Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Agentura Watykanu”. Parafia kapucynów we Wrocławiu w latach 1981–1989
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Agentura Watykanu”. Parafia kapucynów we Wrocławiu w latach 1981–1989

Autor: Paweł Błażewicz
„Czy ksiądz zdaje sobie sprawę, że możemy go aresztować? – To bardzo dobrze, będę mógł wtedy pomagać najbardziej potrzebującym”. To fragment przesłuchania o. Adama Białka we wrocławskim komisariacie przy ul. Jaworowej. On i inni kapucyni bardzo przysłużyli się opozycji w ostatniej dekadzie PRL.
„Aktyw”. Duszpasterstwo Ludzi Pracy w Bielsku-Białej 1985–1989
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Aktyw”. Duszpasterstwo Ludzi Pracy w Bielsku-Białej 1985–1989

Autor: Andrzej Grajewski
Duszpasterstwa inspirowane przez działaczy Solidarności były formą obecności Kościoła w środowiskach pracowniczych. Taką właśnie rolę odgrywało Duszpasterstwo Ludzi Pracy działające w parafii pw. św. Mikołaja w Bielsku-Białej. Zdaniem bezpieki stanowiło ono „poważne zagrożenie w sferze ideowej, politycznej i społecznej w skali całego województwa bielskiego”.
„Błogosławię moim wrogom” – ks. Antoni Korczok (1891–1941), ofiara KL Dachau
TYLKO U NAS
Artykuł

„Błogosławię moim wrogom” – ks. Antoni Korczok (1891–1941), ofiara KL Dachau

Autor: Sebastian Rosenbaum
Jeden z jego przyjaciół wspominał: „nie udowodniono mu żadnej winy. Miał być rzekomo wypuszczony na wolność w poniedziałek… Cóż, kiedy w niedzielę zmarł”. Za posługę kapłańską dla Polaków płaciło się niekiedy najwyższą cenę.
„Bójcie się ludzi obojętnych…” Ojciec Honoriusz Kowalczyk (1935-1983)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

„Bójcie się ludzi obojętnych…” Ojciec Honoriusz Kowalczyk (1935-1983)

Autor: Agnieszka Łuczak
Uczył młodych ludzi mądrego patriotyzmu. Stał się nieformalnym duszpasterzem solidarnościowej opozycji. Przedwczesna śmierć przerwała jego owocną posługę.
„Cezar”- kolporter. Ksiądz Władysław Ciastoń SAC na celowniku gdańskiej bezpieki po Grudniu ’70
TYLKO U NAS
Artykuł

„Cezar”- kolporter. Ksiądz Władysław Ciastoń SAC na celowniku gdańskiej bezpieki po Grudniu ’70

Autor: Daniel Gucewicz
Mimo ogłoszonej w grudniu 1970 r. normalizacji stosunków między państwem a Kościołem komuniści nie zamierzali przerywać inwigilacji duchowieństwa. Przykładem jest sprawa ks. Władysława Ciastonia z domu zakonnego pallotynów w Gdańsku przy kościele św. Elżbiety – świadka i niemalże uczestnika walk pod Komitetem Wojewódzkim PZPR w Grudniu `70.
„Chłopom polskim szczęść Boże!”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Chłopom polskim szczęść Boże!”

Autor: Andrzej W. Kaczorowski
Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski wzbudziła wielkie zainteresowanie także w opozycyjnych środowiskach wiejskich.
„Chorowałem na serce przez dwa lata…”. Klerycy Dryniak i Boguń nie chcą iść do wojska
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

„Chorowałem na serce przez dwa lata…”. Klerycy Dryniak i Boguń nie chcą iść do wojska

Autor: Mariusz Krzysztofiński
W okresie PRL jednym z narzędzi represjonowania alumnów Wyższych Seminariów Duchownych było ich wybiórcze powoływanie do wojska w celu odbycia dwuletniej służby zawodowej. Proceder ten, pomimo licznych protestów Episkopatu Polski, trwał przez ponad dwie dekady, począwszy od 1959 r. aż po 1980 r.
„Cud lubelski” – lipiec 1949 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

„Cud lubelski” – lipiec 1949 r.

Autor: Jacek Wołoszyn
Było to pierwsze tak ogromnej skali wydarzenie społeczno-religijne w opanowanej przez Sowietów Polsce: w ciągu kilkunastu dni wzięło nim udział kilkadziesiąt tysięcy osób. Poprzedziły je podjęte przez komunistów w pierwszej połowie 1949 r. antykościelne działania i akcje propagandowe.
„Czyżbym naprawdę tak krótko miał żyć…” Ksiądz Ignacy Skorupka (1893–1920)
POLECAMY
Biogram / Biografia

„Czyżbym naprawdę tak krótko miał żyć…” Ksiądz Ignacy Skorupka (1893–1920)

Autor: Paweł Zaborowski
Legendarny kapelan 36. pułku piechoty Legii Akademickiej poległ pod Ossowem 14 sierpnia 1920 r. w walce o Warszawę. Pośmiertnie awansowany do stopnia majora, odznaczony orderem Virtuti Militari klasy 5 i Krzyżem Niepodległości, w 2010 r. ks. Skorupka został uhonorowany Orderem Orła Białego.
„Domysły” szczecińskich katolików
TYLKO U NAS
Artykuł

„Domysły” szczecińskich katolików

Autor: Michał Siedziako
W drugiej połowie lat 70. w całej Polsce zaczął rozwijać się na coraz szerszą skalę drugi obieg wydawniczy. W Szczecinie prekursorami w tym zakresie byli młodzi katoliccy z Duszpasterstwa Akademickiego przy ul. Pocztowej pod opieką o. Huberta Czumy TJ.
„Eksperyment” wyznaniowy w Bolesławiu
TYLKO U NAS
Artykuł

„Eksperyment” wyznaniowy w Bolesławiu

Autor: Łucja Marek
W 1957 r. w Bolesławiu k. Olkusza Kościół polskokatolicki przejął zbuntowanych wiernych Kościoła rzymskokatolickiego wraz z kościołem i mieniem parafialnym. Dało to początek nowemu etapowi polityki komunistów wobec Kościoła polskokatolickiego i nowej formie walki z Kościołem rzymskokatolickim.
„Głowa do góry, nie bójcie się, ja nie wrócę, wy wrócicie i Polska będzie”. Ofiara życia ks. Stanisława Maciątka
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Głowa do góry, nie bójcie się, ja nie wrócę, wy wrócicie i Polska będzie”. Ofiara życia ks. Stanisława Maciątka

Autor: Jarosław Wasilewski
Mieszkańcy gminy Wiżajny, znajdującej się obecnie przy trójstyku granic Polski, Litwy i Rosji, doświadczyli w czasie II wojny światowej szczególnie ciężkich warunków okupacji niemieckiej. Wraz z pozostałymi gminami Suwalszczyzny zostali włączeni do III Rzeszy i poddani brutalnym represjom.
„Klerykalny reakcjonista”. Lajos Gulyás (1918–1957)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Klerykalny reakcjonista”. Lajos Gulyás (1918–1957)

Autor: Kristóf Erdős
Losy protestanckiego pastora, duszpasterza na prowincji, pozwalają prześledzić w mikroskali ważną część historii współczesnych Węgier: od traktatów pokojowych kończących I wojnę światową po rewolucję 1956 r. i późniejsze komunistyczne represje. Zaangażowany patriota i ojciec rodziny został stracony na szubienicy w wieku zaledwie 39 lat.
Audio/Video

„Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Historia życia ”. Jak powstawał album o życiu Księdza Jerzego Popiełuszki? Dlaczego autor wybrał taką tematykę? Czym kierował się zagłębiają się w koleje życia Księdza Jerzego? Co było inspiracją do powstania tej wyjątkowej publikacji? Obejrzyj program i wysłuchaj rozmowy o albumie, który zdobył sygnet Wydawnictwa IPN.

Autor: Jakub Gołębiewski, Katarzyna Dziedzic-Boboli, Rafał Dudkiewicz
„Miała serce wrośnięte w ludzi”. Hanna Chrzanowska (1902–1973)
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

„Miała serce wrośnięte w ludzi”. Hanna Chrzanowska (1902–1973)

Autor: Anna Zechenter
Szła w trudnych peerelowskich czasach ku dotkniętym niemocą fizyczną i psychiczną, gnieżdżącym się w nieludzkich warunkach po suterenach, poddaszach, strychach; wkraczała w smród, brud, beznadzieję, nierząd. Stawiała czoło tej rzeczywistości z miłosierdziem, ale i z humorem, niosąc obolałym ciałom ulgę, a duszom ‒– śmiech, radość i przyjaźń.
„Na śmierć pójdę chętnie”. Ksiądz Władysław Gurgacz
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Na śmierć pójdę chętnie”. Ksiądz Władysław Gurgacz

Autor: Dariusz Walusiak
Krakowski proces ks. Gurgacza i jego towarzyszy w 1949 r. miał charakter pokazowy. Władzy komunistycznej zależało na oskarżeniu Kościoła katolickiego o sprzyjanie zbrojnym „bandom”.
„Niegodne ręce księdza”. Ksiądz Hilary Jastak, „Caritas” i księża „patrioci”
TYLKO U NAS
Artykuł

„Niegodne ręce księdza”. Ksiądz Hilary Jastak, „Caritas” i księża „patrioci”

Autor: Jan Hlebowicz
17 stycznia 2000 r. dobiegło kresu ziemskie życie księdza Hilarego Jastaka. Zaangażowanie duchownego podczas Grudnia ’70, a później w czasie Sierpnia ’80 i stanu wojennego jest dość szeroko opisywane i komentowane. Jednak mniej znanym aspektem życia kapłana jest z pewnością jego działalność w ramach kościelnego „Caritasu”, za którą spotkały go represje ze strony komunistycznych władz.
„Niestrudzony wychowawca i ofiarne serce”. Ksiądz Franciszek Gołba (1862–1944)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Niestrudzony wychowawca i ofiarne serce”. Ksiądz Franciszek Gołba (1862–1944)

Autor: Łucja Marek
18 stycznia 1944 r. zmarł ks. Franciszek Gołba, duszpasterz, orientalista, społecznik. Przypominamy tą wybitną postać organicznika i wychowawcy.
„Papież jest Polakiem, ale Bóg jest Brazylijczykiem” – pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Brazylii
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

„Papież jest Polakiem, ale Bóg jest Brazylijczykiem” – pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Brazylii

Autor: Anna Płońska
Każde ze spotkań z głową Kościoła Rzymskokatolickiego gromadziło wielotysięczne rzesze wiernych. W poniedziałek 30 czerwca 1980 r., samolot papieski wylądował w Brasilii, stolicy Brazylii, a po opuszczeniu pokładu, Jan Paweł II ucałował ziemię brazylijską. Ziemię, której mieszkańcy, od dłuższego czasu, przygotowywali się do tej wizyty.
„Po prostu bomba”. Reakcje społeczne w Polsce na wybór kard. Karola Wojtyły na papieża
POLECAMY
Artykuł

„Po prostu bomba”. Reakcje społeczne w Polsce na wybór kard. Karola Wojtyły na papieża

Autor: Adam Dziurok
Dzień po wyborze Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową w katedrze przemyskiej odbyło się uroczyste nabożeństwo w intencji Papieża. „Cała Polska […] popadła w jakieś niedowierzanie, potem zdumienie, a potem nastąpił wybuch jakiejś ogromnej radości” – mówił tamtejszy ordynariusz, bp Ignacy Tokarczuk.
„Pod przykrywką” Kościoła. Duszpasterstwo Rolników w diecezji przemyskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

„Pod przykrywką” Kościoła. Duszpasterstwo Rolników w diecezji przemyskiej

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Polska południowo-wschodnia zajmuje ważne miejsce na mapie oporu społecznego kraju. Szczególnie istotną rolę odegrał na tym terenie niezależny ruch chłopski.
„Pokój Tobie, Polsko! Ojczyzno moja!”. Druga pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Pokój Tobie, Polsko! Ojczyzno moja!”. Druga pielgrzymka Jana Pawła II do Polski

Autor: Radosław Morawski
W czasie drugiej wizyty Jana Pawła II w PRL, wbrew obawom władz, nie doszło do niepokojów społecznych. Jednocześnie miliony wiernych, zgromadzonych na trasach przejazdu papamobile i spotkaniach z papieżem, odważnie manifestowały swój patriotyzm i sprzeciw wobec panującego ustroju.
„Polacy powrócą do domów z krzyżami na piersiach lub krzyże będą zatknięte na ich mogiłach”. Postawa bp. Włodzimierza Jasińskiego podczas II wojny światowej
POLECAMY
Artykuł

„Polacy powrócą do domów z krzyżami na piersiach lub krzyże będą zatknięte na ich mogiłach”. Postawa bp. Włodzimierza Jasińskiego podczas II wojny światowej

Autor: Ewelina Ślązak
W związku z mocno nacechowanym patriotyzmem apelem Episkopatu Polski z 26 kwietnia 1939 r., nawołującym do modlitwy o pokój w miesiącu maju, odezwę do wszystkich mieszkańców województwa łódzkiego za pośrednictwem radia wygłosił ordynariusz diecezji łódzkiej bp Włodzimierz Jasiński.
„Pomoc dla Warszawy to nie jałmużna”. Popowstańczy wysiedleńcy w Krakowie w 1944 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

„Pomoc dla Warszawy to nie jałmużna”. Popowstańczy wysiedleńcy w Krakowie w 1944 r.

Autor: Anna Czocher
Podpisana 2 października 1944 r. kapitulacja oznaczała koniec Powstania Warszawskiego. Warszawa nie zaznała jednak spokoju, a jej mieszkańcy zostali zmuszeni przez Niemców do opuszczenia miasta. Okupant skierował większość wysiedleńców do obozów przejściowych, głównie obozu w Pruszkowie.
„Prawdy, wolności, Krzyża bronić będziemy jak życia…”. Duszpasterstwo Hutników – serce Nowej Huty
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Prawdy, wolności, Krzyża bronić będziemy jak życia…”. Duszpasterstwo Hutników – serce Nowej Huty

Autor: Monika Litwińska
Duszpasterstwo Hutników stało się symbolem społecznego oporu. Pracownicy Kombinatu Huty im. Lenina, ale też przedstawiciele innych środowisk, zjednoczeni głęboką wiarą i pamięcią o ideałach „Solidarności”, stworzyli fenomen, który wykraczał poza ramy religijności.
„Prowincjonalne” zwalczanie Kościoła na przełomie lat 50. i 60. XX wieku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Prowincjonalne” zwalczanie Kościoła na przełomie lat 50. i 60. XX wieku

Autor: Robert Klementowski
Zwolnienie w 1956 r. z odosobnienia kard. Wyszyńskiego nie zmieniło stosunku władz partyjnych do religii i duchowieństwa. Gomułka uspokajał swoich kolegów partyjnych, że ustępstwa wobec Kościoła są tylko wybiegiem taktycznym wynikającym z sytuacji, w jakiej znalazła się władza w połowie lat 50.
„Referendum” 1946 i „wybory” 1947, czyli formalizowanie władzy sowieckiej w Polsce
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

„Referendum” 1946 i „wybory” 1947, czyli formalizowanie władzy sowieckiej w Polsce

Autor: Włodzimierz Suleja
Pojawienie się Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej miało się stać czytelnym sygnałem, tak dla zachodniej opinii publicznej, jak i polskiego społeczeństwa, że sytuacja w Polsce zmierza w kierunku pełnej stabilizacji.
„Udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”. Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 r.
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

„Udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”. Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 r.

Autor: Robert Jankowski
18 listopada 1965 r., w trakcie dobiegających końca obrad Soboru Watykańskiego II, polscy biskupi wystosowali do biskupów niemieckich list z zaproszeniem do udziału w uroczystych obchodach przypadającego na kolejny rok tysiąclecia chrztu Polski.
„Więzienne” wigilie Prymasa
TYLKO U NAS
Artykuł

„Więzienne” wigilie Prymasa

Autor: ks. Józef Marecki
Pozbawienie wolności głowy Kościoła katolickiego w Polsce w 1953 roku było faktem bezprecedensowym, aczkolwiek kardynał Wyszyński był na taki los wewnętrznie i duchowo przygotowany. Z próby zniszczenia go przez władze wyszedł zwycięsko, pozostał sobą.
„Witojcie nom Ojce Święty, na Podholu dziś przyjęty”. Jan Paweł II w Nowym Targu
TYLKO U NAS
Artykuł

„Witojcie nom Ojce Święty, na Podholu dziś przyjęty”. Jan Paweł II w Nowym Targu

Autor: Marcin Kasprzycki
Po Mszy św. na nowotarskim lotnisku władze błyskawicznie zniszczyły papieski ołtarz. Nie były jednak w stanie usunąć tego, co trafiło do ludzkich serc i umysłów.
„Wojny krzyżowe.” Katolicy świeccy w obronie krzyża i nauki religii
POLECAMY
Artykuł

„Wojny krzyżowe.” Katolicy świeccy w obronie krzyża i nauki religii

Autor: Adam Dziurok
Manifestacje, okupacja szkół, tysiące listów protestacyjnych – to mało znany obraz walki katolików z laicyzacją szkolnictwa w „ludowej” Polsce.
„Wybić z głowy kapłaństwo”. Służba alumnów w Ludowym Wojsku Polskim 1955–1980
TYLKO U NAS
Artykuł

„Wybić z głowy kapłaństwo”. Służba alumnów w Ludowym Wojsku Polskim 1955–1980

Autor: Daniel Gucewicz
Po II wojnie światowej stosunek „ludowego” państwa polskiego do Kościoła katolickiego (czy też do wiary i religii jako takich) w zasadzie nie ulegał zmianom: Kościół zawsze był traktowany jako jego wróg tak w sensie politycznym, jak i ideologicznym. Całkiem zresztą słusznie – duchowni nie mogli popierać władzy opartej na zakłamaniu i ateistycznej ideologii.
(Nie)chciany Pielgrzym
POLECAMY
Artykuł

(Nie)chciany Pielgrzym

Autor: Grzegorz Majchrzak
Gdy dla milionów Polaków Jan Paweł II był najbardziej oczekiwanym gościem, dla władz PRL był nie lada kłopotem. Mamy do czynienia z najsławniejszym Polakiem na świecie i na nieszczęście mamy z nim do czynienia tu w Polsce – mówił w 1983 r. minister spraw wewnętrznych Czesław Kiszczak.
(Nie)obecność Prymasa
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

(Nie)obecność Prymasa

Autor: Bartłomiej Noszczak
Wbrew intencjom komunistów przez internowanie prymasa Stefana Wyszyńskiego nie udało im się odciąć go od życia religijno-społecznego. W latach 1953–1956 kardynał nie tylko stał się więźniem sumienia, lecz także mężem opatrznościowym, który w październiku 1956 r. ocalił Polskę przed rozlewem krwi.
(Od)budowa. Diecezja gdańska w okresie powojennym (1946–1948)
POLECAMY
Artykuł

(Od)budowa. Diecezja gdańska w okresie powojennym (1946–1948)

Autor: Daniel Gucewicz
Duża wymiana wiernych i częściowa duchowieństwa spowodowały, że po zakończeniu działań wojennych życie diecezji gdańskiej należało do pewnego stopnia zorganizować na nowo. Pierwsze lata po wojnie upłynęły przede wszystkim na odbudowie zniszczonych świątyń i budynków kościelnych oraz intensywnej pracy duszpasterskiej.
<i>Christo in pauperibus</i> – obrazy z życia i działalności duszpasterskiej bp. Karola Pękali
Archiwum Pełne Pamięci
Biogram / Biografia

Christo in pauperibus – obrazy z życia i działalności duszpasterskiej bp. Karola Pękali

Autor: Radosław Kurek
„Ty, który byłeś nieznaną może, ale rzeczywistą centralą, ukrytą głową miłosiernych na polskiej ziemi...” – tak o biskupie Karolu Pękali mówił jego przyjaciel, metropolita krakowski kard. Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Przypominamy sylwetkę tego niezwykłego kapłana i duszpasterza, który swoje życie poświęcił pomocy biednym i potrzebującym.
<i>Pro Memoria</i>. Usuwanie krzyży – nowa odsłona 1984
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Pro Memoria. Usuwanie krzyży – nowa odsłona 1984

Autor: Adam Szpotański
Komuniści parokrotnie w okresie PRL próbowali usunąć krzyże z przestrzeni publicznej. I faktycznie niekiedy fizycznie im się to udawało. Nie byli jednak wstanie usunąć ich z serc ani umysłów Polaków, stąd też po jakimś czasie (krótszym czy dłuższym) ponownie wracały one na swoje miejsce.
<i>Zawsze głosiłem prawdę</i>. Mniej znane wypowiedzi błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Zawsze głosiłem prawdę. Mniej znane wypowiedzi błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki

Autor: Paweł Kęska
W czerwcu 2023 roku na półki księgarń trafił obszerny zbiór opracowanych krytycznie wypowiedzi ks. Jerzego Popiełuszki. Książka zawiera 141 tekstów, z których 60 publikowanych jest po raz pierwszy.
30 maja 1960 r. Obrona Domu Katolickiego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

30 maja 1960 r. Obrona Domu Katolickiego

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
W 1945 r. Kościół katolicki w Zielonej Górze otrzymał zgodę Zarządu Państwowego na przejęcie kościołów poewangelickich: kościoła Matki Bożej Częstochowskiej przy placu Wielkopolskim, kościoła Najświętszego Zbawiciela przy ówczesnym placu Stalina i kościoła św. Józefa przy placu Bohaterów.
Adam Stefan Sapieha. Książę kardynał
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Adam Stefan Sapieha. Książę kardynał

Autor: Ryszard Sodel
23 lipca 1951 r. w Krakowie zmarł kardynał Adam Stefan Sapieha, nazywany niezłomnym księciem Kościoła.
Antyklerykalne publikacje ks. Leonarda Świderskiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Antyklerykalne publikacje ks. Leonarda Świderskiego

Autor: Łucja Marek
Na początku lat sześćdziesiątych XX w. aparat bezpieczeństwa PRL przeprowadził serię ogólnopolskich akcji kolportażu anonimów i publikacji wspominkowych, których celem była kompromitacja duchowieństwa oraz dezintegracja środowiska.
Antymasońska komórka Episkopatu Polski w świetle materiałów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (1946–1952)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Antymasońska komórka Episkopatu Polski w świetle materiałów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (1946–1952)

Autor: Tomasz Krok
W zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej znajduje się pokaźna kartoteka dotycząca ruchu wolnomularskiego wytworzona przez „antymasońską komórkę działającą przy Episkopacie Polski”. Czym była właśnie tak nazwana przez bezpiekę sieć?
Apostoł Kazachstanu. Błogosławiony ksiądz Władysław Bukowiński
POLECAMY
Artykuł

Apostoł Kazachstanu. Błogosławiony ksiądz Władysław Bukowiński

Autor: Agnieszka Wygoda
Polski kapłan katolicki, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego: magister prawa i absolwent szkoły nauk politycznych, tęskniący za Ojczyzną, wybitny humanista marzący o rozmowach o tomizmie i wcieleniu w życie idei jagiellońskiej pracował w Kazachstanie jako nocny stróż, pędząc tam życie domokrążcy.
Arcybiskup Antoni Baraniak
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Arcybiskup Antoni Baraniak

Autor: Konrad Białecki, Rafał Łatka
"Kościół nigdy księdzu arcybiskupowi nie zapomni, że go bronił w najtrudniejszych czasach" – powiedział kardynał Karol Wojtyła w czasie odwiedzin chorego arcybiskupa Antoniego Baraniaka w 1977 r., niedługo przed jego śmiercią.
Arcybiskup Antoni Baraniak (1904–1977)
POLECAMY
Artykuł

Arcybiskup Antoni Baraniak (1904–1977)

Autor: Jolanta Hajdasz
Nie nosił munduru, tylko sutannę, ale z pewnością zasługuje na miano żołnierza niezłomnego Kościoła
Arcybiskup Antoni Julian Nowowiejski (1858–1941) – ofiara niemieckiego obozu Soldau
TYLKO U NAS
Artykuł

Arcybiskup Antoni Julian Nowowiejski (1858–1941) – ofiara niemieckiego obozu Soldau

Autor: Mariusz Żuławnik
W roku 1941 męczeńską śmierć ponieśli abp Antoni Julian Nowowiejski i bp Leon Wetmański, zasłużeni płoccy duchowni i patroni miasta Działdowa. Nowowiejski jest jedynym polskim arcybiskupem, który dokonał swego żywota w niemieckim obozie śmierci.
Arcybiskup Józef Gawlina (1892–1964)
PAMIĘTAMY
Artykuł

Arcybiskup Józef Gawlina (1892–1964)

Autor: Jacek Żurek
Od 1933 do 1947 r. pełnił funkcję biskupa polowego w kraju i za granicą. Przez całą wojnę towarzyszył polskim uchodźcom i wojsku. Do kraju już nie wrócił. Polakom rozsianym po świecie był znany jako protektor emigracji. Pochowany został pośród mogił swoich żołnierzy, na polskim cmentarzu pod Monte Cassino, który poświęcił 1 września 1945 r.
Arcybiskup lwowski Józef Bilczewski wobec inwazji bolszewickiej 1920 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Arcybiskup lwowski Józef Bilczewski wobec inwazji bolszewickiej 1920 roku

Autor: Grzegorz Chajko
Wśród wybitnych duchownych XX w. wymienia się abp. Józefa Bilczewskiego, świętego Kościoła katolickiego. Jego taktowne zaangażowanie w liczne inicjatywy społeczne, polityczne i pastoralne nie budziło zastrzeżeń wśród współczesnych, a i dziś może posłużyć za wzór.
Arcybiskupa Walentego Dymka sposób na komunistów
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Arcybiskupa Walentego Dymka sposób na komunistów

Autor: Konrad Białecki
Wraz z zaistnieniem w powojennej Polsce nowej rzeczywistości społeczno-politycznej przed duchowieństwem stanęło pytanie – jak się zachować wobec nowych władz? W przypadku archidiecezji poznańskiej odpowiedzieć na nie musiał przede wszystkim sprawujący swoją posługę od 1946 roku arcybiskup Walenty Dymek.
Arka Pana. Pierwszy kościół w Nowej Hucie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Arka Pana. Pierwszy kościół w Nowej Hucie

Autor: Łucja Marek
15 maja 1977 r. metropolita krakowski kard. Karol Wojtyła konsekrował kościół pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski, popularnie zwany Arką Pana. Świątynia wzniesiona na terenie dawnej wsi Bieńczyce była pierwszym obiektem sakralnym w Nowej Hucie, która w zamyśle komunistów miała pozostać laicka.
Autokefaliczny Kościół Prawosławny w początkach rządów komunistów
POLECAMY
Artykuł

Autokefaliczny Kościół Prawosławny w początkach rządów komunistów

Autor: Ewelina Ślązak
Powojenna zmiana granic Polski oraz przejęcie władzy przez komunistów będące konsekwencją zakończenia II wojny światowej w istotny sposób wpłynęły na położenie Kościoła prawosławnego w Polsce.
Bez światłocienia. Dom Popiełuszków
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Bez światłocienia. Dom Popiełuszków

Autor: Milena Kindziuk
W jaki sposób Popiełuszkowie wychowali swego syna na wielkiego Polaka, kawalera Orderu Orła Białego i błogosławionego Kościoła katolickiego?
Bezpieka wobec ruchu oazowego (1977–1981)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Bezpieka wobec ruchu oazowego (1977–1981)

Autor: Robert Derewenda
Ruch oazowy od początku był inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa. Nieustannie karano gospodarzy, którzy przyjmowali do swoich domów uczestników rekolekcji oazowych (piętnastodniowych obozów rekolekcyjnych).
Biskup i Prymas. Relacje kard. Stefana Wyszyńskiego z bp. Michałem Klepaczem
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Biskup i Prymas. Relacje kard. Stefana Wyszyńskiego z bp. Michałem Klepaczem

Autor: Ewelina Ślązak
Mimo spolegliwej postawy względem władz komunistycznych bp Klepacz był cenionym współpracownikiem prymasa. Jednak po 1956 r. w sprawach stosunków państwo – Kościół nie cieszył się tak dużym zaufaniem kard. Wyszyńskiego, jak abp Antoni Baraniak czy bp Zygmunt Choromański.
Biskup Ignacy Tokarczuk. Kazanie na Jasnej Górze 5 września 1982 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Biskup Ignacy Tokarczuk. Kazanie na Jasnej Górze 5 września 1982 roku

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Wśród kapłanów, którzy zapisali się złotymi zgłoskami w powojennych dziejach Kościoła katolickiego w Polsce, szczególne miejsce zajmuje ordynariusz przemyski abp Ignacy Tokarczuk (1918–2012) – biskup niezłomny.
Biskup Jan Zaręba. Budowniczy kurii włocławskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

Biskup Jan Zaręba. Budowniczy kurii włocławskiej

Autor: Mateusz Szłapka
Biskupi w Polsce Ludowej stanowili polityczną i moralną przeciwwagę dla władz komunistycznych. Wielu członków Episkopatu było postaciami wybitnymi i na stałe wpisało się do współczesnej historii – wymienić należałoby chociażby ks. kard. Stefana Wyszyńskiego, abp. Antoniego Baraniaka, ks. kard. Karola Wojtyłę czy ks. kard. Franciszka Macharskiego.
Biskup Modzelewski a odbudowa Zamku Królewskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Biskup Modzelewski a odbudowa Zamku Królewskiego

Autor: Karolina Mętrak
W odtworzeniu zniszczonego w czasie II wojny światowej Zamku Królewskiego dużą rolę odegrali przedstawiciele Kościoła.
Biskup, który nie znał dnia ani godziny. Jan Cieplak (1857–1926)
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Biskup, który nie znał dnia ani godziny. Jan Cieplak (1857–1926)

Autor: Anna Zechenter
Szacowny profesor petersburskiej Akademii Duchownej ks. Jan Cieplak lubił gonitwy i skoki przez ognisko z młodzieżą, którą katechizował. Swoje heroiczne oblicze ukazał po przewrocie bolszewickim, gdy jako najwyższy hierarcha katolicki w Rosji sowieckiej przez sześć lat bronił Kościoła, ryzykując każdego dnia życie.
Audio/Video

Biskupi w rzeczywistości politycznej Polski „ludowej” cz. II - panel I

Błogosławiona Natalia Tułasiewicz (1906-1945)
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Błogosławiona Natalia Tułasiewicz (1906-1945)

Autor: Zbigniew Stanuch
Dla młodego pokolenia życie i działalności Natalii Tułasiewicz może stanowić wzór godny naśladowania. Patriotka, nauczycielka, pedagog, przywiązywała dużą wagę do rozwoju życia duchowego. W trakcie II wojny światowej jednym z jej najistotniejszych celów było ocalenie ludzkich dusz od zepsucia wywołanego koszmarem wojennej gehenny.
Błogosławiony ks. Jan Macha (1914–1942)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Błogosławiony ks. Jan Macha (1914–1942)

Autor: Jerzy Dąbrowski
Krótko po północy, 3 grudnia 1942, w katowickim więzieniu ścięto za działalność konspiracyjną ks. Jana Machę. Zwłoki skazańca zostały przewiezione do Auschwitz i spopielone w tamtejszym krematorium. Jego działalność, mająca głównie charakter społeczny i zakończona męczeńską śmiercią, stanowiła świadectwo przywiązania do polskości i troski o bliźnich.
Boże Ciało 1949 roku w Lublinie
POLECAMY
Artykuł

Boże Ciało 1949 roku w Lublinie

Autor: Marcin Krzysztofik
W czerwcu 1949 roku Lublin stał się sceną jednej z pierwszych prowokacji wymierzonych w środowiska religijne i akademickie w Polsce Ludowej. Po procesji Bożego Ciała, w tłum uczestników powoli wjechał samochód funkcjonariuszy UB, wywołując zamieszki.
Boży Wędrowiec. Ojciec Serafin Kaszuba
POLECAMY
Biogram / Biografia

Boży Wędrowiec. Ojciec Serafin Kaszuba

Autor: Agnieszka Wygoda
Komuniści nazywali go pasożytem, niebezpiecznym włóczęgą, watykańskim szpiegiem, a wierni Apostołem i świętym człowiekiem.
Cel osiągnąłem. Ks. Jan Franciszek Macha (1914–1942)
O TYM SIĘ MÓWI
Biogram / Biografia

Cel osiągnąłem. Ks. Jan Franciszek Macha (1914–1942)

Autor: Andrzej Grajewski
Beatyfikacja Sługi Bożego ks. Jana Franciszka Machy ma wymiar nie tylko religijny. Symbolicznie upamiętnia także tych wszystkich, którzy na Górnym Śląsku w czasie niemieckiej okupacji pozostali wierni Polsce, płacąc za swoją postawę ponoszonymi prześladowaniami, a często życiem.
Chrystus wśród strzelców alpejskich
TYLKO U NAS
Artykuł

Chrystus wśród strzelców alpejskich

Autor: Mariusz Bechta
Poruszające w formie i treści zapiski frontowe Błogosławionego, ks. Carlo Gnocchi – kapelana włoskich strzelców alpejskich uczestniczących w „krucjacie przeciwko bolszewizmowi” w czasie II wojny światowej wydane w kraju to świadectwo niezwykłej rangi.
Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne. Dywersja w ruchu katolików świeckich w PRL na przykładzie Gdańska
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne. Dywersja w ruchu katolików świeckich w PRL na przykładzie Gdańska

Autor: Daniel Gucewicz
Pod koniec lat sześćdziesiątych grono kilkudziesięciu katolików z Gdańska, związanych między innymi z duszpasterstwami księży pallotynów i ojców dominikanów, podjęło starania o rejestrację Klubu Inteligencji Katolickiej w Gdańsku. Starania te spotkały się ze zdecydowaną odmową władz komunistycznych, przyniosły też zainteresowanie całym środowiskiem ze strony Służby Bezpieczeństwa.
Cień sprawy Katynia. O przyjaźni z ks. Stefanem Niedzielakiem i tajemnicy „depozytu katyńskiego”
POLECAMY
Wspomnienie

Cień sprawy Katynia. O przyjaźni z ks. Stefanem Niedzielakiem i tajemnicy „depozytu katyńskiego”

Autor: Justyna Błażejowska
W nocy z 20 na 21 stycznia 1989 roku – kilkanaście dni przed oficjalnym rozpoczęciem rozmów Okrągłego Stołu – zamordowano Księdza Stefana Niedzielaka. Przedstawiamy opracowany przez Justynę Błażejowską fragment wspomnień Jana Olszewskiego o księdzu Prałacie i okolicznościach jego śmierci.
Cud w Czychoszczy i męczeństwo księdza Toufara
TYLKO U NAS
Artykuł

Cud w Czychoszczy i męczeństwo księdza Toufara

Autor: Mirosław Szumiło
11 grudnia 1949 r. we wsi Číhošť na pograniczu Czech i Moraw zdarzył się cud, który rozsławił to miejsce na cały kraj. A proboszcz tej wiejskiej parafii, 48-letni ks. Josef Toufar, mimowolnie wciągnięty w tryby wielkiej historii, w rezultacie poniósł męczeńską śmierć z rąk komunistycznych siepaczy.
Człowiek, który został „Prymasem”. Maksymilian Rode, biskup Kościoła polskokatolickiego (1959-1965)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Człowiek, który został „Prymasem”. Maksymilian Rode, biskup Kościoła polskokatolickiego (1959-1965)

Autor: Mateusz Szłapka
W okresie II Rzeczpospolitej, Polska była krajem wielowyznaniowym. Według różnych obliczeń, blisko 40% obywateli wyznawało wiarę inną niż rzymskokatolicka. Największą grupę tworzyli prawosławni oraz protestanci różnych denominacji. Wśród wielu Kościołów pojawił się także nowy – powstały w Stanach Zjednoczonych Polski Narodowy Kościół Katolicki (PNKK).
Diecezja Wolnego Miasta Gdańska i jej pierwszy biskup (1922–1938)
POLECAMY
Artykuł

Diecezja Wolnego Miasta Gdańska i jej pierwszy biskup (1922–1938)

Autor: Daniel Gucewicz
Na mocy traktatu wersalskiego 15 listopada 1920 r. utworzono nie w pełni suwerenne Wolne Miasto Gdańsk, mające niespełna 2 tys. km2 i, na początku, ok. 356 tys. obywateli. Zdecydowanie dominowała w nim ludność niemiecka (odsetek Polaków szacuje się na ok. 10%) i protestancka (60–65% wobec 30–35% katolików). Żyli tu również Żydzi, mennonici, baptyści i prawosławni.
Dlaczego Prymas Wyszyński cierpiał za Wschód?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dlaczego Prymas Wyszyński cierpiał za Wschód?

Autor: Grzegorz Polak
Za Kościół na Wschodzie był gotów oddać życie. Czuł się odpowiedzialny za los prześladowanych katolików w krajach podległych Związkowi Sowieckiemu.
Dolnośląscy duchowni oczami bezpieki. Paweł Latusek (1910–1973)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dolnośląscy duchowni oczami bezpieki. Paweł Latusek (1910–1973)

Autor: Adam Szpotański
Sakrę biskupią przyjął 11 lutego 1962 r. w archikatedrze św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu z rąk bp. Bolesława Kominka. Ze względu na bliskie relacje z Kominkiem i twardą postawę antykomunistyczną władza podejmował szereg działań wymierzonych w bp. Latuska.
Domokrążca z Karagandy. Ksiądz Władysław Bukowiński (1904-1974)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Domokrążca z Karagandy. Ksiądz Władysław Bukowiński (1904-1974)

Autor: Adam Hlebowicz
Polski kapłan-więzień sowieckich łagrów w roku 1955 nie skorzystał z możliwości powrotu do kraju. Został w Kazachstanie, dokąd zesłano go 10 lat wcześniej. Mimo szykan i prześladowań odbywał podróże misyjne po Azji Środkowej, potajemnie katechizując, udzielając sakramentów i odprawiając Msze Święte.
Droga do obchodów jubileuszowego roku 1966
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Droga do obchodów jubileuszowego roku 1966

Autor: Łucja Marek
Milenium chrztu Polski przypadło na okres rządów komunistycznych, gdy Kościół znajdował się w bardzo trudnej sytuacji. Przygotowania do jubileuszu trwały dekadę i miały na celu odnowę duchową Narodu oraz zjednoczenie go wokół wartości chrześcijańskich, które dały początek polskiej państwowości.
Droga Hryhorija Chomyszyna do sakry biskupiej (1867–1904)
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Droga Hryhorija Chomyszyna do sakry biskupiej (1867–1904)

Autor: Joanna Karbarz-Wilińska
Grzegorz Chomyszyn przyszedł na świat w niezamożnej rodzinie wiejskiej. Nikt nie spodziewał się, że młody człowiek stanie się jedną z najważniejszych postaci kościoła greckokatolickiego i stać będzie na czele diecezji stanisławowskiej przez ponad czterdzieści lat.
Duchowieństwo diecezji drohiczyńskiej wobec stanu wojennego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Duchowieństwo diecezji drohiczyńskiej wobec stanu wojennego

Autor: Marek Kozak
Strajki, które przetoczyły się przez Polskę w sierpniu 1980 r., dały początek nowemu ruchowi społecznemu. W wyniku tzw. porozumień sierpniowych powstał NSZZ „Solidarność”. Jego przywódcy i członkowie nierzadko szukali wsparcia w religii i u osób duchownych. Tak było również w diecezji drohiczyńskiej.
Duszpasterstwo Akademickie i wpływ Marca ’68 na kierunek jego rozwoju
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Duszpasterstwo Akademickie i wpływ Marca ’68 na kierunek jego rozwoju

Autor: Rafał Łatka
Aktywne działania związane z przyciąganiem młodzieży i studentów do wiary katolickiej, jej zaktywizowania w duchu nauczania katolickiego Kościół podejmował już od początku istnienia Polski ,,ludowej”. Zasadniczym celem było zadbanie o katolickie wychowanie młodzieży.
Duszpasterstwo Ludzi Pracy przy kościele św. Stanisława Kostki w Szczecinie w latach 80. XX wieku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Duszpasterstwo Ludzi Pracy przy kościele św. Stanisława Kostki w Szczecinie w latach 80. XX wieku

Autor: Zbigniew Stanuch
Szczecińskie środowisko Duszpasterstwa Ludzi Pracy gromadziło między innymi osoby związane z regionalną „Solidarnością”. Kluczowe spośród podejmowanych przez nie haseł dotyczyły wartości i etyki pracy oraz roli, jaką praca odgrywa w życiu każdego człowieka. Poszukiwaniom odpowiedzi na pytania o to jak żyć i kim być w dobie gospodarczego kryzysu PRL lat osiemdziesiątych służyć miały cyklicznie odprawiane Msze św. i spotkania robocze.
Duszpasterstwo przy Karolkowej
TYLKO U NAS
Artykuł

Duszpasterstwo przy Karolkowej

Autor: Jan Olaszek
W latach osiemdziesiątych XX w. warszawska Wola nie przypominała dzisiejszego centrum biurowego. Była przede wszystkim dzielnicą przemysłową. W tamtejszych dużych zakładach pracy – licznych fabrykach i zajezdni transportu miejskiego – istniały dość silne struktury podziemnej „Solidarności”.
Duszpasterz i społecznik w trudnych czasach. Ksiądz kanonik Roman Zelek (1893–1975)
PAMIĘTAMY
Artykuł

Duszpasterz i społecznik w trudnych czasach. Ksiądz kanonik Roman Zelek (1893–1975)

Autor: Ryszard Gryz
Zapisał się w historii diecezji kieleckiej jako kapłan wybitny. W latach 1938–1939 był senatorem RP. Ciesząc się ogromnym autorytetem moralno-religijnym, pod koniec II wojny światowej został proboszczem parafii katedralnej. Był więźniem stalinizmu i należał do grona najbliższych współpracowników bp. Czesława Kaczmarka.
Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI

Autor: Paweł Skibiński
Czym jest komunizm abp Achille Ratti – późniejszy Pius XI – mógł poznać, będąc nuncjuszem apostolskim w Polsce w czasie wojny z bolszewikami. Zagrożenie ze strony nazizmu ukazał mu nuncjusz w Niemczech. Encykliki wydane przez Piusa XI w marcu 1937 r. wskazują, że postawa papieża miała charakter antytotalitarny, bez czynienia zasadniczych rozróżnień między dwiema podstawowymi formami totalitaryzmu.
Dwie piuski – biała i czerwona. Anna Rastawicka o przyjaźni Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego
POLECAMY
Wspomnienie

Dwie piuski – biała i czerwona. Anna Rastawicka o przyjaźni Jana Pawła II i kard. Stefana Wyszyńskiego

Anna Rastawicka, propagatorka nauczania Prymasa Tysiąclecia, przez lata należała do grona osób z jego najbliższego otoczenia. W latach 1969–1981 pracowała w Sekretariacie Prymasa Polski. Była świadkiem przyjaźni kard. Wyszyńskiego z Janem Pawłem II, którego miała okazję poznać jeszcze przed wyborem na papieża.
Dwóch prymasów, dwie drogi. Stefan Wyszyński i József Mindszenty
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dwóch prymasów, dwie drogi. Stefan Wyszyński i József Mindszenty

Autor: Paweł Skibiński
Kościół w naszej części Europy w latach komunizmu miał dwóch niezłomnych prymasów: polskiego – Stefana Wyszyńskiego, i węgierskiego – Józsefa Mindszentyego. Obaj byli przywódcami duchowego oporu katolików wobec komunistycznego zniewolenia.
Dziedzictwo wielkiego pontyfikatu
WARTO ZAJRZEĆ
Recenzja

Dziedzictwo wielkiego pontyfikatu

Autor: Andrzej Grajewski
Pandemia pokrzyżowała uroczystości 100. rocznicy urodzin św. Jana Pawła II, które musiano ograniczyć zarówno w treści, jak i formie. W tym kontekście warto zauważyć edycję szkiców na temat wpływu tego pontyfikatu na Europę Środkowo-Wschodnią.
Dziedzictwo, któremu na imię Polska
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dziedzictwo, któremu na imię Polska

Autor: Filip Musiał
Jan Paweł II wołał 10 czerwca 1979 r. na krakowskich Błoniach: Zanim stąd odejdę, proszę was, abyście całe to duchowe dziedzictwo, któremu na imię Polska, raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością – taką, jaką zaszczepia w nas Chrystus na Chrzcie Świętym – abyście nigdy nie zwątpili…
Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim. Relacje państwo-Kościół w latach 1945-1956
TYLKO U NAS
Artykuł

Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim. Relacje państwo-Kościół w latach 1945-1956

Autor: Zbigniew Stanuch
Odradzający się po II wojnie światowej na Pomorzu Zachodnim Kościół katolicki stanął przed koniecznością realizacji wielu poważnych zadań. Jednak znane z wrogiej postawy wobec duchownych ówczesne władze komunistyczne, stanowiły poważną przeszkodę w wypełnianiu tej misji.
Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim. Relacje państwo-Kościół w latach 1956-1972
TYLKO U NAS
Artykuł

Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim. Relacje państwo-Kościół w latach 1956-1972

Autor: Zbigniew Stanuch
Kościół na Pomorzu Zachodnim borykał się w tych latach z dwoma problemami: obszar tutejszej administracji apostolskiej był zbyt rozległy („największa diecezja w Europie”), a jego duchownym i wiernym doskwierał brak stabilnego statusu kanonicznego. Do tego relacje z władzą komunistyczną były trudne.
Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim. Relacje państwo-Kościół w latach 1972-1978
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim. Relacje państwo-Kościół w latach 1972-1978

Autor: Zbigniew Stanuch
Ten okres w dziejach Kościoła na Pomorzu Zachodnim obfitował w wiele znaczących wydarzeń. Na wspomnienie zasługują m.in. ingres bp. J. Stroby, upamiętnienie misji chrystianizacyjnej św. Ottona z Bambergu oraz powołanie ordynariusza diecezji szczecińsko-kamieńskiej na urząd metropolity poznańskiego.
Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim. Relacje państwo-Kościół w latach 1979-1989
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim. Relacje państwo-Kościół w latach 1979-1989

Autor: Zbigniew Stanuch
Dekada lat osiemdziesiątych XX w. obfitowała na Pomorzu Zachodnim w wiele ciekawych wydarzeń religijnych. Bez wątpienia za najważniejsze wśród nich uznać należy wizytę Jana Pawła II w Szczecinie w czerwcu 1987 roku.
Dziewięć dni, które wstrząsnęły Peerelem
POLECAMY
Artykuł

Dziewięć dni, które wstrząsnęły Peerelem

Autor: Filip Musiał
2 czerwca 1979 r. Jan Paweł II rozpoczął pierwszą pielgrzymkę do Polski, podczas której odwiedził Warszawę, Gniezno, Częstochowę, Kraków, Oświęcim, Kalwarię Zebrzydowską i Wadowice.
Egzamin. Kościół a Grudzień ‘70
TYLKO U NAS
Artykuł

Egzamin. Kościół a Grudzień ‘70

Autor: Bartłomiej Noszczak
Aparat władzy PRL zdawał sobie sprawę, że zaplanowana na 13 grudnia 1970 r. podwyżka cen artykułów spożywczych wywoła negatywne reakcje. W ramach akcji „Jesień 1970” zmobilizowano SB do inwigilacji „niepewnych środowisk”, w tym także duchowieństwa.
Eksterminacja duchowieństwa katolickiego w niemieckim obozie Soldau
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Eksterminacja duchowieństwa katolickiego w niemieckim obozie Soldau

Autor: Andrzej Rutecki
Historia niemieckiego obozu Soldau w Działdowie na Mazurach, jego więźniów i ofiar doczekała się w ostatnich latach kilku publikacji oraz licznych artykułów naukowych i popularyzatorskich. Obóz dotychczas zapomniany odzyskuje należne mu miejsce na mapie polskiej martyrologii – szczególnie martyrologii duchowieństwa katolickiego.
Fatima a Rosja. Między mistyką a historią
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Fatima a Rosja. Między mistyką a historią

Autor: Andrzej Grajewski
13 maja 1917 r., a potem 13 każdego miesiąca aż do października, z wyjątkiem sierpnia (19 VIII), troje młodych pastuszków w portugalskiej miejscowości Cova da Iria koło Fatimy przeżywało objawienia NMP. Przekazała Ona trzy „tajemnice”, z których trzecia miała zostać ujawniona dopiero w 2000 r.
Gliwiccy obrońcy krzyża
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Gliwiccy obrońcy krzyża

Autor: Adam Dziurok, Bogusław Tracz
Wiosną 1960 r. doszło do głośnych protestów katolików w Nowej Hucie i Zielonej Górze. Zajścia te są już dobrze znane, czego nie można powiedzieć o kolejnym lokalnym wybuchu społecznym, który nastąpił w czerwcu tego samego roku w Gliwicach.
Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie w PRL – propaganda i rzeczywistość
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie w PRL – propaganda i rzeczywistość

Autor: Daniel Szlachta
W okresie PRL na tle innych regionów Polski Górny Śląsk i Zagłębie wyróżniały się rozwojem przemysłu i węgla kamiennego. Eksport czarnego złota stał się zaś podstawą naszej powojennej gospodarki.
Harcerska Biała Służba
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Harcerska Biała Służba

Autor: Marcin Kapusta
Pierwsza Biała Służba, pełniona przez harcerzy podczas pielgrzymki Jana Pawła II do Polski, została zorganizowana w 1983 r., gdy papież przybył po raz drugi do ojczyzny, aby wesprzeć wolnościowe dążenia rodaków i dodać otuchy społeczeństwu.
Historia Polski w nauczaniu Jana Pawła II
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Historia Polski w nauczaniu Jana Pawła II

Autor: Ks. Jarosław Wąsowicz SDB
Podczas swej pierwszej pielgrzymki do Polski Jan Paweł II niemal w każdym wystąpieniu odwoływał się do kart z historii swojego Narodu. Przypominał, że chrześcijaństwo kształtowało Polskę i Europę.
Historia zapisana w murach poreformackiego klasztoru w Zarębach Kościelnych
TYLKO U NAS
Artykuł

Historia zapisana w murach poreformackiego klasztoru w Zarębach Kościelnych

Autor: Diana Maksimiuk
Najazd ZSRS na Polskę 17 września 1939 r. skutkował m.in. zajęciem wschodniej części powiatu ostrowsko-mazowieckiego, a wraz z nią prawie całego obszaru gminy Zaręby Kościelne (z wyjątkiem wsi: Rostki Wielkie, Zawisty Nadbużne, Zawisty Dzikie i Zawisty Podleśne) przez okupanta sowieckiego.
Historyczna misja prymasa Glempa
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Historyczna misja prymasa Glempa

Autor: Andrzej Grajewski
Kardynał Józef Glemp w 1988 r. odegrał ważną rolę w działaniach Stolicy Apostolskiej na Wschodzie. Budował mosty do rosyjskiego i białoruskiego prawosławia, prowadził dialog z grekokatolikami, tworzył warunki do odbudowy polskiego duszpasterstwa na Białorusi i Ukrainie.
Hitler jako człowiek religijny?
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Hitler jako człowiek religijny?

Autor: Joanna Lubecka
Adolf Hitler oficjalnie wielokrotnie podkreślał rolę chrześcijaństwa jako fundamentu państwowości niemieckiej. Prywatnie demonstrował pogardę dla chrześcijaństwa, a religię traktował instrumentalnie.
2 3 4 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510