Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Bery kosu, bery niż i na Lacha...” – relacje ocalałych z rzezi wołyńskiej
POLECAMY
Źródło historyczne

„Bery kosu, bery niż i na Lacha...” – relacje ocalałych z rzezi wołyńskiej

Autor: Rafał B. Pękała
„Trudna pamięć” – tak metaforycznie określane są świadectwa ludobójstwa Polaków zamieszkujących Wołyń i Małopolskę Wschodnią. Relacje świadków uzmysławiają głęboki sens tej metafory, zarówno w warstwie słownej, jak i – przede wszystkim – wizualnej, ze względu na okazywane przed kamerą emocje.
„Błogosławię moim wrogom” – ks. Antoni Korczok (1891–1941), ofiara KL Dachau
TYLKO U NAS
Artykuł

„Błogosławię moim wrogom” – ks. Antoni Korczok (1891–1941), ofiara KL Dachau

Autor: Sebastian Rosenbaum
Jeden z jego przyjaciół wspominał: „nie udowodniono mu żadnej winy. Miał być rzekomo wypuszczony na wolność w poniedziałek… Cóż, kiedy w niedzielę zmarł”. Za posługę kapłańską dla Polaków płaciło się niekiedy najwyższą cenę.
„Braci swych wieszać nie będę!”
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Braci swych wieszać nie będę!”

Autor: Elżbieta Strzeszewska
17 grudnia 1942 r. Niemcy dokonali egzekucji na dziedzińcu Zamku Książąt Mazowieckich w Ciechanowie. Przeprowadzono ją w ramach szeroko zakrojonej akcji skierowanej przeciwko polskiemu podziemiu zbrojnemu na terenie rejencji ciechanowskiej.
„Byliśmy tam bardzo potrzebni”. Szpital PCK w byłym niemieckim obozie Auschwitz
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Byliśmy tam bardzo potrzebni”. Szpital PCK w byłym niemieckim obozie Auschwitz

Autor: Szymon Nowak
Niemieckie obozy zagłady i obozy koncentracyjne były tymi miejscami, gdzie działa się ogromna niemiecka zbrodnia ludobójstwa dokonywana na Polakach, Żydach, Rosjanach, Cyganach… Brzmią dla nas strasznie nazwy Auschwitz, Birkenau, Stutthof, Treblinka, Majdanek… I nawet z chwilą wyzwolenia obozów nie zakończyła się gehenna oswobodzonych z niewoli więźniów.
„Głód przezwyciężał strach”. W jaki sposób Polki potrafiły zapewnić byt rodzinie na syberyjskim zesłaniu
POLECAMY
Artykuł

„Głód przezwyciężał strach”. W jaki sposób Polki potrafiły zapewnić byt rodzinie na syberyjskim zesłaniu

Autor: Angelika Blinda
W latach 1940-1941 na skutek masowych deportacji przeprowadzonych przez władze sowieckie na terenach wschodnich II RP swoje domy opuściły tysiące polskich rodzin. Wywiezione w głąb ZSRS musiały się mierzyć z głodem, chorobami i śmiercią.
„Jestem dzieckiem szczęścia”. Wywiad z Jerzym Skrzypkiem, więźniem obozów koncentracyjnych
POLECAMY
Wywiad

„Jestem dzieckiem szczęścia”. Wywiad z Jerzym Skrzypkiem, więźniem obozów koncentracyjnych

Autor: Jerzy Skrzypek, Maciej Foks
Jerzy Skrzypek (1920-2013) – w czasie wojny za działalność antyniemiecką uwięziony na Pawiaku, następnie w Auschwitz, Flossenbürgu i Dachau – ofiara eksperymentów pseudomedycznych badających odporność organizmu na niskie temperatury, po wojnie otrzymał status inwalidy wojennego.
„Kochani rodzice, na razie jestem zdrów”. List z więzienia przy ulicy Młyńskiej w Poznaniu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

„Kochani rodzice, na razie jestem zdrów”. List z więzienia przy ulicy Młyńskiej w Poznaniu

Autor: Paweł Głuszek
Niemiecki aparat represji bez wahania uciekał się wobec Polaków do najwyższego wymiaru kary. Jednym z miejsc, które zapisały się szczególnie na mapie wojennego terroru, było poznańskie więzienie przy ulicy Młyńskiej. Zachowany w zbiorach IPN list osadzonego tam Jana Kulińskiego pozwala nam dostrzec osobisty wymiar tragedii, która była udziałem więźniów i ich rodzin.
„Kozy”. Z dziejów wileńskiej Armii Krajowej
POLECAMY
Artykuł

„Kozy”. Z dziejów wileńskiej Armii Krajowej

Autor: Paweł Nowik
Już w 1940 roku Maria Tomkiewiczówna zorganizowała w Wilnie grupę dziewcząt, które chciały podjąć walkę z okupantem. Działały w konspiracji, początkowo prowadziły „tajne nauczanie”. Z czasem przy Komendzie Okręgu Wileńskiego AK powołano Komórkę Kwatermistrzostwa, Łączności i Ręcznego Przerzutu.
„Na zawsze pozostaną w naszej pamięci”. Ślady ofiar zbrodni katyńskiej na cmentarzu w Bykowni pod Kijowem
POLECAMY
Artykuł

„Na zawsze pozostaną w naszej pamięci”. Ślady ofiar zbrodni katyńskiej na cmentarzu w Bykowni pod Kijowem

Autor: Dominika Siemińska
Odebrali nam naszych najbliższych - ojców i matki, synów i córki, mężów i żony, braci i siostry. Odebrali nam nasze wsparcie, opokę i miłość. Zamordowali, ukryli, zdeptali godność i chcieli odebrać pamięć.
„Nie mogę o tym pisać ani myśleć”
POLECAMY
Artykuł

„Nie mogę o tym pisać ani myśleć”

Autor: Jarosław Szarek
Pragnienie opisania dramatu niewinnych ofiar systemu komunistycznego – niewyobrażalnego doświadczenia ich samych oraz cierpień rodzin więzionych i traconych – stawało się jedyną pociechą w tych trudnych chwilach. Niosło nadzieję, że ich tragedia nie zostanie zapomniana, że „opisanie” i tym samym zachowanie pamięci nie tylko nada sens ich kaźni, ale również będzie wymierzeniem sprawiedliwości.
Audio/Video

„Nie tylko Palmiry…” – dokonywane przez Niemców mordy w Ogrodach Sejmowych

„Nie zapomnę o tobie” (Iz 49,15). Spisy ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów w Gurowie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Nie zapomnę o tobie” (Iz 49,15). Spisy ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów w Gurowie

Autor: Paweł Sokołowski
W wyniku zbrodni z 11 lipca 1943 r. Gurów przestał istnieć. Szczątki jego mieszkańców do dziś leżą na terenach dawnych gospodarstw, być może znajdują się też w dołach śmierci. Obecnie dysponujemy kilkoma spisami ofiar tego ludobójstwa, sporządzonymi na podstawie relacji ocalałych mieszkańców.
„Nie znoszę, kiedy krzywdzą niewinnych ludzi”
POLECAMY
Artykuł

„Nie znoszę, kiedy krzywdzą niewinnych ludzi”

Autor: Aleksandra Namysło
Do 1942 r. na Wschodnim Górnym Śląsku (Ost-Oberschlesien) – zwłaszcza w Zagłębiu Dąbrowskim (Będzinie, Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej) i Zagłębiu Chrzanowsko-Jaworznickim – żyło ok. 100 tys. Żydów. Pierwsze deportacje Żydów z tego regionu do KL Auschwitz przeprowadzono w maju i sierpniu 1942 r.
„Rozpacz nasza była ogromna” – rodziny aresztowanych podczas okupacji niemieckiej
POLECAMY
Artykuł

„Rozpacz nasza była ogromna” – rodziny aresztowanych podczas okupacji niemieckiej

Autor: Anna Czocher
Przeżywanie utraty bliskich osób nie wiąże się wyłącznie z czasem konfliktów zbrojnych. Niemniej doświadczenie okupacji niemieckiej ziem polskich w latach 1939-1945 odcisnęło silne piętno na sferze domowej.
„Tu była Zosia Krauzów…”. Kobiece ofiary zbrodni w Pomiechówku
PAMIĘTAMY
Artykuł

„Tu była Zosia Krauzów…”. Kobiece ofiary zbrodni w Pomiechówku

Autor: Dorota Grzechocińska
W niedzielę 30 lipca 1944 r., na 2 dni przed rozpoczęciem Powstania Warszawskiego, Niemcy zamordowali w Forcie III Pomiechówek około 280 Polaków. Byli to głównie żołnierze Armii Krajowej oraz osoby podejrzane o działalność w ruchu oporu.
„Tu i teraz”. Przekaz z dołów śmierci w Katyniu
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

„Tu i teraz”. Przekaz z dołów śmierci w Katyniu

Autor: Ewa Kowalska
Czytając listy i kartki wysłane z obozów lub odnalezione przy szczątkach ofiar, trzeba się zastanowić, czy zachowana korespondencja obozowa nie zawiera głębszego przesłania. Jej ujawnienie po latach, a następnie opublikowanie, sprawia, że „nieme groby przemawiają” do nas.
Audio/Video

„Ukradzione Dzieciństwo” dyskusja poświęcona losom dzieci podczas wojny i okupacji

„Urodziłam się w Jezupolu, koło Stanisławowa…”. Sowieckie deportacje Kresów oczami Dziecka
TYLKO U NAS
Wspomnienie

„Urodziłam się w Jezupolu, koło Stanisławowa…”. Sowieckie deportacje Kresów oczami Dziecka

Autor: Arkadiusz Cisek
80 lat temu w milionach rodzin mieszkających na polskich Kresach dzieci nie czekały na ferie. Jeśli dane im było szczęście posiadania daru niewiedzy, czekały na powrót z wojny dziadków, ojców, braci… Wierząc, że żyją i wrócą.
Audio/Video

"Wołyń pod okupacją niemiecką" - dyskusja panelowa

Autor: Ewa Siemaszko, Grzegorz Mazur, Grzegorz Motyka, Andrzej Chmielarz, Waldemar Grabowski
<i>Frauen-Konzentrationslager Ravensbrück</i>. Miejsce kaźni polskich kobiet
TYLKO U NAS
Artykuł

Frauen-Konzentrationslager Ravensbrück. Miejsce kaźni polskich kobiet

Autor: Ewa Wójcicka
Frauen-Konzentrationslager (FKL) Ravensbrück, położony 85 km na północ od Berlina, nieopodal jeziora Schwedt, był największym i najcięższym obozem koncentracyjnym dla kobiet w III Rzeszy Niemieckiej.
Audio/Video

Imperium małych piekieł. Mroczne tajemnice obozu Gross-Rosen

Audio/Video

Zmarłych pogrzebać

Autor: Katarzyna Underwood
Akcja „Erntefest” w obozie na Majdanku
POLECAMY
Artykuł

Akcja „Erntefest” w obozie na Majdanku

Autor: Irena Siwińska
Dzień 3 listopada 1943 r. na Majdanku (KL Lublin) został nazwany „krwawą środą”. W zbiorowej egzekucji zamordowano wówczas 18 tys. Żydów. Był to najbardziej dramatyczny akord akcji eksterminacyjnej w dystrykcie lubelskim, której niemieccy organizatorzy nadali makabryczny kryptonim „Erntefest” – dożynki.
Aleksander Kołodziejczyk z pierwszego masowego transportu więźniów do KL Auschwitz
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Aleksander Kołodziejczyk z pierwszego masowego transportu więźniów do KL Auschwitz

Autor: Radosław Kurek
IPN poddaje digitalizacji użyczane przez osoby prywatne materiały archiwalne. Pliki cyfrowe trafiają do instytutowego zasobu, a oryginały zwracane są właścicielom nienaruszone. Z takiej możliwości skorzystała Gabriela Grabowska, która użyczyła nam pamiątki po wujku, Aleksandrze Kołodziejczyku, przewiezionym 14 czerwca 1940 r. z Tarnowa w pierwszym masowym transporcie więźniów do KL Auschwitz.
Apokalipsa dnia powszedniego. Pierwsze tygodnie w Auschwitz
POLECAMY
Artykuł

Apokalipsa dnia powszedniego. Pierwsze tygodnie w Auschwitz

Autor: Roman Gieroń
„Wyjście stąd prowadzi tylko przez komin krematorium” – usłyszeli z ust zastępcy komendanta obozu SS Hauptsturmführera Karla Fritzscha w czerwcu 1940 r. pierwsi polscy więźniowie Auschwitz.
Arcybiskup Antoni Julian Nowowiejski (1858–1941) – ofiara niemieckiego obozu Soldau
TYLKO U NAS
Artykuł

Arcybiskup Antoni Julian Nowowiejski (1858–1941) – ofiara niemieckiego obozu Soldau

Autor: Mariusz Żuławnik
W roku 1941 męczeńską śmierć ponieśli abp Antoni Julian Nowowiejski i bp Leon Wetmański, zasłużeni płoccy duchowni i patroni miasta Działdowa. Nowowiejski jest jedynym polskim arcybiskupem, który dokonał swego żywota w niemieckim obozie śmierci.
Areszt Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie przy ul. Strzeleckiej 8. Historia w inskrypcji ukryta
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Areszt Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie przy ul. Strzeleckiej 8. Historia w inskrypcji ukryta

Autor: Marta Milewska
Kamienica przy ul. Strzeleckiej 8 na warszawskiej Pradze kryje w sobie niezwykłą historię. Niezwykły, a zarazem tragiczny, symbolizm tego miejsca związany jest z funkcjonowaniem w tym miejscu w latach 1945-1948 Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie.
Arytmetyka zbrodni pomorskiej 1939
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Arytmetyka zbrodni pomorskiej 1939

Autor: Tomasz Ceran
III Rzesza we wrześniu 1939 r. rozpoczęła politykę eksterminacji ludności cywilnej w całej okupowanej Polsce, zwłaszcza na ziemiach wcielonych do Rzeszy. Skala terroru niemieckiego na Pomorzu i Kujawach była największa. W celu podkreślenia tego faktu i głębszej analizy jego przyczyn został stworzony termin – zbrodnia pomorska 1939.
Auschwitz, rok zerowy
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Auschwitz, rok zerowy

Autor: Filip Gańczak
Pierwszy rok po wyzwoleniu obozu to czas chaosu. Polskie komisje zabezpieczały dowody zbrodni. Niemcy przestali być panami życia i śmierci – teraz przebywali tu jako jeńcy. Panowały sowieckie władze wojskowe, nie dbające o zachowanie świadectw niewyobrażalnych zbrodni.
Bezużyteczne życie
POLECAMY
Artykuł

Bezużyteczne życie

Autor: Mateusz Szpytma
Rządy Adolfa Hitlera w Niemczech i jego polityka w latach 1939-1945 to nie tylko ofiary działań zbrojnych, więzień, obozów koncentracyjnych, pacyfikacji. Jednymi z pierwszych ofiar nazizmu byli psychicznie chorzy.
Błogosławiona Natalia Tułasiewicz (1906-1945)
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Błogosławiona Natalia Tułasiewicz (1906-1945)

Autor: Zbigniew Stanuch
Dla młodego pokolenia życie i działalności Natalii Tułasiewicz może stanowić wzór godny naśladowania. Patriotka, nauczycielka, pedagog, przywiązywała dużą wagę do rozwoju życia duchowego. W trakcie II wojny światowej jednym z jej najistotniejszych celów było ocalenie ludzkich dusz od zepsucia wywołanego koszmarem wojennej gehenny.
Błogosławiony ks. Jan Macha (1914–1942)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Błogosławiony ks. Jan Macha (1914–1942)

Autor: Jerzy Dąbrowski
Krótko po północy, 3 grudnia 1942, w katowickim więzieniu ścięto za działalność konspiracyjną ks. Jana Machę. Zwłoki skazańca zostały przewiezione do Auschwitz i spopielone w tamtejszym krematorium. Jego działalność, mająca głównie charakter społeczny i zakończona męczeńską śmiercią, stanowiła świadectwo przywiązania do polskości i troski o bliźnich.
Bunt w Treblince II
TYLKO U NAS
Artykuł

Bunt w Treblince II

Autor: Paweł Błażewicz
Nagle dał się słyszeć odgłos tłuczonego szkła, który dobiegł z rewirsztuby – obozowego ambulatorium. Gospodarzem był tam więzień doktor Julian Chorążycki, wcześniej kapitan Wojska Polskiego, który brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, a w 1922 wybrał karierę cywilną i założył gabinet lekarski.
Ciężarne robotnice przymusowe w obozie przejściowym w Pile (Durchgangslager Schneidemühl) w latach 1943-1945
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ciężarne robotnice przymusowe w obozie przejściowym w Pile (Durchgangslager Schneidemühl) w latach 1943-1945

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Obóz przejściowy w Pile (Durchgangslager Schneidemühl) funkcjonował w latach 1942-1945. Był przeznaczony dla Polaków i Rosjan, wywożonych następnie w głąb III Rzeszy. Po upadku Powstania Warszawskiego do obozu trafiła ponadto grupa wypędzonych mieszkańców stolicy.
Czerwona mapa Warszawy
TYLKO U NAS
Artykuł

Czerwona mapa Warszawy

Autor: Tomasz Łabuszewski
Hekatomba Powstania, zniszczenie blisko 70% zabudowy lewobrzeżnej części stolicy, śmierć podczas wojny kilkuset tysięcy jej mieszkańców sprawiły, iż po 1945 r. warszawiakom trudno było sobie wyobrazić kolejne wielkie nieszczęścia, które mogły ich jeszcze dotknąć. Czas pokazał, że bardzo się mylili.
Czym była „Operacja Polska”?
POLECAMY
Artykuł

Czym była „Operacja Polska”?

Autor: Anna Zechenter
Mordowano ich masowo – najpierw na podstawie list zatwierdzanych w Moskwie, potem brano ofiary jak popadło, byle ich nazwiska brzmiały z polska. Aby zaspokoić oczekiwania moskiewskiej centrali, NKWD wyszukiwał Polaków nawet w książkach telefonicznych.
Dmytro Klaczkiwski „Kłym Sawur” – główny sprawca ludobójstwa wołyńskiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Dmytro Klaczkiwski „Kłym Sawur” – główny sprawca ludobójstwa wołyńskiego

Autor: Mirosław Szumiło
Do dziś trwają spory historyków wokół przyczyn zbrodni wołyńskiej dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów w 1943 roku. Nie zachowały się pisemne rozkazy, jednakże wszystkie dowody i poszlaki wskazują, że bezpośrednią odpowiedzialność za rozpętanie fali mordów na polskiej ludności cywilnej ponosi ówczesny dowódca UPA na Wołyniu – Dmytro Klaczkiwski ps. „Kłym Sawur”.
Działalność domu dla niemowląt i starców im. św. Józefa w Wąsoszu w latach 1943-1945
TYLKO U NAS
Artykuł

Działalność domu dla niemowląt i starców im. św. Józefa w Wąsoszu w latach 1943-1945

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Zakład w Wąsoszu utworzono w czerwcu 1943 r. Umieszczano w nim m.in. dzieci polskich robotnic przymusowych oraz wysiedlone z Warszawy w sierpniu 1944 r. Z ogólnej liczby co najmniej 489 dzieci, które przeszły przez placówkę w Wąsoszu, końca wojny doczekało najprawdopodobniej zaledwie 39 z nich.
Dzieci z Przemysłowej – niemiecki obóz w Łodzi
POLECAMY
Artykuł

Dzieci z Przemysłowej – niemiecki obóz w Łodzi

Autor: Artur Ossowski
„Czym dłużej tu byliśmy, tym bardziej dyscyplina się zaostrzała, tym łatwiej było spostrzec, że wszystko zmierza do udręczenia, umęczenia nas” – wspominał Stefan Marczewski, jeden z nastoletnich więźniów. Przez obóz sąsiadujący z łódzkim gettem przeszło od 2 do ponad 3 tys. polskich dzieci.
Egzekucje 18 września 1942 r. Płock, Bodzanów, Rościszewo
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Egzekucje 18 września 1942 r. Płock, Bodzanów, Rościszewo

Autor: Waldemar Brenda
Trzy miejscowości na północnym Mazowszu. W czasie wojny to były tereny wcielone do III Rzeszy, tzw. rejencja ciechanowska. 18 września 1942 r. historia Płocka, Bodzanowa i Rościszewa została jeszcze mocniej splątana tragicznym węzłem ludobójczej zbrodni.
Egzekucje mieszkanek Radomia w Lesie we Włoszczowicach oraz w Lesie Skrzypiowskim
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Egzekucje mieszkanek Radomia w Lesie we Włoszczowicach oraz w Lesie Skrzypiowskim

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
W Radomiu 24 stycznia 1941 r. o godzinie 4 rano przeprowadzono masowe aresztowania. Aresztowano co najmniej 335 osób, w tym najprawdopodobniej 38 kobiet. Wśród aresztowanych znajdowali się członkowie organizacji polskiego podziemia oraz inteligencji.
Egzekucje w Palmirach w świetle ksiąg więziennych z Mokotowa z 1940 roku
Nowy numer Biuletynu IPN
Artykuł

Egzekucje w Palmirach w świetle ksiąg więziennych z Mokotowa z 1940 roku

Autor: Jolanta Mikołajczyk
Lasy palmirskie i obszary dawnej składnicy amunicji zlokalizowane we wschodniej części Puszczy Kampinoskiej stanowiły miejsce masowych egzekucji obywateli polskich w latach 1939–1941. Ofiary przywożono z warszawskich więzień i aresztów, m.in.: Pawiaka, Rakowieckiej, Szucha i Daniłowiczowskiej.
Eksterminacja duchowieństwa katolickiego w niemieckim obozie Soldau
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Eksterminacja duchowieństwa katolickiego w niemieckim obozie Soldau

Autor: Andrzej Rutecki
Historia niemieckiego obozu Soldau w Działdowie na Mazurach, jego więźniów i ofiar doczekała się w ostatnich latach kilku publikacji oraz licznych artykułów naukowych i popularyzatorskich. Obóz dotychczas zapomniany odzyskuje należne mu miejsce na mapie polskiej martyrologii – szczególnie martyrologii duchowieństwa katolickiego.
Eksterminacja osadzonych w więzieniu mokotowskim 2 sierpnia 1944 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Eksterminacja osadzonych w więzieniu mokotowskim 2 sierpnia 1944 roku

Autor: Barbara Świtalska-Starzeńska
Na terenie więzienia na Mokotowie przy ul. Rakowieckiej 37 w Warszawie 2 sierpnia 1944 r. rozpoczęła się akcja mordowania osadzonych przeprowadzona przez niemieckich esesmanów.
Fort III w Pomiechówku. Mało znane miejsce pamięci
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Fort III w Pomiechówku. Mało znane miejsce pamięci

Autor: Barbara Świtalska-Starzeńska
Niemiecki obóz karno-śledczy w Forcie III w Pomiechówku pod Nowym Dworem Mazowieckim, istniejący w latach 1941-1945, jest nazywany największą katownią północnego Mazowsza. Ginęli tam Polacy i Żydzi.
Głos dzieci Wołynia
POLECAMY
Artykuł

Głos dzieci Wołynia

Autor: Kinga Hałacińska
„Mama […] Ona wciąż się boi. Szukałaby pretekstu, aby się z wami nie spotkać. Dlatego nic jej nie powiedziałam” – mówi autorom książki Kres. Wołyń – historie dzieci ocalonych z pogromu, Anna z Pustkowa Żurawskiego.
Historia Polski w nauczaniu Jana Pawła II
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Historia Polski w nauczaniu Jana Pawła II

Autor: Ks. Jarosław Wąsowicz SDB
Podczas swej pierwszej pielgrzymki do Polski Jan Paweł II niemal w każdym wystąpieniu odwoływał się do kart z historii swojego Narodu. Przypominał, że chrześcijaństwo kształtowało Polskę i Europę.
Historyk, żołnierz, ofiara Zbrodni Katyńskiej. Podpułkownik Józef Seruga (1886-1940)
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Historyk, żołnierz, ofiara Zbrodni Katyńskiej. Podpułkownik Józef Seruga (1886-1940)

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Związany z ziemią bocheńską i suską, żołnierz wojny polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej, historyk i archiwista. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości oraz pośmiertnie Medalem „Za Udział w Wojnie Obronnej 1939”. Biografia Józefa Serugi stanowi przykład losów polskiego inteligenta II Rzeczypospolitej, czynnie zaangażowanego w sprawy ojczyzny.
II wojna światowa a kapitał moralny
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

II wojna światowa a kapitał moralny

Autor: Filip Musiał
Mimo tego, że od zakończenia II wojny światowej minęło wiele lat, jest ona wciąż wydarzeniem, wokół którego ogniskuje się publiczna dyskusja na arenie międzynarodowej. Niekoniecznie ta, którą widzimy codziennie w programach informacyjnych, ale ta, która jest ważnym elementem dyplomacji historycznej.
Audio/Video

III Wielkopolskie Forum Pamięci Narodowej - cz. I: O kompleksie KL Gusen, głównym miejscu eksterminacji polskiej inteligencji przez Niemców; Rudolf Haunschmied (Austria)

Jak powstała Dolinka Katyńska
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Jak powstała Dolinka Katyńska

Autor: Jacek Sawicki
Wielkiej osobistej odwagi i determinacji wymagały działania, podjęte w dobie stalinizmu, jak odnotowana w aktach UB w 1950 r. prośba grupy kobiet do prezydenta Bieruta o wstawiennictwo i spowodowanie wypuszczenia ich mężów z Rosji sowieckiej. Nie wiedziały, dlaczego nie wracają, ani nawet czy żyją.
Jan Bernard Rejecki – ofiara Katynia
POLECAMY
Biogram / Biografia

Jan Bernard Rejecki – ofiara Katynia

Autor: Marek Jończyk
Każda rocznica Zbrodni Katyńskiej skłania do głębokiej refleksji nad jej przyczynami, przebiegiem i konsekwencjami. Ofiarą katyńskiego ludobójstwa padło wszak co najmniej 21 857 polskich obywateli.
Józef Jurysta. Żołnierz Polskiego Państwa Podziemnego i ofiara zbrodni wołyńskiej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Józef Jurysta. Żołnierz Polskiego Państwa Podziemnego i ofiara zbrodni wołyńskiej

Autor: Artur Brożyniak
Józef Jurysta poświęcił swoje młode życie dla Polski. Jako żołnierz Polskiego Państwa Podziemnego, został zamordowany w bestialski sposób przez bojówkę Służbę Bezpieczeństwa OUN. Jednak przez swoją bohaterską postawę uratował życie kolegów z konspiracji.
Kapłan, naukowiec, artysta – pamiątki po ks. prof. Józefie Kaczmarczyku
POLECAMY
Biogram / Biografia

Kapłan, naukowiec, artysta – pamiątki po ks. prof. Józefie Kaczmarczyku

Autor: Radosław Kurek
Przez całe życie łączył kilka niezwykle wymagających dziedzin aktywności. Malarstwo i konserwacja sztuki, praca duszpasterska, wreszcie – działalność naukowa, która podczas okupacji niemieckiej kosztowała go uwięzienie w Sachsenhausen. Po uwolnieniu włączył się on w organizację tajnego nauczania, a do grona jego uczniów należał sam Karol Wojtyła.
Karolewo 1939. Zbrodnie w obozie Selbstschutz Westpreussen
TYLKO U NAS
Artykuł

Karolewo 1939. Zbrodnie w obozie Selbstschutz Westpreussen

Autor: Izabela Mazanowska
Zbrodnie niemieckie w okupowanej Polsce to nie tylko obozy koncentracyjne czy obozy zagłady. W pierwszych miesiącach okupacji dziesiątki tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej zostało bestialsko zamordowanych przez swoich niemieckich sąsiadów służących w lokalnych formacjach Selbstschutzu.
Katyń – pamiętamy!
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Katyń – pamiętamy!

Autor: Sebastian Ligarski
Walkę o ujawnienie prawdy o zbrodni katyńskiej prowadzono już od momentu odkrycia grobów polskich jeńców w ZSRS. W opanowanej przez komunistów Polsce ta batalia była prowadzona z determinacją i została okupiona dotkliwymi represjami.
Katyń. Zbrodnia na Polsce
TYLKO U NAS
Artykuł

Katyń. Zbrodnia na Polsce

Autor: Marek Jończyk
Wiosną 1940 r. przywódcy Związku Sowieckiego zadali narodowi polskiemu niepowetowaną stratę, mordując z przyczyn politycznych jeńców wojennych oraz cywilnych więźniów. Żaden z decydentów, organizatorów i wykonawców zbrodni nigdy nie został za ten mord ukarany.
Kazimierz Bartel – ostatnia ofiara zbrodni na profesorach lwowskich
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kazimierz Bartel – ostatnia ofiara zbrodni na profesorach lwowskich

Autor: Sławomir Kalbarczyk
W II RP zmiany na stanowisku szefa rządu dokonywały się często: w ciągu dwudziestu lat jej istnienia na fotelu premiera zasiadło dwudziestu polityków. Aż trudno uwierzyć, że spośród wszystkich premierów RP tylko jeden został zamordowany przez Niemców. Był nim właśnie Kazimierz Bartel.
KL Gusen w pamięci historycznej Austrii
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

KL Gusen w pamięci historycznej Austrii

Autor: Anna Przybyll
Tereny Gusen – miejsca kaźni polskiej inteligencji – przez wiele powojennych lat niszczały. O godne upamiętnienie ofiar obozu upomnieli się dopiero przedstawiciele lokalnej społeczności i polskie władze.
Krwawe wesele w Sielczyku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Krwawe wesele w Sielczyku

Autor: Sylwia Szyc
Święta Wielkanocne 1944 r. we wsi Sielczyk nieopodal Białej Podlaskiej miały być wyjątkowe. 10 kwietnia, w Wielkanocny Poniedziałek, odbywało się huczne wesele syna sołtysa. Tego dnia dopisywała pogoda i nic nie zapowiadało wielkiej tragedii, która kilka dni później doprowadziła do śmierci kilkunastu osób oraz spalenia znacznej części wioski.
Ks. Konstanty Budkiewicz. Prałat męczennik
POLECAMY
Artykuł

Ks. Konstanty Budkiewicz. Prałat męczennik

Autor: Wojciech Frazik
3 kwietnia 1923 roku świat obiegła wiadomość o rozstrzelaniu w Moskwie ks. Konstantego Budkiewicza. Tego dnia bolszewicka „Prawda” ogłosiła: „Dnia 31 marca wykonano wyrok na prałacie Budkiewiczu, który został skazany na śmierć w procesie katolickich kontrrewolucjonistów”.
Ksiądz Ludwik Wrodarczyk
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Ksiądz Ludwik Wrodarczyk

Autor: Michał Siekierka
Ludwik Wrodarczyk urodził się w dniu 25 sierpnia 1907 r. jako drugi z trzynaściorga potomnych Karola i Justyny Wrodarczyków w miejscowości Radzionkowo na Górnym Śląsku. W 1921 r., po ukończeniu szkoły powszechnej, wstąpił do Małego Seminarium w Krotoszynie prowadzonego przez oblatów.
Kuropaty – miejsce masowych egzekucji sowieckich
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kuropaty – miejsce masowych egzekucji sowieckich

Autor: Marta Kupczewska
Położona na północny wschód od Mińska miejscowość Kuropaty to dziś jedno z przedmieść liczącej blisko 2 mln mieszkańców stolicy Białorusi. Pomimo upływu przeszło osiemdziesięciu lat od tragicznych wydarzeń, wciąż zbyt mało wiemy o dokonanych tam stalinowskich zbrodniach.
Kwietniowe Święta Wielkanocne 1943 r. na Wołyniu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kwietniowe Święta Wielkanocne 1943 r. na Wołyniu

Autor: Joanna Karbarz-Wilińska
Wołyńskie Ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach południowo-wschodnich terenów II Rzeczypospolitej kojarzymy z datą 11 lipca. Warto jednak pamiętać, że ich mieszkańcy narażeni byli na utratę życia – często z rąk ukraińskich sąsiadów – na wiele miesięcy zanim osiągnęło ono apogeum latem 1943 r.
Leśnicy – ofiary Obławy Augustowskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

Leśnicy – ofiary Obławy Augustowskiej

Autor: Diana Maksimiuk
Jednym z celów badawczych historyków, którzy pochylili się nad zagadnieniem Obławy Augustowskiej, jest ustalenie pełnej listy ofiar tej największej sowieckiej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Czy jest to przedsięwzięcie możliwe do zrealizowania? Wydaje się, że bez dostępu do archiwaliów sowieckich – raczej nie.
Lipiec 1943 roku na Wołyniu
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Lipiec 1943 roku na Wołyniu

Autor: Ewa Siemaszko
Rzeź dokonana na Polakach przez nacjonalistów ukraińskich w lipcu 1943 r. w województwie wołyńskim to fragment trwającej kilka lat tzw. zbrodni wołyńskiej. Ten jeden wybrany do opisu miesiąc stanowił jej apogeum.
Listy z „piekła kobiet”. Korespondencja Jadwigi Seifert z Ravensbrück
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Listy z „piekła kobiet”. Korespondencja Jadwigi Seifert z Ravensbrück

Autor: Radosław Kurek
Jadwiga Seifert, nauczycielka z Nawojowej, od pierwszych dni okupacji niemieckiej aktywnie zaangażowała się w działalność podziemia niepodległościowego. Rychło przypłaciła to aresztowaniem i zesłaniem do „piekła kobiet”, jak często nazywany jest obóz koncentracyjny w Ravensbrück.
Los wykuty w kamieniołomie
PAMIĘTAMY
Artykuł

Los wykuty w kamieniołomie

Autor: Mariusz Żuławnik
7 kwietnia 1945 r. wyzwolono niemiecki obóz koncentracyjny Vaihingen an der Enz, położony niedaleko Stuttgartu w Badenii-Wirtembergii. Wśród więźniów, reprezentujących ponad 20 narodowości, znaleźli się także Polacy. Jednym z nich był dwudziestoparoletni Piotr Konopka.
Ludobójstwo przed wojenną zagładą. „Operacja polska” NKWD
POLECAMY
Artykuł

Ludobójstwo przed wojenną zagładą. „Operacja polska” NKWD

Autor: Marek Klecel
W połowie lat 30. XX wieku zaczęły się deportacje ludności polskiej z ziem, które po traktacie ryskim znalazły się w granicach Sowdepii. Zaraz potem, w latach 1937–1938, przyszła „operacja polska”: za samo pochodzenie NKWD zamordowało – jako szpiegów lub wrogów ZSRS – co najmniej 111 tys. Polaków.
Ludobójstwo UPA w Lipnikach
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ludobójstwo UPA w Lipnikach

Autor: Paweł Sokołowski
Lipniki zostały założone w pierwszej połowie XIX w. w gminie Bereźne (pow. kostopolski, woj. wołyńskie). Stąd nazywano je niekiedy Lipnikami Berezneńskimi bądź Berezińskimi. Były one polską kolonią, a pierwsi osadnicy przybyli tu prawdopodobnie z rejonu Sarn i Żytomierza. Przed wojną Lipniki liczyły 55 gospodarstw. Zabudowę kryto strzechą, a wieś tonęła w kwiatach i sadach.
Mandżurskie pola śmierci. Zapomniany rozdział polskiej martyrologii
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Mandżurskie pola śmierci. Zapomniany rozdział polskiej martyrologii

Autor: Janusz Wróbel
W początkach lutego 1904 r., pomimo silnego mrozu w Warszawie panowała gorąca atmosfera. Gazety ukazywały się w zwiększonej objętości, redakcje pracowały całą dobę, a dziennikarze w gorączkowym pośpiechu przygotowywali specjalne dodatki. Gazeciarze roznosili je po ulicach miasta, krzycząc na całe gardło: „wojna polsko-japońska!”.
Materiały po członkiniach Klubu b. Więźniarek z Ravensbrück
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Materiały po członkiniach Klubu b. Więźniarek z Ravensbrück

Autor: Radosław Kurek
Początek historii obozu koncentracyjnego w Ravensbrück sięga 1938 r., kiedy na rozkaz Heinricha Himmlera rozpoczęto budowę centralnego obozu dla kobiet sprzeciwiających się polityce Adolfa Hitlera. Początkowo był on przewidziany dla 15 tys. więźniów, ale po wybuchu II wojny światowej był wielokrotnie powiększany – tak, aby mógł pomieścić transporty kobiet z podbitych krajów Europy Wschodniej.
Męczennicy ziemi nowogródzkiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Męczennicy ziemi nowogródzkiej

Autor: Kazimierz Krajewski
Losy Polaków na Kresach Północno-Wschodnich nierozerwalnie związane są z Kościołem katolickim. To dzięki Kościołowi kresowa społeczność zachowała świadomość narodową i język polski w latach porozbiorowej niewoli carskiej. Wiele zawdzięczała mu także po odzyskaniu niepodległości w 1918 r.
Michał Jan Benesch (1899-1940)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Michał Jan Benesch (1899-1940)

Autor: Michał Wenklar
Pochodzący z Bochni oficer Pułku Radiotelegraficznego, w przededniu II wojny światowej pełnił funkcję zastępcy oficera mobilizacyjnego. Przy pożegnaniu z bliskimi przykazał dziewięcioletniemu synowi, by opiekował się rodziną, gdyby on miał nie wrócić. Prowadzony przez niego w obozie w Kozielsku kalendarzyk zawiera lakoniczne świadectwo obozowej codzienności i głębokiego przywiązanie do bliskich.
Mieszkańcy Świętokrzyskiego – ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych
POLECAMY
Artykuł

Mieszkańcy Świętokrzyskiego – ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych

Autor: Robert Piwko
14 czerwca 1940 roku miał miejsce pierwszy zbiorowy transport więźniów z Tarnowa do KL Auschwitz. Dla upamiętnienia go corocznie odbywają się spotkania w miejscach skłaniających do zadumy nad losem ofiar niemieckiego terroru. W Kielcach jednym z takich miejsc jest pomnik na Cmentarzu Partyzanckim.
Audio/Video

Miloš Doležal Jakby nam już dzisiaj przyszło umrzeć. Dramat życia, kapłaństwa i męczeńskiej śmierci czyhoskiego proboszcza ks. Josefa Toufara

Miłosierny z Dachau. Ks. Stefan Wincenty Frelichowski
PAMIĘTAMY
Artykuł

Miłosierny z Dachau. Ks. Stefan Wincenty Frelichowski

Autor: Dorota Grzechocińska
22 lutego 1945 r. zmarł w KL Dachau bł. ksiądz Stefan Wincenty Frelichowski, w 2003 r. ogłoszony patronem harcerzy polskich. 22 lutego na całym świecie obchodzony jest również Dzień Myśli Braterskiej – święto harcerzy i skautów. Choć zbieżność tych dat jest przypadkowa, to wybór ks. Frelichowskiego na patrona harcerzy przypadkowy z pewnością nie był.
Mord na więźniach – mniej znana strona Zbrodni Katyńskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

Mord na więźniach – mniej znana strona Zbrodni Katyńskiej

Autor: Sławomir Kalbarczyk
5 marca 1940 r. szef NKWD ZSRS, Ławrentij Beria, skierował do Józefa Stalina słynną już dziś, liczącą trzy i pół strony notatkę, której treść po prostu poraża i nie poddaje się łatwemu komentarzowi.
Mord w Ciechanowie
POLECAMY
Artykuł

Mord w Ciechanowie

Autor: Elżbieta Strzeszewska
W nocy z 16 na 17 stycznia 1945 r. w Ciechanowie, na dziedzińcu miejscowego ratusza oraz na podwórzu kamienicy przy ul. Śląskiej 7, Niemcy zamordowali ok. 100 przetrzymywanych w ciechanowskich aresztach mężczyzn.
Mord w Rembertowie
PAMIĘTAMY
Artykuł

Mord w Rembertowie

Autor: Konrad W. Ślusarski
W czerwcu 1944 r. aresztowano dziesięciu członków Szarych Szeregów i Armii Krajowej, w tym trzech Zawiszaków, członków najmłodszej grupy metodycznej w konspiracyjnej organizacji harcerskiej. Wszyscy zostali następnie rozstrzelani przez niemiecką żandarmerię. Najmłodsze ofiary miały jedynie po 13 lat.
Morderstwa na polskich patriotach w Nowym Bytomiu we wrześniu 1939 r.
POLECAMY
Artykuł

Morderstwa na polskich patriotach w Nowym Bytomiu we wrześniu 1939 r.

Autor: Grzegorz Bębnik
Kiedy 3 września 1939 r. do Nowego Bytomia weszli członkowie niemieckiej formacji dywersyjnej Freikorps Ebbinghaus, nikt nie przypuszczał jakie okrucieństwo zademonstrują na polskich więźniach. Jeden ze zbrodniarzy uniknął odpowiedzialności, nawet po wojnie.
Na czas wigilijnej refleksji. Drogowskazy pozostawione przez Ofiary tzw. decyzji katyńskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

Na czas wigilijnej refleksji. Drogowskazy pozostawione przez Ofiary tzw. decyzji katyńskiej

Autor: Ewa Kowalska
Zmiany na arenie międzynarodowej, które umożliwiły wejście na drogę dociekań prawdy o szeroko rozumianej Zbrodni Katyńskiej, przyniosły szereg opracowań i publikacji: dokumentów wytworzonych przez władze sowieckie, korespondencji, która dotarła z obozów do bliskich ofiar oraz wspomnień niewielu ocalałych osób.
Na rubieży i w salonach Belwederu. Ks. Marian Tokarzewski (1873–1941?)
POLECAMY
Artykuł

Na rubieży i w salonach Belwederu. Ks. Marian Tokarzewski (1873–1941?)

Autor: Anna Zechenter
Niezłomnie bronił zasad chrześcijańskich – i przed carskimi czynownikami odpłacającymi mu zsyłkami, i na ogarniętych pożogą lat 1917–1919 Kresach, gdzie codziennie patrzył w oczy śmierci, i jako kapelan marsz. Józefa Piłsudskiego, i wreszcie znów przed bolszewikami. Zamordowali go ci ostatni – prawdopodobnie w 1941 r.
Najważniejszy jest człowiek. Chrzanowscy i Szlenkierowie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Najważniejszy jest człowiek. Chrzanowscy i Szlenkierowie

Autor: Anna Czocher
Chrzanowscy – ziemianie z Podlasia, spowinowaceni z rodzinami Lelewela i Sienkiewicza, katolicy. Szlenkierowie – przemysłowcy i filantropi, spolonizowani ewangelicy. Ich rody połączył ślub Wandy Szlenkierówny z Ignacym Chrzanowskim, późniejszym profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Nie mógł żyć w kłamstwie... Historia Walentego Badylaka
POLECAMY
Artykuł

Nie mógł żyć w kłamstwie... Historia Walentego Badylaka

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
21 marca 1980 r. Walenty Badylak, przykuł się łańcuchem do studzienki na Rynku Głównym w Krakowie i podpalił, protestując przeciwko zakłamywaniu przez władze zbrodni katyńskiej, demoralizacji młodzieży i niszczeniu rzemiosła.
Nie używajmy eufemizmów. Rzecz o trudnych stosunkach polsko-ukraińskich
DLA WNIKLIWYCH
Wywiad

Nie używajmy eufemizmów. Rzecz o trudnych stosunkach polsko-ukraińskich

Autor: Ewa Siemaszko
Błędne jest przekonanie polityków, że nie podnosząc publicznie, nie ujawniając tej zbrodni, minimalizując ją, zapewnimy dobre stosunki z Ukrainą i tym samym bezpieczeństwo państwa polskiego – mówi Ewa Siemaszko, badaczka rzezi na Wołyniu, w rozmowie z Magdaleną Semczyszyn i Andrzejem Brzozowskim.
Niemieckie egzekucje w lesie koło Lisowa
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Niemieckie egzekucje w lesie koło Lisowa

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Eskalacja terroru niemieckiego na terenie Kreishauptmannschaft Busko miała miejsce w latach 1943–1944. Licznych zbrodni Niemcy dokonywali w lasach: Wełeckim, Skrzypiowskim, Włoszczowickim, Widuchowskim czy Koteckim. Kolejnym, zapomnianym miejscem straceń na tym terenie jest las koło Lisowa.
Niemieckie zbrodnie na kieleckiej wsi
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Niemieckie zbrodnie na kieleckiej wsi

Autor: Tomasz Domański
Największy terror okupanci wprowadzili jesienią 1942 r. Ich celem było przede wszystkim ograbienie rolników z produktów żywnościowych, zapewnienie siły roboczej dla gospodarki Rzeszy, a w następnych latach zwalczanie zaplecza polskiej partyzantki.
Nieosądzeni w Norymberdze
TYLKO U NAS
Artykuł

Nieosądzeni w Norymberdze

Autor: Sylwia Afrodyta Karowicz-Bienias
Po zakończeniu działań zbrojnych na frontach II wojny światowej w Europie, przywódcy państw alianckich zadecydowali o pociągnięciu do odpowiedzialności funkcjonariuszy hitlerowskich winnych popełnienia najokrutniejszych zbrodni.
Niezakończone rozrachunki
TYLKO U NAS
Artykuł

Niezakończone rozrachunki

Autor: Włodzimierz Suleja
Straty demograficzne i materialne poniesione przez Polskę w czasie II wojny światowej – w przeliczeniu na jednego mieszkańca – są największe na tle wszystkich państw biorących w niej udział. Obciążają one przede wszystkim Niemcy, niemniej jednak za znaczną ich część odpowiadają również Sowieci.
Noc popowstaniowa…
POLECAMY
Artykuł

Noc popowstaniowa…

Autor: Włodzimierz Suleja
Lata, które nadeszły po 1864 r., na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej włączonych do Rosji charakteryzowały się niespotykaną dotąd falą terroru, przyniosły również cały szereg ustaw wymierzonych przeciwko społeczeństwu polskiemu.
O recepcji <i>Innego Świata</i> Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, czyli o tym, że nie należy mylić utworu literackiego ze źródłem historycznym
POLECAMY
Artykuł

O recepcji Innego Świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, czyli o tym, że nie należy mylić utworu literackiego ze źródłem historycznym

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Inny Świat to zapewne najbardziej znana książka polskiego autora opisująca rzeczywistość sowieckich łagrów. Opublikowana po raz pierwszy w roku 1951 (w języku angielskim), przez dziesięciolecia traktowana była jako dokumentalny zapis przeżyć jej twórcy – sui generis źródło historyczne. Czy słusznie?
Audio/Video

O sowieckich deportacjach S. Maria Teresa Jasionowicz - „Niewolnictwo”

Autor: S. Maria Teresa Jasionowicz
Audio/Video

O sowieckich deportacjach z 1940 r. S. Maria Teresa Jasionowicz - "Dzieciństwo"

Audio/Video

O sowieckich deportacjach z 1940 r. S. Maria Teresa Jasionowicz - "Głód i wszy"

Autor: S. Maria Teresa Jasionowicz
Audio/Video

O sowieckich deportacjach z 1940 r. S. Maria Teresa Jasionowicz - "Ku wybawieniu..."

Autor: S. Maria Teresa Jasionowicz
Audio/Video

O sowieckich deportacjach z 1940 r. S. Maria Teresa Jasionowicz - "Pożegnanie z Dziadziem"

Audio/Video

O sowieckich deportacjach z 1940 r. S. Maria Teresa Jasionowicz - "Załadunek"

Obława Augustowska – zbrodnia bez przedawnienia
TYLKO U NAS
Artykuł

Obława Augustowska – zbrodnia bez przedawnienia

Autor: Jarosław Wasilewski
Wynikiem sowieckiej operacji wojskowej z lipca 1945 r., określanej dziś jako Obława Augustowska, była największa zbrodnia popełniona na Polakach po II wojnie światowej. Co najmniej 600 Polaków zostało zamordowanych w nieznanym miejscu a sprawcy pozostali bezkarni.
Obława Augustowska z lipca 1945 r. Pamięć o zbrodni i upamiętnienie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Obława Augustowska z lipca 1945 r. Pamięć o zbrodni i upamiętnienie

Autor: Ewa Rogalewska
W czasie bezkrwawego niepodległościowego zrywu w sierpniu 1980 r., kiedy odkrywano na nowo historyczne i wojenne zaszłości, prawdę o okupacji sowieckiej z lat 1939–1941 oraz Zbrodni Katyńskiej, przywołano też niewyjaśnioną kwestię około sześciuset osób aresztowanych przez sowietów w masowej akcji w lipcu 1945 r. (z której nikt nie powrócił) w Puszczy Augustowskiej.
2 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510