Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Tagi Indie

Indie

„Bądź pozdrowiona Ziemio daleka”. Polskie ośrodki uchodźcze w Indiach

„Bądź pozdrowiona Ziemio daleka”. Polskie ośrodki uchodźcze w Indiach

Autor: Anna Płońska

W trakcie II wojny światowej dwa polskie, stałe ośrodki uchodźcze w Indiach zaczęły funkcjonować w lipcu – w 1942 r. obóz dziecięcy w Balachadi, a rok później – Osiedle Polskie w Valivade koło Kolhapuru.

„Druh Ryś”. Ks. Zdzisław Peszkowski i harcerstwo w Valivade

„Druh Ryś”. Ks. Zdzisław Peszkowski i harcerstwo w Valivade

Autor: Anna Płońska

W maju 1944 r. do Osiedla Polskiego w Valivade koło Kolhapuru przybyła Ekipa Wizytatorów Wychowania Harcerskiego w składzie: hm. Bronisław Pancewicz oraz hm. Zdzisław Peszkowski. Ogromną popularność wśród młodzieży zaskarbił sobie drugi z wymienionych harcmistrzów – Zdzisław Peszkowski – pełen energii, pomysłów, ale i wymagań, które stawiał swoim podopiecznym, zarówno chłopcom, jak i dziewczętom.

„Nie wygnany, i nie emigrant, ale wywieziony”. Losy Bogdana Czaykowskiego

Biogram / Biografia

„Nie wygnany, i nie emigrant, ale wywieziony”. Losy Bogdana Czaykowskiego

Autor: Anna Płońska

Deportacja rodziny Bogdana Czaykowskiego zapoczątkowała cykl wydarzeń, który pozostawił niezatarty ślad w życiu i twórczości tego emigracyjnego pisarza. W jego utworach można odnaleźć wiele odniesień do traumatycznych dni, które pozbawiły go ojca i brata.

„Polak w Indiach”. Pismo polskich uchodźców

„Polak w Indiach”. Pismo polskich uchodźców

Autor: Anna Płońska

„Polak w Indiach” był organem prasowym Delegatury Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej w Indiach (od 1946 r. wydawany był przez Zjednoczenie Polaków w Indiach). W ciągu niespełna pięciu lat wydawania czasopisma ukazało się sto siedemnaście numerów – pierwszy numer pochodził z sierpnia 1943 r.

„Poland must be free!”. Polscy uchodźcy wobec niepodległości Indii

„Poland must be free!”. Polscy uchodźcy wobec niepodległości Indii

Autor: Anna Płońska

Indie stały się schronieniem dla tysięcy Polaków, którzy zostali deportowani w głąb ZSRS w latach 1940-1941, a po podpisaniu układu Sikorski-Majski i ogłoszeniu „amnestii” odzyskali wolność i wraz z Armią Andersa opuścili „nieludzką ziemię”.

„Słoniątko indyjskie”. Dodatek dziecięcy do pisma „Polak w Indiach”

„Słoniątko indyjskie”. Dodatek dziecięcy do pisma „Polak w Indiach”

Autor: Ewa Wójcicka

W polskich osiedlach, zamieszkanych przez uchodźców z „nieludzkiej ziemi” zakładano biblioteki, funkcjonowały szkoły i przedszkola, rozwijało się życie kulturalne. Kwitła działalność wydawnicza. Ukazywały się broszury, książki czy periodyki, jak np. dwutygodnik (od 1945 r. tygodnik) pt. „Polak w Indiach”.

„Świetlista Dusza” Wandy Dynowskiej

Biogram / Biografia

„Świetlista Dusza” Wandy Dynowskiej

Autor: Anna Płońska

Na przestrzeni ostatnich pięciu lat, w coraz liczniejszych publikacjach podnosi się kwestie dotyczące roli, jaką odegrały kobiety w życiu politycznym, kulturalnym czy społecznym.

„Życie staje się czymś szczególnym”. Międzynarodowy Dzień Tańca

„Życie staje się czymś szczególnym”. Międzynarodowy Dzień Tańca

Autor: Anna Płońska

W zasobie Archiwum IPN odnaleźć można materiały, których tematyka doskonale oddaje poczucie wolności wyrażane za sprawą wytańczonej choreografii. Choreografii, która często przybliżała swoim układem kulturę polską. Kulturę, której swobodnego wyrazu niejednokrotnie brakowało, m.in. w czasie II wojny światowej.

Anna Handerek. Życie jest służbą

Anna Handerek. Życie jest służbą

Autor: Anna Płońska

W czerwcu 1940 r. Anna Handerek została (wraz z bratem) wywieziona w głąb Związku Sowieckiego. Udało jej się przetrwać pobyt na „nieludzkiej ziemi” i dotrzeć do położonego w Indiach Osiedla Polskiego w Valivade, gdzie aktywnie włączyła się w pracę z młodzieżą.

Czasopismo „Młodzi”

Czasopismo „Młodzi”

Autor: Anna Płońska

Pierwszy numer wspomnianej gazety ujrzał światło dzienne 24 czerwca 1945 r. Na jego łamach tworzące go harcerki zaznaczyły, że jedną z myśli, jaka im przyświecała podczas podejmowania decyzji o redagowaniu periodyku, była chęć stworzenia miejsca, w którym mogłaby wypowiadać się młodzież.

Harcerstwo polskie na Środkowym Wschodzie w czasie II wojny światowej

Harcerstwo polskie na Środkowym Wschodzie w czasie II wojny światowej

Autor: Artur Kuprianis

Opowieść o harcerstwie na Środkowym Wschodzie można by zacząć tak jak Aleksander Kamiński rozpoczął Kamienie na szaniec: „Posłuchajcie o […] cudownych ludziach, o niezapomnianych czasach […] bohaterstwa i grozy. Posłuchajcie opowiadania o ludziach, którzy w tych niesamowitych latach potrafili żyć pełnią życia, których czyny i rozmach wycisnęły piętno […] oraz rozeszły się echem po kraju, którzy w życie wcielić potrafili dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę”.

Harcerze z Valivade

Harcerze z Valivade

Autor: Anna Płońska

Największym ośrodkiem uchodźczym na Półwyspie Indyjskim było Osiedle Polskie w Valivade, które funkcjonowało w latach 1943-1948. Choć Polaków od Ojczyzny dzieliły tysiące kilometrów, nie zapomnieli oni o pielęgnowaniu swojej tożsamości, historii, kultury. Na terenie ośrodka funkcjonowało szkolnictwo, służba zdrowia, teatr amatorski, Spółdzielnia Pracy „Zgoda” oraz… harcerstwo.

Indyjska misja Kiry Banasińskiej

Indyjska misja Kiry Banasińskiej

Autor: Janusz Wróbel

W II RP kobiety w służbie publicznej odgrywały rolę marginalną. Ich sytuację zmieniła II wojna światowa: pracowały z powodzeniem dla rządu polskiego na uchodźstwie wykazując się kreatywnością i, co ważniejsze, skutecznością działania w warunkach wymagających zerwania z rutyną pracy administracyjnej.

Indyjski szlak nadziei

Indyjski szlak nadziei

Autor: Ewa Wójcicka

Ewakuacja u boku Armii Polskiej była dla polskich cywilów szansą na wyrwanie się z sowieckiego piekła. Nie stanowiła jednak ostatniego etapu w ich walce o przetrwanie. Wyczerpane i wyniszczone organizmy uciekinierów, zwłaszcza najmłodszych z nich, wymagały długiej rekonwalescencji. Jednym z miejsc, w których Polacy znaleźli tak potrzebne wsparcie, były Indie.

Macierzyństwo na Szlaku nadziei. Polskie matki w materiałach Koła Polaków z Indii

Macierzyństwo na Szlaku nadziei. Polskie matki w materiałach Koła Polaków z Indii

Autor: Anna Płońska

Matki, nauczycielki, wychowawczynie – rzesze Polek dokonywały cudów, aby dzieciom dotkniętym traumą pobytu na „nieludzkiej ziemi” zapewnić choć trochę normalnego dzieciństwa. W materiałach Koła Polaków z Indii znaleźć można wiele śladów zarówno ich działalności, jak i głębokiej wdzięczności ich podopiecznych.

Niech się święci... Obchody 3 maja w Indiach podczas II wojny światowej

Niech się święci... Obchody 3 maja w Indiach podczas II wojny światowej

Autor: Wojciech Kujawa

Jednym z miejsc, w których polscy uchodźcy ze Związku Sowieckiego znaleźli schronienie, były Indie. Kilka tysięcy Polaków, głównie dzieci i kobiet, w latach 1942–1948 przebywało w ośrodkach zbudowanych lub przystosowanych do ich potrzeb w: Balachadi, Malir, Country Club, Panchgani i Valivade.

Ocalały z nieludzkiej ziemi. Michał Goławski

Ocalały z nieludzkiej ziemi. Michał Goławski

Autor: Anna Płońska

Wśród ponad pięciu metrów bieżących akt, przekazanych do zasobu Archiwum IPN przez Koło Polaków z Indii 1942-1948, znalazł się niewielki dokument, którego treść przybliża tragiczne koleje losu białostockiego nauczyciela – Michała Goławskiego – deportowanego w głąb Związku Sowieckiego i ocalonego z „nieludzkiej ziemi”.

Ocalony z Kozielska

Biogram / Biografia

Ocalony z Kozielska

Autor: Anna Płońska

Losy głęboko Zdzisława Peszkowskiego – uczestnika kampanii wrześniowej, instruktora harcerskiego i kapłana – toczyły się w sposób nadzwyczaj nieszablonowy. Jednak jest on najbardziej znany z głębokiego zaangażowania w walkę o pamięć o ofiarach Zbrodni Katyńskiej.

Osiedle Polskie w Valivade

Osiedle Polskie w Valivade

Autor: Anna Płońska

W 1942 r. rozpoczęła się akcja ewakuacyjna Armii Andersa i ludności cywilnej z ZSRS. Dla wielu z nich był to początek długiej drogi. Na terenie Indii schronienie znalazło ponad 5 tysięcy uchodźców. Największym ośrodkiem uchodźczym na Półwyspie Indyjskim było Osiedle Polskie w Valivade, które funkcjonowało w latach 1943-1948.

Piłka ze skarpet. Sport w Osiedlach Dzieci Polskich w Indiach

Piłka ze skarpet. Sport w Osiedlach Dzieci Polskich w Indiach

Autor: Anna Płońska

Na mocy zawartego w 1941 r. porozumienia, tzw. układu Sikorski-Majski, utworzono Armię Polską w ZSRS, która opuściła później „nieludzką ziemię”. Razem z wojskiem z ZSRS wyszło 40 tysięcy cywili, z czego mniej więcej połowę stanowiły młodzież i dzieci. Przed ich opiekunami stało zadanie zapewnienia im adekwatnych warunków do rozwoju – dostępu do szkolnictwa, kultury i wychowania fizycznego.

Rowerem przez świat. Z Polski do Indii i Afryki

WARTO WIEDZIEĆ

Rowerem przez świat. Z Polski do Indii i Afryki

Autor: Anna Płońska

W 1895 r. pojawiło się pierwsze polskie pismo skierowane do miłośników rowerów. W II RP, na łamach ówczesnych gazet, Polacy mogli śledzić samotną rowerową podróż Kazimierza Nowaka przez kontynent afrykański. Międzynarodowe wojaże polskich cyklistów nie zostały przerwane nawet przez horror II wojny światowej – w Indiach powstała wówczas nawet polska wypożyczalnia tych pojazdów.

W gościnnym „kraju Ariów”

W gościnnym „kraju Ariów”

Autor: Joanna Żelazko

Formowanie oddziałów wojskowych z Polaków wywiezionych w głąb Związku Sowieckiego napotkało wiele trudności – zarówno obiektywnych, jak i spowodowanych wrogością komunistycznych władz. Armia szybko stała się nie tylko przedsięwzięciem wojskowym, ale też humanitarnym, czego przejawem była ewakuacja z ZSRS. Jednym z pierwszych przystanków na drodze z „nieludzkiej ziemi” był właśnie „kraj Ariów”.

Wiesław Stypuła. Tułaczy los polskiego dziecka

Wiesław Stypuła. Tułaczy los polskiego dziecka

Autor: Anna Płońska

„Każdy z nas musi w tej służbie [Polsce – red.] zająć posterunek i trwać na nim. Drogiemu Wiesiowi, by dążył wytrwale do Dobrego. Czuwaj!” – tymi słowami, w maju 1944 r., zakończyła swój wpis w pamiętniku Wiesława Stypuły druhna Janina Ptakowa.

Wileński jarmark na drugim końcu globu. „Kaziuk” w Osiedlu Polskim w Valivade

Wileński jarmark na drugim końcu globu. „Kaziuk” w Osiedlu Polskim w Valivade

Autor: Anna Płońska

Tragiczne, a zarazem chwytające za serce, losy Polaków, którzy, po opuszczeniu Związku Sowieckiego wraz armią gen. Władysława Andersa, znaleźli schronienie w Indiach i przebywali tam w latach 1942-1948, naznaczone są głęboką tęsknotą za odległą Ojczyzną. Przybierał on niekiedy niezwykłe formy.

Z „nieludzkiej ziemi” do Indii. Tadeusz Lisiecki (1906–1978) – organizator ewakuacji polskich dzieci

Biogram / Biografia

Z „nieludzkiej ziemi” do Indii. Tadeusz Lisiecki (1906–1978) – organizator ewakuacji polskich dzieci

Autor: Wojciech Kujawa

Wiele jest jeszcze postaci w historii Polski, które nie zajęły w panteonie narodowym należnego im miejsca mimo zasług dla Ojczyzny i rodaków. Jedną z nich jest wicekonsul polskiego konsulatu w Bombaju dr Tadeusz Lisiecki. Warto skreślić kilka słów na temat jego dokonań i przybliżyć sylwetkę tego nieco zapomnianego bohatera.

Żeby z Was wyrosły orlęta… Ksiądz Franciszek Pluta

Żeby z Was wyrosły orlęta… Ksiądz Franciszek Pluta

Autor: Anna Płońska

„Dzieci moje bardzo kochane. O jednym tylko marzyłem, o jednym tylko myślałem i miałem tylko jedno pragnienie – żeby z was wyrosły dla Polski orlęta, a nie kaczęta…” – tymi słowami ks. Franciszek Pluta zwrócił się do byłych wychowanków Osiedla Dzieci Polskich w Balachadi, którego był komendantem w latach 1942-1946, podczas zjazdu 18 lipca 1981 r.

TEKSTY

TEMATY

Biblioteka cyfrowa

Audio/Video

English content

Księgarnia

Aktualności

Autorzy

O nas

Kontakt

Edukacja

postacie IPN

Spotkasz ich na Przystanku Historia

Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)

Dowiedz się więcej

Polityka prywatności Mapa strony Deklaracja dostępności Ochrona danych osobowych English content

Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.

IPN