rozmowy były niezwykle trudne ze względu na rozbieżności poglądów na temat obszaru i wzajemnych granic.
Koniec państwa kaprali. Likwidacja Prus przez Sojuszniczą Aliancką Radę Kontroli Niemiec
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Koniec państwa kaprali. Likwidacja Prus przez Sojuszniczą Aliancką Radę Kontroli Niemiec

Autor: Ryszard Sodel
Ustanowienie nowego porządku europejskiego w rezultacie II wojny światowej było źródłem licznych przekształceń politycznych. Symboliczne znaczenie miała likwidacja przez Sojuszniczą Aliancką Radę Kontroli Niemiec państwowości pruskiej – z polskiego punktu widzenia niewątpliwie spóźniona o kilka stuleci.
Konspiracyjny think tank. Instytut Europy Środkowej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Konspiracyjny think tank. Instytut Europy Środkowej

Autor: Wojciech Frazik
Nawet w najczarniejszą noc okupacji polscy naukowcy i specjaliści z różnych dziedzin podejmowali trud wypracowania podstaw teoretycznych powojennej polityki zagranicznej.
Korea Północna pod koniec lat 80. XX wieku w raportach wywiadu wojskowego PRL
TYLKO U NAS
Artykuł

Korea Północna pod koniec lat 80. XX wieku w raportach wywiadu wojskowego PRL

Autor: Rafał Leśkiewicz
Od wielu lat, co kilka tygodni czasem miesięcy oczy całego świata zwracają się w stronę jednego z ostatnich bastionów współczesnego totalitaryzmu – Korei Północnej. Militarne aspiracje nieobliczalnego Kim Dzong Una spędzają sen z powiek przywódcom największych potęg współczesnego świata.
Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989
Biblioteka cyfrowa

Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989

Autor: Dariusz Stola
PRL powstała jako państwo zamknięte, otoczone tysiącami kilometrów drutu kolczastego. Na wyjazdy zagraniczne władze zezwalały tylko w drodze wyjątku, np. w 1952 r. paszport na prywatny wyjazd na Zachód dostało około 50 osób.
Ku rewolucji i wojnie – Korea Północna
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ku rewolucji i wojnie – Korea Północna

Autor: Wojciech Paduchowski
Do października 1966 r. Korea Północna rządzona przez Kim Ir Sena brała pod uwagę pokojową formę zjednoczenia obu Korei, pomijając wojnę z lat 1950-1953, tzn. liczyła na rozkład Korei Południowej poprzez jej wewnętrzną słabość, która miała doprowadzić do rewolucyjnego wrzenia.
Libia Muammara Kaddafiego – zapomniany sojusznik PRL
POLECAMY
Artykuł

Libia Muammara Kaddafiego – zapomniany sojusznik PRL

Autor: Przemysław Gasztold
Libijski dyktator objął władzę w 1969 i już kilka lat później nawiązał bliską współpracę z blokiem wschodnim. Sprzedawał ropę naftową Związkowi Sowieckiemu, w zamian kupował wielkie ilości uzbrojenia.
Lizboński łącznik. Rzecz o nawiązaniu polsko-amerykańskiej współpracy wywiadowczej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Lizboński łącznik. Rzecz o nawiązaniu polsko-amerykańskiej współpracy wywiadowczej

Autor: Paweł Skubisz
Przemiany demokratyczne z 1989 r. doprowadziły w krajach Europy Środkowo-Wschodniej do likwidacji komunistycznych policji politycznych. Zostały one zastąpione nowymi służbami specjalnymi, chociaż w większości wypadków nie oznaczało to wcale diametralnej wymiany kadrowej.
Ludzie, wojna i matematyka. Sprawa bolszewickich jeńców 1920 r.
POLECAMY
Artykuł

Ludzie, wojna i matematyka. Sprawa bolszewickich jeńców 1920 r.

Autor: Borys Sokołow
Ministerstwo Kultury Federacji Rosyjskiej w przededniu 77. rocznicy Zbrodni Katyńskiej oraz 7. rocznicy katastrofy samolotu prezydenta Lecha Kaczyńskiego pod Smoleńskiem podjęło prowokacyjną akcję. W katyńskim miejscu pamięci otwarto wystawę poświęconą sowieckim jeńcom w Polsce w latach 1919–1921.
Maczków. Ziemia dana Polakom na chwilę
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Maczków. Ziemia dana Polakom na chwilę

Autor: Paweł Głuszek
Miejscowość Haren w brytyjskiej strefie okupacyjnej w Niemczech, przemianowana na „Maczków”, przez pewien czas była namiastką wolnej ojczyzny dla Polaków przebywających w tym rejonie – zarówno żołnierzy, jak i byłych robotników przymusowych, jeńców wojennych oraz więźniów obozów koncentracyjnych.
Mecz, którego nie rozegrano
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Mecz, którego nie rozegrano

Autor: Sebastian Pilarski
Truizmem jest twierdzenie, że sport jest wykorzystywany w polityce. Potwierdza to wiele wydarzeń znanych z historii, a jednym z przykładów takich działań jest piłkarski dwumecz, który miał być rozegrany przez reprezentacje Polski i Czechosłowacji w 1933 i 1934 r.
Międzywojenne losy Wilna. Pomiędzy dwoma „wyzwoleniami” sowieckimi
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Międzywojenne losy Wilna. Pomiędzy dwoma „wyzwoleniami” sowieckimi

Autor: Monika Tomkiewicz
W 1920 r. Armia Czerwona „wyzwoliła” Wilno i przekazała je „pod administrację” Litwie. Ten „ważny gest” powtórzono w 1939 r., „uwalniając” Wilno z rąk Polaków.
Misja wywiadowcza kapitana Jerzego Lewszeckiego na terenie kraju
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Misja wywiadowcza kapitana Jerzego Lewszeckiego na terenie kraju

Autor: Tomasz Krok
Proces „Grupy Lewszeckiego–Skowrona” odbił się szerokim echem w ówczesnej prasie emigracyjnej i krajowej. W tej ostatniej wykorzystano go do celów propagandowych jako kolejną po „Bergu” aferę związaną z amerykańskim wywiadem. Pozbawiona większych efektów misja wywiadowcza kosztowała ostatecznie kpt. Lewszeckiego życie.
Moskwa’80. Zbojkotowana Olimpiada
POLECAMY
Artykuł

Moskwa’80. Zbojkotowana Olimpiada

Autor: Wojciech Kujawa
W lutym 1980 r. prezydent USA Jimmy Carter zaapelował o bojkot nadchodzących igrzysk olimpijskich w Moskwie. Powodem była inwazja Związku Radzieckiego na Afganistan, dokonana w 1979 r. Apel spotkał się z szerokim odzewem społeczności międzynarodowej, dzięki czemu Polacy przywieźli z tych igrzysk rekordową liczbę medali.
Most Jedności – Most Wolności! Wielka wymiana szpiegów z czerwca 1985 r.
POLECAMY
Artykuł

Most Jedności – Most Wolności! Wielka wymiana szpiegów z czerwca 1985 r.

Autor: Paweł Skubisz
22 maja 1985 r. mecenas Wolfgang Vogel wraz z żoną Helgą odwiedził Mariana Zacharskiego w więzieniu stanowym w Memphis. Powodem krótkiej wizyty była potrzeba podpisania oświadczenia dla Departamentu Stanu USA. Zawierało ono zgodę Polaka na wyjazd do Berlina Zachodniego, następnie zaś do NRD i Polski. Podobne oświadczenia Vogel odebrał od trójki innych szpiegów bloku wschodniego, zatrzymanych w USA – Penyu Kostadinova, prof. Alfreda Zehe i Alice Michelson. Dla Mariana Zacharskiego oznaczało to koniec czteroletniego pobytu w więzieniu i wielu starań mających na celu jego powrót do kraju.
Audio/Video

Na czym polegał kryzys berliński? Co spowodowało kryzys kubański/karaibski? Co wiemy o reakcjach mieszkańców Górnego Śląska na te wydarzenia? Jak z reperkusjami społecznymi wspomnianych kryzysów radziły sobie władze lokalne?

Autor: Paweł Zawisza, Adam Dziuba
Na ratunek! Działalność Poselstwa RP w Bernie w obliczu Zagłady Żydów 1942-1945
TYLKO U NAS
Artykuł

Na ratunek! Działalność Poselstwa RP w Bernie w obliczu Zagłady Żydów 1942-1945

Autor: Alicja Gontarek
W latach 70. XX w. powstało w Szwajcarii monumentalne, dziewięciotomowe opracowanie autorstwa najwybitniejszego szwajcarskiego historyka Egdara Bonjoura na temat historii neutralności tego państwa.
Najgorsze miejsce na ziemi
POLECAMY
Artykuł

Najgorsze miejsce na ziemi

Autor: Robert Spałek
W Jałcie na Krymie 4 lutego 1945 roku spotkali się przywódcy trzech wielkich mocarstw: Winston Churchill – stojący na czele rządu Wielkiej Brytanii, Franklin Delano Roosevelt – prezydent USA oraz Józef Stalin – premier ZSRS, sekretarz generalny partii bolszewickiej i późniejszy generalissimus.
Negocjacje polsko-litewskie w Kalwarii 16–18 września 1920 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Negocjacje polsko-litewskie w Kalwarii 16–18 września 1920 r.

Autor: Jarosław Wasilewski
W najgorętszej fazie wojny polsko-sowieckiej 1919-1921, między bitwą warszawską a operacją niemeńską, jednym z kluczowych obserwatorów tych wydarzeń było państwo litewskie.
Niespełnione prośby towarzysza Jaruzelskiego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Niespełnione prośby towarzysza Jaruzelskiego

Autor: Grzegorz Majchrzak
W grudniu 1981 r., jeszcze przed wprowadzeniem stanu wojennego I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i premier Wojciech Jaruzelski co najmniej dwukrotnie zwracał się do sojuszników o wsparcie działań przeciwko własnemu społeczeństwu.
Niewdzięczni terroryści z OWP
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Niewdzięczni terroryści z OWP

Autor: Grzegorz Majchrzak
Kraje tzw. demokracji ludowej, na czele ze Związkiem Sowieckim wspierały mniej lub bardziej otwarcie terrorystów arabskich. Nie zawsze jednak interesy państw socjalistycznych i ugrupowań terrorystycznych były ze sobą zbieżne.
Norymberski proces niemieckich zbrodniarzy
POLECAMY
Artykuł

Norymberski proces niemieckich zbrodniarzy

Autor: Rafał Opulski
20 listopada 1945 r. przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze rozpoczął się proces głównych niemieckich zbrodniarzy wojennych.
Nowy porządek. Umowa o współpracy pomiędzy Departamentem I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych a CIA
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Nowy porządek. Umowa o współpracy pomiędzy Departamentem I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych a CIA

Autor: Witold Bagieński
Po wyborach w czerwcu 1989 r. i utworzeniu rządu Tadeusza Mazowieckiego założenia polityki wewnętrznej i zagranicznej kraju uległy zmianie. Po rozluźnieniu więzi ze Związkiem Sowieckim rozpoczęły się kontakty z wywiadem Stanów Zjednoczonych.
O niepodległą Ukrainę – Symon Petlura (1879–1926)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

O niepodległą Ukrainę – Symon Petlura (1879–1926)

Autor: Mirosław Szumiło
Urodzony w maju 1879 roku Symon Petlura – przywódca Ukraińskiej Republiki Ludowej – odegrał w historii Ukrainy rolę równie doniosłą, jak Józef Piłsudski w historii Polski. W drogach życiowych obu tych żołnierzy i polityków najdziemy zresztą wiele cech wspólnych.
O pertraktacjach w sprawie traktatu handlowego II RP ze Związkiem Sowieckim
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

O pertraktacjach w sprawie traktatu handlowego II RP ze Związkiem Sowieckim

Autor: Marcin Kruszyński
Aż 15 z 26 artykułów pokoju ryskiego odnosiło się do zagadnień finansowych, regulujących kwestie odszkodowań czy zwrotu mienia, osobny zaś artykuł XXI, mówił o rozpoczęciu negocjacji dotyczących umowy handlowej po upływie sześciu tygodni od ratyfikacji traktatu.
Oczami wroga
POLECAMY
Artykuł

Oczami wroga

Autor: Andrzej Grajewski
Dokumenty wytworzone przez KGB pokazują, jak wybór Jana Pawła II zmienił układ sił na świecie i dał nadzieję milionom chrześcijan żyjących w krajach komunistycznych.
Odkłamywanie zbrodni katyńskiej
POLECAMY
Artykuł

Odkłamywanie zbrodni katyńskiej

Autor: Bożena Witowicz
Komisja Maddena to potoczna nazwa Specjalnej Komisji Śledczej Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Faktów, Dowodów i Okoliczności Zbrodni Katyńskiej (ang. Select Committee to Investigate and Study the Facts, Evidence, and Circumstances of the Katyn Forest Massacre), której przewodniczącym był Ray J. Madden, kongresmen ze stanu Indiana.
Odstraszanie przez nagłaśnianie? Historyczny kontekst amerykańskiej dyplomacji wobec Rosji w 2022 r.
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Odstraszanie przez nagłaśnianie? Historyczny kontekst amerykańskiej dyplomacji wobec Rosji w 2022 r.

Autor: Patryk Pleskot
„USA: inwazja Rosji na Ukrainie możliwa w każdej chwili”. W połowie lutego 2022 r. taki nagłówek pojawił się w światowych mediach i portalach społecznościowych. Co ciekawe, niemal identyczny w treści komunikat Waszyngton wysłał ponad 40 lat temu. Miał jednak na myśli nie Ukrainę, lecz „ludową” Polskę.
Oferta Hitlera
POLECAMY
Wywiad

Oferta Hitlera

Autor: Rolf-Dieter Müller, Filip Gańczak
W 1934 roku doszło do podpisania polsko-niemieckiej deklaracji o niestosowaniu przemocy. W książce „Der Feind steht im Osten”, wydanej w Polsce pod tytułem „Wspólny wróg”, niemiecki historyk Rolf-Dieter Müller porównuje konsekwencje tego wydarzenia z późniejszym o pięć lat paktem Ribbentrop–Mołotow.
Operacja „Uran”. Służba Bezpieczeństwa wobec wizyty Charlesa de Gaulle’a w województwie katowickim w 1967 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Operacja „Uran”. Służba Bezpieczeństwa wobec wizyty Charlesa de Gaulle’a w województwie katowickim w 1967 r.

Autor: Tomasz Kurpierz
„Niech żyje Zabrze, najbardziej śląskie miasto ze wszystkich śląskich miast, czyli najbardziej polskie miasto ze wszystkich polskich miast!”. To słynne zdanie prezydenta Francji Charlesa de Gaulle’a, wygłoszone w zabrzańskim Domu Muzyki i Tańca zostało skrzętnie wykorzystane przez propagandę PRL.
Opieka konsularna nad Polakami w Moskwie w latach 1918 – 1939
TYLKO U NAS
Artykuł

Opieka konsularna nad Polakami w Moskwie w latach 1918 – 1939

Autor: Marcin Kruszyński
W listopadzie 1918 r. na mapie politycznej Europy pojawiło się „nowe-stare” państwo, o nazwie Polska. Stało się tak w wyniku splotu różnych okoliczności, przede wszystkim zaś konfliktu solidarnych jak do tej pory wobec siebie mocarstw zaborczych oraz upadku carskiej Rosji.
Orędownik sprawy polskiej Ignacy Jan Paderewski (1860–1941)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Orędownik sprawy polskiej Ignacy Jan Paderewski (1860–1941)

Autor: Adam Grzegorz Dąbrowski
Ignacy Jan Paderewski był wybitnym pianistą i kompozytorem, gorącym patriotą i mężem stanu, filantropem i działaczem społecznym. Jego zaangażowanie w polską sprawę było absolutnie bezinteresowne. Na trwałe wpisał się w poczet osób najbardziej zasłużonych dla odzyskania przez Polskę niepodległości.
Orędzie Wilsona. Plan dla świata, nadzieja dla Polski
POLECAMY
Artykuł

Orędzie Wilsona. Plan dla świata, nadzieja dla Polski

Autor: Jarosław Tęsiorowski
Wygłoszone przed amerykańskim Kongresem orędzie prezydenta Woodrowa Wilsona, zawierające program pokojowy w związku z trwającą od ponad trzech lat wojną światową, było propozycją pod wieloma względami przełomową.
Ostatni rok pokoju
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Ostatni rok pokoju

Autor: Włodzimierz Suleja
Zagarnięcie przez III Rzeszę Austrii nie wzbudziło większego zaniepokojenia w gremiach kierowniczych II Rzeczypospolitej również dlatego, że ostrze niemieckiej ekspansji zdawało kierować się w stronę Półwyspu Bałkańskiego. Ocenę tę zmienił jednak los Czechosłowacji i nowy, pomonachijski, etap kontaktów polsko-niemieckich.
Ostatnie lata niepodległości
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Ostatnie lata niepodległości

Autor: Marek Gałęzowski
12 maja 1935 r. w Warszawie zmarł Józef Piłsudski. Jego śmierć była wstrząsem dla społeczeństwa, tym bardziej że informacje o chorobie Marszałka utrzymywano w tajemnicy. W kraju ogłoszono sześciotygodniową żałobę narodową.
Pakt o agresji między Hitlerem a Stalinem
POLECAMY
Artykuł

Pakt o agresji między Hitlerem a Stalinem

Autor: Bogdan Musiał
24 sierpnia 1939 r. rządy sowiecki i niemiecki ogłosiły, że w nocy zawarły pakt o nieagresji. W rzeczywistości był to pakt o agresji. W tajnym protokole wytyczono granice przyszłego, czwartego rozbioru Polski i określono przynależność krajów wschodnioeuropejskich do stref wpływów obydwu państw.
Pakt Ribbentrop-Mołotow. Sojusz totalitaryzmów
POLECAMY
Artykuł

Pakt Ribbentrop-Mołotow. Sojusz totalitaryzmów

Autor: Jacek Wróbel
23 sierpnia 1939 r. III Rzesza Niemiecka i Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich (ZSRS) zawarły układ o nieagresji w rzeczywistości będący sojuszem polityczno-wojskowym mającym na celu wspólne opanowanie Europy Środkowo-Wschodniej. W tajnym protokole dołączonym do układu przewidziano podział terytorium Polski oraz innych krajów regionu między te dwa mocarstwa.
Piłsudskiego projekt wschodni
WARTO ZAJRZEĆ
Wywiad

Piłsudskiego projekt wschodni

Autor: Andrzej Nowak, Anna Zechenter
Józef Piłsudski był przekonany, że gnębieni przez moskiewski imperializm Polacy, Litwini i Rusini mogą razem tworzyć ogromną siłę – mówi prof. Andrzej Nowak w rozmowie z Anną Zechenter.
Początek pięknej przyjaźni
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Początek pięknej przyjaźni

Autor: Tomasz Kozłowski
W 1989 roku - kiedy zaczęła się w Polsce transformacja - CIA nawiązała współpracę z polskim wywiadem. Przyjęte wtedy ustalenia na lata zdefiniowały kształt naszych służb specjalnych oraz geopolitycznych sojuszy.
2 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510