Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Reżim Jaruzelskiego deportuje z PRL Kornela Morawieckiego - film SB
POLECAMY

Reżim Jaruzelskiego deportuje z PRL Kornela Morawieckiego - film SB

Gdy komunistyczny reżim Jaruzelskiego przygotowywał się z wolna do podjęcia rozmów z tzw. konstruktywną opozycją, ludziom Moskwy w Warszawie niezbędne wydało się pozbycie się człowieka, który odrzucał jakiekolwiek rozmowy z komunistami. Ten film SB pokazuje wyrzucenie z PRL Kornela Morawieckiego, przywódcy "Solidarności Walczącej", 4 maja 1988 r.
Rok 1949 – pełnia władzy komunistów
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Rok 1949 – pełnia władzy komunistów

Autor: Filip Musiał
Od zajęcia polskich Kresów mijało pięć lat, od kapitulacji niemieckiej III Rzeszy – cztery lata, od sfałszowanych wyborów – dwa. Roku 1949 nie uznaje się za przełomowy w dziejach „ludowej” Polski, ale był on czasem wyjątkowym – pierwszym rokiem, w który komuniści wchodzili, mając już w pełni uporządkowaną sferę polityczną.
Rok więzienia za żłóbek. Historia niezwykłej szopki bożonarodzeniowej w kościele Jezuitów w Kaliszu
POLECAMY
Artykuł

Rok więzienia za żłóbek. Historia niezwykłej szopki bożonarodzeniowej w kościele Jezuitów w Kaliszu

Autor: Radosław Morawski
Wywrócony żłóbek, obok w zwojach drutu kolczastego figurka Dzieciątka Jezus przepasana czarnym kirem. Z lewej strony przewróconego żłóbka – biała płyta ze śladami gąsienic transportera. Tak w 1981 roku wyglądała szopka bożonarodzeniowa w kościele Jezuitów w Kaliszu.
Rozbicie organizacji „Ruch” w przeddzień planowanego podpalenia muzeum Lenina w Poroninie
POLECAMY
Artykuł

Rozbicie organizacji „Ruch” w przeddzień planowanego podpalenia muzeum Lenina w Poroninie

Autor: Jacek Wróbel
20 czerwca 1970 r. rozpoczęły się aresztowania osób związanych z organizacją „Ruch”, co doprowadziło do jej rozbicia w przeddzień planowanej akcji podpalenia muzeum Lenina w Poroninie na Podhalu.
Rozbicie ubeckiego więzienia
POLECAMY
Artykuł

Rozbicie ubeckiego więzienia

Autor: Elżbieta Strzeszewska
W nocy z 25 na 26 listopada 1946 r. żołnierze Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość Obwodów Ostrów Mazowiecka i Pułtusk przeprowadzili wspólnie niezwykle spektakularną, zbrojną akcję, w trakcie której uwolniono ok. 65 członków podziemia niepodległościowego, przetrzymywanych w więzieniu w Pułtusku.
Rozbicie więzienia w Kielcach w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Rozbicie więzienia w Kielcach w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 r.

Autor: Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki
Sowieci wkraczający na ziemie polskie od 1944 r., podjęli zakrojone na szeroką skalę represje wobec instytucji Polskiego Państwa Podziemnego oraz innych organizacji konspiracyjnych, które, znajdując się poza jego strukturami, uznawały zwierzchność legalnego rządu RP na uchodźstwie.
Rozbicie więzienia w Miechowie
POLECAMY
Artykuł

Rozbicie więzienia w Miechowie

Autor: Marcin Chorązki
W nocy z 24 na 25 kwietnia 1945 r. byli żołnierze AK Inspektoratu „Maria” rozbili więzienie PUBP w Miechowie. Atak partyzantów był jedną z czterech zakończonych sukcesem podobnych akcji w woj. krakowskim w 1945 r.
Rozbicie więzienia w Mławie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Rozbicie więzienia w Mławie

Autor: Elżbieta Strzeszewska
W nocy z 2 na 3 czerwca 1945 r. żołnierze Samoobrony Społecznej (ROAK) rozbili areszt Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie i uwolnili przetrzymywanych tam więźniów.
Rozkaz – zniszczyć!
POLECAMY
Artykuł

Rozkaz – zniszczyć!

Autor: Radosław Peterman
Masowa likwidacja akt Służby Bezpieczeństwa rozpoczęła się w drugiej połowie 1989 r. i trwała nieustannie do 31 stycznia 1990 r. Zniszczono w tym okresie znaczną część dokumentów dotyczących rozpracowywania Kościoła i opozycji.
Rozpoznanie jednostek LWP przez amerykańskich dyplomatów. Przypadek Fredericka G. Myera z lutego 1985 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Rozpoznanie jednostek LWP przez amerykańskich dyplomatów. Przypadek Fredericka G. Myera z lutego 1985 r.

Autor: Paweł Skubisz
W okresie zimnej wojny Ludowe Wojsko Polskie znajdowało się w centrum zainteresowania wywiadów państw NATO. Powodów tego stanu rzeczy było kilka, choć do najważniejszych należała wielkość polskich sił zbrojnych, będących drugą pod względem liczebności armią Układu Warszawskiego, w dodatku z rozbudowanym komponentem wojsk pancernych i zmechanizowanych.
Samarytanie ze Służby Bezpieczeństwa
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Samarytanie ze Służby Bezpieczeństwa

Autor: Grzegorz Majchrzak
W PRL wszystkie sfery życia znajdowały się pod kontrolą aparatu bezpieczeństwa. Nie inaczej było z pogrzebami, tak dygnitarzy partyjnych i rządowych, jak i działaczy opozycji oraz ich rodzin, a także ofiar „organów porządkowych” (np. w Grudniu ’70 czy pacyfikacji kopalni „Wujek” w grudniu 1981 r.).
Samobójstwo czy zbrodnia UB? Zagadka śmierci Jana Rodowicza „Anody”
POLECAMY
Artykuł

Samobójstwo czy zbrodnia UB? Zagadka śmierci Jana Rodowicza „Anody”

Autor: Waldemar Kowalski
Według oficjalnej wersji komunistów niespełna 26-letni Jan Rodowicz zabił się 7 stycznia 1949 roku, wyskakując w chwili nieuwagi śledczego z okna MBP. Czy śmierć ta była upozorowanym samobójstwem, a „Anoda” został zakatowany w pokoju przesłuchań? Co wydarzyło się wtedy w Warszawie na Koszykowej?
Sanitariuszka wyklęta
POLECAMY
Artykuł

Sanitariuszka wyklęta

Autor: Marzena Kruk
Dwukrotna kara śmierci, 15 lat więzienia, utrata praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa – taki wyrok wydał Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku wydany na niespełna osiemnastoletnią Danutę Siedzikównę „Inkę”, sanitariuszkę Armii Krajowej.
SB kontra CIA. Służba Bezpieczeństwa wobec szpiegowskiej działalności Bogdana Walewskiego
POLECAMY
Artykuł

SB kontra CIA. Służba Bezpieczeństwa wobec szpiegowskiej działalności Bogdana Walewskiego

Autor: Paweł Skubisz
Bogdan Zenon Walewski to jeden z najwyżej ulokowanych szpiegów USA, których zdemaskowano w PRL. Ten tłumacz, dyplomata i pracownik MSZ – postrzegany jako inteligentny i pracowity członek nomenklatury – pod maską sumiennego urzędnika skrzętnie ukrywał drugie oblicze agenta CIA i współpracownika SB.
SB na tropie „Autora”
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

SB na tropie „Autora”

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
W pierwszej połowie lat 60. warszawska i krakowska SB trafiły na trop szpiega, który w listach wysyłanych pocztą do RFN przemycał tajnopisy z informacjami o obiektach wojskowych w Krakowie i okolicach. Pomimo zaangażowania ogromnych sił i środków SB nigdy nie zdołała ustalić autora tych meldunków.
Scripta manent - zawsze zostaje ślad
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Scripta manent - zawsze zostaje ślad

Autor: Paweł Piotr Warot
Był rok 1982, czyli najgorszy okres stanu wojennego, kiedy komunistyczna Służba Bezpieczeństwa zwerbowała agenta – księdza, który przyjął pseudonim „Kamil”. Nie był to odosobniony przypadek pozyskania do współpracy przez peerelowskie służby specjalne duchownego. „Kamil” był jednak wyjątkowy.
Sędzia, który zabił braci Marchelów
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sędzia, który zabił braci Marchelów

Autor: Krzysztof Szwagrzyk
Spośród wielu przewidzianych prawem środków represji najczęściej sięgał po rozwiązania ostateczne. Swą ponurą sławę zyskał, orzekając ponad dwieście, w większości wykonanych wyroków śmierci. Tylko na Białostocczyźnie jego decyzje stały się podstawą rozstrzelania lub powieszenia co najmniej 174 osób.
Sfanatyzowany aktywista katolicki – działalność Stanisława Karpika
TYLKO U NAS
Artykuł

Sfanatyzowany aktywista katolicki – działalność Stanisława Karpika

Autor: Małgorzata Choma-Jusińska
Stanisław Karpik przez ponad 25 lat podejmował niezależne działania na rzecz obrony praw ludzi wierzących oraz inicjatywy opozycyjne. Miał umiejętność nawiązywania, podtrzymywania i wykorzystywania różnych kontaktów. Jednocześnie w jego działalności był wyraźny rys indywidualizmu, co funkcjonariusze SB wykorzystywali przeciwko niemu.
Siedmiu z „Łączki”
POLECAMY
Artykuł

Siedmiu z „Łączki”

Autor: Sławomir Poleszak
We wtorek 16 września 1947 roku funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego ujęli na Dolnym Śląsku majora Hieronima Dekutowskiego „Zaporę”, cichociemnego, legendarnego dowódcę zgrupowania partyzanckiego AK, DSZ i WiN na Lubelszczyźnie oraz siedmiu towarzyszących mu oficerów.
Siedziby i działalność Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Busku-Zdroju
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Siedziby i działalność Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Busku-Zdroju

Autor: Marek Jończyk
Po zajęciu Buska w styczniu 1945 r. miejscowy aparat bezpieczeństwa natychmiast przystąpił do budowania bazy swoich działań. Zabiegi te odzwierciedlały trend ogólnopolski, czyli adoptowanie obiektów użytkowanych wcześniej przez Niemców.
Siedziby i działalność Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Siedziby i działalność Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach

Autor: Marek Jończyk
Ogółem na terenie Kielc było ponad 20 obiektów użytkowanych przez komunistyczne siły represji. Do najważniejszych należały: kamienice przy ul. Padarewskiego, więzienie WUBP przy ul. Zamkowej 3, Miejski i Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa przy ul. Kapitulnej 2 oraz kolejna siedziba PUBP przy ul. Sienkiewicza 64.
Sieroty po Kiszczaku
POLECAMY
Artykuł

Sieroty po Kiszczaku

Autor: Tomasz Kozłowski
W 1990 r. zakończyły prace komisje weryfikujące funkcjonariuszy SB. Pozytywnie ocenieni zostali przyjęci w szeregi UOP oraz Policji.
Sierżant Wiktor Stryjewski „Cacko”
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Sierżant Wiktor Stryjewski „Cacko”

Autor: Elżbieta Strzeszewska
8 lutego 1949 r. w wyniku obławy zorganizowanej przez żołnierzy KBW oraz funkcjonariuszy UB i MO aresztowany został sierż. Wiktor Stryjewski „Cacko”, „Zbyszko”, „Wyrwicz”, żołnierz AK, ROAK, NZW, dowódca oddziału bojowego 11. Grupy Operacyjnej NSZ (NZW).
Siostra Bieruta w rękach „Jastrzębia” i „Boruty”
POLECAMY
Artykuł

Siostra Bieruta w rękach „Jastrzębia” i „Boruty”

Autor: Grzegorz Majchrzak
W połowie roku 1946 w rękach – jak to określali komuniści – „bandytów”, czyli żołnierzy podziemia znalazła się rodzina prezydenta KRN Bolesława Bieruta. Nie spędziła w niewoli zbyt wiele czasu, gdyż zaledwie po kilkudziesięciu godzinach wraz ze swoimi bliskimi odzyskała wolność. Jak do tego doszło?
Służba Bezpieczeństwa a sumienie kapłańskie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Służba Bezpieczeństwa a sumienie kapłańskie

Autor: Adam Dziurok
Po roku 1956 SB stosowała wobec duchownych wyrafinowane formy werbunku. Najskuteczniejszą obroną przed nagabywaniem przez bezpiekę okazywała się wierność powołaniu kapłańskiemu.
Służba Bezpieczeństwa wobec Jacka Kaczmarskiego, czyli obława na „znanego wykonawcę ballad o tematyce politycznej”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Służba Bezpieczeństwa wobec Jacka Kaczmarskiego, czyli obława na „znanego wykonawcę ballad o tematyce politycznej”

Autor: Rafał Opulski
Pracownicy SB z rosnącym zaniepokojeniem śledzili karierę Jacka Kaczmarskiego. Informowali swoich przełożonych, że autor „Obławy” występuje na „antysocjalistycznych” wiecach i strajkach, wspierając opozycję. W jednym z dokumentów komunistycznego aparatu represji opisano go jako „znanego wykonawcę ballad o tematyce politycznej”.
Sonderfahndungsbuch Polen. Specjalna Księga Gończa dla Polski
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sonderfahndungsbuch Polen. Specjalna Księga Gończa dla Polski

Autor: Grzegorz Bębnik
Wygląda niepozornie. Niewielki format, taka sama objętość, jako wydawca podany Urząd Kryminalny Policji Rzeszy. W środku – pożółkłe już, gęsto zadrukowane stroniczki. Na nich zaś nazwiska, nazwiska, nazwiska… Za niemal każdym z nich kryje się okupacyjny dramat.
Sprawa „Zoolog”. Nieudana próba werbunku Michała Sumińskiego przez SB
POLECAMY
Artykuł

Sprawa „Zoolog”. Nieudana próba werbunku Michała Sumińskiego przez SB

Autor: Kinga Mierzejewska, Katarzyna Ostrowska
„I kudłate i łaciate, pręgowane i skrzydlate. Te, co skaczą i fruwają na nasz program zapraszają”. Zwierzyniec był jednym z najpopularniejszych programów dla dzieci i młodzieży, emitowanym w programie pierwszym Telewizji Polskiej przez blisko 20 lat (1968-1988).
Sprawa Hermanna Fielda
TYLKO U NAS
Artykuł

Sprawa Hermanna Fielda

Autor: Robert Spałek
W sierpniowy wieczór 1949 r. funkcjonariusze MBP uprowadzili z warszawskiego lotniska Okęcie amerykańskiego obywatela i wsadzili go na pięć i pół roku do piwnicy tajnego więzienia. Amerykańska ambasada i rząd otrzymały oficjalne noty od rządu Polski Ludowej, że poszukiwany nie przebywa nad Wisłą.
Audio/Video

Sprawa obiektowa „Ezoterycy” stanowi niezwykłe zderzenie poszukiwaczy alternatywnej duchowości z totalitarną ideologią — ujawniając zarówno paranoiczny zasięg aparatu bezpieczeństwa, jak i odporność alternatywnych tradycji duchowych funkcjonujących w warunkach komunistycznego państwa.

Autor: Rafał Dudkiewicz, Tomasz Krok
Sprawa siatki wywiadowczej Napoleona Idzikowskiego (1954–1955)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawa siatki wywiadowczej Napoleona Idzikowskiego (1954–1955)

Autor: Tomasz Krok
Napoleona Idzikowskiego skazano za szpiegostwo na rzecz wywiadu brytyjskiego i amerykańskiego. Orzeczono wobec niego karę śmierci wraz z utratą praw publicznych oraz obywatelskich praw honorowych. Wyrok został wykonany 23 listopada 1955 r. Był to jeden z ostatnich przypadków wykonania kary śmierci wobec osoby skazanej za szpiegostwo.
Sprawa śmierci Stanisława Szklarza „Zawiszy”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawa śmierci Stanisława Szklarza „Zawiszy”

Autor: Łukasz Pasztaleniec
Jedną z grup ofiar terroru komunistycznego lat 1944-1956 były osoby, które na skutek różnych przyczyn poniosły śmierć na terenie placówek aparatu bezpieczeństwa. Wśród nich był m.in. Stanisław Szklarz, zabity 24 lipca 1947 r. w siedzibie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Biłgoraju.
Sprawa współpracy Wojciecha Jaruzelskiego z Informacją Wojskową. Rekonesans archiwalny.

Sprawa współpracy Wojciecha Jaruzelskiego z Informacją Wojskową. Rekonesans archiwalny.

Autor: Paweł Piotrowski
W czerwcu 2006 roku stacja TVN ogłosiła odkrycie w zasobie archiwalnym IPN dokumentu wskazującego na agenturalne powiązania generała broni Wojciecha Jaruzelskiego z organami Informacji Wojskowej. W Instytucie Pamięci Narodowej podjęto wówczas decyzję o dogłębnym wyjaśnieniu tej sprawy. Poniższy tekst stanowi efekt dotychczasowych poszukiwań materiałów archiwalnych dotyczących owej współpracy.
Stalinowski „sędzia” Ludwik Kiełtyka
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Stalinowski „sędzia” Ludwik Kiełtyka

Autor: Radosław Kurek
Zaliczany jest do grona najbardziej bezwzględnych przedstawicieli organów wojskowego wymiaru sprawiedliwości okresu stalinowskiego w Polsce. W latach 1947-1953 skazał na karę śmierci ponad 200 osób. W przytłaczającej większości wyroki te wydał nie mając ukończonych 30 lat ani studiów prawniczych.
Stan wojenny w naszej pamięci
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Stan wojenny w naszej pamięci

Autor: Filip Musiał
W roku 1981 komuniści wprowadzili stan wojenny, by złamać kręgosłup „Solidarności”, by stłumić polskie dążenie do wolności. Powrócili w ten sposób do represji masowych, charakterystycznych dla lat tzw. stalinizmu.
Stanisław Mierzwa. Niezłomny ludowiec
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Stanisław Mierzwa. Niezłomny ludowiec

Autor: Marek Gałęzowski
W jednym z najgłośniejszych powojennych procesów opozycji antykomunistycznej, rozpoczętym 11 sierpnia 1947 r. w Krakowie, na ławie oskarżonych zasiadł Stanisław Mierzwa, adwokat, wybitny ludowiec, czołowy działacz Polskiego Państwa Podziemnego, zaledwie dwa lata wcześniej, po słynnym procesie szesnastu, zwolniony z sowieckiego więzienia.
Stanisław Pikulski, autor podręczników dla funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa
TYLKO U NAS
Artykuł

Stanisław Pikulski, autor podręczników dla funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa

Autor: Paweł Piotr Warot
Dawniej w Milicji Obywatelskiej, w komunistycznym Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, w pracy szkoleniowej dla funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i w niszczeniu „Solidarności”. Później – dziekan Wydziału Prawa i Administracji na jednej z uczelni. Do 2016 r.
Stefan Kobos „Wrzos". Jeden z ostatnich partyzantów Lubelszczyzny
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Stefan Kobos „Wrzos". Jeden z ostatnich partyzantów Lubelszczyzny

Autor: Jacek Wołoszyn
21 stycznia 1956 r. żołnierze Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego oraz funkcjonariusze Milicji i UB otoczyli Brzeziny Bełżeckie. Celem obławy było aresztowanie komendanta Samodzielnego Obwodu Zrzeszenia „WiN” Tomaszów Lubelski, Stefana Kobosa „Wrzosa”, „Michorowskiego”.
Strajki słuszne i niesłuszne
POLECAMY
Artykuł

Strajki słuszne i niesłuszne

Autor: Marcin Kasprzycki
Komuniści, zarówno w drodze po władzę w Polsce, jak i w okresie jej umacniania i sprawowania, twierdzili, że są wyrazicielami interesów klasy robotniczej. Jednym z elementów stosowanej propagandy było przedstawianie „pańskiej i burżuazyjnej” II Rzeczpospolitej jako ciemiężycielki ludzi pracy.
Strażnicy pamięci. Legenda Polskiego Państwa Podziemnego w czasach PRL
POLECAMY
Artykuł

Strażnicy pamięci. Legenda Polskiego Państwa Podziemnego w czasach PRL

Autor: Edyta Krężołek
Rozwiązanie AK i ogłoszenie w lipcu 1945 r. „Testamentu Polski Walczącej” nie stanowiło o końcu epopei Polski Walczącej ani w sensie ideowym, ani nawet strukturalnym. Zwłaszcza na Kielecczyźnie.
Strażnik systemu. Stanisław Bilski i jego droga przez więziennictwo PRL
TYLKO U NAS
Artykuł

Strażnik systemu. Stanisław Bilski i jego droga przez więziennictwo PRL

Autor: Rafał Borkowski
Stanisław Bilski należał do pokolenia, które w realiach powojennej Polski znalazło możliwość awansu poprzez struktury resortu bezpieczeństwa. Jego biografia pozwala prześledzić, w jaki sposób osoby o skromnym wykształceniu i chłopskim pochodzeniu trafiały do aparatu więziennictwa i rozwijały karierę w strukturach Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.
Styczeń 1945 r. i budowa struktur bezpieki w Polsce centralnej
POLECAMY
Artykuł

Styczeń 1945 r. i budowa struktur bezpieki w Polsce centralnej

Autor: Magdalena Dźwigał
Początek 1945 r. to bardzo ważny okres w historii aparatu bezpieczeństwa komunistycznej Polski. Wraz z ofensywą styczniową Armii Czerwonej, która dosłownie przetoczyła się przez Polskę centralną, na zajmowanych terenach przystąpiono do organizowania „rodzimego” aparatu bezpieczeństwa.
Sue Ryder pod czujnym okiem Służby Bezpieczeństwa
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Sue Ryder pod czujnym okiem Służby Bezpieczeństwa

Autor: Irena Siwińska
Sue Ryder (1923–2000) to znana na całym świecie działaczka charytatywna. Założone przez nią fundacje i działające pod jej patronatem różnorodne instytucje medyczne czy opiekuńcze nadal pomagają tysiącom niepełnosprawnych, chorych i ubogich w wielu krajach. Po zakończeniu II wojny światowej Sue Ryder zaangażowała się w pomoc byłym więźniom niemieckich obozów koncentracyjnych, w tym również Polakom.
System działania komunistów w czasie przygotowań do III pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny na przykładzie Krakowa
TYLKO U NAS
Artykuł

System działania komunistów w czasie przygotowań do III pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny na przykładzie Krakowa

Autor: Rafał Łatka
O trzeciej wizycie papieskiej rozmawiano od 23 grudnia 1985 r. W czasie posiedzenia Komisji Wspólnej z tego dnia kard. Macharski zaproponował, by III pielgrzymka Jana Pawła II do kraju odbyła się w 1987 w związku z Krajowym Kongresem Eucharystycznym, a centralnym punktem wizyty była Warszawa.
System więzienno-łagrowy w czasie Wielkiego Terroru
TYLKO U NAS
Artykuł

System więzienno-łagrowy w czasie Wielkiego Terroru

Autor: Jurij Szapował
W latach trzydziestych XX w. sowiecki reżim komunistyczny rozbudował do monstrualnych rozmiarów system obozów i więzień, planując przeprowadzenie na ogromną skalę akcji terrorystycznej w celu ostatecznego wyeliminowania domniemanych wrogów.
Szafarze śmierci. Sędziowie sądów doraźnych Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (luty – czerwiec 1946)
POLECAMY
Artykuł

Szafarze śmierci. Sędziowie sądów doraźnych Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (luty – czerwiec 1946)

Autor: Paweł Wąs
Na początku lutego 1946 r. utworzono wydziały doraźne przy sądach okręgowych, których głównym celem było jak najszybsze spacyfikowanie antykomunistycznego podziemia zbrojnego. W trakcie kilkumiesięcznej działalności te tak zwane „sądy na kółkach”, których składy orzekające rekrutowały się z sędziów i prokuratorów wojskowych, orzekły kilkaset wyroków śmierci.
Szatyn o szlachetnych rysach twarzy. Pułkownik Władysław Liniarski „Mścisław” (1897–1984)
Nowy numer Biuletynu IPN
Biogram / Biografia

Szatyn o szlachetnych rysach twarzy. Pułkownik Władysław Liniarski „Mścisław” (1897–1984)

Autor: Waldemar Brenda
Był poszukiwany przez NKWD już za pierwszego Sowieta. Również funkcjonariuszom gestapo nie udało się go wytropić. Jeden z najważniejszych uczestników polskiej konspiracji lat wojny i pierwszych miesięcy po jej zakończeniu, komendant Białostockiego Okręgu ZWZ-AK-AKO nieprzerwanie od 1941 r. pozostawał nieuchwytny do końca lipca 1945 r.
Śladami represji. Wykaz ważniejszych jednostek Milicji Obywatelskiej w Trójmieście w okresie PRL-u
POLECAMY
Artykuł

Śladami represji. Wykaz ważniejszych jednostek Milicji Obywatelskiej w Trójmieście w okresie PRL-u

Autor: Krzysztof Filip
Milicja Obywatelska jako powojenna formacja policyjna została powołana na mocy dekretu PKWN z 7 października 1944 r.
Śląski polityk, obrońca wiary i demokracji. Jerzy Lewandowicz (1898–1973)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Śląski polityk, obrońca wiary i demokracji. Jerzy Lewandowicz (1898–1973)

Autor: Aleksandra Namysło
Za nieugiętą obronę wartości chrześcijańsko-demokratycznych, krytykę komunizmu i próbę rekonstrukcji struktur Stronnictwa Pracy na Śląsku Jerzego Lewandowicza spotkały w Polsce pojałtańskiej szykany i uwięzienie.
Śmierć „Żelaznego”
POLECAMY
Artykuł

Śmierć „Żelaznego”

Autor: Robert Szcześniak
Wciąż nie udało się ustalić miejsca, w którym komuniści ukryli zwłoki Zdzisława Badochy „Żelaznego”. Wiadomo jednak, że śmierć jednego z najzdolniejszych dowódców polowych V Brygady Wileńskiej AK była wynikiem przypadkowej akcji milicji.
Śmierć Józefa Maruszewskiego „Sępa”
POLECAMY
Artykuł

Śmierć Józefa Maruszewskiego „Sępa”

Autor: Elżbieta Strzeszewska
Józef Maruszewski ps. „Sęp”, żołnierz podziemia niepodległościowego z oddziału NZW dowodzonego przez st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. „Rój” poległ 10 listopada 1948 r., w walce z oddziałami Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Śmierć przyniesiona w święconce. Likwidacja szefa PUBP w Hrubieszowie Jacentego Grodka
TYLKO U NAS
Artykuł

Śmierć przyniesiona w święconce. Likwidacja szefa PUBP w Hrubieszowie Jacentego Grodka

Autor: Kamil Rewer
Za plecami wkraczających w lipcu 1944 r. na Lubelszczyznę frontowych oddziałów Armii Czerwonej posuwały się jednostki mające na celu zainstalowanie na zajmowanych terenach nowej administracji podległej komunistom. Od samego początku przystąpiono do tworzenia struktur komunistycznego aparatu represji.
Śmierć wśród kłosów
PAMIĘTAMY
Artykuł

Śmierć wśród kłosów

Autor: Elżbieta Strzeszewska
12 czerwca 1949 r., w walce z żołnierzami Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, polegli członkowie zespołu sztabowego Komendy Powiatowej NZW „Noc” – „Tatry”: Zygmunt Dąbkowski ps. „Krym”, „Wstęga”, Bolesław Kulesza ps. „Pomsta” i Kazimierz Ampulski ps. „Tęcza”.
Śmierć za prawdę. Proces w sprawie „Gazety Ludowej”
POLECAMY
Artykuł

Śmierć za prawdę. Proces w sprawie „Gazety Ludowej”

Autor: Agnieszka Chrzanowska-Pietrzak
6 sierpnia 1947 r. zapadł wyrok w procesie pokazowym redaktora naczelnego „Gazety Ludowej”, Zygmunta Augustyńskiego, i jego informatorów. Zarówno dziennikarz, jak i pośrednik, ks. Leon Pawlina, otrzymali wysokie wyroki, a ich źródło, harcerza i żołnierza AK Zygmunta Maciejeca, skazano na karę śmierci. Powodem było zbieranie przez nich wiadomości o zbrodniczej działalności UB.
Śmierć Zacheusza Wiktora Nowowiejskiego „Jeża”, „Żuka”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Śmierć Zacheusza Wiktora Nowowiejskiego „Jeża”, „Żuka”

Autor: Kazimierz Krajewski
Bohater tego szkicu przez całe życie był związany z północnym Mazowszem. Urodził się w 1915 r. we wsi Zembrzus-Mokry Grunt w powiecie przasnyskim w wielodzietnej rodzinie utrzymującej się z pracy na roli. Tam też zginął, zdradzony przez ubeckiego informatora.
Tadeusza Pankiewicza gra z SB. Nieudane podchody bezpieki
POLECAMY
Artykuł

Tadeusza Pankiewicza gra z SB. Nieudane podchody bezpieki

Autor: Michał Zajda
W okresie powojennym Tadeuszem Pankiewiczem, aptekarzem z getta krakowskiego, zainteresowała się Służba Bezpieczeństwa. W czasie wojny, dla ratowania Żydów, zmuszony był do prowadzenia swoistego dialogu z niemieckim okupantem. Dialogu na tyle udanego, że zdołał ocalić wiele ludzkich istnień.
Tajemnica aresztowania Witolda Pileckiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Tajemnica aresztowania Witolda Pileckiego

Autor: Tomasz Łabuszewski
Od kiedy Witold Pilecki powrócił na należne mu miejsce polskiego bohatera narodowego sprawa kulis jego aresztowania budzi wśród badaczy duże zainteresowanie. Problem w tym, iż znalezienie odpowiedzi na pytanie: Kto zdradził?, wcale nie jest takie proste.
Tajemnica śmierci „Anody”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Tajemnica śmierci „Anody”

Autor: Przemysław Benken
Okoliczności śmierci Jana Rodowicza ps. „Anoda”, zasłużonego weterana „Szarych Szeregów” i Zgrupowania Armii Krajowej „Radosław”, do której doszło 7 stycznia 1949 r., wciąż budzą kontrowersje.
Tajemnicze kryptonimy
WARTO ZAJRZEĆ
Źródło historyczne

Tajemnicze kryptonimy

Autor: Marzena Kruk
Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego bacznie obserwowało wszelkie przejawy zainteresowania Zbrodnią Katyńską nie tylko w Polsce, ale także na świecie. Wywiad zbierał informacje o każdej inicjatywie wyjaśnienia mordu na polskich oficerach.
Tajny filar Polski Ludowej
TYLKO U NAS
Artykuł

Tajny filar Polski Ludowej

Autor: Tadeusz Ruzikowski
Policja polityczna Polski Ludowej, zwana potocznie „bezpieką”, stała na straży jej ustroju i działała według sowieckich wzorców najpierw w ramach Urzędów Bezpieczeństwa (UB) i Urzędów do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego, a następnie, od 1956 r., jako Służba Bezpieczeństwa (SB). Z czasem zainteresowania policji politycznej PRL zmieniały się, podobnie jak i stosowane przez tę służbę środki i sposoby pracy.
Teodor Detiuk – bohater afery depozytowej w Więzieniu Karno-Śledczym MBP Warszawa III
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Teodor Detiuk – bohater afery depozytowej w Więzieniu Karno-Śledczym MBP Warszawa III

Autor: Rafał Borkowski
Działacz komunistyczny, w II RP dwukrotnie skazywany na pobyt w więzieniu za działalność antypaństwową. W 1945 r. rozpoczął karierę w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego, zakończoną po wykryciu jego udziału w aferze korupcyjnej.
Teodor Kufel – najdłużej urzędujący szef kontrwywiadu wojskowego PRL
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Teodor Kufel – najdłużej urzędujący szef kontrwywiadu wojskowego PRL

Autor: Bartosz Kapuściak
Urodził się 6 marca 1920 r. w Bielsku z Antoniego i Stanisławy z d. Reszczyńskiej. Ojciec wyjechał wkrótce do Francji i już nie wrócił, stąd młody Teodor wychowywał się bez ojca. W 1935 r. ukończył w rodzinnej miejscowości 7 klas szkoły podstawowej, a następnie pracował sezonowo jako robotnik.
Terroryzm w Warszawie
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Terroryzm w Warszawie

Autor: Przemysław Gasztold
Stolica Polski w okresie zimnej wojny była miejscem, które przyciągało wielu członków międzynarodowych organizacji terrorystycznych. Nad Wisłą czuli się bezpiecznie, nikt ich nie ścigał, a niekiedy nawet cieszyli się parasolem ochronnym aparatu bezpieczeństwa PRL.
Tłumacz na celowniku. Inwigilacja Jana Stachowskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Tłumacz na celowniku. Inwigilacja Jana Stachowskiego

Autor: Sebastian Rosenbaum
Należał do najwybitniejszych tłumaczy literatury czeskiej swojego pokolenia – obok Andrzeja S. Jagodzińskiego, Zbigniewa Macheja czy Leszka Engelkinga, również urodzonych w latach pięćdziesiątych XX w.
To był maj osiemdziesiątego trzeciego…
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

To był maj osiemdziesiątego trzeciego…

Autor: Radosław Poboży
Ten dzień mógł być jak każdy inny. Jednak tragiczny splot wydarzeń sprawił, że zaważył na życiu kilku młodych ludzi.
To miało być kolejne miasto bez Boga
TYLKO U NAS
Artykuł

To miało być kolejne miasto bez Boga

Autor: Marcin Dąbrowski
Przeszło pół wieku temu w Kraśniku Fabrycznym na Lubelszczyźnie, doszło do sprowokowanych przez władze komunistyczne wydarzeń, w trakcie których mieszkańcy tego osiedla sprzeciwili się likwidacji miejsca kultu religijnego. Protest został brutalnie stłumiony, a kilkadziesiąt osób surowo ukaranych.
Trasa Wschód-Zachód w materiałach filmowych Służby Bezpieczeństwa
POLECAMY
Artykuł

Trasa Wschód-Zachód w materiałach filmowych Służby Bezpieczeństwa

Autor: Artur Cieślik
„Warszawskie tempo”, tak nazywano prędkość, z jaką zbudowano Trasę Wschód-Zachód w Warszawie, prestiżowe przedsięwzięcie ówczesnych władz komunistycznych. W określeniu tym nie było wiele ironii, a więcej dumy z faktu, że trasa powstała niezwykle szybko i zbudowano ją starannie.
Trwanie. Biskupstwo gdańskie wobec stalinizmu (1949–1956)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Trwanie. Biskupstwo gdańskie wobec stalinizmu (1949–1956)

Autor: Daniel Gucewicz
Pierwsze lata powojennych stosunków między państwem a Kościołem upłynęły pod znakiem wzajemnego mijania się. Starcie było jednak nieuniknione, ponieważ nowe władze realizowały założenia marksizmu-leninizmu, w myśl których każda religia to „opium dla ludu”, który należy od owego narkotyku uwolnić. Rozpoczęła się walka o rząd polskich dusz, trwająca do 1989 r.
TW ze Szczecina
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

TW ze Szczecina

Autor: Przemysław Benken
Ze szczecińskim aparatem bezpieczeństwa związał się już na początku lat 60. XX w. Pierwotnie miał pracować na rzecz wywiadu cywilnego PRL w USA. Emigracja do Ameryki nie doszła do skutku, postanowiono więc wykorzystać go w charakterze agenta w Szczecińskiej Fabryce Motocykli.
Ucieczka Józefa Światło do Berlina Zachodniego
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Ucieczka Józefa Światło do Berlina Zachodniego

Autor: Bożena Witowicz
Ucieczka podpułkownika Józefa Światło – w latach 1950-1954 wicedyrektora Departamentu X (Biura Specjalnego) Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego – „na Zachód” podczas podróży służbowej do Berlina stanowiła jeden z najbardziej kompromitujących epizodów historii PRL.
Ucieczka komunistycznego zbrodniarza
TYLKO U NAS
Artykuł

Ucieczka komunistycznego zbrodniarza

Autor: Andrzej Majcher
O ile Helena Wolińska czy Stefan Michnik wyjechali z Polski już w latach sześćdziesiątych, to Salomon Morel jeszcze w początku lat dziewięćdziesiątych mieszkał w Katowicach – kilkadziesiąt metrów od siedziby Prokuratury Wojewódzkiej, przy tej samej ulicy.
Ucieczka majora Ryszarda Obacza
POLECAMY
Artykuł

Ucieczka majora Ryszarda Obacza

Autor: Bartosz Kapuściak
Ucieczka na Zachód stanowiła dla obywateli PRL jedną z niewielu szans na lepsze życie. Takie zdarzenia kompromitowały komunistyczne służby, ale nie stanowiły zjawiska zagrażającego komunistycznemu ustrojowi. Wyjątkiem były ucieczki ludzi zajmujących wysokie stanowiska i dysponujących dostępem do niejawnych informacji.
Ucieczka… z lotniska do więzienia
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ucieczka… z lotniska do więzienia

Autor: Milena Przybysz-Gralewska
Święta Wielkanocne mieli spędzić już w wolnym kraju, w Szwecji. W Wielką Środę, 5 kwietnia 1950 r., na płycie lotniska w Gdańsku grupa pasażerów z biletami PLL LOT oczekiwała na samolot relacji Gdańsk–Łódź–Katowice. W kilka godzin później wszyscy trafili do Łodzi transportem więziennym.
Ujawnianie struktur Konspiracyjnego Wojska Polskiego wiosną 1947 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

Ujawnianie struktur Konspiracyjnego Wojska Polskiego wiosną 1947 roku

Autor: Paweł Wąs
Spośród ponad trzech tysięcy osób ujawnionych w trakcie akcji amnestyjnej wiosną 1947 r. na terenie województwa łódzkiego, niemal pięćset było członkami i współpracownikami Konspiracyjnego Wojska Polskiego – największej antykomunistycznej organizacji zbrojnej działającej w pierwszych latach powojennych w centralnej Polsce.
Ulga Kuronia. Działacze opozycji wobec wybuchu w warszawskiej Rotundzie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ulga Kuronia. Działacze opozycji wobec wybuchu w warszawskiej Rotundzie

Autor: Grzegorz Majchrzak
Czwartek 15 lutego 1979 r. okazał się czarnym dniem w historii Warszawy. Około godziny 12.40 centrum stolicy wstrząsnął potężny wybuch – w powietrze wyleciał III Oddział Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Państwowego (PKO BP), który znajdował się w budynku Rotundy u zbiegu ulicy Marszałkowskiej oraz Alej Jerozolimskich.
Audio/Video

Uprowadzenie i zabójstwo księdza Jerzego Popiełuszki wywołały w całej Polsce szok i niedowierzanie. Społeczna reakcja na tę zbrodnię była relacjonowana i analizowana również przez rozmaite ośrodki poza krajem.

Autor: Witold Bagieński, Rafał Dutkiewicz
Uprzejmy milicjant
POLECAMY
Artykuł

Uprzejmy milicjant

Autor: Kinga Mierzejewska
Gratka dla bibliofilów, prawdziwy „biały kruk”, dostępny już tylko w antykwariacie, podręcznik savoir-vivre’u dla milicjantów. Opracowany na zlecenie Oddziału Szkolenia KGMO i zatwierdzony do użytku służbowego w organach MO uchwałą Rady Wydawniczej KGMO nr 11 z dnia 17 stycznia 1964 roku. Poradnik miał za zadanie ocieplać wizerunek milicji w oczach społeczeństwa.
Urząd do Spraw Wyznań. Koordynator represji wobec Kościoła
POLECAMY
Artykuł

Urząd do Spraw Wyznań. Koordynator represji wobec Kościoła

Autor: Łucja Marek
19 kwietnia 1950 r. powołano Urząd do Spraw Wyznań, a wkrótce jego terenowe agendy. Oficjalnie miał usprawnić państwową administrację w sferze wyznaniowej, w istocie był narzędziem walki z Kościołem.
Ustanowienie Krzyża Armii Krajowej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ustanowienie Krzyża Armii Krajowej

Autor: Jacek Sawicki
Krzyż Armii Krajowej pierwotnie miał charakter odznaki pamiątkowej nadawanej w Londynie dla upamiętnienia wysiłków żołnierzy Polski Podziemnej. Nigdy nie został przyjęty do hierarchii odznaczeń PRL, której władze wrogo odnosiły się do polskiej tradycji niepodległościowej. Dopiero w 1992 r. został uznany za polskie państwowe odznaczenie wojskowe nadawane przez Prezydenta RP.
Utworzenie i działalność Towarzystwa Kultury Moralnej w latach 1958-1973
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Utworzenie i działalność Towarzystwa Kultury Moralnej w latach 1958-1973

Autor: Bogusław Wójcik
Meandry funkcjonowania przestrzeni społecznej w czasach PRL skrywają nadal wiele białych plam. Do wątków domagających się naświetlenia należy m.in. historia Towarzystwa Kultury Moralnej (TKM) w czasach prezesury prof. Tadeusza Kotarbińskiego.
W nowych realiach i nowej rzeczywistości
TYLKO U NAS
Artykuł

W nowych realiach i nowej rzeczywistości

Autor: Krzysztof Sychowicz
Resort Bezpieczeństwa, powołany w Moskwie 21 lipca 1944 r. przez członków Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, odegrał istotną rolę w budowie, a następnie w utrwalaniu władzy komunistycznej w Polsce.
W pułapce „Cezarego” – Dionizy Sosnowski
POLECAMY
Artykuł

W pułapce „Cezarego” – Dionizy Sosnowski

Autor: Kamil Kruszewski
Operacja „Cezary” – jedna z największych prowokacji UB, przez ponad cztery lata fingująca istnienie V Komendy WiN – miała za cel neutralizację przeciwników systemu, infiltrację i skompromitowanie środowisk emigracyjnych, rozgrywanie wywiadów zachodnich. Dionizy Sosnowski był jedną z jej śmiertelnych ofiar.
W sojuszu z Kubą przeciw polskiemu społeczeństwu. Międzynarodowe powiązania Departamentu III MSW
POLECAMY
Artykuł

W sojuszu z Kubą przeciw polskiemu społeczeństwu. Międzynarodowe powiązania Departamentu III MSW

Autor: Witold Wasilewski
W Archiwum IPN, obok wielu materiałów dotyczących działań komunistycznej bezpieki na terenie Polski, znajdują się mniej liczne, ale nadal pokaźne świadectwa współpracy aparatów represji państw bloku sowieckiego. Prezentujemy tu dokumenty związane z aktywnością Departamentu III MSW.
Wacław Laskowski ps. „Wielki”
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Wacław Laskowski ps. „Wielki”

Autor: Elżbieta Strzeszewska
Bez pomocy sprawnie działającej siatki współpracowników w terenie, przez funkcjonariuszy bezpieki nazywanych „elementami szlachecko-kułackimi” czy „meliniarzami”, oddziały podziemia nie mogłyby osiągać zamierzonych przez nie celów. Oddział „Roja” nie był tu wyjątkiem.
Waldemar Baczak. Tragiczny wariant losów
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Waldemar Baczak. Tragiczny wariant losów

Autor: Anna Lasek
Mając 24 lata stanął przed plutonem egzekucyjnym w warszawskim więzieniu „Toledo”. Był kapralem podchorążym AK i powstańcem warszawskim ps. „Młody”, „Arne”, a także członkiem WiN ps. „Henryk” i „F-25”. W chwili wybuchu II wojny światowej miał niespełna 17 lat.
Walka komunistów z PSL na przykładzie Kielecczyzny
TYLKO U NAS
Artykuł

Walka komunistów z PSL na przykładzie Kielecczyzny

Autor: Marzena Grosicka
„W stronnictwie legalnym PSL znajdują przytułek wszelkie elementy wrogo ustosunkowane do obecnego ustroju tak, że PSL jest w opozycji do obecnej rzeczywistości, skupiając wokół siebie reakcję spod różnych znaków…”.
Walka o budynek
POLECAMY
Artykuł

Walka o budynek

Autor: Daniel Czerwiński
Spory pomiędzy urzędami nie są niczym nadzwyczajnym. W 1946 r. w Gdańsku doszło jednak do niespodziewanego starcia. Rzecz dotyczyła bowiem… budynku dla komunistycznego aparatu bezpieczeństwa.
Walka o demokrację. Polskie Stronnictwo Ludowe w latach 1945–1947
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Walka o demokrację. Polskie Stronnictwo Ludowe w latach 1945–1947

Autor: Marzena Grosicka
Lata 1945–1947 były dla PSL czasem ciągłej walki. Ostatnim, tragicznym akordem tej walki, z góry skazanej na porażkę, były wybory do Sejmu Ustawodawczego. Ta najważniejsza dla PSL i większości społeczeństwa batalia również zakończyła się klęską.
Walka SB z „cudami” czyli na straży socjalistycznego postępu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Walka SB z „cudami” czyli na straży socjalistycznego postępu

Autor: Adam Szpotański
W wyniku wydarzeń z grudnia 1970 r. na czele KC PZPR stanął Edward Gierek, który miał stanowić gwarant nowe otwarcia w kwestiach społecznych i gospodarczych, także w relacji państwo – Kościół. Tymczasem polityka państwa wobec Kościoła, choć zewnętrznie uległa nieco złagodzeniu, wcale nie zmieniła swojej ideologicznej podstawy i nadal uznawała Kościół za naczelnego wroga systemu.
Warszawski salon Pana X
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Warszawski salon Pana X

Autor: Grzegorz Wołk
Dramat wielu żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych, którym dane było przeżyć krwawe boje o wolną Polską, by na koniec nie móc powrócić do kraju, rozgrywał się po cichu. Skomunizowany kraj wielu z tych co powrócili powitał więzieniami i torturami.
Wcielił się w rolę ubeka
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wcielił się w rolę ubeka

Autor: Paweł Fornal
Początek sierpnia 1944 r. przyniósł wyzwolenie spod okupacji niemieckiej Brzozowa i okolicznych miejscowości, jednak wkraczająca Armia Czerwona na swoich bagnetach przyniosła nowy totalitaryzm – komunizm.
Wedrzeć się do konsulatu USA
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wedrzeć się do konsulatu USA

Autor: Patryk Pleskot
W grudniu 1986 r. funkcjonariusze kontrwywiadu PRL włamali się do konsulatu amerykańskiego w Krakowie. Złamali szyfry do sejfu, a całą operację udokumentowali fotograficznie.
Wielka ucieczka z więzienia PRL. Kulisy wydarzeń z 2 grudnia 1955 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

Wielka ucieczka z więzienia PRL. Kulisy wydarzeń z 2 grudnia 1955 roku

Autor: Justyna Dudek
Późnym wieczorem 2 grudnia 1955 r. kilkunastu więźniów usiłowało zbiec z zakładu karnego w Sieradzu. I choć próba ta nie powiodła się, przeszła ona do historii jako największa w dziejach więziennictwa PRL nieudana ucieczka podjęta bez pomocy z zewnątrz.
Wielki Brat patrzy. Biuro „B” Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wielki Brat patrzy. Biuro „B” Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

Autor: Kinga Mierzejewska, Paweł Pietraszek
Działające w latach 1956-1990 Biuro „B” MSW to jedna z ważniejszych komórek operacyjnych aparatu bezpieczeństwa PRL. Głównym zadaniem Biura „B” było prowadzenie tajnej obserwacji obywateli, instytucji i środowisk opozycyjnych.
Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
W swej posłudze duszpasterskiej kierował się doświadczeniami polskich księży-społeczników z czasów zaborów. W latach 1923-1931 był wykładowcą w Seminarium Nauczycielskim w Lesznie. W trakcie wojny prowadził tajną działalność duszpasterską, mimo zakazu władz niemieckich. Bez wyroku przetrzymywano go w więzieniu WUBP w Poznaniu. Ks. Tadeusz Peik zmarł w szpitalu UB w Poznaniu 25 maja 1950 r.
Wiersze Adama Zagajewskiego w Bibliotece Akademii Spraw Wewnętrznych
POLECAMY
Artykuł

Wiersze Adama Zagajewskiego w Bibliotece Akademii Spraw Wewnętrznych

Autor: Witold Wasilewski
Materiały wydawane w „drugim obiegu” wpadały zwykle w ręce funkcjonariuszy MSW podczas działań operacyjnych, czy mówiąc wprost represyjnych. Niektóre druki bezdebitowe trafiły do zasobu Akademii Spraw Wewnętrznych, gdzie wykorzystywane były przez aparat bezpieczeństwa.
Więzienie Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach
TYLKO U NAS
Artykuł

Więzienie Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach

Autor: Marek Jończyk
Początki komunistycznego aparatu represji sięgają połowy sierpnia 1944 r., kiedy to w południowo-wschodniej części województwa kieleckiego zajętej przez Sowietów, powstały zręby Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach.
Wiktor Głuski. „Kujbyszewiak”, „ubowiec” i… malwersant
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wiktor Głuski. „Kujbyszewiak”, „ubowiec” i… malwersant

Autor: Robert Piwko
Wiktor Głuski był początkowo jedynie jednym z wielu Polaków przymusowo wcielonych do Armii Czerwonej. Skierowanie na kurs w Specjalnej Szkole NKWD w Kujbyszewie zapewniło mu szybką karierę i intratną pozycję w nowym porządku, zaprzepaszczoną jednak w skutek zbytniej pazerności.
Wiktor Herer – podpułkownik UB, doradca „Solidarności”
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Wiktor Herer – podpułkownik UB, doradca „Solidarności”

Autor: Przemysław Benken
Urodził się 19 stycznia 1920 r. w Czerniowcach na Bukowinie. W 1920 r. jego rodzina przeniosła się do Lwowa. W 1934 r. wstąpił do komunistycznej organizacji młodzieżowej „Pionier” i jeszcze w tym samym roku został zatrzymany przez policję przy rozrzucaniu ulotek, za co usunięto go z gimnazjum.
Władysław Komar
POLECAMY
Biogram / Biografia

Władysław Komar

Autor: Katarzyna Adamów
Urodzony w Kownie, jeden z najznakomitszych polskich kulomiotów. Był postacią niezwykle barwną i rozpoznawalną. Zapisał się w historii nie tylko jako wybitny sportowiec, lecz także jako komik i aktor. Mówi się, że znał tylu ludzi ilu zawierała książka telefoniczna…
poprzednia < 1 2 3 5 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510