Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Droga, którą serce zna”. Śluby wśród polskich uchodźców
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Droga, którą serce zna”. Śluby wśród polskich uchodźców

Autor: Anna Płońska
Materiały archiwalne zgromadzone w Archiwum IPN pochodzą z wielu zakątków świata. Odczytać w nich można niesamowite losy ludzkie, tworzące mniejsze lub większe historie. Chcielibyśmy przybliżyć te mniej znane, które pokazują, iż podczas wojennej tułaczki nie brakowało historii ludzi złączonych „sercem na Szlakach Nadziei”.
„Monter”: dowódca Powstania Warszawskiego
POLECAMY
Biogram / Biografia

„Monter”: dowódca Powstania Warszawskiego

Autor: Katarzyna Utracka
Wielu odwiedzających Muzeum Powstania Warszawskiego jest przekonanych, że siłami polskimi w powstaniu dowodził gen. Tadeusz Komorowski „Bór”, dowódca Armii Krajowej. Jest to przeświadczenie błędne. Dowódcą Powstania Warszawskiego był gen. Antoni Chruściel „Monter”, komendant Okręgu Warszawa AK.
„Nie będę już grał w Berlinie”
Fragment publikacji
Artykuł

„Nie będę już grał w Berlinie”

Autor: Tadeusz Krawczak, Mariusz Olczak
Jedną z głównych postaci, dzięki którym możemy celebrować narodziny II Rzeczypospolitej, był Ignacy Jan Paderewski, wielki Polak i obywatel świata. Jego droga z kresów dawnej Rzeczypospolitej na salony możnych tego świata była długa, ale bardzo interesująca.
„Nie wygnany, i nie emigrant, ale wywieziony”. Losy Bogdana Czaykowskiego
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

„Nie wygnany, i nie emigrant, ale wywieziony”. Losy Bogdana Czaykowskiego

Autor: Anna Płońska
Deportacja rodziny Bogdana Czaykowskiego zapoczątkowała cykl wydarzeń, który pozostawił niezatarty ślad w życiu i twórczości tego emigracyjnego pisarza. W jego utworach można odnaleźć wiele odniesień do traumatycznych dni, które pozbawiły go ojca i brata.
„Pod wyłącznie polskim dowództwem”. Dekret powołujący Polską Armię we Francji
POLECAMY
Artykuł

„Pod wyłącznie polskim dowództwem”. Dekret powołujący Polską Armię we Francji

Autor: Aneta Nisiobęcka
W 1917 r. w rządowych kołach francuskich zaczęła zarysowywać się myśl o powołaniu nad Sekwaną autonomicznych polskich jednostek wojskowych. 4 czerwca 1917 r. podpisano dekret sankcjonujący tworzenie we Francji polskiej armii pod naczelnym dowództwem francuskim. Stanowić miała „autonomiczną armię sojuszniczą (…) walczącą pod wyłącznym polskim dowództwem”.
„Polak w Indiach”. Pismo polskich uchodźców
POLECAMY
Artykuł

„Polak w Indiach”. Pismo polskich uchodźców

Autor: Anna Płońska
„Polak w Indiach” był organem prasowym Delegatury Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej w Indiach (od 1946 r. wydawany był przez Zjednoczenie Polaków w Indiach). W ciągu niespełna pięciu lat wydawania czasopisma ukazało się sto siedemnaście numerów – pierwszy numer pochodził z sierpnia 1943 r.
„Staremu krajowi” na odsiecz
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

„Staremu krajowi” na odsiecz

Autor: Włodzimierz Suleja
Formowana na francuskiej ziemi Armia Polska we Francji, od koloru swych mundurów zwana też Błękitną Armią, była – poza olbrzymim finansowym wkładem wychodźstwa z Ameryki Północnej – najwymowniejszym bodaj świadectwem łączności Polonii ze „starym krajem”.
„Świetlista Dusza” Wandy Dynowskiej
POLECAMY
Biogram / Biografia

„Świetlista Dusza” Wandy Dynowskiej

Autor: Anna Płońska
Na przestrzeni ostatnich pięciu lat, w coraz liczniejszych publikacjach podnosi się kwestie dotyczące roli, jaką odegrały kobiety w życiu politycznym, kulturalnym czy społecznym.
„Uczcie się pracując, pracujcie wierząc” – generał Dembiński, którego warto znać
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

„Uczcie się pracując, pracujcie wierząc” – generał Dembiński, którego warto znać

Autor: Katarzyna Gawkowska
Z frontów I wojny światowej na emigracyjne salony Londynu – generał Dembiński nie przestał walczyć o Polskę, nawet po wojnie. Poznaj historię człowieka, który całe życie służył jednym barwom – biało-czerwonym... To historia człowieka, który nigdy nie złożył broni.
„Uśmiechnij się, jutro będzie lepiej”. Robert Bob Lewandowski
POLECAMY
Artykuł

„Uśmiechnij się, jutro będzie lepiej”. Robert Bob Lewandowski

Autor: Paweł Zielony
Miłośnikom komedii o Kargulu i Pawlaku słowa te zawsze kojarzyć się będą z postacią amerykańskiego adwokata polskiego pochodzenia o nazwisku September, czyli Wrzesień, występującą w filmie „Kochaj albo rzuć”. W rolę tę wcielił się Robert Bob Lewandowski.
„Wartość z gatunku rzeczy bezpowrotnych”. Zygmunt Nowakowski o polskiej stolicy
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

„Wartość z gatunku rzeczy bezpowrotnych”. Zygmunt Nowakowski o polskiej stolicy

Autor: Paweł Chojnacki
„Kraków kochałem zawsze, na Warszawę patrzyłem początkowo zezem krakowskim, krytycznie, trzeźwo, niemal niechętnie. Potem zacząłem ją powoli lubić” – zwierzał się w 1946 r. Zygmunt Nowakowski w przedmowie do wydanych w Edynburgu Wspomnień o Warszawie Ignacego Balińskiego. Niezmiernie musiał napisaniem tego wstępu zadziwić czytelników!
„Więcej zaszkodzili mi Polacy niż Anglicy”. Sprawa usunięcia generała Stanisława Sosabowskiego z dowództwa 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Więcej zaszkodzili mi Polacy niż Anglicy”. Sprawa usunięcia generała Stanisława Sosabowskiego z dowództwa 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej

Autor: Jerzy Kirszak
Brytyjczycy, nie chcąc przyznać się do grzechów własnych, początkowo winili za klęskę operacji Market Garden pogodę, później lokalnego dowódcę holenderskiego ruchu oporu, który miał współpracować z Niemcami, wreszcie generała Sosabowskiego. Ten nadawał się wręcz idealnie na kozła ofiarnego.
<i>Christo in pauperibus</i> – obrazy z życia i działalności duszpasterskiej bp. Karola Pękali
Archiwum Pełne Pamięci
Biogram / Biografia

Christo in pauperibus – obrazy z życia i działalności duszpasterskiej bp. Karola Pękali

Autor: Radosław Kurek
„Ty, który byłeś nieznaną może, ale rzeczywistą centralą, ukrytą głową miłosiernych na polskiej ziemi...” – tak o biskupie Karolu Pękali mówił jego przyjaciel, metropolita krakowski kard. Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Przypominamy sylwetkę tego niezwykłego kapłana i duszpasterza, który swoje życie poświęcił pomocy biednym i potrzebującym.
50 lat temu zmarł Mieczysław Grydzewski
POLECAMY
Artykuł

50 lat temu zmarł Mieczysław Grydzewski

Autor: Mirosław A. Supruniuk
Każdy kto go znał, wspominał, że unikał fotografów. Niewiele jego zdjęć się zachowało, a te które znamy, wydają się albo przypadkowe, albo wymuszone. Może więc na koniec uznano, że nie warto go o nie prosić.
Adam Pragier. Czas przeszły dokonany
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Adam Pragier. Czas przeszły dokonany

Autor: Paweł Chojnacki
Warszawa 1886 – 1976 Penley (Walia). Z wykształcenia lekarz, prawnik, ekonomista i politolog. Mąż stanu i polityk. Przed wojną sejmowy poseł, więzień brzeski, emigrant polityczny; po wojnie – minister. Profesor skarbowości i autor podręczników z tej dziedziny. Wyborny koneser i kolekcjoner dzieł sztuki. Oryginalny pisarz polityczny. W pierwszej wojnie w Legionach i peowiak.
Agent premierem
POLECAMY
Artykuł

Agent premierem

Autor: Michał Wenklar
W sierpniu 1955 r. premierem Rządu RP na uchodźstwie został Hugon Hanke, od 3 lat agent Departamentu I MBP – „Ważny”. Miesiąc później na polecenie bezpieki wyjechał do kraju, gdzie wziął udział w kampanii szkalującej polski Londyn. Był to jeden z największych sukcesów komunistów w walce z emigracją.
Agnieszka Wisła
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Agnieszka Wisła

Autor: Krzysztof Pawluczuk
To jedna z barwniejszych postaci polskiej emigracji w Stanach Zjednoczonych w XX w. Dobrze znana za oceanem, w Polsce dopiero powoli odkrywana, swoje życie związała z trzema organizacjami: Sokolstwem Polskim w Ameryce, Polskim Białym Krzyżem oraz Stowarzyszeniem Weteranów Armii Polskiej w Ameryce.
Akcja paczkowa Polskiego Komitetu Pomocy Uchodźcom w Portugalii na rzecz Żydów w Generalnym Gubernatorstwie
TYLKO U NAS
Artykuł

Akcja paczkowa Polskiego Komitetu Pomocy Uchodźcom w Portugalii na rzecz Żydów w Generalnym Gubernatorstwie

Autor: Alicja Gontarek
Podczas drugiej wojny światowej Portugalia stała się bardzo ważnym krajem, w którym po ewakuacji rządu polskiego z Francji w 1940 r. znalazło się wielu polskich uchodźców, w tym także kierownicy państwa polskiego.
Anna Poray-Wybranowska. Zachować ślad
POLECAMY
Artykuł

Anna Poray-Wybranowska. Zachować ślad

Autor: Robert Buliński
Anna Poray-Wybranowska, polska działaczka społeczna na emigracji, przez wiele lat zajmowała się dokumentowaniem relacji o pomocy udzielanej ludności żydowskiej przez Polaków podczas II wojny światowej.
Antypolityczny antykomunista
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Antypolityczny antykomunista

Autor: Włodzimierz Bolecki
Umieszczenie sylwetki Józefa Mackiewicza wśród polityków powojennej emigracji polskiej mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka oczywiste. W potocznej opinii czytelników – a także w pracach krytyków literackich – Józef Mackiewicz uważany jest bowiem przede wszystkim za pisarza politycznego.
Argentyński finał epopei żołnierzy 2. Korpusu Polskiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Argentyński finał epopei żołnierzy 2. Korpusu Polskiego

Autor: Janusz Wróbel
W upalny, lipcowy dzień 1947 r. na nabrzeżu portu w Genui panował ożywiony ruch. Przy trapie prowadzącym na pokład motorowca „Empire Halberd” kłębił się tłum ludzi: młodych mężczyzn o słowiańskiej urodzie i ich włoskich żon…
Autoportret wychodźcy
POLECAMY
Artykuł

Autoportret wychodźcy

Autor: Małgorzata Choma-Jusińska
Okres II wojny światowej, ale także pierwsze lata po jej zakończeniu, skutkowały pojawieniem się nowej, potężnej fali emigracji polskiej na Zachodzie Europy, a zwłaszcza w Zjednoczonym Królestwie. Charakterystyka tego wychodźstwa, pomimo upływu lat, wciąż stanowi wyzwanie badawcze dla historyków.
Członkowie Sokolstwa w armii Stanów Zjednoczonych
POLECAMY
Artykuł

Członkowie Sokolstwa w armii Stanów Zjednoczonych

Autor: Krzysztof Pawluczuk
W okresie II wojny światowej w armii Stanów Zjednoczonych służyli także liczni Polacy lub Amerykanie mający polskie korzenie. Pierwsi zaciągali się do wojska za oceanem już w 1939 r., po napaści Niemiec i ZSRS na Polskę.
Daromiła Żenczykowska-Zawadzka – żołnierz Armii Krajowej, emigrantka
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Daromiła Żenczykowska-Zawadzka – żołnierz Armii Krajowej, emigrantka

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
„W rozmowach była łagodna w formie, kategoryczna w treści. Zaczynała: «Tadeuszku, mnie się zdaje, ja nie jestem pewna» – a dalej już zdecydowanie mówiła, jak ma być” – podkreślał Władysław Bartoszewski, zwracając uwagę na rolę Daromiły Żenczykowskiej-Zawadzkiej w kształtowaniu działalności publicznej męża.
Dialog o Dowódcy
POLECAMY
Artykuł

Dialog o Dowódcy

Autor: Gustaw Herling-Grudziński, Józef Czapski
W roku śmierci Generała Władysława Andersa na łamach paryskiej „Kultury” ukazała się drukiem okolicznościowa, wspomnieniowa rozmowa o Zmarłym, którą odbyli Gustaw Herling-Grudziński i Józef Czapski.
Dramat Polaków w Chinach
TYLKO U NAS
Artykuł

Dramat Polaków w Chinach

Autor: Janusz Wróbel
W dniu 6 listopada 1948 r. do biura Karola Rozmarka prezesa Kongresu Polonii Amerykańskiej (KPA) w Chicago dostarczono pilną depeszę nadaną w placówce Western Union w Szanghaju.
Dwie tony polskiej historii przypłyną do Ojczyzny
POLECAMY
Wydarzenie

Dwie tony polskiej historii przypłyną do Ojczyzny

Autor: Mariusz Jonczyk
Czy można określić wagę polskiej historii? Okazuje się, że w przypadku Związku Sokolstwa Polskiego w Ameryce można, jako masę całkowitą wpisaną do dokumentacji transportowej „Shipping Instructions” – wynosi ona 2 tony.
Działalność Koła byłych żołnierzy Armii Krajowej w Londynie
TYLKO U NAS
Artykuł

Działalność Koła byłych żołnierzy Armii Krajowej w Londynie

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej, w Wielkiej Brytanii powstawały organizacje kombatanckie. Również byli żołnierze Armii Krajowej (AK) wysunęli inicjatywę jej utworzenia.
Dzieje harcerstwa na obczyźnie w latach 1912-1990. Szkic do tematu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Dzieje harcerstwa na obczyźnie w latach 1912-1990. Szkic do tematu

Autor: Marek Wierzbicki
W pierwszych latach XX w. Polacy musieli się zmagać z rusyfikacją w zaborze rosyjskim i germanizacją w zaborze pruskim. Korzystali natomiast z szerokiej autonomii politycznej i kulturalnej w zaborze austriackim, czyli w tzw. Galicji.
Dzień Polonii i Polaków za Granicą
POLECAMY
Artykuł

Dzień Polonii i Polaków za Granicą

Autor: Paweł Zielony
Od 2002 roku 2 maja nie jest już zwykłym dniem w kalendarzu, oddzielającym Święto Pracy od Święta Narodowego 3 Maja. Tego dnia po raz pierwszy obchodzony był Dzień Polonii i Polaków za Granicą.
Edmund Bałuka. Prawdziwy socjalista w socjalizmie realnym
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Edmund Bałuka. Prawdziwy socjalista w socjalizmie realnym

Autor: Paweł Miedziński
Postać zmarłego Edmunda Bałuki – antysowieckiego działacza niepodległościowego i robotniczego – powinna być pamiętana. Jego biografia jest przykładem nie tylko wielkiej determinacji w walce o wolność, ale także metod, jakimi SB operacyjnie „wygaszała” niebezpiecznych liderów społecznego buntu.
Emigracja dla kraju czy kraj dla emigracji. Radio „Wolna Europa”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Emigracja dla kraju czy kraj dla emigracji. Radio „Wolna Europa”

Autor: Paweł Chojnacki
Ostatni etap życia Józefa Mackiewicza zdefiniowany został w dużej mierze przez konflikt z Janem Nowakiem-Jeziorańskim i jego środowiskiem. Należy powiedzieć wyraźnie, że Radio Wolna Europa było dla Józefa Mackiewicza wyrazem i narzędziem obcej polityki, a nie bytem wobec niej autonomicznym i partnerskim. W ocenie działalności Sekcji Polskiej i jej dyrektora pisarz nie przebierał w słowach.
Emigracja lat osiemdziesiątych XX w. jako jedno z następstw internowania
TYLKO U NAS
Artykuł

Emigracja lat osiemdziesiątych XX w. jako jedno z następstw internowania

Autor: Marta Marcinkiewicz
Internowanie miało na celu odizolowanie działaczy związkowych i opozycyjnych od reszty społeczeństwa. Szybko jednak okazało się, że umieszczenie „spiskowców” w takich zbiorowiskach niekoniecznie przyniesie dobry skutek.
Emigracyjny Jasienica
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Emigracyjny Jasienica

Autor: Paweł Chojnacki
Urodzony w 1891 roku w Krakowie Zygmunt Nowakowski – przed rokiem 1918 aktor i legionista, w II RP także felietonista IKC-a, a w czasie wojny redaktor naczelny paryskich i londyńskich „Wiadomości” – współpracę z Rozgłośnią Polską Radia Wolna Europa zainicjował 19 grudnia 1952 roku.
Emigrejtan. Zygmunt Nowakowski (1891–1963)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Emigrejtan. Zygmunt Nowakowski (1891–1963)

Autor: Paweł Chojnacki
Wychodząc 3 września 1939 r. z nowiutkiej willi, ppor. rez. Zygmunt Nowakowski pozostawiał za sobą świetnie rozwijającą się karierę felietonisty i aktora oraz legendę niezwykłej postaci podwawelskiego grodu.
España ’82. Emocje nie tylko piłkarskie
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

España ’82. Emocje nie tylko piłkarskie

Autor: Grzegorz Majchrzak
W lipcu 1982 r. po wygranym 3:2 meczu z Francją reprezentacja Polski w piłce nożnej zdobyła drugi medal mistrzostw świata. Ten ostatni duży sukces naszego futbolu rodził się w bólach. Tym bardziej że sport i polityka przeplatały się w tym przypadku wyjątkowo mocno.
Exodus z Polski Gierka
TYLKO U NAS
Artykuł

Exodus z Polski Gierka

Autor: Sebastian Rosenbaum
Lata siedemdziesiąte prezentuje się czasem jako okres względnej prosperity w szarzyźnie PRL. Tym bardziej zaskakuje, że właśnie w dekadzie rządów Edwarda Gierka kraj zdecydowało się opuścić ponad 200 tys. osób.
Florian Czarnyszewicz. „Wróg PRL” z Argentyny
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Florian Czarnyszewicz. „Wróg PRL” z Argentyny

Autor: Diana Maksimiuk
Florian Czarnyszewicz był solą w oku komunistów z kilku powodów. Przede wszystkim śmiał przelać na papier pamięć o tragicznych losach Polaków znad Berezyny walczących w latach 1911-1920 o powrót ich ziem w granice niepodległej Rzeczypospolitej.
Generacja „niepokornych” (1863–1918)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Generacja „niepokornych” (1863–1918)

Autor: Barbara Świtalska-Starzeńska
Można śmiało uznać za fenomen to, że u schyłku XIX i na początku XX w. żyło i działało tak wiele wybitnych osób, które nieustępliwie walczyły o wolną i suwerenną Polskę. Byli to ludzie różnych profesji i nierzadko o odmiennych poglądach. Łączyło ich marzenie o niepodległej Ojczyźnie.
Generał Stanisław Sosabowski
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Generał Stanisław Sosabowski

Autor: Ryszard Sodel
Był działaczem niepodległościowym jeszcze przed I wojną światową. Wojskowy, twórca i dowódca polskiej 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Po wojnie pracował jako magazynier, utrzymując żonę i ociemniałego syna, który stracił wzrok w Powstaniu Warszawskim. Zmarł 25 września 1967 r. w Hillingdon (W. Brytania).
Generał Władysław Anders (1892–1970)
Biblioteka cyfrowa

Generał Władysław Anders (1892–1970)

Autor: Jerzy Kirszak
Władysław Anders był zdolnym, ambitnym, dzielnym i sprawnym dowódcą - taktycznego bardziej niż operacyjnego szczebla dowodzenia. Jakkolwiek cechował go typowy dla kawalerzy- sty temperament, który nie zawsze sprzyjał trafnej ocenie sytuacji – czy to wojskowej pod względem operacyjnym czy politycznej – nie podlega dyskusji, że był szczerym i gorącym patriotą, symbolem niezłomnej walki o wolność Polski.
Gustaw Herling-Grudziński (1919-2000) – Pielgrzym Wolności
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Gustaw Herling-Grudziński (1919-2000) – Pielgrzym Wolności

Autor: Małgorzata Ptasińska
Gustaw Herling-Grudziński – pisarz, więzień Gułagu, żołnierz gen. Andersa – urodził się w Kielcach, w spolonizowanej, ale wyznającej judaizm rodzinie żydowskiej, jako Gecel (vel Gustaw) Herling (vel Grudziński), syn Doroty (Dobrysi) z Bryczkowskich i Jakuba (Joska) Herlinga vel Grudzińskiego.
Gustaw Pieprzny. Naczelnik Sokolstwa Polskiego w Ameryce
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Gustaw Pieprzny. Naczelnik Sokolstwa Polskiego w Ameryce

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Uznawany jest za jedną z najbardziej znaczących postaci w historii Sokolstwa Polskiego w Ameryce. Ten zasłużony żołnierz I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej przez kilka dekad decydował o obliczu sportowym i wychowawczym tej organizacji.
Harcerstwo w ramach Sokolstwa Polskiego w Ameryce
POLECAMY
Artykuł

Harcerstwo w ramach Sokolstwa Polskiego w Ameryce

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Harcerstwo było jednym z istotnych przejawów działalności Sokolstwa Polskiego w Ameryce w pierwszej połowie XX wieku. To właśnie ta organizacja, jako jedna z pierwszych w USA, rozpoczęła tworzenie własnych drużyn wychowujących, poprzez rozwój fizyczny i moralny, polskie dzieci i młodzież do służby Polsce walczącej o odzyskanie niepodległości.
Historia polskiego sokolstwa w Stanach Zjednoczonych
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Historia polskiego sokolstwa w Stanach Zjednoczonych

Autor: Justyna Staroń
Sokolstwo Polskie w Ameryce (Polish Falcons of America) jest jedną z najważniejszych organizacji polonijnych w Stanach Zjednoczonych. W latach 1894–1926 towarzystwo działało pod nazwą „Związek Sokołów Polskich w Ameryce”. Jego członkowie mieli wielkie zasługi w propagowaniu polskiej kultury, nie tylko wśród emigrantów, ale także w całym społeczeństwie amerykańskim.
Idziemy w pełen chwały bój. Generał Roman Szymański (1895–1974)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Idziemy w pełen chwały bój. Generał Roman Szymański (1895–1974)

Autor: Jerzy Kirszak
Generał Roman Szymański, jeden z najwybitniejszych polskich żołnierzy i bohaterów XX w., jest jednocześnie postacią niemal zupełnie nieznaną.
Ignacy Daszyński w Stanach Zjednoczonych
POLECAMY
Biogram / Biografia

Ignacy Daszyński w Stanach Zjednoczonych

Autor: Tomasz Panfil
Zbiorowość Polaków emigrujących dla chleba za wielką wodę, stanowiła podatny grunt dla haseł niesionych na sztandarach ruchów socjalistycznych. Wyrazem zainteresowania ich potrzebami i możliwościami organizacyjnymi był dwumiesięczny pobyt Ignacego Daszyńskiego w Ameryce.
Ignacy Tłoczyński. Z kortu tenisowego do 2. Korpusu gen. Władysława Andersa
POLECAMY
Artykuł

Ignacy Tłoczyński. Z kortu tenisowego do 2. Korpusu gen. Władysława Andersa

Autor: Ewelina Ślązak
Szczególnie brutalna natura II wojny światowej przerwała wiele obiecujących karier i wyrządziła niepowetowane straty nie tylko rodzimemu sportowi, ale i samym sportowcom. Tym bardziej budująca wydaje się historia Ignacego Tłoczyńskiego – tenisisty, konspiratora i powstańca – który szczęśliwie przebrnął przez wojenną zawieruchę i powrócił po wojnie na korty Wimbledonu.
Jest taki kraj… Jest taka biblioteka….
POLECAMY
Artykuł

Jest taki kraj… Jest taka biblioteka….

Autor: Diana Maksimiuk
Od 1995 r. każdego 8 czerwca w Argentynie obchodzi się święto narodowe Día del Colono Polaco – Dzień Polskiego Osadnika.
Józef Czapski. Z sowieckiej niewoli do Paryża
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Józef Czapski. Z sowieckiej niewoli do Paryża

Autor: Agnieszka Łuczak
Znalazł się wśród garstki polskich oficerów, którzy niemal w ostatniej chwili uniknęli śmierci z rąk NKWD. To zdeterminowało całe jego życie.
Józef Haller – uchodźca polityczny
POLECAMY
Artykuł

Józef Haller – uchodźca polityczny

Autor: Krzysztof Kaczmarski, Wojciech Jerzy Muszyński, Rafał Sierchuła
Pozostając na emigracji gen. Haller miał 72 lata i był najstarszym z ponad stu polskich generałów, który dokonali takiego wyboru. Zapewne ze względu na wiek nie został zaangażowany do utworzonego latem 1946 r. Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia, ale otrzymywał nadal pobory wojskowe.
Józef Krzywda-Polkowski (1888-1981)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Józef Krzywda-Polkowski (1888-1981)

Autor: Wojciech Paduchowski
Józef Krzywda-Polkowski był jedną z dwóch najważniejszych osób, obok kustosza Państwowych Zbiorów na Wawelu Stanisława Świerz-Zeleskiego, którym zawdzięczamy ocalenie we wrześniu 1939 r. bezcennych skarbów wawelskich – ze szczerbcem i arrasami Zygmunta Augusta na czele – przed zrabowaniem ich przez niemieckich najeźdźców.
Katolicka działalność wydawnicza Wandy Ładziny we Francji
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Katolicka działalność wydawnicza Wandy Ładziny we Francji

Autor: Ks. Jarosław Wąsowicz SDB
Wywodziła się z rodziny o patriotycznych korzeniach. Należała do bardzo aktywnych działaczek społeczno-narodowych. Była instruktorką sanitarną, malarką, posłanką na sejm, publicystką katolicką. Od 1939 r. mieszkała we Francji, prowadząc wśród polskich emigrantów i Francuzów szeroką działalność charytatywną, oświatową i wydawniczą.
Kidugala – polscy wygnańcy w Afryce
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Kidugala – polscy wygnańcy w Afryce

Autor: Paweł Głuszek
Ze względu na toczącą się w Afryce Północnej wojnę z Niemcami i zagrożenie Bliskiego Wschodu, Brytyjczycy zaproponowali ewakuację polskiej ludności cywilnej z Iranu do osiedli dla uchodźców rozlokowanych w innych częściach świata. W afrykańskiej Kidugali, położonej na terenie dzisiejszej Tanzanii, zamieszkało 798 Polaków. Przez kilka lat miejsce to stanowiło dla nich namiastkę utraconej Polski.
Konserwatywno-katoliccy interpretatorzy dwudziestowiecznej historii z włoskiej diaspory
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Konserwatywno-katoliccy interpretatorzy dwudziestowiecznej historii z włoskiej diaspory

Autor: Krzysztof Dybciak
Po II wojnie światowej wielu polskich twórców znalazło się poza granicami kraju. We Włoszech mieszkali m.in. Jan Gawroński, Walerian Meysztowicz i Karolina Lanckorońska.
Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989
Biblioteka cyfrowa

Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989

Autor: Dariusz Stola
PRL powstała jako państwo zamknięte, otoczone tysiącami kilometrów drutu kolczastego. Na wyjazdy zagraniczne władze zezwalały tylko w drodze wyjątku, np. w 1952 r. paszport na prywatny wyjazd na Zachód dostało około 50 osób.
Kresowiacy na uchodźstwie. Związki Ziem Wschodnich w Wielkiej Brytanii w okresie 1942–1955
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kresowiacy na uchodźstwie. Związki Ziem Wschodnich w Wielkiej Brytanii w okresie 1942–1955

Autor: Przemysław Wójtowicz
Związek Ziem Północno-Wschodnich Rzeczpospolitej Polskiej i Związek Ziem Południowo-Wschodnich Rzeczpospolitej Polskiej to dwie mało znane organizacje społeczno-polityczne, działające pośród polskiej emigracji politycznej w Wielkiej Brytanii.
Krótka historia wielkiej emigracji. Polacy w Zagłębiu Ruhry przed I wojną światową
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Krótka historia wielkiej emigracji. Polacy w Zagłębiu Ruhry przed I wojną światową

Autor: Kamil Frączkiewicz
Zagłębie Ruhry to jeden z największych na świecie obszarów koncentracji przemysłu ciężkiego. Chociaż niedawno zamknięto tam ostatnią kopalnię węgla kamiennego, to tu i ówdzie nadal dostrzec można w krajobrazie górujące nad okolicą szyby kopalniane.
Książę Redaktor
Biblioteka cyfrowa
Artykuł

Książę Redaktor

Autor: Małgorzata Ptasińska
Jerzy Giedroyć – prawnik, urzędnik państwowy, wydawca, redaktor, żołnierz, polityk, mecenas, bibliofil, archiwista, epistolograf, menedżer, jeden z najwybitniejszych Polaków XX wieku.
Księgozbiór przedostatniego Prezydenta RP na uchodźstwie Kazimierza Sabbata
TYLKO U NAS
Artykuł

Księgozbiór przedostatniego Prezydenta RP na uchodźstwie Kazimierza Sabbata

Autor: Krzysztof Brzechczyn
We wrześniu 1946 r. komunistyczny Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej pozbawił polskiego obywatelstwa generała Władysława Andersa, dowódcę wojsk polskich spod Monte Cassino oraz 76 oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Lajkonik na wygnaniu czyli Zygmunt Nowakowski
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Lajkonik na wygnaniu czyli Zygmunt Nowakowski

Autor: Paweł Chojnacki
Kraków 1891 – 1963 Londyn. Aktor, dziennikarz („Ilustrowany Kuryer Codzienny”), powieściopisarz („Przylądek dobrej nadziei”), dramaturg („Gałązka rozmarynu”), radiowiec, działacz sportowy (przed wojną wiceprezes KS Cracovia), jeden z inicjatorów obrony praw zwierząt. W pierwszej wojnie – legionista.
Laur Kapitolu i wianek ruty czyli Jan Bielatowicz
POLECAMY
Biogram / Biografia

Laur Kapitolu i wianek ruty czyli Jan Bielatowicz

Autor: Paweł Chojnacki
Telegram: Nisko 1913 – 1965 Londyn. Prozaik („Książeczka”), eseista („Passeggiata. Szkice włoskie”), poeta i krytyk literacki. Wydawca unikalnych wypisów („Poezja karpacka. Zbiór wierszy żołnierzy Brygady Strzelców Karpackich”, „Azja i Afryka. Antologia poezji polskiej na Środkowym Wschodzie”, „Nasze granice w Monte Cassino. Antologia walki”, „Przypływ. Poeci 2 Korpusu”).
Lidia Ciołkosz
POLECAMY
Biogram / Biografia

Lidia Ciołkosz

Autor: Arkadiusz Cisek
9 czerwca 2002 r. w Londynie odeszła niezwykła społeczniczka i nestorka Polskiej Partii Socjalistycznej. Przez całe swe, bez mała stuletnie, życie pozostała wierna wyniesionym jeszcze z dzieciństwa – spędzonego w okupowanej przez Rosję Łodzi – tradycjom niepodległościowego socjalizmu.
Londyn i Monachium śladami Józefa Mackiewicza
TYLKO U NAS
Artykuł

Londyn i Monachium śladami Józefa Mackiewicza

Autor: Remigiusz Ławniczak
Józef Mackiewicz to jeden z polskich pisarzy, którego komuniści w okresie Polski „ludowej” za wszelką ceną starali się wymazać z historii polskiej literatury. Nie drukowano jego książek, a nazwiska nie można było znaleźć w encyklopediach, słownikach biograficznych, antologiach. Powodem była nieprzejednana antykomunistyczna postawa pisarza.
Maria Korpanty. Wiceprezes Sokolstwa Polskiego
POLECAMY
Biogram / Biografia

Maria Korpanty. Wiceprezes Sokolstwa Polskiego

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Maria Korpanty wniosła niezwykle istotny wkład w działalność Sokolstwa Polskiego w Ameryce i tamtejszej Polonii. Posiadany przez nią autorytet, zdolności organizacyjne oraz charyzma odcisnęły trwały ślad w dziejach tej organizacji.
Marian Rejewski. Człowiek, który złamał Enigmę
POLECAMY
Biogram / Biografia

Marian Rejewski. Człowiek, który złamał Enigmę

Autor: Robert Buliński
13 lutego 1980 r. zmarł wybitny przedwojenny kryptolog, Marian Rejewski, który na początku lat 30. złamał kody niemieckiej wojskowej maszyny szyfrującej Enigma. Wielu historyków uważa, że skróciło to późniejszą II wojnę światową o kilka lat i znacznie przyspieszyło zwycięstwo aliantów nad III Rzeszą.
Martwe zwierciadło czyli Barbara Toporska
POLECAMY
Biogram / Biografia

Martwe zwierciadło czyli Barbara Toporska

Autor: Paweł Chojnacki
Warszawa 1913 – 1985 Monachium. Przed wojną – dziennikarka wileńskiego „Słowa”, po niej – beletrystka (nagrodzone przez „Wiadomości”: „Siostry”), poetka („Athene noctua”), wielokierunkowa publicystka (zbiór „Metafizyka na hulajnodze”). Autorka pięciu powieści (prócz trzech odcinkowo-radiowych dla „Głosu Ameryki”, które zaginęły).
Mieczysław Wasilewski. Ze Stanisławowa do Pittsburgha
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Mieczysław Wasilewski. Ze Stanisławowa do Pittsburgha

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Mieczysław Wasilewski należy do najbardziej zasłużonych postaci Sokolstwa Polskiego w Ameryce. Ten niezwykły harcerz, instruktor, wychowawca i dziennikarz przez przeszło pół wieku wnosił istotny wkład w funkcjonowanie Sokolstwa oraz Polaków mieszkających w Stanach Zjednoczonych.
Między reportażem a literacką fantazją. Ferdynand Antoni Ossendowski
POLECAMY
Artykuł

Między reportażem a literacką fantazją. Ferdynand Antoni Ossendowski

Autor: Paweł Zielony
Życiorys Ferdynanda Antoniego Ossendowskiego skrywa wiele tajemnic. Ten światowiec, powszechnie znany pisarz i podróżnik międzywojnia umyślnie kształtował swój enigmatyczny wizerunek.
Mistrz Ignacy Jan Paderewski (1860–1941)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Mistrz Ignacy Jan Paderewski (1860–1941)

Autor: Piotr Grzelczak
„Mimo nieszczęść, jakie Naród przechodził, Opatrzność zsyłała nam zawsze ludzi wyższych, którzy narodowi świecili przykładem i byli kolumnami, na których opierało się nasze polskie życie” – tymi słowy rektor Uniwersytetu Poznańskiego prof. Stanisław Dobrzycki witał 23 listopada 1924 roku Mistrza Paderewskiego w murach poznańskiej Almae Matris w czasie jego ostatniej wizyty w Ojczyźnie.
Mistrz recenzji – rzecz o Jerzym Woszczyninie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Mistrz recenzji – rzecz o Jerzym Woszczyninie

Autor: Diana Maksimiuk
Argentyna stała się domem dla wielu wybitnych Polaków – lekarzy, naukowców, artystów. O jednych, jak Witold Gombrowicz, napisano już niejedną książkę. Inni – ze stratą dla historii Polski – pozostają wciąż anonimowi.
Mistrz tonów i gorący patriota polski
Fragment publikacji
Artykuł

Mistrz tonów i gorący patriota polski

Autor: Tadeusz Krawczak, Mariusz Olczak
Choć większą część swego życia spędził z dala od stron, to sprawie polskiej służył do końca swoich dni. Dwa lata przed śmiercią sędziwy i schorowany Paderewski przewodniczył tworzonej od grudnia 1939 r. Radzie Narodowej i pełnił funkcję ambasadora sprawy polskiej na kontynencie amerykańskim.
Na paryskim bruku
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Na paryskim bruku

Autor: Włodzimierz Suleja
Emigracja po klęsce powstania listopadowego okazała się koniecznością dla znaczącej grupy uczestników tego ruchu. Car, co prawda, ogłosił amnestię, ale wyłączono z niej ludzi kierujących powstaniem (członków rządu i sejmu) oraz organizatorów wybuchu i uczestników wydarzeń sierpniowych.
Nasz człowiek w Brazylii. Niezwykła historia Apoloniusza Zarychty
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Nasz człowiek w Brazylii. Niezwykła historia Apoloniusza Zarychty

Autor: Michał Zarychta
Będzin, Brazylia i Wyspa Bute w Szkocji to miejsca, w które wpisany jest życiorys żołnierza, geografa, obieżyświata i piłsudczyka Apoloniusza Zarychty. Był on jednym z tych, którzy stawiali zręby II Rzeczypospolitej, a ze służby Niepodległej uczynili swoje jedyne powołanie.
Niezłomny z Londynu – Tadeusz Żenczykowski-Zawadzki
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Niezłomny z Londynu – Tadeusz Żenczykowski-Zawadzki

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Urodził się 2 stycznia 1907 roku w Warszawie. W czasie I wojny światowej przebywał z rodzicami w mieście Orzeł, gdzie ukończył szkołę dla uchodźców i należał do Pierwszej Orłowskiej Drużyny Harcerskiej im. Księcia Józefa Poniatowskiego. Jej członkiem był również Witold Pilecki.
O prozie politycznej Zygmunta Nowakowskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

O prozie politycznej Zygmunta Nowakowskiego

Autor: Paweł Chojnacki
Niestrudzony obrońca wolności słowa. W godzinie próby to on jako pierwszy ostrzegał o niebezpieczeństwach nazizmu. Potem bije na alarm w obliczu układu Sikorski–Majski, odkrycia katyńskich mogił, odstąpienia zachodnich sojuszników.
Obóz Polskich Dzieci w Pahiatua
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Obóz Polskich Dzieci w Pahiatua

Autor: Ewa Wójcicka
Dzięki szczególnemu zaangażowaniu Marii Wodzickiej, żony polskiego konsula, Nowa Zelandia czynnie zaangażowała się w pomoc polskim dzieciom, które przeżyły piekło „nieludzkiej ziemi”. Wiele z nich znalazło schronienie w udostępnionym Polakom obozie w Pahiatua.
Ocalały z nieludzkiej ziemi. Michał Goławski
POLECAMY
Artykuł

Ocalały z nieludzkiej ziemi. Michał Goławski

Autor: Anna Płońska
Wśród ponad pięciu metrów bieżących akt, przekazanych do zasobu Archiwum IPN przez Koło Polaków z Indii 1942-1948, znalazł się niewielki dokument, którego treść przybliża tragiczne koleje losu białostockiego nauczyciela – Michała Goławskiego – deportowanego w głąb Związku Sowieckiego i ocalonego z „nieludzkiej ziemi”.
Ochotnicy polscy z Ameryki. Wkład Związku Sokołów Polskich
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ochotnicy polscy z Ameryki. Wkład Związku Sokołów Polskich

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Związek Sokołów Polskich w Ameryce w czasie trwania I wojny światowej położył wielkie zasługi dla stworzenia i przeszkolenia w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oddziałów polskich ochotników, które przez kilka lat walczyły w Europie o odzyskanie i utrzymanie przez Polskę niepodległości.
Od „Dwójki” do komunistycznego szpiega. Adam Józef Bitoński
POLECAMY
Biogram / Biografia

Od „Dwójki” do komunistycznego szpiega. Adam Józef Bitoński

Autor: Witold Bagieński
Tylko dwóch szpiegów wywiadu PRL doczekało się pełnometrażowych filmów na swój temat. Jednym z nich był Marian Zacharski, a drugim działający ponad 20 lat wcześniej Adam Józef Bitoński.
Odrzucić balast PRL. Zbigniew Siemaszko (1923-2021)
TYLKO U NAS
Wywiad

Odrzucić balast PRL. Zbigniew Siemaszko (1923-2021)

Autor: Paweł Chojnacki
Poznaliśmy się na początku 2005 roku podczas któregoś z otwartych seminariów doktoranckich w UCL-SSEES. Zaglądał na nie regularnie wraz z żoną, gdy temat ich zainteresował, by zawsze zabrać głos w dyskusji.
Odznaki Sokolstwa Polskiego w Ameryce
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Odznaki Sokolstwa Polskiego w Ameryce

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Przypinki okolicznościowe, odznaki oraz medale organizacyjne stanowią niezwykle interesującą część muzealiów Sokolstwa Polskiego w Ameryce przekazanych do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Są one materialnym dowodem niezwykle bogatej historii tej organizacji w XX wieku oraz jej aktywności na polu patriotycznym, społecznym i sportowym.
Okna zatkane szmatami, czyli Józef Mackiewicz
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Okna zatkane szmatami, czyli Józef Mackiewicz

Autor: Paweł Chojnacki
Petersburg 1902 – 1985 Monachium. Klasyk literatury, jeden z najwybitniejszych polskich prozaików XX wieku („Droga donikąd”, „Lewa wolna” i inne). Ułan, ornitolog, historyczny Litwin, jeden z ostatnich obywateli duchowego Wielkiego Księstwa. Reportażysta („Bunt rojstów”), świadek dokumentalista komunistycznych i nazistowskich zbrodni (Katyń, Ponary), polityczny wizjoner („Zwycięstwo prowokacji”).
Okno na świat. Paryska „Kultura”
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Okno na świat. Paryska „Kultura”

Autor: Eliza Wolska
W czerwcu 1947 roku ukazał się pierwszy numer „Kultury”, zredagowany przez Jerzego Giedroycia i Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Od początku pismo wspierane było również przez Zofię i Zygmunta Hertzów oraz Józefa Czapskiego.
Okrągły Stół oczami Czesława Miłosza
POLECAMY
Artykuł

Okrągły Stół oczami Czesława Miłosza

Autor: Grzegorz Majchrzak
Wydarzenia w PRL były bacznie obserwowane za granicą, szczególnie przez polską emigrację. Nie inaczej było również pod koniec lat osiemdziesiątych. Jednym z budzących zainteresowanie zdarzeń roku 1988 były planowane rozmowy części opozycji, tej uznanej przez rządzących za konstruktywną, z władzami PRL w postaci Okrągłego Stołu.
Orędownik sprawy polskiej Ignacy Jan Paderewski (1860–1941)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Orędownik sprawy polskiej Ignacy Jan Paderewski (1860–1941)

Autor: Adam Grzegorz Dąbrowski
Ignacy Jan Paderewski był wybitnym pianistą i kompozytorem, gorącym patriotą i mężem stanu, filantropem i działaczem społecznym. Jego zaangażowanie w polską sprawę było absolutnie bezinteresowne. Na trwałe wpisał się w poczet osób najbardziej zasłużonych dla odzyskania przez Polskę niepodległości.
Orzeł Polski. Ponad 150 lat polskiego czasopiśmiennictwa w Stanach Zjednoczonych
POLECAMY
Artykuł

Orzeł Polski. Ponad 150 lat polskiego czasopiśmiennictwa w Stanach Zjednoczonych

Autor: Łukasz Baranowicz
Pierwszy numer tego pisma ukazał się 22 lutego 1870 roku w ówczesnej osadzie Washington (stan Missouri). To wydarzenie zapoczątkowało nieprzerwaną historię prasy polonijnej w USA.
Osiedle Polskie w Valivade
POLECAMY
Artykuł

Osiedle Polskie w Valivade

Autor: Anna Płońska
W 1942 r. rozpoczęła się akcja ewakuacyjna Armii Andersa i ludności cywilnej z ZSRS. Dla wielu z nich był to początek długiej drogi. Na terenie Indii schronienie znalazło ponad 5 tysięcy uchodźców. Największym ośrodkiem uchodźczym na Półwyspie Indyjskim było Osiedle Polskie w Valivade, które funkcjonowało w latach 1943-1948.
Pamięć o Józefie Piłsudskim wśród polskiej emigracji żołnierskiej w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej
PAMIĘTAMY
Artykuł

Pamięć o Józefie Piłsudskim wśród polskiej emigracji żołnierskiej w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej

Autor: Piotr Kardela
Największą w Stanach Zjednoczonych organizacją zrzeszającą byłych żołnierzy polskich czasu II wojny światowej było Stowarzyszenie Polskich Kombatantów. SPK powstało w osiem lat po zakończeniu II wojny światowej.
Pieśń o Małym Rycerzu. Jerzy Skolimowski „Mały”
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Pieśń o Małym Rycerzu. Jerzy Skolimowski „Mały”

Autor: Agnieszka Wygoda
Olimpijczyk, architekt, polski żołnierz i oficer brytyjskiego wywiadu. W polskich barwach brał udział w trzech olimpiadach: w Amsterdamie (1928), w Los Angeles (1932), Berlinie (1936). Dwukrotny medalista olimpijski z Los Angeles z 1932 roku (srebro i brąz) z osady wioślarskiej, sternik. 150 cm wzrostu i 49 kg wagi – ten niepozorny Polak był człowiekiem o wielkiej charyzmie: inteligentny, elokwentny, zabawny, hart ducha i siła woli wyróżniała tego mężczyznę o niewielkim wzroście.
Poeta tragiczny. Jan Lechoń (1899–1956)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Poeta tragiczny. Jan Lechoń (1899–1956)

Autor: Marek Klecel
Piekielnie zdolny młodzieniec, natchniony skamandryta, wreszcie emigrant nieprzejednany wobec komunistów. Bogata twórczość Lechonia to klucz do poznania zarówno życia poety, jak i całego pokolenia Polaków budujących II RP, a później doświadczonych przez wojnę i wygnanie.
Poetka wielu epok. Kazimiera Iłłakowiczówna (1889–1983)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Poetka wielu epok. Kazimiera Iłłakowiczówna (1889–1983)

Autor: Marek Klecel
Wnuczka wileńskiego filomaty Tomasza Zana, przyjaciela Adama Mickiewicza i syberyjskiego zesłańca, często zamieniała poetyckie powołanie na służbę publiczną. Po powrocie z Rosji do Polski w 1918 r. podjęła pracę urzędnika w MSZ. Od 1926 r. była osobistym sekretarzem marsz. Józefa Piłsudskiego.
Polacy spod znaku Krzyża Południa – słów kilka o Polonii w Brazylii
TYLKO U NAS
Artykuł

Polacy spod znaku Krzyża Południa – słów kilka o Polonii w Brazylii

Autor: Anna Płońska
Z chwilą wybuchu drugiej wojny światowej Brazylia ogłosiła neutralność (4 września 1939 r.), ale nie wpłynęło to na zamknięcie granic dla emigrantów, którzy w czasie wojennej zawieruchy, szukali schronienia poza kontynentem europejskim.
Polacy w Brazylii
POLECAMY
Artykuł

Polacy w Brazylii

Autor: Anna Płońska
Zgodnie z danymi Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w Brazylii żyją blisko 2 mln osób polskiego pochodzenia. Początek polskiej emigracji do tego południowoamerykańskiego kraju datowany jest na drugą połowę XIX w. W 2019 r. w Senacie RP uroczyście obchodzono 150-lecie osadnictwa polskiego w Brazylii.
Polacy w wojnie rodezyjskiej 1965-1980
POLECAMY
Artykuł

Polacy w wojnie rodezyjskiej 1965-1980

Autor: Andrzej Olejniczak
Polską społeczność w nieistniejącej od 1980 roku Rodezji (dziś Zimbabwe) stanowili osadnicy, którzy dotarli tu podczas II wojny światowej. Do południowej Afryki trafiła duża grupa uchodźców z ZSRS, którzy wyszli wraz z armią gen. Władysława Andersa.
Polacy z Francji na Ziemiach Odzyskanych
POLECAMY
Artykuł

Polacy z Francji na Ziemiach Odzyskanych

Autor: Aneta Nisiobęcka
Akcję powrotu polskich robotników i górników z Francji po II wojnie światowej regulowały zapisy czterech umów polsko-francuskich podpisanych w latach 1946–1948. Pierwotnie przeprowadzano ją drogą kolejową. Jednakże w jej ostatnim etapie Polacy wrócili na pokładzie statku pasażerskiego.
Polki z Argentyny w służbie Ojczyźnie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Polki z Argentyny w służbie Ojczyźnie

Autor: Diana Maksimiuk
Wybuch II wojny światowej i błyskawiczna okupacja ziem polskich były olbrzymim szokiem dla Polonii. To na jej m.in. barkach miał spocząć ciężar walki o wolność Ojczyzny. Wśród rekrutów do odradzającej się armii polskiej nie zabrakło i Polaków z dalekiej Argentyny, którzy godnie wywiązali się z tego zadania.
Polonia amerykańska wobec Mikołaja Kopernika
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Polonia amerykańska wobec Mikołaja Kopernika

Autor: Piotr Kardela
Mikołaj Kopernik (obok Chopina, Marii Curie-Skłodowskiej oraz – oczywiście – generałów Pułaskiego i Kościuszki – bohaterów Stanów Zjednoczonych) był zawsze postacią dobrze rozpoznawalną przez wykształconą społeczność amerykańską. O polskim astronomie i jego wkładzie do rozwoju cywilizacji pamiętała też niepodległościowa Polonia amerykańska.
Polscy uchodźcy podczas II wojny światowej
PAMIĘTAMY
Artykuł

Polscy uchodźcy podczas II wojny światowej

Autor: Anna Płońska
Zwalniani z więzień i miejsc deportacji Polacy wstępowali do tworzącej się Armii Andersa, która na podstawie późniejszych decyzji politycznych opuściła „nieludzką ziemię”. Razem z około 80-tysiecznym wojskiem wyszło blisko 40 tysięcy cywili, z czego mniej więcej połowę stanowiły młodzież i dzieci.
Polskę nieść z sobą. Stanisław Paszul „Węgiel”
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Polskę nieść z sobą. Stanisław Paszul „Węgiel”

Autor: Radosław Poboży
„Druga Wojna Światowa, to jest 1939 r. we wrześniu. Faktycznie zawisła ciemna chmura nad Polską. I każdemu z nas, którzy mieszkali na Kresach, czuliśmy, że naszym obowiązkiem jest stać w obronie Ojczyzny” – wspominał Stanisław Paszul ps. „Węgiel”, żołnierz Armii Krajowej na Wileńszczyźnie, więzień NKWD, sybirak do 1956 r.
2 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510