Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Wedrzeć się do konsulatu USA
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wedrzeć się do konsulatu USA

Autor: Patryk Pleskot
W grudniu 1986 r. funkcjonariusze kontrwywiadu PRL włamali się do konsulatu amerykańskiego w Krakowie. Złamali szyfry do sejfu, a całą operację udokumentowali fotograficznie.
Wielka ucieczka z więzienia PRL. Kulisy wydarzeń z 2 grudnia 1955 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

Wielka ucieczka z więzienia PRL. Kulisy wydarzeń z 2 grudnia 1955 roku

Autor: Justyna Dudek
Późnym wieczorem 2 grudnia 1955 r. kilkunastu więźniów usiłowało zbiec z zakładu karnego w Sieradzu. I choć próba ta nie powiodła się, przeszła ona do historii jako największa w dziejach więziennictwa PRL nieudana ucieczka podjęta bez pomocy z zewnątrz.
Wielki Brat patrzy. Biuro „B” Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wielki Brat patrzy. Biuro „B” Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

Autor: Kinga Mierzejewska, Paweł Pietraszek
Działające w latach 1956-1990 Biuro „B” MSW to jedna z ważniejszych komórek operacyjnych aparatu bezpieczeństwa PRL. Głównym zadaniem Biura „B” było prowadzenie tajnej obserwacji obywateli, instytucji i środowisk opozycyjnych.
Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
W swej posłudze duszpasterskiej kierował się doświadczeniami polskich księży-społeczników z czasów zaborów. W latach 1923-1931 był wykładowcą w Seminarium Nauczycielskim w Lesznie. W trakcie wojny prowadził tajną działalność duszpasterską, mimo zakazu władz niemieckich. Bez wyroku przetrzymywano go w więzieniu WUBP w Poznaniu. Ks. Tadeusz Peik zmarł w szpitalu UB w Poznaniu 25 maja 1950 r.
Wiersze Adama Zagajewskiego w Bibliotece Akademii Spraw Wewnętrznych
POLECAMY
Artykuł

Wiersze Adama Zagajewskiego w Bibliotece Akademii Spraw Wewnętrznych

Autor: Witold Wasilewski
Materiały wydawane w „drugim obiegu” wpadały zwykle w ręce funkcjonariuszy MSW podczas działań operacyjnych, czy mówiąc wprost represyjnych. Niektóre druki bezdebitowe trafiły do zasobu Akademii Spraw Wewnętrznych, gdzie wykorzystywane były przez aparat bezpieczeństwa.
Więzienie Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach
TYLKO U NAS
Artykuł

Więzienie Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach

Autor: Marek Jończyk
Początki komunistycznego aparatu represji sięgają połowy sierpnia 1944 r., kiedy to w południowo-wschodniej części województwa kieleckiego zajętej przez Sowietów, powstały zręby Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach.
Wiktor Głuski. „Kujbyszewiak”, „ubowiec” i… malwersant
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wiktor Głuski. „Kujbyszewiak”, „ubowiec” i… malwersant

Autor: Robert Piwko
Wiktor Głuski był początkowo jedynie jednym z wielu Polaków przymusowo wcielonych do Armii Czerwonej. Skierowanie na kurs w Specjalnej Szkole NKWD w Kujbyszewie zapewniło mu szybką karierę i intratną pozycję w nowym porządku, zaprzepaszczoną jednak w skutek zbytniej pazerności.
Wiktor Herer – podpułkownik UB, doradca „Solidarności”
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Wiktor Herer – podpułkownik UB, doradca „Solidarności”

Autor: Przemysław Benken
Urodził się 19 stycznia 1920 r. w Czerniowcach na Bukowinie. W 1920 r. jego rodzina przeniosła się do Lwowa. W 1934 r. wstąpił do komunistycznej organizacji młodzieżowej „Pionier” i jeszcze w tym samym roku został zatrzymany przez policję przy rozrzucaniu ulotek, za co usunięto go z gimnazjum.
Władysław Komar
POLECAMY
Biogram / Biografia

Władysław Komar

Autor: Katarzyna Adamów
Urodzony w Kownie, jeden z najznakomitszych polskich kulomiotów. Był postacią niezwykle barwną i rozpoznawalną. Zapisał się w historii nie tylko jako wybitny sportowiec, lecz także jako komik i aktor. Mówi się, że znał tylu ludzi ilu zawierała książka telefoniczna…
Władza z sowieckiego nadania
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Władza z sowieckiego nadania

Autor: Filip Musiał
W zajmowanych przez Armię Czerwoną miastach Sowieci aresztowali reprezentantów Polskiego Państwa Podziemnego, a następnie ochraniali nowe organy władzy kierowane przez komunistów i ich zwolenników.
Władze PRL wobec arcybiskupa poznańskiego Antoniego Baraniaka w latach 1957–1977
TYLKO U NAS
Artykuł

Władze PRL wobec arcybiskupa poznańskiego Antoniego Baraniaka w latach 1957–1977

Autor: Konrad Białecki
W trakcie pełnienia posługi arcybiskupa poznańskiego, ks. Antoni Baraniak doświadczył zarówno oficjalnych nacisków i szykan ze strony władz jak również inwigilacji i licznych prób dezorganizacji jego pracy duszpasterskiej przez Służbę Bezpieczeństwa.
Wojska Ochrony Pogranicza w systemie aparatu bezpieczeństwa PRL
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wojska Ochrony Pogranicza w systemie aparatu bezpieczeństwa PRL

Autor: Paweł Skubisz
Wojska Ochrony Pogranicza są w społecznym odbiorze jedną z najmniej znanych formacji komunistycznego aparatu bezpieczeństwa PRL. Szczególnie dotyczy to działalności pionu operacyjnego i kontrwywiadowczego.
Wojskowe Obozy Internowania 1982-1984 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Wojskowe Obozy Internowania 1982-1984 r.

Autor: Mieczysław Góra
Przeprowadzone przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku śledztwo o sygnaturze S85.2008.Zk obaliło domniemanie legalności działań wobec osób umieszczonych w Wojskowych Obozach Internowania dalej zwanych WOI.
Wpadka podziemnej drukarni biuletynu „Rezonans”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wpadka podziemnej drukarni biuletynu „Rezonans”

Autor: Katarzyna Florczyk
Julian Zydorek, Adam Pohl i Wiesław Chossa zostali ujęci przez bezpiekę podczas pracy w konspiracyjnej drukarni. Nagłe wtargnięcie śledczych z grupą operacyjną Wydziału V Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Poznaniu do domku letniskowego w Puszczykowie całkowicie zaskoczyło opozycjonistów.
Wspomnienia z „1407 dni i nocy w więzieniu mokotowskim”
Fragment publikacji
Wspomnienie

Wspomnienia z „1407 dni i nocy w więzieniu mokotowskim”

„Była środa 2 lipca 1952 r., zaczęły się wakacje. Właśnie ukończyłem sesję egzaminacyjną po drugim roku studiów na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Zabrzu-Rokitnicy. Niestety, nie zaliczyłem wszystkich egzaminów, oblałem ten z chemii fizjologicznej i nie przystąpiłem do egzaminów z języków obcych – niemieckiego i rosyjskiego. Ale wakacje miałem przed sobą”.
Współpraca aparatów bezpieczeństwa PRL i Korei Północnej w latach 80. XX wieku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Współpraca aparatów bezpieczeństwa PRL i Korei Północnej w latach 80. XX wieku

Autor: Marek Hańderek
Relacje między komunistyczną Polską i Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną przez większość okresu Zimnej Wojny były dobre. Najbardziej intensywnie stosunki bilateralne rozwijały się w latach 50., a także 80.
Współpraca funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie z Sowietami
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Współpraca funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie z Sowietami

Autor: Rafał Drabik
Sowieci już od lipca 1944 r. rozpoczęli liczne aresztowania członków podziemia, głównie tych wywodzących się z AK. Można domniemać, że następowały one przy sporym udziale rodzimych komunistów. Był to okres, gdy zadania wywiadowcze wobec polskiego podziemia przejmowali od grup specjalnych AL funkcjonariusze aparatu bezpieczeństwa publicznego.
Współpraca funkcjonariuszy PUBP w Lublinie z podziemiem niepodległościowym
POLECAMY
Artykuł

Współpraca funkcjonariuszy PUBP w Lublinie z podziemiem niepodległościowym

Autor: Rafał Drabik
Wiele można napisać i powiedzieć o funkcjonariuszach UB, ale nie to, że pomagali podziemiu niepodległościowemu. Zdarzali się jednak i tacy, którzy, będąc ubekami, jednocześnie tajnie współpracowali zarówno z podziemiem poakowskim, jak i narodowym.
Wstęp do poetyki donosu
POLECAMY
Artykuł

Wstęp do poetyki donosu

Autor: Bohdan Urbankowski
Wiedza o naszej historii i literaturze wciąż jest ułomna – i pozostanie taką, dopóki nie wydamy antologii donosu polskiego. Biorąc zaś pod uwagę, jacy pisarze byli zaangażowani w jej tworzenie i jak długo trwała ich „twórczość”, można założyć, że będzie to ewenement w skali świata.
Wybitny badacz w obronie kolegów
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wybitny badacz w obronie kolegów

Autor: Jan Olaszek
Aktywni w opozycji demokratycznej w PRL pracownicy Instytutu Badań Literackich PAN w trudnych sytuacjach mogli liczyć na wsparcie kolegów. W ich obronie szczególnie mocno angażował się wybitny literaturoznawca Michał Głowiński.
Wybory do Sejmu ze stycznia 1947 r. Analiza działań Urzędu Bezpieczeństwa w powiecie lubelskim
TYLKO U NAS
Artykuł

Wybory do Sejmu ze stycznia 1947 r. Analiza działań Urzędu Bezpieczeństwa w powiecie lubelskim

Autor: Rafał Drabik
Po sfałszowaniu Referendum z czerwca 1946 r. i wygraniu propagandowej batalii związanej z uznaniem jakichkolwiek faktów (przykładów) uznających dokonane fałszerstwa, władza komunistyczna przygotowywała się do wyborów w styczniu 1947 r. Był to kolejny cel w walce o przejęcie absolutnej władzy w Polsce.
Wygórowana cena za słaby żart
TYLKO U NAS
Artykuł

Wygórowana cena za słaby żart

Autor: Adam Dziuba
W zniewolonym i ubezwłasnowolnionym społeczeństwie PRL narzucony siłą kult Józefa Stalina starano się chociaż ośmieszyć zjadliwymi dowcipami. Funkcjonariusze aparatu represji kpiny z sowieckiego tyrana traktowali jako „wrogą propagandę” i bezlitośnie karali.
Wyjęliśmy chłopaka z „gniazda os”. Relacja Zbigniewa Matysiaka
DLA WNIKLIWYCH
Wspomnienie

Wyjęliśmy chłopaka z „gniazda os”. Relacja Zbigniewa Matysiaka

Lublin, początek 1945 r. Henryk Niewiadomski „Pergon”, z koleżeńskiej grupy konspiracyjnej, zostaje postrzelony i aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa. Przebywa w szpitalu szarytek, pilnowany przez funkcjonariusza bezpieki.
Wyposażenie Milicji Obywatelskiej. Tarcze ochronne
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wyposażenie Milicji Obywatelskiej. Tarcze ochronne

Autor: Paweł Tomasik
Tarcze ochronne współcześnie stanowią element podstawowego wyposażenia oddziałów zwartych służb policyjnych. Zasadniczą ich funkcją jest ochrona zdrowia i życia funkcjonariuszy w wypadku rzucania w nich przez agresywnych uczestników zgromadzeń niebezpiecznymi przedmiotami. Tarcze mogą być pomocne w przypadku działań polegających na wypychaniu tłumu, mogą też działać na tłum odstraszająco.
Wypowiedzi i wydarzenia w związku z Kongresem Zjednoczeniowym na terenie województwa szczecińskiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Wypowiedzi i wydarzenia w związku z Kongresem Zjednoczeniowym na terenie województwa szczecińskiego

Autor: Katarzyna Rembacka
15 grudnia 1948 r. w auli Politechniki Warszawskiej 1008 delegatów Polskiej Partii Robotniczej i 530 delegatów Polskiej Partii Socjalistycznej jednogłośnie przyjęło uchwałę o utworzeniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Społeczne reakcje na Kongres nie były już tak zgodne.
Wyrok na Witolda Pileckiego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wyrok na Witolda Pileckiego

Autor: Agnieszka Wygoda
Ja już żyć nie mogę, mnie wykończono, Oświęcim to była igraszka – powiedział w przerwie rozprawy, po brutalnym śledztwie, w więzieniu mokotowskim Witold Pilecki, obrońca Polski z 1920 r., ochotnik do Auschwitz, uczestnik Powstania Warszawskiego i żołnierz 2. Korpusu Polskiego gen. Andersa.
Wyrok w Wigilię. Sprawa Franciszka Kamińskiego
POLECAMY
Artykuł

Wyrok w Wigilię. Sprawa Franciszka Kamińskiego

Autor: Paweł Tomasik
W Wigilię Bożego Narodzenia 1951 roku Franciszkowi Kamińskiemu (ur. 1902 r.), będącemu w okresie okupacji komendantem głównym Batalionów Chłopskich, nie było dane podzielić się opłatkiem z rodziną.
Wywiad PRL w Rzymie
POLECAMY
Artykuł

Wywiad PRL w Rzymie

Autor: Witold Bagieński
Rezydentura Departamentu I MSW w Rzymie była uważana za jedno z czołowych przedstawicielstw wywiadu PRL za granicą. Głównym obiektem zainteresowania tej placówki była Stolica Apostolska. Zapotrzebowanie władz w Warszawie na informacje z Watykanu wyraźnie wzrosło w czasie pontyfikatu Jana Pawła II.
WZZ Wybrzeża, czyli ludzie muszą się bronić ...
TYLKO U NAS
Artykuł

WZZ Wybrzeża, czyli ludzie muszą się bronić ...

Autor: Maja Lubiejewska-Chilicka
Czterdzieści dwa lata temu powstał Komitet Założycielski Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. Działania zrzeszonych w WZZ-tach kilkudziesięciu osób – pochodzących z różnych środowisk i o odmiennych poglądach – przesądziły o sukcesie Sierpnia ‘80 i doprowadziły do narodzin Solidarności.
Z dziejów kieleckiej bezpieki. Major „Plama”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Z dziejów kieleckiej bezpieki. Major „Plama”

Autor: Izabela Bożyk
Według wielu kielczan, zwłaszcza starszego pokolenia, Wacław Ziółek należał do grona z najmocniej zapamiętanych postaci miejscowej bezpieki. Wynikło to nie tylko z charakterystycznej czerwonej plamy na twarzy Ziółka, co czyniło go rozpoznawalnym, ale również z jego zaangażowania w utrwalanie „władzy ludowej” na Kielecczyźnie.
Z nieludzkiej ziemi do więzienia UB. Losy niepokornej nauczycielki
TYLKO U NAS
Artykuł

Z nieludzkiej ziemi do więzienia UB. Losy niepokornej nauczycielki

Autor: Izabela Bożyk
Jadwiga Stocka była osobą rozpoznawalną w Kielcach – nauczycielką, sybiraczką, więźniarką i ofiarą komunistycznego reżimu. Choć dziś stała się dla młodszego pokolenia postacią nieznaną, warto przypomnieć jej losy. Są one bowiem świadectwem tragicznych doświadczeń Polaków urodzonych na przełomie XIX i XX wieku, często określanych mianem „straconego pokolenia”.
Z PRL po „swobodę życia” – czyli ucieczka płk. Władysława Tykocińskiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Z PRL po „swobodę życia” – czyli ucieczka płk. Władysława Tykocińskiego

Autor: Marek Hańderek
W okresie PRL ucieczkę na Zachód wybierali nie tylko ludzie nie godzący się z panującymi realiami czy zagrożeni represjami. Czasem decyzję o nielegalnym opuszczeniu kraju podejmowały osoby mocno zakorzenione w strukturach kierowniczych komunistycznej Polski. Jedną z nich był Władysław Tykociński.
Z Sowietami przeciw Polakom: UB i LWP w Obławie Augustowskiej
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Z Sowietami przeciw Polakom: UB i LWP w Obławie Augustowskiej

Autor: Jarosław Wasilewski
Jednym z najtragiczniejszych wydarzeń w powojennej historii Polski była sowiecka operacja wojskowa przeprowadzona w lipcu 1945 r. na terenie obecnego pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego, głównie w Puszczy Augustowskiej i okolicach do niej przyległych. W historiografii przyjęło się nazywać ją Obławą Augustowską. Spośród ok. 7 tys. zatrzymanych wtedy osób do dziś nieustalona liczba nigdy nie wróciła do domu, ale wiemy, że zostali zamordowani.
Z toporkiem na Dzierżyńskiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Z toporkiem na Dzierżyńskiego

Autor: Grzegorz Majchrzak
Pomnik Dzierżyńskiego w Warszawie był kilkukrotnie obiektem ataków. Najbardziej znany był ten ze stanu wojennego, ale nie mniej brawurowa próba miała miejsce ponad dekadę wcześniej. Nomen omen w rocznicę „rewolucji październikowej”.
Z ziemi obcej do Polski. Repatriacja Polaków z Zachodu po II wojnie światowej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Z ziemi obcej do Polski. Repatriacja Polaków z Zachodu po II wojnie światowej

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
Po zakończeniu II wojny światowej część obywateli polskich pozostawała poza granicami kraju. Zmiany ustrojowe w Polsce i przejęcie władzy przez kontrolowany przez Związek Sowiecki Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej powodowały, że nie wszyscy byli zainteresowani powrotem.
Za późno na sprawiedliwość? Śledztwo w sprawie śmierci Stanisława Pyjasa
PAMIĘTAMY
Artykuł

Za późno na sprawiedliwość? Śledztwo w sprawie śmierci Stanisława Pyjasa

Autor: Robert Szcześniak
Rano, 7 maja 1977 r., na klatce schodowej kamienicy przy ul. Szewskiej 7 w Krakowie, znaleziono zwłoki nieznanego mężczyzny. Prowadzący na miejscu czynności śledcze funkcjonariusze MO ustalili, że było to ciało Stanisława Pyjasa, syna Stanisława, ur. 4 sierpnia 1953 r. w Krynkach, studenta polonistyki i filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Zagadka Zdzisława Szpakowskiego, czyli pewna tajemnica strajków lipca 1980 r. w Lublinie
TYLKO U NAS
Artykuł

Zagadka Zdzisława Szpakowskiego, czyli pewna tajemnica strajków lipca 1980 r. w Lublinie

Autor: Grzegorz Majchrzak
Powszechnie uważa się, że ponadzakładowe struktury strajkowe w 1980 r. były tworzone dopiero w drugiej połowie sierpnia 1980 r. – najpierw w Gdańsku, a potem w Szczecinie – podczas, gdy wcześniejsze protesty miały charakter nieskoordynowany.
Zagłada oddziału „Zagłoby” pod Hunowem
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zagłada oddziału „Zagłoby” pod Hunowem

Autor: Adam Dziuba
W powiecie niemodlińskim położonym w południowo-zachodniej części Górnego Śląska, włączonym do Polski w roku 1945, nie było żadnych tradycji polskiej konspiracji niepodległościowej. Jednak to właśnie tam pod koniec tegoż roku zaczął operować liczny i dobrze uzbrojony oddział partyzancki „Zagłoby”.
Zakonnice na wygnaniu
TYLKO U NAS
Artykuł

Zakonnice na wygnaniu

Autor: Bartłomiej Noszczak
Antyklerykalne fobie włodarzy Polski Ludowej prowadziły do skrajności. Ich wyrazem było m.in. uwięzienie w sierpniu 1954 r. podejrzanych o proniemieckie sympatie zakonnic w zamkniętych obiektach – swoistych obozach pracy przymusowej.
Zamach Stanisława Jarosa na Nikitę Chruszczowa i Władysława Gomułkę
POLECAMY
Artykuł

Zamach Stanisława Jarosa na Nikitę Chruszczowa i Władysława Gomułkę

Autor: Bożena Witowicz
Stanisław Jaros pamiętany jest głównie jako sprawca zamachu na Władysława Gomułkę w 1961 r., w którym były ofiary śmiertelne i za który poniósł karę śmierci. Mniej znana jest, natomiast pierwsza próba zamachu podjęta 15 lipca 1959 r.
Zamknąć Hutę Siechnice
TYLKO U NAS
Artykuł

Zamknąć Hutę Siechnice

Autor: Grzegorz Waligóra
W drugiej połowie lat 80. XX wieku, przede wszystkim za sprawą Ruchu „Wolność i Pokój” środowiska opozycyjne w PRL zaczęły zwracać uwagę na problemy związane z ochroną środowiska. Dezaprobata wobec działań niszczących środowisko była zarazem sprzeciwem wobec systemu.
Zanim zamordowano księdza Jerzego Popiełuszkę. Porwania toruńskie w 1984 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zanim zamordowano księdza Jerzego Popiełuszkę. Porwania toruńskie w 1984 roku

Autor: Przemysław Wójtowicz
Najsłynniejsze porwanie w wykonaniu Służby Bezpieczeństwa PRL to uprowadzenie, a następnie zamordowanie księdza Jerzego Popiełuszki, którego sekwencja – od zatrzymania, poprzez umęczenie i zabójstwo, aż do odnalezienia zwłok – miała miejsce jesienią 1984 roku na terenie dzisiejszego województwa kujawsko-pomorskiego (w ówczesnym podziale administracyjnym były to trzy województwa: bydgoskie, toruńskie, włocławskie).
Zaplątani w operację „Cezary”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zaplątani w operację „Cezary”

Autor: Jerzy Dąbrowski
Janusz Salmonowicz od dziecka mieszka w Elblągu. On i jego córka Natalia są zakochani w mieście, które po wojnie rodzice pana Janusza wybrali na nowe miejsce do życia – przerwanego później brutalnie przez komunistów.
Zbrodnia i kłamstwa
POLECAMY
Artykuł

Zbrodnia i kłamstwa

Autor: Dobrosław Rodziewicz
14 maja 1983 r. w szpitalu w Warszawie zmarł w wyniku obrażeń narządów jamy brzusznej Grzegorz Przemyk, syn poetki i działaczki opozycyjnej Barbary Sadowskiej. Stało się to trzy dni przed jego 19. urodzinami, dwa dni po skatowaniu go przez trzech milicjantów w komisariacie przy ul. Jezuickiej.
Zdawało się im, że go unicestwili…
DLA WNIKLIWYCH
Wywiad

Zdawało się im, że go unicestwili…

Autor: ks. Antoni Poniński, Katarzyna Maniewska
"Dzień był pochmurny. Ulica, przy której stał budynek sądu – zamknięta dla ruchu. Wszędzie milicyjne wozy. Na wewnętrznym dziedzińcu sądu – pojazd z armatką wodną. Nad tym wszystkim krążył helikopter. I ta pustka dookoła…" O procesie toruńskim z ks. Antonim Ponińskim rozmawia Katarzyna Maniewska.
Zdobycie Grajewa przez Akowców
POLECAMY
Artykuł

Zdobycie Grajewa przez Akowców

Autor: Magdalena Mołczanowska
W nocy z 8 na 9 maja 1945 r. odziały Armii Krajowej Obywatelskiej w wyniku spektakularnej akcji opanowały Grajewo i uwolniły więźniów przetrzymywanych w budynku Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego.
Zdradzili bezpiekę, dosięgła ich zemsta
POLECAMY
Artykuł

Zdradzili bezpiekę, dosięgła ich zemsta

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
W PRL kontrwywiad bezpieki tropił współpracowników zachodnich wywiadów również w kręgach agentury komunistycznej działającej na rzecz systemu. Do wykrywania przewerbowanych szpiegów wykorzystywano zaawansowane w owym czasie środki techniczne. W trudniejszych przypadkach pomocą służyli towarzysze z KGB.
Zdzisława Wardejna powrót zza grobu
POLECAMY
Artykuł

Zdzisława Wardejna powrót zza grobu

Autor: Bartłomiej Jaworski
Znany i lubiany, choć jego dossier nie jest przepełnione głównymi rolami. Doceniany, ale raczej nieobsypywany popularnymi nagrodami. Coś jeszcze? Bagatela, przeżył własny pogrzeb.
Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych w MSW PRL
TYLKO U NAS
Artykuł

Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych w MSW PRL

Autor: Wiesław Kaczmarczyk
Początki informatyki w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych PRL datuje się na 20 lutego 1967 roku, kiedy to Zarządzeniem MSW nr 023/67 powołano komisję odpowiadającą za koordynację całokształtu działań związanych z elektronicznym przetwarzaniem informacji w resorcie.
Znienawidzona melodia
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Znienawidzona melodia

Autor: Radosław Peterman
2 sierpnia 1983 r. to drugi tydzień bez rygorów stanu wojennego, który został zniesiony 22 lipca. W Gdańsku był to ciepły, wręcz upalny, dzień wakacyjny i w końcu można było swobodnie spędzać czas w miejscach publicznych bez konieczności myślenia, że zastanie godzina milicyjna.
Zniszczyć „hodowlę janczarów”. Władze województwa nowosądeckiego przeciwko Ruchowi Światło-Życie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zniszczyć „hodowlę janczarów”. Władze województwa nowosądeckiego przeciwko Ruchowi Światło-Życie

Autor: Marcin Kasprzycki
W dekadzie rządów Edwarda Gierka komuniści pod hasłem „jedności moralno-politycznej narodu” próbowali narzucić Polakom ideę społeczeństwa, która opierała się na programie ateizacji młodego pokolenia. Dlatego ks. Franciszek Blachnicki, twórca Ruchu Żywego Kościoła (od 1976 r. Ruchu Światło-Życie) był przez nich zaciekle atakowany.
ZOMO – „górników, hutników łomoce i pędzi”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

ZOMO – „górników, hutników łomoce i pędzi”

Autor: Michał Szukała
4 grudnia 1956 r. Rada Ministrów podjęła decyzję o powołaniu formacji, której zadaniem miało być „przeciwdziałanie i likwidowanie zagrożeń bezpieczeństwa państwa oraz zbiorowych naruszeń porządku publicznego”. Tak swoją historię rozpoczęły Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej.
Życiorysy zamknięte w aktach – przykład Abrama Akawca
TYLKO U NAS
Artykuł

Życiorysy zamknięte w aktach – przykład Abrama Akawca

Autor: Robert Klementowski
Funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa prowadzili akta wielu obywateli powojennej Polski. Tak się jednak składa, że oni sami także mieli życiorysy bogato opisane w teczkach i sami wpadali w ich sidła. Dobrze to ilustruje przypadek Andrzeja (Abrama) Akawca.
Żyrardowskie strajki w lipcu 1980 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Żyrardowskie strajki w lipcu 1980 roku

Autor: Grzegorz Majchrzak
Największym centrum strajkowym w lipcu 1980 r. – oprócz Lublina, czy szerzej Lubelszczyzny – był Żyrardów, liczący niespełna 40 tys. mieszkańców. Jednak dziś już prawie nikt nie pamięta o robotniczych protestach w tym mieście.
poprzednia < 1 2 3 4
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510