Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Trwanie. Biskupstwo gdańskie wobec stalinizmu (1949–1956)
Artykuł

Trwanie. Biskupstwo gdańskie wobec stalinizmu (1949–1956)

Autor: Daniel Gucewicz
Pierwsze lata powojennych stosunków między państwem a Kościołem upłynęły pod znakiem wzajemnego mijania się. Starcie było jednak nieuniknione, ponieważ nowe władze realizowały założenia marksizmu-leninizmu, w myśl których każda religia to „opium dla ludu”, który należy od owego narkotyku uwolnić. Rozpoczęła się walka o rząd polskich dusz, trwająca do 1989 r.
(Od)budowa. Diecezja gdańska w okresie powojennym (1946–1948)
Artykuł

(Od)budowa. Diecezja gdańska w okresie powojennym (1946–1948)

Autor: Daniel Gucewicz
Duża wymiana wiernych i częściowa duchowieństwa spowodowały, że po zakończeniu działań wojennych życie diecezji gdańskiej należało do pewnego stopnia zorganizować na nowo. Pierwsze lata po wojnie upłynęły przede wszystkim na odbudowie zniszczonych świątyń i budynków kościelnych oraz intensywnej pracy duszpasterskiej.
Hannah Arendt i badanie okupacji niemieckiej w Polsce
Artykuł

Hannah Arendt i badanie okupacji niemieckiej w Polsce

Autor: Tomasz Ceran
4 grudnia 1975 r. zmarła Hannah Arendt, niemiecka intelektualistka żydowskiego pochodzenia. Jej „Korzenie totalitaryzmu” i „Eichmann w Jerozolimie” to jedne z najbardziej debatotwórczych książek o historii XX w. Myśli Arendt mogą być ciągle inspirujące także dla badaczy niemieckiej okupacji Polski w czasie II wojny światowej.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937-1938). Sprawa Zygmunta Tarnowskiego
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937-1938). Sprawa Zygmunta Tarnowskiego

Autor: Stanisław Koller
Nikołaj Jeżow nakazał całkowitą likwidację „dywersyjno-powstańczego zaplecza” Polskiej Organizacji Wojskowej (rozwiązanej w 1918 r.) i ludzkich rezerw polskiego wywiadu w ZSRS. W Gruzji, gdzie w latach 1937–1938 w rozproszeniu mieszkało mniej niż cztery tysiące Polaków, nawet wiarygodne upozorowanie działalności szpiegowskiej przez aparat terroru było praktycznie niemożliwe.
Zdobycie Gdańska przez Armię Czerwoną z perspektywy diecezji gdańskiej
Artykuł

Zdobycie Gdańska przez Armię Czerwoną z perspektywy diecezji gdańskiej

Autor: Daniel Gucewicz
W marcu 1945 r. Sowieci przystąpili do zdobywania zamienionego przez Niemców w twierdzę Gdańska. 23 marca wkroczyli do Sopotu, dzień później do Pruszcza Gdańskiego, a 25 marca, w Niedzielę Palmową, do Oliwy. Zmasowane ostrzały i bombardowania Gdańska zamieniło śródmieście w morze ruin. Początek Wielkiego Tygodnia był zarazem początkiem końca niemieckiego Danzig.
Wśród niejasności. Śmierć marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego
Artykuł

Wśród niejasności. Śmierć marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego

Autor: Marek Gałęzowski
Minęło pięć tygodni od potajemnego powrotu Naczelnego Wodza Wojska Polskiego z Węgier do okupowanego kraju, kiedy jego działalność polityczną przerwała śmierć. Miała ona nastąpić z powodu angina pectoris, 2 grudnia 1941 r., w mieszkaniu Jadwigi Maxymowicz-Raczyńskiej przy ul. Sandomierskiej 18 w Warszawie.
„<i>Polnische Bürgermeister und der Holocaust: Besatzung, Verwaltung und Kollaboration</i>” – fałszywy obraz Holokaustu
Artykuł

„Polnische Bürgermeister und der Holocaust: Besatzung, Verwaltung und Kollaboration” – fałszywy obraz Holokaustu

Autor: Michał Szukała
Badania stosunków polsko-żydowskich w czasie II wojny światowej niezmiennie wywołują zainteresowanie i ogromne dyskusje, nie tylko w wąskim gronie historyków, ale również polityków i publicystów. Szczególne emocje wzbudza stawiany przez część historyków fałszywy zarzut masowego udziału Polaków w podjętej przez Niemców eksterminacji ludności żydowskiej.
Karol Maria Splett. Biskup gdański i II wojna światowa (1938–1945)
Artykuł

Karol Maria Splett. Biskup gdański i II wojna światowa (1938–1945)

Autor: Daniel Gucewicz
Po przejęciu władzy w Wolnym Mieście przez nazistów, zaostrzyły się antypolskie i antykatolickie działania. Ograniczono naukę religii w szkołach, oczerniano młodzież katolicką i atakowano jej zebrania, niszczono krzyże i kapliczki, rozwiązano szereg stowarzyszeń kościelnych. Biskup Edward O’Rourke złożył rezygnację ze stanowiska, którą ostatecznie przyjęto 13 czerwca 1938 r.
Ślady pamięci. Dokumentacja I Alertu Naczelnika ZHP – „Harcerski zwiad wiosenny” z 1965 r.
Artykuł

Ślady pamięci. Dokumentacja I Alertu Naczelnika ZHP – „Harcerski zwiad wiosenny” z 1965 r.

Autor: Agata Grzywacz
Ile polskiej krwi wchłonęła polska ziemia, ile istnień i ludzkich marzeń pochłonęła wojna? Prochy żołnierzy oraz cywili do dziś rozrzucone po kraju, niektóre odnalezione, inne jeszcze nie... niezidentyfikowane i nieupamiętnione… Wiele ofiar niemieckich represji z czasu II wojny światowej pozostaje bezimiennymi.
Diecezja Wolnego Miasta Gdańska i jej pierwszy biskup (1922–1938)
Artykuł

Diecezja Wolnego Miasta Gdańska i jej pierwszy biskup (1922–1938)

Autor: Daniel Gucewicz
Na mocy traktatu wersalskiego 15 listopada 1920 r. utworzono nie w pełni suwerenne Wolne Miasto Gdańsk, mające niespełna 2 tys. km2 i, na początku, ok. 356 tys. obywateli. Zdecydowanie dominowała w nim ludność niemiecka (odsetek Polaków szacuje się na ok. 10%) i protestancka (60–65% wobec 30–35% katolików). Żyli tu również Żydzi, mennonici, baptyści i prawosławni.