Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Imprezowe czwartki – działania władz komunistycznych wobec procesji Bożego Ciała w PRL na przykładzie województwa katowickiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Imprezowe czwartki – działania władz komunistycznych wobec procesji Bożego Ciała w PRL na przykładzie województwa katowickiego

Autor: Adam Dziurok
Przez 40 lat komuniści podejmowali różne próby ograniczenia skali procesji Bożego Ciała, uważanej za najbardziej masową, powszechną i tradycyjną formę „demonstracji ulicznej”. Jedną z metod ograniczania frekwencji na tych uroczystościach było organizowanie tego dnia atrakcyjnych imprez i wycieczek.
Internowanie księży w stanie wojennym
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Internowanie księży w stanie wojennym

Autor: Marta Marcinkiewicz
Wśród internowanych w grudniu 1981 r. znaleźli się nie tylko działacze związkowi i opozycyjni, robotnicy, naukowcy, literaci, studenci czy dziennikarze, ale także duchowni, o czym rzadko się wspomina.
Inwigilacja przygotowań Kościoła do III pielgrzymki Jana Pawła II na przykładzie Krakowa
POLECAMY
Artykuł

Inwigilacja przygotowań Kościoła do III pielgrzymki Jana Pawła II na przykładzie Krakowa

Autor: Rafał Łatka
Zgodnie z założeniami sformułowanymi przez MSW jeszcze w grudniu 1986 zasadniczym celem działania władz było uzyskiwanie wszelkich informacji dotyczących planowanej wizyty Jana Pawła II w PRL. Najbardziej istotne było pozyskiwanie wiedzy na temat zamierzeń Kościoła związanych z pielgrzymką.
Jak biskup stanisławowski Grzegorz Chomyszyn uniknął śmierci z rąk innego greckokatolickiego duchownego
TYLKO U NAS
Artykuł

Jak biskup stanisławowski Grzegorz Chomyszyn uniknął śmierci z rąk innego greckokatolickiego duchownego

Autor: Joanna Karbarz-Wilińska
W połowie października 1911 r. polską prasę obiegły informacje na temat próby zabójstwa biskupa stanisławowskiego Grzegorza Chomyszyna. Miał jej dokonać ksiądz greckokatolicki, administrator parafii w Rusowie, Paweł Kamiński.
Jak Bolesław Bierut pomógł wybudować kościół…
TYLKO U NAS
Artykuł

Jak Bolesław Bierut pomógł wybudować kościół…

Autor: Jan Hlebowicz
Niedługo po oficjalnym utworzeniu ruchu księży „patriotów” we wrześniu 1949 r. Bolesław Bierut przekazał ze „swych osobistych funduszy” 100 tysięcy złotych na budowę kościoła pw. św. Michała Archanioła w Sopocie. Administratorem, a później proboszczem świątyni był jeden z liderów duchownych „postępowych” w Polsce ks. Ambroży Dykier.
Jak Jan Paweł II wypowiedział wojnę PRL
POLECAMY
Artykuł

Jak Jan Paweł II wypowiedział wojnę PRL

Autor: Grzegorz Majchrzak
Pielgrzymki Jana Pawła II do kraju były dla władz PRL poważnym problemem. Przyjmowały one papieża nie dlatego, że był mile widzianym przez nie w kraju rodakiem, lecz po prostu z braku innego wyjścia.
Jak ocalono żydowskiego chłopca
POLECAMY
Artykuł

Jak ocalono żydowskiego chłopca

Autor: Anna Pyżewska
Jesienią 1942 r. piętnastoletni Arie Fajwiszys znalazł się w pociągu wiozącym do Treblinki setki Żydów z warszawskiego getta. Zdarzył się cud: chłopiec ocalał. Było to możliwe dzięki pomocy wielu osób, które napotkał na swej drodze. Tą najważniejszą był katolicki ksiądz – Stanisław Falkowski.
Jak słowo „Bóg” wróciło na sztandary Wojska Polskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jak słowo „Bóg” wróciło na sztandary Wojska Polskiego

Autor: Krzysztof Kaczmarski
Potrzeba było tragedii II wojny światowej, by dewiza „Bóg, Honor i Ojczyzna” pojawiła się znowu na polskich sztandarach wojskowych.
Jak żona sekretarza POP walczyła o krzyż w szkole
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Jak żona sekretarza POP walczyła o krzyż w szkole

Autor: Grzegorz Majchrzak
Po wprowadzeniu stanu wojennego władze PRL postanowiły – ponownie – usunąć krzyże z budynków publicznych, w tym szkół.
Jan Paweł II – strażnik pamięci o męczennikach XX wieku
POLECAMY
Artykuł

Jan Paweł II – strażnik pamięci o męczennikach XX wieku

Autor: Ks. Jarosław Wąsowicz SDB
Większość wiernych wyniesionych na ołtarze przez Jana Pawła II to męczennicy – duchowni i świeccy. Papież Polak kanonizował 482 osoby, a beatyfikował – 1343.
Jan Paweł II (1920–2005)
Biblioteka cyfrowa

Jan Paweł II (1920–2005)

Autor: Jan Żaryn
16 października 1978 r. w Watykanie, na Tronie Świętego Piotra, zasiadł syn naszej ziemi, dzisiaj już święty Jan Paweł II. Jego pontyfikat rozpoczęty słowami „Nie lękajcie się…” przyniósł nadzieję milionom, przyczynił się do powstania „Solidarności”, upadku komunizmu i Związku Sowieckiego.
Jan Paweł II a odrodzenie religijne w Czechosłowacji
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Jan Paweł II a odrodzenie religijne w Czechosłowacji

Autor: Mirosław Szumiło
Przemożny wpływ Jana Pawła II na postawy Polaków i na powstanie wielomilionowego ruchu Solidarności nie ulega wątpliwości. Mniej znane jest natomiast oddziaływanie polskiego papieża na pobratymcze narody z południa – Słowaków i Czechów, którzy również pozytywnie odpowiedzieli na apel papieża: „Nie lękajcie się!”.
Jan Paweł II i Prymas Wyszyński
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Jan Paweł II i Prymas Wyszyński

Autor: Paweł Skibiński
Relacje między Prymasem Polski kard. Stefanem Wyszyńskim a kard. Karolem Wojtyłą przyciągają uwagę historyków, zwłaszcza biografów obu tych wielkich postaci historii Kościoła i historii Polski drugiej połowy XX w.
Jan Paweł II i wielka polityka
PAMIĘTAMY
Artykuł

Jan Paweł II i wielka polityka

Autor: Paweł Skibiński
W naszej pamięci zaciera się powoli obraz świata, jaki zastał Jan Paweł II, gdy obejmował Stolicę Piotrową. Świat Anno Domini 1978 był przecież radykalnie różny nie tylko od tego, który znamy dzisiaj, ale przede wszystkim kompletnie odmienny od świata u końca pontyfikatu papieża-Polaka wiosną 2005 r. Z całą pewnością papież z Polski odegrał poważną rolę w tych przemianach.
Jan Paweł II w Szczecinie. 11 czerwca 1987 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jan Paweł II w Szczecinie. 11 czerwca 1987 r.

Autor: Zbigniew Stanuch
Marzenia tysięcy szczecinian spełniły się 11 czerwca 1987 r. Wówczas do stolicy dawnego województwa szczecińskiego zawitał następca św. Piotra. To była długo oczekiwana wizyta. Ze względów politycznych nie mogła mieć miejsca cztery lata wcześniej. W 1987 r. nie było już jakichkolwiek przeszkód, aby Jan Paweł II odwiedził Szczecin.
Jasnogórskie Milenium
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Jasnogórskie Milenium

Autor: Radosław Morawski
3 maja 1966 r. nastąpił kulminacyjny punkt centralnych, kościelnych, trzydniowych obchodów Milenium Chrztu Polski, którym była uroczysta suma pontyfikalna odprawiana na wałach klasztoru ojców paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie.
Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego
PAMIĘTAMY
Artykuł

Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego

Autor: Piotr Kordyasz
Do więzionego w Komańczy Prymasa Wyszyńskiego zwrócili się oo. paulini z prośbą o napisanie odnowionych Ślubów Jana Kazimierza. Kardynał odmówił tłumacząc, że jest więźniem z woli Bożej, a więzień musi milczeć. W końcu jednak dał się przekonać. Tak powstały Śluby, których znaczenie trudno przecenić.
Jeden z wielu… Ksiądz Władysław Skalny (1917 – 1984), kapłan diecezji przemyskiej i działacz Zrzeszenia WiN
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Jeden z wielu… Ksiądz Władysław Skalny (1917 – 1984), kapłan diecezji przemyskiej i działacz Zrzeszenia WiN

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Władysław Skalny był jednym z tych kapłanów diecezji przemyskiej, którzy w obliczu wspólnej agresji Niemiec i ZSRS na Polskę zaangażowali się najpierw w działalność pomocową na rzecz ludności polskiej, a potem w konspiracyjną.
Kaliska wojna kokosza
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kaliska wojna kokosza

Autor: Ewelina Ślązak
Władze komunistyczne, chcące wprowadzić na ziemiach polskich ideę ateistycznego państwa, napotkały na swej drodze opór w postaci instytucji Kościoła katolickiego. Za pomocą różnego rodzaju metod władze Polski Ludowej podejmowały próby zwalczania Kościoła i duchowieństwa katolickiego.
Kanonizacja Andrzeja Boboli i powrót jego relikwii do Polski w 1938 r.
POLECAMY
Artykuł

Kanonizacja Andrzeja Boboli i powrót jego relikwii do Polski w 1938 r.

Autor: Michał Zarychta
W dniu 17 kwietnia 1938 r. w Rzymie papież Pius XI ogłosił świętym Andrzeja Bobolę, polskiego jezuitę. Było to jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Kościoła polskiego w okresie II Rzeczypospolitej.
Kapelan Narodowej Organizacji Wojskowej Ksiądz Józef Lelito (1915–1978)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Kapelan Narodowej Organizacji Wojskowej Ksiądz Józef Lelito (1915–1978)

Autor: Jadwiga Szumniak-Zdonek
Na położonym na uboczu cmentarzu w Żarkach, u podnóża drewnianego krzyża, znajduje się niepozorny grób. Spoczywa w nim ks. Józef Lelito.
Kapłan, naukowiec, artysta – pamiątki po ks. prof. Józefie Kaczmarczyku
POLECAMY
Biogram / Biografia

Kapłan, naukowiec, artysta – pamiątki po ks. prof. Józefie Kaczmarczyku

Autor: Radosław Kurek
Przez całe życie łączył kilka niezwykle wymagających dziedzin aktywności. Malarstwo i konserwacja sztuki, praca duszpasterska, wreszcie – działalność naukowa, która podczas okupacji niemieckiej kosztowała go uwięzienie w Sachsenhausen. Po uwolnieniu włączył się on w organizację tajnego nauczania, a do grona jego uczniów należał sam Karol Wojtyła.
Kapłan, żołnierz, społecznik. Ksiądz Stefan Dzierżek SJ „Stefan” (1913–2005)
Audio/Video
Artykuł

Kapłan, żołnierz, społecznik. Ksiądz Stefan Dzierżek SJ „Stefan” (1913–2005)

Autor: Piotr Niwiński
W młodości odnalazł powołanie do kapłaństwa i wstąpił do jezuitów. Jego życiorys jest na wskroś polski. Kiedy trzeba było bronić Ojczyzny, przywdział mundur i stanął do walki. Był w konspiracji i wspomagał opozycję. Doświadczył więzienia niemieckiego i komunistycznego.
Kapłańska droga księdza majora Henryka Peszki ps. Wicher (1910–1988)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Kapłańska droga księdza majora Henryka Peszki ps. Wicher (1910–1988)

Autor: Ryszard Gryz
Jego praca duszpasterska podczas okupacji i posługa w roli kapelana Armii Krajowej doprowadziły go do celi więziennej na warszawskim Mokotowie. Należał do najbliższych współpracowników bp. Czesława Kaczmarka i bronił jego dobrego imienia w czasach stalinizmu oraz przez dalsze życie.
Kardynał Franciszek Macharski (1927-2016)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kardynał Franciszek Macharski (1927-2016)

Autor: Rafał Łatka
W schyłkowym okresie PRL kard. Franciszek Macharski był jednym z najważniejszych hierarchów polskiego Kościoła. Odgrywał pierwszoplanową rolę jako bliski współpracownik Jana Pawła II, wiceprzewodniczący KEP i współprzewodniczący reaktywowanej we wrześniu 1980 r. kościelno-rządowej Komisji Wspólnej.
Kardynał Sapieha. Niemcy mówili o nim: <i>Euer stolze Erzbischof</i>
POLECAMY
Biogram / Biografia

Kardynał Sapieha. Niemcy mówili o nim: Euer stolze Erzbischof

Autor: Roksana Szczypta-Szczęch
Adam Stefan Sapieha, metropolita krakowski, kardynał, zastępca prymasa Augusta Hlonda w czasie jego nieobecności w Polsce okupowanej przez Niemców i czasowo przez Sowietów, nazywany był Księciem Niezłomnym.
Kardynał Sapieha. Niezłomny metropolita krakowski
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Kardynał Sapieha. Niezłomny metropolita krakowski

Autor: Anna Czocher
Sapieżyńskie pojmowanie misji Kościoła w czasach niemieckiej okupacji było obecne w postawach jego następców na stolicy biskupiej w okresie komunizmu. Kondycja Kościoła krakowskiego w latach 1939-1945 miała ogromny wpływ na jego powojenne losy.
Kardynał Stefan Wyszyński wobec Solidarności
POLECAMY
Artykuł

Kardynał Stefan Wyszyński wobec Solidarności

Autor: Rafał Łatka
„Jestem prymasem całej Polski, a nie tylko stoczniowców” – tłumaczył po sierpniu 1980 r. kard. Stefan Wyszyński. Zwierzchnik polskiego Kościoła popierał niezależne związki zawodowe. Jednocześnie – obawiając się, że może dojść do narodowego nieszczęścia – apelował o umiar.
Kardynał z katakumb Ján Chryzostom Korec (1924-2015)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Kardynał z katakumb Ján Chryzostom Korec (1924-2015)

Autor: Andrzej Grajewski
W czasach komunistycznych bp Korec nie miał katedry, a świątynią były dla niego mieszkania w blokowiskach, piwnice i cele więzienne. Jak w czasach pierwszych chrześcijan, zbudował Kościół opierający się na małych wspólnotach domowych.
Karol Maria Splett. Biskup gdański i II wojna światowa (1938–1945)
POLECAMY
Artykuł

Karol Maria Splett. Biskup gdański i II wojna światowa (1938–1945)

Autor: Daniel Gucewicz
Po przejęciu władzy w Wolnym Mieście przez nazistów, zaostrzyły się antypolskie i antykatolickie działania. Ograniczono naukę religii w szkołach, oczerniano młodzież katolicką i atakowano jej zebrania, niszczono krzyże i kapliczki, rozwiązano szereg stowarzyszeń kościelnych. Biskup Edward O’Rourke złożył rezygnację ze stanowiska, którą ostatecznie przyjęto 13 czerwca 1938 r.
Katolicka działalność wydawnicza Wandy Ładziny we Francji
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Katolicka działalność wydawnicza Wandy Ładziny we Francji

Autor: Ks. Jarosław Wąsowicz SDB
Wywodziła się z rodziny o patriotycznych korzeniach. Należała do bardzo aktywnych działaczek społeczno-narodowych. Była instruktorką sanitarną, malarką, posłanką na sejm, publicystką katolicką. Od 1939 r. mieszkała we Francji, prowadząc wśród polskich emigrantów i Francuzów szeroką działalność charytatywną, oświatową i wydawniczą.
Katolicy w komunizmie. Kościół polski w latach 1948-1956
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Katolicy w komunizmie. Kościół polski w latach 1948-1956

Autor: Filip Musiał
Zmonopolizowanie władzy w kraju pozwoliło komunistom zrzucić maskę przychylności dla Kościoła i otwarcie wystąpić przeciw niemu. Władza dążyła do odciągnięcia wiernych od Kościoła, pozbawienia go zaplecza osobowego, materialnych podstaw funkcjonowania oraz przejęcia kontroli nad częścią jego działalności w drodze nakazów administracyjnych.
Kompromis w pewnych granicach. Porozumienie państwo – Kościół z 1950 roku
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Kompromis w pewnych granicach. Porozumienie państwo – Kościół z 1950 roku

Autor: Łucja Marek
Episkopat Polski podpisał 14 kwietnia 1950 r. porozumienie z komunistycznym rządem. Ugoda od razu wzbudziła kontrowersje, jako zbyt daleko posunięte ustępstwo Kościoła wobec komunistów.
Komuniści na kolanach. O fałszywej pobożności elit władzy Polski „ludowej”
TYLKO U NAS
Artykuł

Komuniści na kolanach. O fałszywej pobożności elit władzy Polski „ludowej”

Autor: Adam Dziurok
Obraz najwyższych dygnitarzy komunistycznych klęczących podczas nabożeństw to nie fikcja – takie przypadki miały miejsce jeszcze kilka lat po wojnie, przed podjęciem otwartej akcji antykościelnej.
Komuniści przeciw Kościołowi
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Komuniści przeciw Kościołowi

Autor: Krzysztof Sychowicz
W „Manifeście” Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego deklarowano „równość wszystkich obywateli bez różnicy rasy, wyznania i narodowości”. Jednak już wkrótce komuniści zaczęli usuwać religię z życia społecznego, aresztowano „reakcyjnych” księży, zerwano konkordat, dążono do wywołania rozłamu wewnątrz wyznań.
Komuniści wobec sanktuariów kaszubsko-pomorskich
POLECAMY
Artykuł

Komuniści wobec sanktuariów kaszubsko-pomorskich

Autor: Daniel Gucewicz
W sporadycznych przypadkach komuniści odnosili pewne sukcesy poprzez zmniejszenie frekwencji podczas niektórych uroczystości religijnych, nigdy jednak działania te nie spowodowały trwałego ograniczenia ruchu pielgrzymkowego czy oddziaływania sanktuariów. Wręcz przeciwnie, władze nie potrafiły przeszkodzić w rozwoju nowego sanktuarium maryjnego nawet w tak dużym mieście jak Gdańsk.
Kongres Opozycji Antyustrojowej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Kongres Opozycji Antyustrojowej

Autor: Jarosław Neja
W lutym 1989 r. członkowie środowisk i ugrupowań opozycyjnych, które krytycznie odnosiły się do idei Okrągłego Stołu, zorganizowali w salkach jastrzębskiej parafii spotkanie pod nazwą „Kongres Opozycji Antyustrojowej”.
Koniec z klerykalnymi „sztuczkami teatralnymi” – epizody walki z Kościołem katolickim w okresie stalinizmu w województwie śląskim
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Koniec z klerykalnymi „sztuczkami teatralnymi” – epizody walki z Kościołem katolickim w okresie stalinizmu w województwie śląskim

Autor: Adam Dziurok
Polityka eliminowania wpływów Kościoła katolickiego w społeczeństwie obejmowała niemal każdą jego aktywność w przestrzeni publicznej. Mechanizm ten, dotykający szeroko pojętej sfery kultury, zawłaszczanej przez władze komunistyczne do celów politycznych, dotyczył także przedstawień teatralnych.
Koniunktura. „Solidarność” i stan wojenny z perspektywy diecezji gdańskiej
POLECAMY
Artykuł

Koniunktura. „Solidarność” i stan wojenny z perspektywy diecezji gdańskiej

Autor: Daniel Gucewicz
Symbolika religijna była obecna podczas strajków i manifestacji, tak sierpniowych, jak i późniejszych. W licznych kościołach i domach zakonnych modlono się w intencji robotników i ich postulatów, nie bez podstaw obawiając się siłowej interwencji władz. Podpisanie porozumień sierpniowych, w których zawarto postulaty dotyczące sfery religijnej, okazało się wielkim sukcesem protestujących.
Konspiracyjna działalność ks. dr. Seweryna Kowalskiego
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Konspiracyjna działalność ks. dr. Seweryna Kowalskiego

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
Podczas II wojny światowej ziemie polskie podzielono na część sowiecką i niemiecką. W części niemieckiej wydzielono tereny włączone do III Rzeszy niemieckiej oraz Generalne Gubernatorstwo (GG) i utworzono urzędy niemieckie. Tylko w GG działały jawne kościelne struktury: instytucje i urzędy kościelne (diecezje, parafie, seminaria, itd.).
Kontrwywiad wojskowy PRL wobec wizyty Jana Pawła II w kraju w 1979 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Kontrwywiad wojskowy PRL wobec wizyty Jana Pawła II w kraju w 1979 r.

Autor: Bartosz Kapuściak
W związku z pierwszą wizytą Jana Pawła II do Polski, która odbyła się w dniach 2 do 10 czerwca 1979 r. jedną z podstawowych kwestii na jaką zwracała uwagę Wojskowa Służba Wewnętrzna, czyli kontrwywiad wojskowy było zabezpieczenie wojska i jego składu osobowego.
KOP od święta
POLECAMY
Artykuł

KOP od święta

Autor: Artur Ochał
KOP jako formacja o szerokich zadaniach związanych z ochroną granicy stał się z czasem ważnym animatorem życia kulturalno-oświatowego na pograniczu. Żołnierze brali udział we wszystkich uroczystościach państwowych i kościelnych organizowanych w miasteczkach i wioskach kresowych, tym samym stopniowo zyskując sympatię miejscowej ludności.
Kościół bez Prymasa
PAMIĘTAMY
Artykuł

Kościół bez Prymasa

Autor: Bartłomiej Noszczak
Aresztowanie Prymasa Stefana Wyszyńskiego w nocy z 25 na 26 września 1953 r. było silnym ciosem wymierzonym Kościołowi katolickiemu w Polsce przez komunistyczny reżim Bieruta. Było to o tyle istotne, że Kościół był w tym czasie ostatnią instytucją opozycyjną wobec narzuconego przez Moskwę systemu.
Kościół dla Niepodległości
POLECAMY
Artykuł

Kościół dla Niepodległości

Autor: Adam Hlebowicz
Katoliccy duchowni towarzyszyli Polakom w najtrudniejszych momentach walki o odzyskanie wolności, a później – o jej utrzymanie.
Kościół jest razem z Wami…. Homilia biskupa Tokarczuka wygłoszona podczas mszy św. w intencji „Solidarności” w przemyskiej katedrze 16 listopada 1980 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kościół jest razem z Wami…. Homilia biskupa Tokarczuka wygłoszona podczas mszy św. w intencji „Solidarności” w przemyskiej katedrze 16 listopada 1980 r.

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Podczas mszy świętej z 16 listopada 1980 r., odprawianej w intencji NSZZ „Solidarność”, ordynariusz przemyski wypowiedział niezwykle istotne słowa, które wyrażały ogromną nadzieję na zmianę sytuacji w kraju. Omawiana homilia jest jednym z wielu przykładów poparcia, okazywanego przez pasterza przemyskiego rodzącej się „Solidarności”.
Kościół katolicki a Solidarność (1980–1981)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kościół katolicki a Solidarność (1980–1981)

Autor: Rafał Łatka
Wpływ Kościoła na świat ludzi pracy ujawnił się już w okresie strajków, które rozpoczęły się w lipcu 1980 r. w Lublinie i wkrótce ogarnęły cały kraj. To oddziaływanie było widoczne także później, gdy powstała „Solidarność”. W swojej analizie chciałbym zwrócić uwagę na trzy jego płaszczyzny.
Kościół na celowniku. Kartoteki Departamentu IV Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kościół na celowniku. Kartoteki Departamentu IV Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

Autor: Kinga Mierzejewska, Paweł Pietraszek
W czasach PRL władze uważały Kościół katolicki za najważniejszego ideologicznie przeciwnika systemu komunistycznego. W celu skutecznego objęcia go kontrolą operacyjną w czerwcu 1962 roku powołany został Departament IV MSW.
Kościół ratujący Żydów
POLECAMY
Artykuł

Kościół ratujący Żydów

Autor: ks. Jarosław Wąsowicz SDB
Wielu jakby dziś nie pamięta, że podczas wojny wszyscy obywatele Polski podlegali okupacyjnemu terrorowi. Pewnie stąd pytania, czy ówczesna pomoc Kościoła dla Żydów była wystarczająca. Dobrze jest więc przypominać o skali represji wobec Kościoła i o skali pomocy, jakiej mimo to udzielał on Żydom.
Kościół w regionie świętokrzyskim w drugiej połowie lat osiemdziesiątych XX wieku
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Kościół w regionie świętokrzyskim w drugiej połowie lat osiemdziesiątych XX wieku

Autor: Marzena Grosicka
Rola Kościoła katolickiego w drugiej połowie lat 80. XX wieku była bardzo ważna. Oprócz działalności charytatywnej duchowni pomagali członkom opozycji, którzy po zdelegalizowaniu „Solidarności” byli represjonowani.
Kościół wobec Poznańskiego Czerwca
PAMIĘTAMY
Artykuł

Kościół wobec Poznańskiego Czerwca

Autor: Ks. Jarosław Wąsowicz SDB
Poznań 28 i 29 czerwca 1956 r. był świadkiem robotniczych protestów, które przerodziły się w walki uliczne. Do ich stłumienia władze komunistyczne użyły wojska. Było wiele ofiar śmiertelnych, kilkaset osób zostało rannych.
Kościół z pomocą poszkodowanym w stanie wojennym. Diecezja katowicka
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kościół z pomocą poszkodowanym w stanie wojennym. Diecezja katowicka

Autor: Daniel Szlachta
Strach, aresztowania, brak środków do życia i dostępu do informacji o losie najbliższych to codzienność działaczy Solidarności po 13 grudnia 1981 r. Jako pierwszy ruszył im z pomocą Kościół.
Krakowski przyczółek wolnej prasy
POLECAMY
Artykuł

Krakowski przyczółek wolnej prasy

Autor: Cecylia Kuta
24 marca 1945 r. ukazał się pierwszy numer „Tygodnika Powszechnego”. Jego wydawcą była Kuria Książęco-Metropolitalna w Krakowie.
Kresowy głos sumienia. Arcybiskup Józef Teodorowicz (1864–1938)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Kresowy głos sumienia. Arcybiskup Józef Teodorowicz (1864–1938)

Autor: Tomasz Krzyżowski
Arcybiskup lwowski obrządku ormiańskiego walczył w parlamencie wiedeńskim o odrodzenie Polski, a potem zabiegał o korzystny kształt jej granic. Nieokiełznany temperament polityczny łączył z troską o ubogich i z głębokim życiem duchowym.
Ks. Franciszek Blachnicki – tarnogórzanin, który przepowiedział upadek komunizmu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ks. Franciszek Blachnicki – tarnogórzanin, który przepowiedział upadek komunizmu

Autor: Andrzej Sznajder
Ks. Franciszek Blachnicki kojarzony jest na ogół z największym dziełem jego życia, jakim był – i nadal pozostaje – Ruch Światło–Życie (zwany też potocznie ruchem oazowym). To skojarzenie daleko jednak nie wyczerpuje wielowymiarowości tej postaci.
Ks. Franciszek Blachnicki i ruch oazowy a Keston College
PAMIĘTAMY
Artykuł

Ks. Franciszek Blachnicki i ruch oazowy a Keston College

Autor: Bogusław Wójcik
Keston College – bo tak nazywano ośrodek stworzony w 1969 r. przez pastora Bourdeaux – odegrał wyjątkową rolę w dokumentowaniu działalności dysydentów religijnych i politycznych w ZSRS i jego państwach satelickich, przyczynił się też do zmiany świadomości społeczeństw państw zachodnich na temat wolności religijnej w Europie Środkowo-Wschodniej.
Ks. Franciszek Blachnicki i ruch oazowy na Słowacji
Nowy numer Biuletynu IPN
Artykuł

Ks. Franciszek Blachnicki i ruch oazowy na Słowacji

Autor: Mirosław Szumiło
Mało znanym aspektem życia i działalności ks. Franciszka Blachnickiego są jego kontakty ze Słowakami, które zaowocowały powstaniem ruchu oazowego w komunistycznej Czechosłowacji. Ponieważ działalność ta odbywała się w konspiracji, bardzo trudno znaleźć w archiwach jakiekolwiek dokumenty na ten temat. Zdani jesteśmy przede wszystkim na wspomnienia i relacje Słowaków, którzy uczestniczyli w oazach.
Ks. Franciszek Gołba (1862–1944) we wspomnieniach współpracowników i wychowanków
TYLKO U NAS
Wspomnienie

Ks. Franciszek Gołba (1862–1944) we wspomnieniach współpracowników i wychowanków

Autor: Łucja Marek
„Rok 1944 zaczyna się ze smutkiem dla parafii [w Bachowicach niedaleko Wadowic]. Po krótkiej chorobie, dnia 18 stycznia Ks[iądz] Prałat Dr Fr[anciszek] Gołba opuszcza na zawsze swą ukochaną wieś, dla której tyle dobrego zdziałał”. Przywołana refleksja rozpoczyna zapis kronikarski o śmierci wielce zasłużonego duszpasterza-społecznika.
Ks. Hilary Jastak, kapelan Armii Krajowej i Solidarności, król Kaszubów
POLECAMY
Artykuł

Ks. Hilary Jastak, kapelan Armii Krajowej i Solidarności, król Kaszubów

Autor: Jan Hlebowicz
Przyszły duchowny urodził się w Kościerzynie jako jedno z szesnaściorga dzieci Jakuba i Marii Jastaków. Gimnazjum w Chełmnie ukończył w 1934 r. i trafił do Seminarium Duchownego w Pelplinie, które kształciło kapłanów diecezji chełmińskiej.
Ks. Jan Leon Ziółkowski (1889-1940)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Ks. Jan Leon Ziółkowski (1889-1940)

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Od najmłodszych lat dojrzewało w Janie Ziółkowskim pragnienie połączenia posługi kapłańskiej z losem żołnierza. Towarzyszył polskim wojskowym zarówno w czasie wojny polsko-bolszewickiej, jak i później – aż do śmierci w z rąk sowieckich oprawców w Katyniu.
Ks. Konstanty Budkiewicz. Prałat męczennik
POLECAMY
Artykuł

Ks. Konstanty Budkiewicz. Prałat męczennik

Autor: Wojciech Frazik
3 kwietnia 1923 roku świat obiegła wiadomość o rozstrzelaniu w Moskwie ks. Konstantego Budkiewicza. Tego dnia bolszewicka „Prawda” ogłosiła: „Dnia 31 marca wykonano wyrok na prałacie Budkiewiczu, który został skazany na śmierć w procesie katolickich kontrrewolucjonistów”.
Ks. prof. Wincenty Granat. Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, kandydat na ołtarze
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Ks. prof. Wincenty Granat. Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, kandydat na ołtarze

Autor: Konrad Białecki
Przyszły rektor KUL urodził się 1 kwietnia 1900 roku w Ćmielowie k. Ostrowca Świętokrzyskiego, jako syn Jana i Antoniny z d. Jedlickiej. Miał dwie siostry i dwóch braci. W późniejszych latach wpisywał w ankietach personalnych pochodzenie robotnicze (1952) lub robotnicze i drobnomieszczańskie (1954).
Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski i Chrześcijańska Wspólnota Ludzi Pracy
PAMIĘTAMY
Artykuł

Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski i Chrześcijańska Wspólnota Ludzi Pracy

Autor: Łucja Marek
9 stycznia 2024 r. zmarł ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, duchowny katolicki obrządków ormiańskiego i łacińskiego, opiekun osób niepełnosprawnych intelektualnie, działacz opozycji antykomunistycznej. Został zapamiętany jako nieformalny kapelan „Solidarności”, ale jego związki ze środowiskiem opozycyjnym rozpoczęły się wcześniej, u schyłku lat 70. XX wieku w Nowej Hucie.
Ksiądz Bernard Czernecki – kapelan „Solidarności” w Jastrzębiu i duszpasterz ludzi pracy
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Ksiądz Bernard Czernecki – kapelan „Solidarności” w Jastrzębiu i duszpasterz ludzi pracy

Autor: Daniel Szlachta
Jest uważany za postać wybitną i zasłużoną. Cieszył się bezspornym autorytetem wśród górników z Jastrzębia-Zdroju. Bardzo często stawał w ich obronie i nie zostawił ich samych. Działalność ks. Bernarda Czerneckiego została doceniona w ostatnich latach, o czym świadczy nadanie mu licznych odznaczeń państwowych.
Ksiądz Czesław Sadłowski. Kapłan niezłomny
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Ksiądz Czesław Sadłowski. Kapłan niezłomny

Autor: Marcin Krzysztofik
Ksiądz Prałat Czesław Sadłowski jest jednym z wielu duchownych katolickich, którzy przez swoją działalność stali się prawdziwymi autorytetami dla licznych środowisk. Jego niezłomna postawa, zarówno w sprawie budowy kościoła w Zbroszy Dużej koło Grójca, jak również przy powstawaniu struktur opozycyjnych w środowisku wiejskim, wprawiała w wściekłość najwyższe władze PRL.
Ksiądz Gurgacz – męczennik komunizmu
PAMIĘTAMY
Artykuł

Ksiądz Gurgacz – męczennik komunizmu

Autor: Dariusz Walusiak
Ksiądz Władysław Gurgacz uosabia odwieczne polskie wartości wyrażane słowami: Bóg, Honor, Ojczyzna. On i inni żołnierze II konspiracji, dziś określani jako Wyklęci-Niezłomni, nie wyobrażali sobie innej Ojczyzny. Chcieli silnej, niepodległej – i katolickiej – Polski. O taką walczyli, za taką ginęli.
Ksiądz Jan Zieja w II RP i podczas II wojny światowej – kapłan ubogich i żołnierzy
TYLKO U NAS
Artykuł

Ksiądz Jan Zieja w II RP i podczas II wojny światowej – kapłan ubogich i żołnierzy

Autor: Tomasz Roguski
Kapłan, społecznik, żołnierz i obrońca uciśnionych. W dwudziestoleciu międzywojennym ks. Zieja włączył się w działalność społeczną, a w czasie wojny związał się z Polskim Państwem Podziemnym i poświęcał się najbardziej prześladowanym przez okupantów.
Ksiądz Kazimierz Jancarz, mistrzejowicki „Baca”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Ksiądz Kazimierz Jancarz, mistrzejowicki „Baca”

Autor: Łucja Marek
25 marca 1993 r. zmarł kapłan, którego motorem działania były „religia przepojona patriotyzmem i patriotyzm przepojony religią”. Został zapamiętany przede wszystkim jako duszpasterz ludzi pracy.
Ksiądz Ludwik Wrodarczyk
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Ksiądz Ludwik Wrodarczyk

Autor: Michał Siekierka
Ludwik Wrodarczyk urodził się w dniu 25 sierpnia 1907 r. jako drugi z trzynaściorga potomnych Karola i Justyny Wrodarczyków w miejscowości Radzionkowo na Górnym Śląsku. W 1921 r., po ukończeniu szkoły powszechnej, wstąpił do Małego Seminarium w Krotoszynie prowadzonego przez oblatów.
Ksiądz Roman Kotlarz. Śmierć ze znakiem zapytania...
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ksiądz Roman Kotlarz. Śmierć ze znakiem zapytania...

Autor: Arkadiusz Kutkowski
Wciąż nie jest jasne, kto odpowiada za śmierć ks. Romana Kotlarza w sierpniu 1976 r. Ale dzięki ostatnim działaniom pionu śledczego IPN wiemy coraz więcej o tej sprawie, a tym samym o mechanizmach działania PRL-owskiego aparatu represji wobec duchowieństwa katolickiego.
Ksiądz Stefan Niedzielak: ostatnia ofiara Katynia?
POLECAMY
Artykuł

Ksiądz Stefan Niedzielak: ostatnia ofiara Katynia?

Autor: Patryk Pleskot
W piątek 20 stycznia 1989 roku późnym wieczorem ks. Stefan Niedzielak – siedemdziesięcioczteroletni proboszcz na warszawskich Powązkach – został brutalnie zamordowany w swoim mieszkaniu. Nieznani do dzisiaj sprawcy najpierw bestialsko go pobili, a potem dosłownie złamali mu kark.
Ksiądz Wiktor Judycki. Proboszcz 5. Kresowej Dywizji Piechoty, uczestnik bitwy o Monte Cassino
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Ksiądz Wiktor Judycki. Proboszcz 5. Kresowej Dywizji Piechoty, uczestnik bitwy o Monte Cassino

Autor: Ewelina Ślązak
W pamięci żołnierzy oraz pozostałych duszpasterzy zapamiętany został jako osoba o wyjątkowej odwadze oraz empatii. W trakcie działań bojowych 2. Korpusu przebywał zawsze na pierwszej linii toczonych walk. Od maja 1952 r. do śmierci 4 lutego 1955 r. jego niedzielne homilie transmitowane były przez Radio Wolna Europa.
Ksiądz Władysław Gurgacz „Sem” (1914–1949) Korespondencja ze współbraćmi jezuitami
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ksiądz Władysław Gurgacz „Sem” (1914–1949) Korespondencja ze współbraćmi jezuitami

Autor: Krzysztof Dorosz SJ
Blisko 230 dokumentów liczy korespondencja ks. Władysława Gurgacza ze współbraćmi jezuitami. Przez jakie, opisane w listach doświadczenia życiowe przechodził ks. Gurgacz, nim w 1948 r. został kapelanem podziemia niepodległościowego?
Ksiądz Władysław Gurgacz SJ (1914-1949). Duchowa droga Kapelana Niezłomnych
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ksiądz Władysław Gurgacz SJ (1914-1949). Duchowa droga Kapelana Niezłomnych

Autor: Krzysztof Dorosz
Znamy go dzisiaj przede wszystkim jako kapelana Żołnierzy Wyklętych, przedstawianego często na zdjęciach w wojskowym mundurze, wśród członków Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców, na tle pięknej Hali Łabowskiej i Beskidu Sądeckiego. Mało jednak wiemy o jego duchowej drodze, która doprowadziła go do brzemiennej w skutki decyzji przystąpienia wiosną 1948 r. do oddziału konspiracyjnego.
Ksiądz, który zakpił z Wydziału ds. Wyznań. Salezjanin ks. Michał Winiarz (1911–1988)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Ksiądz, który zakpił z Wydziału ds. Wyznań. Salezjanin ks. Michał Winiarz (1911–1988)

Autor: Ks. Jarosław Wąsowicz SDB
Jego kapłańskie posługiwanie przypadło na lata 1947–1988, a więc okres zmagania Kościoła z systemem komunistycznym. Doświadczył wielu przykrości ze strony władzy. Nagabywany, inwigilowany, karany – okazywał się kapłanem nieugiętym, pozwalającym sobie nawet na kpiny z pracowników Wydziału ds. Wyznań.
Księdza Cogito spór z komunizmem
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Księdza Cogito spór z komunizmem

Autor: Bogusław Wójcik
Przydomek Ksiądz Cogito stał się drugim symbolicznym imieniem ks. prof. Michała Hellera – wybitnego współczesnego naukowca i filozofa, a zarazem nietuzinkowego teologa, jedynego jak dotąd polskiego laureata „katolickiego Nobla” – Nagrody Templetona.
Ku Niepodległej. Arcybiskup lwowski Józef Bilczewski w latach 1914–1920
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ku Niepodległej. Arcybiskup lwowski Józef Bilczewski w latach 1914–1920

Autor: Grzegorz Chajko
Gdzie miłość ojczyzny gaśnie, tam przychodzą czasy łotrów i szaleńców – twierdził za Henrykiem Sienkiewiczem. Tak jak wielki pisarz, był gorącym patriotą. Święty Józef Bilczewski zapisał się w historii rzymskokatolickiej archidiecezji lwowskiej i Polski jako wybitny duszpasterz i mąż stanu.
Kurierzy Bożego Słowa
TYLKO U NAS
Artykuł

Kurierzy Bożego Słowa

Autor: Mirosław Szumiło
Zainteresowani historią Polacy wiedzą o „taternikach” przemycających do PRL przez granicę polsko-czechosłowacką wydawnictwa paryskiej „Kultury”. Mało kto słyszał natomiast o działających na znacznie większą skalę „kurierach Bożego słowa” przerzucających z Polski na Słowację literaturę religijną.
Laicyzacja życia społecznego w peerelowskiej Łodzi– casus szpitala Sióstr Świętej Rodziny z Bordeaux (SFB)
TYLKO U NAS
Artykuł

Laicyzacja życia społecznego w peerelowskiej Łodzi– casus szpitala Sióstr Świętej Rodziny z Bordeaux (SFB)

Autor: Ewelina Ślązak
U podstaw idei komunizmu leżał postulat całkowitego wyeliminowania religii z życia publicznego i społecznego. Intensywna akcja laicyzacyjna prowadzona przez PZPR stanowiła też odpowiedź na odradzające się życie religijne i siłę Kościoła w Polsce.
Lata zapomnianego buntu. Konflikt Polaków z władzą komunistyczną na tle religijnym (1957-1963)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Lata zapomnianego buntu. Konflikt Polaków z władzą komunistyczną na tle religijnym (1957-1963)

Autor: Marcin Dąbrowski
Zderzenie rozbudzonych po Październiku 1956 wolnościowych oczekiwań polskiego społeczeństwa z ponownym usztywnieniem pod rządami Gomułki polityki wyznaniowej PRL doprowadziło w latach 1957–1963 do licznych lokalnych konfliktów z komunistyczną władzą na tle religijnym.
List z Sachsenhausen i indeks Wojtyły. Życie ks. Józefa Kaczmarczyka
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

List z Sachsenhausen i indeks Wojtyły. Życie ks. Józefa Kaczmarczyka

Autor: Piotr Ataman
Ksiądz Józef Kaczmarczyk – duchowny, wykładowca i artysta – został aresztowany przez Niemców wraz z innymi profesorami Uniwersytetu Jagiellońskiego. Czas spędzony jako więzień KL Sachsenhausen nie zdołał osłabić jego zapału do pracy naukowej i społecznej. Na tajnych kompletach po raz pierwszy spotkał młodego Karola Wojtyłę, swojego późniejszego studenta.
Losy łódzkiego Kościoła katolickiego podczas II wojny światowej
POLECAMY
Artykuł

Losy łódzkiego Kościoła katolickiego podczas II wojny światowej

Autor: Ewelina Ślązak
II wojna światowa miała ogromne przełożenie na strukturę narodowościową, wyznaniową oraz ludnościową Polski. Spowodowane było to polityką demograficzną Niemiec hitlerowskich opierającą się na różnorodnych działaniach zmierzających do eksterminacji ludności żydowskiej i germanizacji ziem polskich.
Łomża – Drohiczyn – Białystok – komunistyczne władze na milenijnym szlaku
POLECAMY
Artykuł

Łomża – Drohiczyn – Białystok – komunistyczne władze na milenijnym szlaku

Autor: Krzysztof Sychowicz
Obchody Milenium Chrztu Polski, mające wybitnie religijny charakter, skoncentrowały na sobie działania zarówno Służby Bezpieczeństwa, Wydziału ds. Wyznań, jak i innych urzędów podległych Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
Manifestacje patriotyczno-religijne 1861 roku. Preludium Powstania Styczniowego
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Manifestacje patriotyczno-religijne 1861 roku. Preludium Powstania Styczniowego

Autor: Tomasz Łysiak
Powstanie Styczniowe ma swoich apologetów i krytyków. Józef Piłsudski gloryfikował czyn powstańczy i na jego sile duchowej opierał formowanie młodego żołnierza polskiego, ale też poddawał go krytyce, nie po to, by potępiać, lecz by czerpiąc z tego, co piękne i silne, wyciągać wnioski z jego błędów.
Matka Boska Armii Krajowej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Matka Boska Armii Krajowej

Autor: Ewelina Ślązak
W czasie II wojny światowej, w tym podczas Powstania Warszawskiego, powstało wiele obrazów przedstawiających martyrologię narodu polskiego. Dzieje jednego z nich, obrazu Matka Boska Armii Krajowej Ireny Pokrzywnickiej, do dziś są znane nielicznym.
Matka Jedności. Koronacja obrazu Matki Boskiej Świętolipskiej w 1968 r.
POLECAMY
Artykuł

Matka Jedności. Koronacja obrazu Matki Boskiej Świętolipskiej w 1968 r.

Autor: Klaudia Słojkowska
11 sierpnia 1968 r. w Sanktuarium Maryjnym w Świętej Lipce odbyły się uroczystości koronacji obrazu Matki Bożej Świętolipskiej. Koronacji cudownego wizerunku Matki Bożej dokonali: prymas Polski, kardynał Stefan Wyszyński, i ówczesny metropolita krakowski, kardynał Karol Wojtyła.
Matka Maria Teresa. Stanisława Jasionowicz (1930-2023)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Matka Maria Teresa. Stanisława Jasionowicz (1930-2023)

Autor: Arkadiusz Cisek
Nazaretanka, należała do setek tysięcy Polaków, którzy po 1945 r. zostali na wygnaniu, rozsiani po całym świecie. Taki był jeden z wielu efektów zagrabienia przez Rosję sowiecką Kresów Wschodnich Polski i popadnięcia reszty ziem polskich w zależność od Moskwy. Z Polski Stanisławę (takie imię otrzymała na chrzcie świętym) Jasionowicz w istocie wypędzono wtedy po raz drugi.
Męczennicy ziemi nowogródzkiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Męczennicy ziemi nowogródzkiej

Autor: Kazimierz Krajewski
Losy Polaków na Kresach Północno-Wschodnich nierozerwalnie związane są z Kościołem katolickim. To dzięki Kościołowi kresowa społeczność zachowała świadomość narodową i język polski w latach porozbiorowej niewoli carskiej. Wiele zawdzięczała mu także po odzyskaniu niepodległości w 1918 r.
Męczennik
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Męczennik

Autor: Włodzimierz Suleja
Milionowe tłumy na trasie papieskiej pielgrzymki z 1983 r. nie zaniepokoiły władzy. Nie wiadomo zresztą, czy zabrakło politycznej woli, czy wręcz wyobraźni. Co więcej, zapewne już wówczas zaczęto się zastanawiać, jak zniszczyć wpływ Kościoła, a zwłaszcza tych księży, którzy jawnie stanęli po stronie „Solidarności”, takich, jak ksiądz Jerzy Popiełuszko.
Męczennik komunizmu. Błogosławiony ks. Tytus Zeman (1915–1969)
DLA WNIKLIWYCH
Recenzja

Męczennik komunizmu. Błogosławiony ks. Tytus Zeman (1915–1969)

Autor: ks. Jarosław Wąsowicz SDB
30 września 2017 r. w Bratysławie odbyła się beatyfikacja ks. Tytusa Zemana, który za niezłomną postawę w czasach komunistycznej dyktatury w Czechosłowacji został aresztowany i przez wiele lat był więziony oraz torturowany. Teraz także polski czytelnik dostaje do rąk biografię tego dzielnego salezjanina.
Milenijna ofensywa Kościoła
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Milenijna ofensywa Kościoła

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Obchody milenijne w diecezji przemyskiej zbiegły się z początkiem posługi bp. Ignacego Tokarczuka, który bardzo szybko dał się poznać jako gorliwy obrońca Kościoła i pasterz bliski wiernym.
Milenium Chrztu Polski w Piekarach Śląskich – Duchowej Stolicy Górnego Śląska
POLECAMY
Artykuł

Milenium Chrztu Polski w Piekarach Śląskich – Duchowej Stolicy Górnego Śląska

Autor: Radosław Morawski
22 maja 1966 r. w Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich odbyły się uroczystości związane z Milenium Chrztu Polski, z udziałem przedstawicieli Episkopatu Polski na czele z prymasem kardynałem Stefanem Wyszyńskim.
Milenium chrztu Polski. Krok na drodze do wolności
POLECAMY
Artykuł

Milenium chrztu Polski. Krok na drodze do wolności

Autor: Filip Musiał
14 kwietnia 1966 roku – tysiąc lat od symbolicznej daty przyjęcia chrztu przez Mieszka I – rozpoczęły się obchody milenium chrztu Polski.
Millenium Chrztu Polski
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Millenium Chrztu Polski

Autor: Agnieszka Wygoda
Dnia 3 maja 1966 roku na jasnogórskich błoniach tysiące Polaków ze wszystkich zakątków kraju modliło się przed cudownym obrazem Matki Bożej Częstochowskiej dziękując za tysiącletnią obecność chrześcijaństwa na naszych ziemiach i zawierzając Bogu Ojczyznę na kolejne Millenium.
Audio/Video

Miloš Doležal Jakby nam już dzisiaj przyszło umrzeć. Dramat życia, kapłaństwa i męczeńskiej śmierci czyhoskiego proboszcza ks. Josefa Toufara

Miłosierny z Dachau. Ks. Stefan Wincenty Frelichowski
PAMIĘTAMY
Artykuł

Miłosierny z Dachau. Ks. Stefan Wincenty Frelichowski

Autor: Dorota Grzechocińska
22 lutego 1945 r. zmarł w KL Dachau bł. ksiądz Stefan Wincenty Frelichowski, w 2003 r. ogłoszony patronem harcerzy polskich. 22 lutego na całym świecie obchodzony jest również Dzień Myśli Braterskiej – święto harcerzy i skautów. Choć zbieżność tych dat jest przypadkowa, to wybór ks. Frelichowskiego na patrona harcerzy przypadkowy z pewnością nie był.
Mohylewianka. Zapiski Marii Jefimow (1912-2006)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Mohylewianka. Zapiski Marii Jefimow (1912-2006)

Autor: Adam Hlebowicz
„Co może być gorszego niż nasze obecne położenie? Wieczny strach, przerażenie i tak mało radości”. Te zdania zapisane przez Marię Pieczorankę po mężu Jefimow odzwierciedlają to, co przeżyli Polacy zostawieni sami sobie na dalszych Kresach, czyli nad Berezyną, Dnieprem, Prypecią, Teterewem i Słuczą.
Msze Św. za Ojczyznę. Suchowola – Białystok (1984-1989)
TYLKO U NAS
Artykuł

Msze Św. za Ojczyznę. Suchowola – Białystok (1984-1989)

Autor: Marek Kozak
Msze św. za Ojczyznę w Suchowoli były odprawiane od 11 listopada 1984 r., w drugą niedzielę każdego miesiąca, w kościele Św. Apostołów Piotra i Pawła w Suchowoli. Pierwsze nabożeństwo za duszę ks. Jerzego odprawił biskup białostocki ks. Edward Kisiel z udziałem tysięcy wiernych z całego kraju.
Na rubieży i w salonach Belwederu. Ks. Marian Tokarzewski (1873–1941?)
POLECAMY
Artykuł

Na rubieży i w salonach Belwederu. Ks. Marian Tokarzewski (1873–1941?)

Autor: Anna Zechenter
Niezłomnie bronił zasad chrześcijańskich – i przed carskimi czynownikami odpłacającymi mu zsyłkami, i na ogarniętych pożogą lat 1917–1919 Kresach, gdzie codziennie patrzył w oczy śmierci, i jako kapelan marsz. Józefa Piłsudskiego, i wreszcie znów przed bolszewikami. Zamordowali go ci ostatni – prawdopodobnie w 1941 r.
Naznaczeni KL Dachau. O losie rocznika kapłańskiego prymasa Wyszyńskiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Naznaczeni KL Dachau. O losie rocznika kapłańskiego prymasa Wyszyńskiego

Autor: Łucja Marek
Szacuje się, że w czasie drugiej wojny światowej blisko 3 tys. polskich duchownych poniosło śmierć, to jest prawie 20 proc. przedwojennego duchowieństwa. Kościół katolicki w Polsce poniósł ogromne straty osobowe i materialne.
Nie tylko Miętne i Włoszczowa
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Nie tylko Miętne i Włoszczowa

Autor: Grzegorz Majchrzak
Protesty uczniów z Miętnego i Włoszczowy przeciwko usuwaniu krzyży z ich szkół były najgłośniejszymi, ale jednymi z wielu tego rodzaju protestów w latach osiemdziesiątych.
poprzednia < 1 3 4 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510