Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Tagi USA

USA

„<i>Let Poland Be Poland</i>”. Program, który obejrzały miliony ludzi

„Let Poland Be Poland”. Program, który obejrzały miliony ludzi

Autor: Piotr Abryszeński

Światło zapalone przez Jana Pawła II w papieskich apartamentach, będące odpowiedzią na wprowadzenie stanu wojennego, miało wielką moc. Podobnie uczynił prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan, zapalając świecę w swoim oknie w Białym Domu w wigilijny wieczór, a dzień wcześniej w przemówieniu telewizyjnym zachęcił do tego gestu swoich rodaków.

„Stan the Man”. Baseballista z Polską w sercu

Biogram / Biografia

„Stan the Man”. Baseballista z Polską w sercu

Autor: Justyna Staroń

Choć dziś amerykańskie Sokolstwo kojarzone jest głównie z działalnością patriotyczną i akcjami na rzecz wojska, to pamiętać trzeba, że jego zaangażowanie w krzewienie kultury fizycznej wśród Polonii również miało niebagatelne znaczenie.

„Uśmiechnij się, jutro będzie lepiej”. Robert Bob Lewandowski

„Uśmiechnij się, jutro będzie lepiej”. Robert Bob Lewandowski

Autor: Paweł Zielony

Miłośnikom komedii o Kargulu i Pawlaku słowa te zawsze kojarzyć się będą z postacią amerykańskiego adwokata polskiego pochodzenia o nazwisku September, czyli Wrzesień, występującą w filmie „Kochaj albo rzuć”. W rolę tę wcielił się Robert Bob Lewandowski.

„Walt Kowalski” na wojnie w Korei

„Walt Kowalski” na wojnie w Korei

Autor: Karol Starowicz

Co łączy Clinta Eastwooda z wojną w Korei? Film „Gran Torino”, który przedstawia historię niejakiego Walta Kowalskiego, Amerykanina o polskich korzeniach, weterana wspomnianego konfliktu.

<i>Let Poland be Poland</i>. Nigdy Polska nie była tak popularna

Let Poland be Poland. Nigdy Polska nie była tak popularna

Autor: Patryk Pleskot, Maciej Kwaśniewski

Z prof. Patrykiem Pleskotem z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie rozmawia Maciej Kwaśniewski

1944: nowe zniewolenie

O TYM SIĘ MÓWI

1944: nowe zniewolenie

Autor: Maciej Korkuć

Karta atlantycka stała się fundamentem określającym cele obozu państw alianckich w II wojnie światowej. Te stwierdzenia – uwzględniające prawa do wolności i suwerenności narodów – miały być dowodem moralnej wyższości obozu aliantów nad państwami Osi, które niosły innym narodom zniewolenie i podporządkowanie silniejszym.

Agnieszka Wisła

Biogram / Biografia

Agnieszka Wisła

Autor: Krzysztof Pawluczuk

To jedna z barwniejszych postaci polskiej emigracji w Stanach Zjednoczonych w XX w. Dobrze znana za oceanem, w Polsce dopiero powoli odkrywana, swoje życie związała z trzema organizacjami: Sokolstwem Polskim w Ameryce, Polskim Białym Krzyżem oraz Stowarzyszeniem Weteranów Armii Polskiej w Ameryce.

Ambasadorzy o Polsce zdradzonej

Ambasadorzy o Polsce zdradzonej

Autor: Marek Klecel

Dwaj ambasadorzy – polski w Stanach Zjednoczonych w czasie wojny i amerykański w Polsce powojennej – opisali w swych wspomnieniach sytuację naszej Ojczyzny na arenie międzynarodowej po napaści Niemiec na ZSRS 22 czerwca 1941 roku.

Amerykańska Komisja Maddena

WARTO WIEDZIEĆ

Amerykańska Komisja Maddena

Autor: Monika Komaniecka-Łyp

Komisja Kongresu USA do zbadania Zbrodni Katyńskiej, zwana Komisją Maddena, miała kolosalne znaczenie dla odkrywania prawdy o losie polskich oficerów i funkcjonariuszy zamordowanych wiosną 1940 r. w Związku Sowieckim.

Amerykańska organizacja pomocowa CARE w Polsce w latach 1946-1949

Amerykańska organizacja pomocowa CARE w Polsce w latach 1946-1949

Autor: Marek Dąbrowski

CARE, czyli Cooperative for American Remittances to Europe została założona w 1945 roku i zajmowała się dostarczaniem pomocy humanitarnej w formie paczek żywnościowych.

Amerykański oferent wywiadu wojskowego PRL w Kanadzie

Amerykański oferent wywiadu wojskowego PRL w Kanadzie

Autor: Marek Hańderek

W połowie lat 80. do ambasady PRL w Kanadzie zgłosił się amerykański obywatel pod pretekstem poszukiwania informacji na temat swoich przodków w Polsce. W rzeczywistości celem przybysza było zaoferowanie komunistycznemu wywiadowi zakupu tajnych dokumentów z branży zbrojeniowej – m.in. planów słynnego systemu Patriot.

Armia, która nie powstała. Działania Sokolstwa Polskiego w Ameryce podczas II wojny światowej

WARTO WIEDZIEĆ

Armia, która nie powstała. Działania Sokolstwa Polskiego w Ameryce podczas II wojny światowej

Autor: Krzysztof Pawluczuk

Sokolstwo Polskie w Ameryce, wobec upadku Polski w 1939 r. oraz szalejącego w kraju okupacyjnego terroru, zaczęło rysować wizję utworzenia na ziemi amerykańskiej, podobnie jak podczas I wojny światowej, polskiego wojska do walki z Niemcami, które poprzez Francję wyzwoliłoby ziemie polskie.

Arthur Bliss-Lane. Ambasador czasu przełomu

Arthur Bliss-Lane. Ambasador czasu przełomu

Autor: Jolanta Mysiakowska

16 czerwca 1894 r. na nowojorskim Brooklynie urodził się Arthur Bliss-Lane – amerykański dyplomata, ambasador Stanów Zjednoczonych w Warszawie w latach 1945–1947.

Autograf przodka w hołdzie dla narodu amerykańskiego

Autograf przodka w hołdzie dla narodu amerykańskiego

Autor: Łucja Marek

W 1926 r. USA świętowały 150-lecie niepodległości. Z tej okazji naród polski złożył narodowi amerykańskiemu oryginalny prezent – życzenia, pod którymi podpisała się jedna piąta (5,5 mln) Polaków.

Centralna Agencja Wywiadowcza USA a przemysł zbrojeniowy PRL 1945-1956

Centralna Agencja Wywiadowcza USA a przemysł zbrojeniowy PRL 1945-1956

Autor: Wojciech Paduchowski

Po zakończeniu II wojny światowej przemysł zbrojeniowy na ziemiach polskich – w nowych granicach – prawie nie istniał. Chociaż już w 1945 r. starano się uruchamiać produkcję wojskową, to ograniczała się ona jedynie do kilku wzorów uzbrojenia i nie zabezpieczała potrzeb „ludowego” wojska.

Członkowie Sokolstwa w armii Stanów Zjednoczonych

Członkowie Sokolstwa w armii Stanów Zjednoczonych

Autor: Krzysztof Pawluczuk

W okresie II wojny światowej w armii Stanów Zjednoczonych służyli także liczni Polacy lub Amerykanie mający polskie korzenie. Pierwsi zaciągali się do wojska za oceanem już w 1939 r., po napaści Niemiec i ZSRS na Polskę.

Audio/Video

Czy wywiad cywilny PRL został przejęty przez amerykańskie służby specjalne?

D-Day

O TYM SIĘ MÓWI

D-Day

Autor: Teodor Gąsiorowski

6 czerwca 1944 r. alianci rozpoczęli największy w czasie II wojny światowej desant – lądowanie w Normandii. Była to część operacji „Overlord”, otwierającej drugi front w Europie, w której udział wzięli polscy żołnierze.

Demaskator bolszewizmu Richard Pipes (1923–2018)

Biogram / Biografia

Demaskator bolszewizmu Richard Pipes (1923–2018)

Autor: Mirosław Szumiło

17 maja 2018 r. w Cambridge, MA zmarł Richard Pipes – jeden z najwybitniejszych znawców historii Rosji i komunizmu. Będzie zapamiętany przede wszystkim jako autor monumentalnej trylogii opisującej przyczyny, przebieg i skutki rewolucji 1917 roku (Rosja carów, Rewolucja rosyjska, Rosja bolszewików).

Droga amerykańskich ochotników do służby w Wojsku Polskim

WARTO WIEDZIEĆ

Droga amerykańskich ochotników do służby w Wojsku Polskim

Autor: Mariusz Niestrawski

Jeden z najpopularniejszych, odnoszących się do wojny polsko-bolszewickiej mitów historycznych głosi, iż walczący o przetrwanie Polacy byli skazani wyłącznie na siebie. Na płaszczyźnie polskiego lotnictwa nie da się go obronić.

Druga Wielka Wojna generała Hallera

Druga Wielka Wojna generała Hallera

Autor: Krzysztof Kaczmarski, Wojciech Jerzy Muszyński, Rafał Sierchuła

30 sierpnia 1939 r. gen. Haller wraz z żoną Aleksandrą przyjechał z Torunia do Warszawy. Oddał się do dyspozycji Naczelnego Wodza, ale nie otrzymał przydziału wojskowego. Wieczorem 2 września Hallerowie wyjechali pociągiem do Lublina, skąd samochodem dotarli do Lwowa.

Dwaj generałowie. Spotkanie generała Pattona z generałem Andersem

Dwaj generałowie. Spotkanie generała Pattona z generałem Andersem

Autor: Artur Cieślik

17 grudnia 1943 r. doszło do spotkania generała Georga Smitha Pattona z generałem Władysławem Andersem. Patton wyniósł z wizyty pozytywną opinię na temat polskich oddziałów, które już niedługo miały brać udział w działaniach w Europie.

Generał Kukliński

Generał Kukliński

Autor: Filip Frąckowiak

W 1984 r. płk Ryszard Kukliński został przez sąd wojskowy w Warszawie skazany na karę śmierci za zdradę i zdegradowany. 11 listopada 2016 r. miałem zaszczyt odebrać z rąk prezydenta Andrzeja Dudy nominację generalską dla śp. Ryszarda Kuklińskiego.

Gustaw Pieprzny. Naczelnik Sokolstwa Polskiego w Ameryce

Biogram / Biografia

Gustaw Pieprzny. Naczelnik Sokolstwa Polskiego w Ameryce

Autor: Krzysztof Pawluczuk

Uznawany jest za jedną z najbardziej znaczących postaci w historii Sokolstwa Polskiego w Ameryce. Ten zasłużony żołnierz I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej przez kilka dekad decydował o obliczu sportowym i wychowawczym tej organizacji.

Harcerstwo w ramach Sokolstwa Polskiego w Ameryce

Harcerstwo w ramach Sokolstwa Polskiego w Ameryce

Autor: Krzysztof Pawluczuk

Harcerstwo było jednym z istotnych przejawów działalności Sokolstwa Polskiego w Ameryce w pierwszej połowie XX wieku. To właśnie ta organizacja, jako jedna z pierwszych w USA, rozpoczęła tworzenie własnych drużyn wychowujących, poprzez rozwój fizyczny i moralny, polskie dzieci i młodzież do służby Polsce walczącej o odzyskanie niepodległości.

Historia Meriana C. Coopera i 7. Eskadry Myśliwskiej

WARTO WIEDZIEĆ

Historia Meriana C. Coopera i 7. Eskadry Myśliwskiej

Autor: Piotr Milczanowski

„Gen. Pułaski oddał życie za mój kraj, dlatego moją służbę Polsce, gdy ta walczy o wolność, rodzina moja traktuje jako obowiązek” – pisał w 1919 r. do Piłsudskiego amerykański lotnik.

Historia polskiego sokolstwa w Stanach Zjednoczonych

Historia polskiego sokolstwa w Stanach Zjednoczonych

Autor: Justyna Staroń

Sokolstwo Polskie w Ameryce (Polish Falcons of America) jest jedną z najważniejszych organizacji polonijnych w Stanach Zjednoczonych. W latach 1894–1926 towarzystwo działało pod nazwą „Związek Sokołów Polskich w Ameryce”. Jego członkowie mieli wielkie zasługi w propagowaniu polskiej kultury, nie tylko wśród emigrantów, ale także w całym społeczeństwie amerykańskim.

Ignacy Daszyński w Stanach Zjednoczonych

Biogram / Biografia

Ignacy Daszyński w Stanach Zjednoczonych

Autor: Tomasz Panfil

Zbiorowość Polaków emigrujących dla chleba za wielką wodę, stanowiła podatny grunt dla haseł niesionych na sztandarach ruchów socjalistycznych. Wyrazem zainteresowania ich potrzebami i możliwościami organizacyjnymi był dwumiesięczny pobyt Ignacego Daszyńskiego w Ameryce.

Incydent na „Batorym”

Incydent na „Batorym”

Autor: Janusz Wróbel

W długiej historii kontaktów Polonii amerykańskiej ze starym krajem ogromną rolę odgrywały polskie statki pasażerskie kursujące na linii północnoatlantyckiej. Wśród nich największą popularnością cieszył się m/s „Batory”.

Jak wybuch Wezuwiusza zniszczył amerykańskie bombowce

Jak wybuch Wezuwiusza zniszczył amerykańskie bombowce

Autor: Jacek Wróbel

Wezuwiusz wybuchł w połowie marca 1944 r. Najbardziej aktywny był między 18 a 29 marca. 23 tego miesiąca opad jego popiołów zniszczył 88 (bądź 75), znajdujących się u jego stóp, na wojskowym lotnisku w pobliżu Terzigno, bombowców B-25 z 340. Grupy Bombowej w składzie 12. Armii Lotniczej USA.

Jak zginął dziadek Antony’ego Blinkena

WARTO WIEDZIEĆ

Jak zginął dziadek Antony’ego Blinkena

Autor: Paweł Kornacki

Sekretarz stanu USA Antony Blinken jest przybranym synem białostocczanina Samuela Pisara – prawnika, pisarza, polityka, doradcy prezydentów amerykańskich. Ojcem Samuela był Dawid Pisar, którego rodzina była jedną z najbogatszych w przedwojennym Białymstoku.

Jałta nie mogła nic zmienić

Jałta nie mogła nic zmienić

Autor: Marek Kornat

Sowieci byli przekonani o nieuchronności rywalizacji i konfliktu dwóch światów. Nie było dla nich ważne, czy „kapitalistyczne otoczenie” ma formę państwa „faszystowskiego”, czy liberalno-kapitalistycznego. Jedno i drugie z zasady było przeciwnikiem - mówi prof. Marek Kornat.

Jałta z perspektywy innej niż polska

NOWY NUMER BIULETYNU IPN

Jałta z perspektywy innej niż polska

Autor: Waldemar Brenda

Jesteśmy przyzwyczajeni do patrzenia na konferencję krymską jako miejsce, gdzie przywódcy trzech mocarstw koalicji antyhitlerowskiej podejmowali decyzje dotyczące przyszłości Polski, no może jeszcze Niemiec. Tymczasem ustalenia zawarte w jałtańskim porozumieniu wpłynęły na los także wielu innych narodów Europy Środkowo-Wschodniej. Spójrzmy na znaczenie tego, co nazywamy umownie „Jałtą” z perspektywy innej niż polska.

Janusz Kazimierz Zawodny. Wychowała go Armia Krajowa

Janusz Kazimierz Zawodny. Wychowała go Armia Krajowa

Autor: Jarosław Tęsiorowski

O prawdę o Zbrodni Katyńskiej upominał się z taką samą stanowczością, z jaką system komunistyczny nazywał zbrodniczym. Wbrew poprawności politycznej panującej wśród elit intelektualnych Zachodu stawiał śmiałe, ale – jak się z czasem okazywało – trafne diagnozy geopolityczne.

Józef Haller – uchodźca polityczny

Józef Haller – uchodźca polityczny

Autor: Krzysztof Kaczmarski, Wojciech Jerzy Muszyński, Rafał Sierchuła

Pozostając na emigracji gen. Haller miał 72 lata i był najstarszym z ponad stu polskich generałów, który dokonali takiego wyboru. Zapewne ze względu na wiek nie został zaangażowany do utworzonego latem 1946 r. Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia, ale otrzymywał nadal pobory wojskowe.

Karol Burke i amerykańsko-polonijne reakcje na kampanię antysemicką w Polsce w 1968 roku

Karol Burke i amerykańsko-polonijne reakcje na kampanię antysemicką w Polsce w 1968 roku

Autor: Piotr Kardela

Szacuje się, że w latach 1968–1971 na skutek rozpętanej przez ekipę Władysława Gomułki kampanii antysemickiej, będącej składową wydarzeń Marca ‘68, z kraju wyjechało od 13 do 15 tys. osób, przede wszystkim polskich Żydów. Kampania ta skompromitowała ówczesny aparat władzy w Polsce, ale co gorsza radykalnie pogorszyła w świecie wizerunek Polaków jako narodu.

Konferencja poczdamska

Konferencja poczdamska

Autor: Bożena Witowicz

Niekiedy nazywana też konferencją berlińską, była trzecią i ostatnią z konferencji „Wielkiej Trójki”. Zapadły na niej główne decyzje polityczne dotyczące powojennego porządku świata, szczególnie Europy, oraz rozliczenia nazistowskich zbrodni.

Konferencja w Évian w lipcu 1938 r. Próba pomocy uchodźcom żydowskim z Niemiec i Austrii?

WARTO WIEDZIEĆ

Konferencja w Évian w lipcu 1938 r. Próba pomocy uchodźcom żydowskim z Niemiec i Austrii?

Autor: Kinga Czechowska

Choć problemy uchodźstwa i przymusowych migracji kojarzymy najczęściej ze stanem wojny, międzywojenna Europa doświadczała także i innych źródeł tego kryzysu. Antyżydowska polityka Niemiec epoki Hitlera zmuszała kolejne grupy osób do opuszczania swojego kraju i szukania pomocy poza jego granicami.

Konferencja w Poczdamie. Ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki

Konferencja w Poczdamie. Ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki

Autor: Joanna Lubecka

17 lipca 1945 r. rozpoczęła się konferencja nowego prezydenta USA Harry’ego Trumana, sowieckiego dyktatora Józefa Stalina i premierów Wielkiej Brytanii – Winstona Churchilla, którego po 11 dniach (po wygraniu wyborów przez Partię Pracy) zastąpił Clement Attlee.

Lizboński łącznik. Rzecz o nawiązaniu polsko-amerykańskiej współpracy wywiadowczej

Lizboński łącznik. Rzecz o nawiązaniu polsko-amerykańskiej współpracy wywiadowczej

Autor: Paweł Skubisz

Przemiany demokratyczne z 1989 r. doprowadziły w krajach Europy Środkowo-Wschodniej do likwidacji komunistycznych policji politycznych. Zostały one zastąpione nowymi służbami specjalnymi, chociaż w większości wypadków nie oznaczało to wcale diametralnej wymiany kadrowej.

Made in MSW

WARTO WIEDZIEĆ

Made in MSW

Autor: Grzegorz Majchrzak

Służba Bezpieczeństwa, czy szerzej resort spraw wewnętrznych, nigdy nie uczestniczył w tak dużym stopniu w działalności środków masowego przekazu, jak w stanie wojennym.

Metalowe kartoteki, czyli matryce do maszyny adresującej

Metalowe kartoteki, czyli matryce do maszyny adresującej

Autor: Stefan Białek

Na obszarze zajmowanym niegdyś przez III Rzeszę i terytoriach przez nią okupowanych odkrywa się co jakiś czas różnej wielkości zbiory metalowych tabliczek (o wymiarach 55 x 108 mm) z wytłoczonymi w nich informacjami, których pochodzenie i przeznaczenie budzi uzasadnioną ciekawość znalazców.

Mieczysław Wasilewski. Ze Stanisławowa do Pittsburgha

WARTO WIEDZIEĆ

Biogram / Biografia

Mieczysław Wasilewski. Ze Stanisławowa do Pittsburgha

Autor: Krzysztof Pawluczuk

Mieczysław Wasilewski należy do najbardziej zasłużonych postaci Sokolstwa Polskiego w Ameryce. Ten niezwykły harcerz, instruktor, wychowawca i dziennikarz przez przeszło pół wieku wnosił istotny wkład w funkcjonowanie Sokolstwa oraz Polaków mieszkających w Stanach Zjednoczonych.

Moskwa’80. Zbojkotowana Olimpiada

Moskwa’80. Zbojkotowana Olimpiada

Autor: Wojciech Kujawa

W lutym 1980 r. prezydent USA Jimmy Carter zaapelował o bojkot nadchodzących igrzysk olimpijskich w Moskwie. Powodem była inwazja Związku Radzieckiego na Afganistan, dokonana w 1979 r. Apel spotkał się z szerokim odzewem społeczności międzynarodowej, dzięki czemu Polacy przywieźli z tych igrzysk rekordową liczbę medali.

Najgorsze miejsce na ziemi

Najgorsze miejsce na ziemi

Autor: Robert Spałek

W Jałcie na Krymie 4 lutego 1945 roku spotkali się przywódcy trzech wielkich mocarstw: Winston Churchill – stojący na czele rządu Wielkiej Brytanii, Franklin Delano Roosevelt – prezydent USA oraz Józef Stalin – premier ZSRS, sekretarz generalny partii bolszewickiej i późniejszy generalissimus.

Nowy porządek. Umowa o współpracy pomiędzy Departamentem I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych a CIA

O TYM SIĘ MÓWI

Nowy porządek. Umowa o współpracy pomiędzy Departamentem I Ministerstwa Spraw Wewnętrznych a CIA

Autor: Witold Bagieński

Po wyborach w czerwcu 1989 r. i utworzeniu rządu Tadeusza Mazowieckiego założenia polityki wewnętrznej i zagranicznej kraju uległy zmianie. Po rozluźnieniu więzi ze Związkiem Sowieckim rozpoczęły się kontakty z wywiadem Stanów Zjednoczonych.

Ochotnicy polscy z Ameryki. Wkład Związku Sokołów Polskich

WARTO WIEDZIEĆ

Ochotnicy polscy z Ameryki. Wkład Związku Sokołów Polskich

Autor: Krzysztof Pawluczuk

Związek Sokołów Polskich w Ameryce w czasie trwania I wojny światowej położył wielkie zasługi dla stworzenia i przeszkolenia w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oddziałów polskich ochotników, które przez kilka lat walczyły w Europie o odzyskanie i utrzymanie przez Polskę niepodległości.

Odkłamywanie zbrodni katyńskiej

Odkłamywanie zbrodni katyńskiej

Autor: Bożena Witowicz

Komisja Maddena to potoczna nazwa Specjalnej Komisji Śledczej Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Faktów, Dowodów i Okoliczności Zbrodni Katyńskiej (ang. Select Committee to Investigate and Study the Facts, Evidence, and Circumstances of the Katyn Forest Massacre), której przewodniczącym był Ray J. Madden, kongresmen ze stanu Indiana.

Odrzucona pomoc. Rezygnacja państw bloku wschodniego z udziału w planie Marshalla

WARTO WIEDZIEĆ

Odrzucona pomoc. Rezygnacja państw bloku wschodniego z udziału w planie Marshalla

Autor: Irena Siwińska

8 lipca 1947 r. Stalin odmówił udziału ZSRS w tzw. planie Marshalla – programie amerykańskiej pomocy dla państw Europy po II wojnie światowej. Rezygnację z tej pomocy wymusił także na pozostałych państwach bloku sowieckiego.

Odstraszanie przez nagłaśnianie? Historyczny kontekst amerykańskiej dyplomacji wobec Rosji w 2022 r.

O TYM SIĘ MÓWI

Odstraszanie przez nagłaśnianie? Historyczny kontekst amerykańskiej dyplomacji wobec Rosji w 2022 r.

Autor: Patryk Pleskot

„USA: inwazja Rosji na Ukrainie możliwa w każdej chwili”. W połowie lutego 2022 r. taki nagłówek pojawił się w światowych mediach i portalach społecznościowych. Co ciekawe, niemal identyczny w treści komunikat Waszyngton wysłał ponad 40 lat temu. Miał jednak na myśli nie Ukrainę, lecz „ludową” Polskę.

Odznaki Sokolstwa Polskiego w Ameryce

WARTO WIEDZIEĆ

Odznaki Sokolstwa Polskiego w Ameryce

Autor: Krzysztof Pawluczuk

Przypinki okolicznościowe, odznaki oraz medale organizacyjne stanowią niezwykle interesującą część muzealiów Sokolstwa Polskiego w Ameryce przekazanych do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Są one materialnym dowodem niezwykle bogatej historii tej organizacji w XX wieku oraz jej aktywności na polu patriotycznym, społecznym i sportowym.

Orędzie Wilsona. Plan dla świata, nadzieja dla Polski

Orędzie Wilsona. Plan dla świata, nadzieja dla Polski

Autor: Jarosław Tęsiorowski

Wygłoszone przed amerykańskim Kongresem orędzie prezydenta Woodrowa Wilsona, zawierające program pokojowy w związku z trwającą od ponad trzech lat wojną światową, było propozycją pod wieloma względami przełomową.

Orzeł Polski. Ponad 150 lat polskiego czasopiśmiennictwa w Stanach Zjednoczonych

Orzeł Polski. Ponad 150 lat polskiego czasopiśmiennictwa w Stanach Zjednoczonych

Autor: Łukasz Baranowicz

Pierwszy numer tego pisma ukazał się 22 lutego 1870 roku w ówczesnej osadzie Washington (stan Missouri). To wydarzenie zapoczątkowało nieprzerwaną historię prasy polonijnej w USA.

Pamięć o Józefie Piłsudskim wśród polskiej emigracji żołnierskiej w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej

Pamięć o Józefie Piłsudskim wśród polskiej emigracji żołnierskiej w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej

Autor: Piotr Kardela

Największą w Stanach Zjednoczonych organizacją zrzeszającą byłych żołnierzy polskich czasu II wojny światowej było Stowarzyszenie Polskich Kombatantów. SPK powstało w osiem lat po zakończeniu II wojny światowej.

Początek pięknej przyjaźni

Początek pięknej przyjaźni

Autor: Tomasz Kozłowski

W 1989 roku - kiedy zaczęła się w Polsce transformacja - CIA nawiązała współpracę z polskim wywiadem. Przyjęte wtedy ustalenia na lata zdefiniowały kształt naszych służb specjalnych oraz geopolitycznych sojuszy.

Pod sowiecką dominacją. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej

Pod sowiecką dominacją. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej

Autor: Bożena Witowicz

5 lipca 1945 r. rządy Stanów Zjednoczonych Ameryki i Wielkiej Brytanii uznały Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej w Warszawie za jedyne legalne przedstawicielstwo państwa polskiego.

Polska Solidarności w oczach dyplomatów USA

Polska Solidarności w oczach dyplomatów USA

Autor: Rafał Leśkiewicz, Patryk Pleskot

O reakcjach dyplomatów USA na „Karnawał Solidarności” z dr. hab. Patrykiem Pleskotem, autorem książki Karnawał po amerykańsku. Placówki dyplomatyczne USA w PRL wobec polskich wydarzeń od sierpnia 1980 do grudnia 1981 r. rozmawia dr Rafał Leśkiewicz, redaktor naczelny portalu "Przystanek Historia"

Polski Biały Krzyż

Polski Biały Krzyż

Autor: Robert Buliński

Na początku lutego 1918 r. w USA powstała organizacja charytatywna pod nazwą Polski Biały Krzyż. Inicjatorami jej utworzenia było małżeństwo Paderewskich, cieszące się ogromnym autorytetem wśród Polonii w Ameryce Północnej.

Polski kryzys, amerykańska szansa. Reakcje polityczne Stanów Zjednoczonych na wprowadzenie stanu wojennego w Polsce

Polski kryzys, amerykańska szansa. Reakcje polityczne Stanów Zjednoczonych na wprowadzenie stanu wojennego w Polsce

Autor: Patryk Pleskot

Przesadą byłoby stwierdzenie, że w USA przyjęto wprowadzenie stanu wojennego w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r., oznaczające siłowe rozprawienie się z „Solidarnością”, ze zdumieniem i dużym zaskoczeniem. W końcu już rok wcześniej płk Ryszard Kukliński ostrzegał przed jeszcze gorszym scenariuszem: inwazją wojsk Układu Warszawskiego.

Powinność, nie zdrada

O TYM SIĘ MÓWI

Powinność, nie zdrada

Autor: Artur Cieślik

Sowiecka propaganda mówiła o nim: „zdrajca”, sowiecki sąd wojskowy PRL skazał go na karę śmierci, współcześnie niektórzy, w marketingowym stylu, sprzedają nam go jako „atomowego szpiega”, prof. Zbigniew Brzeziński, który jako jeden z pierwszych poznał walkę Dawida z Goliatem mówił o nim „Pierwszy polski oficer w NATO”. 7 listopada 1981 r. CIA ewakuowało z PRL pułkownika Ryszarda Kuklińskiego.

Przełomowa wizyta, czy wizyta czasów przełomu?

Przełomowa wizyta, czy wizyta czasów przełomu?

Autor: Radosław Morawski

Późnym wieczorem 9 lipca 1989 r. Air Force One z prezydentem Georgem H.W. Bushem i jego małżonką Barbarą Bush na pokładzie wylądował na lotnisku Okęcie w Warszawie. Rozpoczęła się trwająca niespełna dwie doby wizyta czwartego w dziejach prezydenta Stanów Zjednoczonych nawiedzającego ziemie polskie.

Pulitzer a sprawa kwidzyńska

Pulitzer a sprawa kwidzyńska

Autor: Grzegorz Wołk

Praca reportera w obcym kraju targanym wewnętrznym konfliktem, z dynamicznie zmieniającą się sytuacją polityczną, nigdy nie należała do łatwych. Podobnie było w Polsce po wprowadzeniu stanu wojennego w grudniu 1981 r.

Ronald Reagan: od aktora do prezydenta

Ronald Reagan: od aktora do prezydenta

Autor: Patryk Pleskot

Ronald Reagan to postać o wielu twarzach i wielu paradoksów. Syn katolika i protestantki, hollywoodzki aktor z własną gwiazdą na słynnej alei i prezydent USA, żartowniś i człowiek z misją, wiekowy prezydent, borykający się z problemami zdrowotnymi i zdeterminowany wojownik, który chciał pokonać sowieckie „Imperium Zła”.

Roosevelt. W sieci sowieckich szpiegów

Nowy numer Biuletynu IPN

Roosevelt. W sieci sowieckich szpiegów

Autor: Piotr Zaremba

W roku 1945 zdecydowana większość Amerykanów wciąż widziała sens wojennej przyjaźni ze Związkiem Sowieckim. Ale wiara w dobrą wolę Josifa Stalina zaczęła się zmniejszać. Narastające poczucie złych konsekwencji wojennej polityki wobec Sowietów plus rodzące się przekonanie o infiltracji demokratycznej administracji Franklina Delano Roosevelta przez ludzi bliskich Moskwie owocowały traumą i zamętem.

Rozmowy ambasadorów ChRL i Stanów Zjednoczonych w Warszawie (1958-1970)

Rozmowy ambasadorów ChRL i Stanów Zjednoczonych w Warszawie (1958-1970)

Autor: Paweł Zielony

„Oczy całego świata zwrócone na Warszawę. Za chwilę rozpocznie się pierwsze spotkanie ambasadorów Stanów Zjednoczonych i Chińskiej Republiki Ludowej” – tymi słowami relacjonował wydarzenie podekscytowany lektor Polskiej Kroniki Filmowej w wydaniu nr 38A z 1958 r.

Rozpoznanie jednostek LWP przez amerykańskich dyplomatów. Przypadek Fredericka G. Myera z lutego 1985 r.

Rozpoznanie jednostek LWP przez amerykańskich dyplomatów. Przypadek Fredericka G. Myera z lutego 1985 r.

Autor: Paweł Skubisz

W okresie zimnej wojny Ludowe Wojsko Polskie znajdowało się w centrum zainteresowania wywiadów państw NATO. Powodów tego stanu rzeczy było kilka, choć do najważniejszych należała wielkość polskich sił zbrojnych, będących drugą pod względem liczebności armią Układu Warszawskiego, w dodatku z rozbudowanym komponentem wojsk pancernych i zmechanizowanych.

Ryszard Kukliński. Człowiek, który umknął Moskwie

WARTO WIEDZIEĆ

Biogram / Biografia

Ryszard Kukliński. Człowiek, który umknął Moskwie

Autor: Krzysztof Pawluczuk

23 maja 1984 r. Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie wydał zaoczny wyrok śmierci na płk. Ryszarda Kuklińskiego, który ponad dwa lata wcześniej, zagrożony dekonspiracją, opuścił Polskę. Niepowodzenie prób jego zabicia lub porwania ze Stanów Zjednoczonych i zorganizowania pokazowego procesu skłoniły komunistyczne władze do osądzenia go oraz skazania pod jego nieobecność.

Samuel Pisar – światowa kariera chłopca z Białegostoku

Samuel Pisar – światowa kariera chłopca z Białegostoku

Autor: Paweł Kornacki

Urodził się w 18 marca 1929 r. w Białymstoku. Jego rodzina była bardzo zamożna i związana z tym miastem od kilku pokoleń. Ojciec Samuela – Dawid, i jego siostry, odziedziczyli kilka domów oraz długi parterowy budynek tzw. Pisar-Hall wydzierżawiany miastu na różne uroczystości.

Sokoli Klub Szybowcowy – „W zdrowym ciele, zdrowy duch”

Sokoli Klub Szybowcowy – „W zdrowym ciele, zdrowy duch”

Autor: Justyna Staroń

Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” stanowiło w Polsce wzór nowoczesnej organizacji społecznej, łączącej dbałość o kulturę fizyczną i narodową. Ruch sokolski zawędrował również do Stanów Zjednoczonych, gdzie wysiłki instruktorów zaowocowały również barwnym epizodem budowy własnego klubu szybowcowego.

Sokolstwo Polskie w przeddzień I wojny światowej

Sokolstwo Polskie w przeddzień I wojny światowej

Autor: Krzysztof Pawluczuk

Od października 1917 do lutego 1919 roku na terenie USA i Kanady od zarejestrowano 38 tys. ochotników spośród członków polskiego wychodźstwa. Ostatecznie do Francji wysłano łącznie 20 720 ochotników, w tym około 6 tysięcy członków Związku Sokołów Polskich w Ameryce.

Sokoły i „Latające Fortece”

Sokoły i „Latające Fortece”

Autor: Krzysztof Pawluczuk

Jednym z istotnych osiągnięć Sokolstwa Polskiego w Ameryce podczas II wojny światowej była akcja zakupu obligacji wojennych na pokrycie kosztów bombowców Boeing B-17, określanych mianem „Latająca Forteca”, dla lotnictwa Stanów Zjednoczonych. Stanowiła ona element rozpoczętej we wrześniu 1943 r. trzeciej wojennej pożyczki USA.

Sprawa Hermanna Fielda

Sprawa Hermanna Fielda

Autor: Robert Spałek

W sierpniowy wieczór 1949 r. funkcjonariusze MBP uprowadzili z warszawskiego lotniska Okęcie amerykańskiego obywatela i wsadzili go na pięć i pół roku do piwnicy tajnego więzienia. Amerykańska ambasada i rząd otrzymały oficjalne noty od rządu Polski Ludowej, że poszukiwany nie przebywa nad Wisłą.

Święto Flagi USA w Polskich Siłach Zbrojnych w 1942 r.

Święto Flagi USA w Polskich Siłach Zbrojnych w 1942 r.

Autor: Bartosz Janczak

Przystąpienie Stanów Zjednoczonych do II wojny światowej po japońskim ataku na Pearl Harbor z 7 grudnia 1941 r. rozbudziło nadzieje obywateli polskich na szybkie odzyskanie niepodległości, również wśród żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych. Na tę okoliczność w 1942 r. w jednostkach wojskowych na obczyźnie uroczyście obchodzono Święto Flagi USA.

Tama-77. Jimmy Carter w Polsce

Tama-77. Jimmy Carter w Polsce

Autor: Radosław Poboży

W dniach 29-31 grudnia 1977 r. prezydent Stanów Zjednoczonych Jimmy Carter złożył wizytę w Polsce.

Teofil Antoni Starzyński. Przywódca Sokolstwa Polskiego

WARTO WIEDZIEĆ

Biogram / Biografia

Teofil Antoni Starzyński. Przywódca Sokolstwa Polskiego

Autor: Agata Dawidowicz-Stan, Marta Stępniewska

Sokolstwo Polskie było jednym z najważniejszych przejawów działalności polonijnej na terenie USA. Jego wysiłki nie tylko przyczyniły się do krzewienia polskiej kultury, ale też dostarczyły polskiej armii tysiące gotowych do walki ochotników. Jednym z ludzi, bez których funkcjonowanie tej organizacji nie sposób sobie wyobrazić, był dr Teofil Starzyński.

Tragedia załogi polskiego statku „Józef Conrad” w Hajfongu

Tragedia załogi polskiego statku „Józef Conrad” w Hajfongu

Autor: Sylwia Szyc

18 grudnia 1972 r. rozpoczęła się amerykańska operacja wojskowa „Linebacker II”, której głównym celem było zmuszenie Demokratycznej Republiki Wietnamu do wznowienia zerwanych kilka dni wcześniej rozmów pokojowych.

Ucieczka Józefa Światło do Berlina Zachodniego

O TYM SIĘ MÓWI

Ucieczka Józefa Światło do Berlina Zachodniego

Autor: Bożena Witowicz

Ucieczka podpułkownika Józefa Światło – w latach 1950-1954 wicedyrektora Departamentu X (Biura Specjalnego) Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego – „na Zachód” podczas podróży służbowej do Berlina stanowiła jeden z najbardziej kompromitujących epizodów historii PRL.

Utworzenie Komitetu Narodowego Polskiego

Utworzenie Komitetu Narodowego Polskiego

Autor: Jolanta Mysiakowska-Muszyńska, Wojciech Jerzy Muszyński

Najważniejsze cele, któreśmy sobie na Zachodzie w swej akcji podczas wojny postawili, zostały urzeczywistnione. (...) Komitet Narodowy miał pod swą władzą armię polską, uznaną za sprzymierzoną i wojującą. Mieliśmy tym samym zapewniony udział w konferencji pokojowej, jako jedno z państw sprzymierzonych - oceniał działalność KNP Roman Dmowski.

W Jałcie przegraliśmy II wojnę światową

W Jałcie przegraliśmy II wojnę światową

Autor: Henryk Głębocki, Maciej Kwaśniewski

Czy alianci nas zdradzili? O co walczył Stalin? Czy można było zatrzymać bieg zdarzeń? Jak podsłuchy w pałacach Jałty i hollywoodzkie filmy sprzyjały Stalinowi? Czy III wojna światowa była realna? Jak długo trwała Jałta? – Z dr. hab. Henrykiem Głębockim, historykiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego i pracownikiem Instytutu Pamięci Narodowej rozmawia Maciej Kwaśniewski.

Walka portfelem. Sokolstwo Polskie i obligacje wojenne USA

Walka portfelem. Sokolstwo Polskie i obligacje wojenne USA

Autor: Krzysztof Pawluczuk

Prowadzenie globalnego konfliktu zbrojnego wymagało posiadania ogromnej i doskonale wyposażonej armii. Jej wyekwipowanie w broń, pojazdy i zaopatrzenie oraz kilkuletnie utrzymywanie było gigantycznym wydatkiem dla skarbu każdego państwa. W USA próbowano złagodzić obciążenie budżetu za pomocą sprzedaży obligacji wojennych. W akcję tą czynnie włączyło się Sokolstwo Polskie.

Wedrzeć się do konsulatu USA

Wedrzeć się do konsulatu USA

Autor: Patryk Pleskot

W grudniu 1986 r. funkcjonariusze kontrwywiadu PRL włamali się do konsulatu amerykańskiego w Krakowie. Złamali szyfry do sejfu, a całą operację udokumentowali fotograficznie.

Wigilia ʼ81. Demonstracje w USA przeciwko stanowi wojennemu w Polsce

Wigilia ʼ81. Demonstracje w USA przeciwko stanowi wojennemu w Polsce

Autor: Eugeniusz Starky

Czwartek 23 grudnia 1981 r., międzynarodowe lotnisko w Nowym Jorku. Jutro Wigilia, za chwilę ląduje samolot PLL LOT z Warszawy. To pierwszy samolot z Polski po wprowadzeniu przez reżim komunistyczny stanu wojennego. Oczekujemy w napięciu…

Wygrana Stalina w Teheranie. Los Polski na sumieniu Roosevelta i Churchilla

Wygrana Stalina w Teheranie. Los Polski na sumieniu Roosevelta i Churchilla

Autor: Marcin Chorązki

Od 28 listopada do 1 grudnia 1943 r. Józef Stalin, Winston Churchill i Franklin Delano Roosevelt konferowali w Teheranie. Był to kluczowy moment II wojny światowej. Podjęto najważniejsze decyzje co do końcowego etapu wojny i powojennych losów Europy, w tym Polski.

Wyzwolenie KL Gusen I i II przez wojska amerykańskie 5 maja 1945 r.

Wyzwolenie KL Gusen I i II przez wojska amerykańskie 5 maja 1945 r.

Autor: Tomasz Cieślak

Zlokalizowane na terenie Austrii KL Mauthausen i KL Gusen były najdłużej funkcjonującymi obozami koncentracyjnymi w III Rzeszy. Osadzeni w nich więźniowie musieli wyczekiwać wolności aż do 5 maja 1945 r.

Zachód a Katyń

Zachód a Katyń

Autor: Witold Wasilewski

Stosunek Zachodu do Zbrodni Katyńskiej od początku był moralnie dwuznaczny, a postawa polityczna rządów USA i państw zachodnioeuropejskich zmieniała się zależnie od ich ideowego nastawienia i sytuacji międzynarodowej.

Zagadka <i>Able Archer 83</i>

Zagadka Able Archer 83

Autor: Paweł Miedziński

Jesienne ćwiczenia NATO Able Archer były uzupełnieniem odbywanych co roku letnich manewrów Reforger i Autumn Forge. W 1983 r. miały one stać się zarzewiem kryzysu porównywalnego z najważniejszymi punktami zapalnymi Zimnej Wojny. Czy na pewno?

Zapomniana Jałta

Zapomniana Jałta

Autor: Janusz Wróbel

Konferencja przywódców mocarstw koalicji antyniemieckiej na Krymie w lutym 1945 r. przesądziła o powojennym kształcie Europy. Stalin, Churchill i Roosevelt uzgodnili działania wobec Niemiec, ustalili przebieg powojennych granic wielu państw, dokonali pomiędzy siebie podziału stref wpływów.

Zjednoczona Europa – marzenie Polaków

Zjednoczona Europa – marzenie Polaków

Autor: Sławomir Łukasiewicz

Pomysł zjednoczenia Europy ma w polskiej myśli politycznej bogatą tradycję i silne korzenie. Poczynając od tradycji chrześcijańskich traktujących przestrzeń Europy jako Christianitas, wraz z rozwojem refleksji o polityce i stosunkach międzynarodowych pojawiały się kolejne koncepcje jedności Europy.

TEKSTY

TEMATY

Biblioteka cyfrowa

Audio/Video

English content

Księgarnia

Aktualności

Autorzy

O nas

Kontakt

Edukacja

postacie IPN

Spotkasz ich na Przystanku Historia

Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)

Dowiedz się więcej

Polityka prywatności Mapa strony Deklaracja dostępności Ochrona danych osobowych English content

Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.

IPN